Test edilen örnekler arasında yer alan bir kadın yağmur çizmesinde, yasal sınırların 71 kat üzerinde phtalat tespit edildi. Phtalatlar plastikleştirici olarak kullanılıyor. 

Ayrıca testlerde PFAS adlı, su geçirmezlik ve leke tutmama özelliği nedeniyle kullanılan ancak “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen kirleticiler de bulundu.

Kanser ve gelişim bozukluklarıyla ilişkilendiriliyor

Bu kimyasalların kanser, üreme sistemi bozuklukları, çocuklarda gelişim sorunları ve bağışıklık sistemi zayıflığı gibi ciddi sağlık riskleriyle bağlantılı olduğu biliniyor. Özellikle üretim yapılan ülkelerdeki işçiler ve çevre bu durumdan yoğun şekilde etkileniyor. Tüketiciler ise bu maddelere deri teması, terleme veya liflerin solunması yoluyla maruz kalabiliyor. Kıyafetler yıkandığında veya çöpe atıldığında, kimyasallar su kaynaklarına, toprağa ve gıda zincirine karışıyor.

Tekrarlayan sorun

Greenpeace Almanya, daha önce 2022’de Shein ürünlerinde AB sınırlarını aşan tehlikeli maddeler tespit etmişti. Şirket söz konusu ürünleri geri çekmiş ve kimyasal yönetimini iyileştirme sözü vermişti.

Ancak yeni rapor, “Shame on You, Shein” başlığıyla yayımlanan incelemenin sonuçlarına göre bu sözlerin tutulmadığını ortaya koydu. Greenpeace İsviçre’den Joëlle Hérin, “Shein insanların ve çevrenin gördüğü zararı kabullenmiş gibi görünüyor. Önceki testlerde tespit edilen ürünler neredeyse aynı halde, aynı tehlikeli maddelerle yeniden karşımıza çıkıyor,” dedi.

"Güçlü bir yasa gerekli"

Greenpeace, Shein’in gönüllü olarak kendi kendini denetlemesine güvenilemeyeceğini savunarak, İsviçre'de Fransa’dakine benzer güçlü bir “fast-fashion karşıtı” yasal düzenleme çağrısı yaptı. Örgüt, İsviçre’de satılan ürünlerin —yurt dışı platformlar üzerinden satılsa dahi— ulusal kimyasal mevzuata tabi olması gerektiğini vurguluyor.

Öneriler arasında, tekstil ve ayakkabıların piyasaya çıkabilmesi için dayanıklılık ve tamir edilebilirlik gibi sürdürülebilirlik kriterlerinin zorunlu hale getirilmesi; ayrıca hızlı moda ürünleri için daha yüksek bir ön vergi uygulanması bulunuyor.

Shein: “Sorunu ciddiye alıyoruz”

Keystone-ATS’nin sorularını yanıtlayan Shein, ürün güvenliğini “çok ciddiye aldığını” belirtti. Şirket, Greenpeace’in test sonuçlarının kendilerine önceden iletilmediğini ve bu nedenle henüz doğrulama yapamadıklarını açıkladı.

Shein ayrıca, kalite ve test standartlarına uygunluğu sağlamak için uluslararası test ajanslarıyla çalıştıklarını, uygunsuz ürünler tespit edildiğinde “ürünlerin kaldırılması veya satıcıların platformdan çıkarılması” gibi adımlar attıklarını ifade etti.