ABD Başkanı, bu girişime katılmaları için yedi ülkeye çağrı yaptığını açıkladı. Pazar günü yaptığı açıklamada Trump, İran’ın saldırıları nedeniyle petrol tankerlerinin geçişinin tehlikeye girdiğini belirterek, bazı ülkelerden savaş gemileri ve askeri unsurların tankerleri korumak üzere görevlendirilmesini istedi.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolunda yaşanan gerilim nedeniyle Washington yönetimi, enerji arzının kesintiye uğramasını önlemek için yeni bir güvenlik mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Trump, bu girişime dahil edilmesi planlanan Orta Doğu petrolüne bağımlı ülkelerin isimlerini açıklamadı.
Başkan Trump, gazetecilere Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, söz konusu deniz yolunun ABD’nin petrol ihtiyacı açısından kritik olmadığını savundu. Buna karşılık, “Bu ülkelerin gelip kendi çıkarlarını korumaları gerekiyor. Çünkü burası aslında onların enerji güvenliği için hayati,” ifadelerini kullandı.
Trump daha önce Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltereyi ABD güçleriyle birlikte boğazın güvenliğini sağlamak için iş birliğine davet etmişti.
Öte yandan Abbas Arakçi, çeşitli ülkelerin gemileri için güvenli geçiş talebinde bulunduğunu açıkladı. İranlı diplomat, bu konuda son kararın askeri yetkililere ait olduğunu belirterek bazı gemilerin geçişine izin verildiğini, ancak boğazın “ABD ve müttefikleri dışında kalan ülkeler için açık olduğunu” söyledi.
Trump’ın girişimi kapsamında adı geçen bazı ülkeler konuya temkinli yaklaşıyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Washington yönetiminin ilgili ülkelerle görüşmeler yürüttüğünü ve özellikle Çin’in enerji akışının yeniden sağlanması konusunda yapıcı rol üstlenmesini beklediklerini ifade etti.
Çin’in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu ise tüm tarafların istikrarlı ve kesintisiz enerji arzının sağlanması için sorumluluk taşıdığını belirterek, gerilimi azaltmak amacıyla temasların sürdürüleceğini açıkladı.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı da Trump’ın çağrısını not ettiklerini ve konuyu ABD ile koordinasyon içinde değerlendireceklerini duyurdu.
Trump’ın ayrıca Sanae Takaichi ile Beyaz Saray’da yapacağı görüşmede bu konuyu doğrudan gündeme getirmesi bekleniyor. Emmanuel Macron ise daha önce yaptığı açıklamada Avrupa ve Asya’daki ortaklarla olası bir uluslararası görev için temas halinde olduklarını, ancak böyle bir girişimin çatışmaların yatışmasıyla mümkün olabileceğini ifade etmişti.
Trump’ın Keir Starmer ile de konuyu görüştüğü bildirildi. Ancak ABD Başkanı, Londra’nın koalisyona katılma konusunda çekinceleri olabileceğini söyledi.
Bu arada savaşın 17. gününe girilirken ABD ve İsrailin İrana yönelik saldırılarının sürdüğü bildirildi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da yaptığı açıklamada İran’ın füze saldırılarında yaklaşık yüzde 90 oranında düşüş yaşandığını, insansız hava aracı saldırılarının ise yüzde 95 oranında azaldığını söyledi.
İsrail ordusu adına konuşan Effie Defrin de İran’a ait füze altyapısının önemli bir kısmının hedef alındığını belirtti. Defrin, balistik füze rampalarının yüzde 70’inden fazlasının devre dışı bırakıldığını ve İsrail’e yönelen tüm insansız hava araçlarının hava kuvvetleri tarafından engellendiğini öne sürdü.
Buna karşın İran’ın İsrail’e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürdüğü bildiriliyor. Bu saldırıların bazı Körfez ülkelerinde altyapı ve enerji tesislerini de hedef aldığı ifade edildi.
İran Sağlık Bakanlığı’na göre savaşın başlamasından bu yana ülkede 1300’den fazla kişi hayatını kaybetti ve ölenlerin en az 445’ini kadınlar ile çocuklar oluşturuyor.
İsrailde ise İran’ın füze saldırılarında 12 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Ayrıca Irak’ta meydana gelen bir uçak kazasında altı askerin ölmesiyle birlikte en az 13 ABD askeri yaşamını yitirdi.
Birleşmiş Milletler ise İsrail’in Lübnanda sürdürdüğü saldırılar nedeniyle ciddi bir insani kriz yaşandığı uyarısında bulundu. Kurum, çatışmaların başlamasından bu yana yaklaşık 1 milyon kişinin ülke içinde yerinden edildiğini açıkladı.
