Bu karar, Mart 2025’te kabul edilen ve sağlık harcamalarını kontrol altına almayı amaçlayan “maliyetleri dengeleme paketinin ikinci ayağı” içinde yer aldı. Paket, kamuoyuna ek maliyet getireceği anlaşılmadan ve büyük tartışmalar yaşanmadan yasalaştı. Ne Sağlık Komisyonu ne de Parlamento bu düzenlemenin önemine dikkat çekti. İsviçre kamuoyu, kararın ayrıntılarını ancak ağustos sonunda SonntagsZeitung’un haberiyle öğrendi.

Sosyal Açıdan Güçlü Bir Sinyal

Bugüne kadar sağlık sigortası, gebelikle ilgili tıbbi hizmetlerin tamamını yalnızca 13. haftadan sonra karşılıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu destek artık gebeliğin en başından itibaren geçerli olacak ve kürtaj işlemlerini de kapsayacak.

İsviçre’de kürtaj ücretleri 500 ile 3000 frank arasında değişiyor. Özellikle yüksek katılım payı olan sigorta modellerine sahip, maddi durumu kısıtlı genç kadınlar için bu bedel ciddi bir engel oluşturuyordu. Birçok kadın, özel yardım kuruluşlarına ya da sosyal yardıma başvurmak zorunda kalıyor, bu da onları son derece hassas bir dönemde ek baskı altında bırakıyordu. Yeni düzenlemenin bu baskıyı hafifletmesi bekleniyor.

Siyasi Tepkiler: Feminist Zafer mi, Sessiz Geçen Bir Skandal mı?

Kararın kamuoyuna geç duyurulması, siyasette de sonradan yankı buldu. Sol partiler, düzenlemeyi “önemli bir feminist adım” olarak nitelendirdi. İsviçre Sosyalist Partisi Eş Başkanı Mattea Meyer, bunun kadın hakları açısından sembolik bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Muhafazakâr cephede ise tepkiler sert oldu. UDF Milletvekili Andreas Gafner, “Kürtajların ücretsiz olacağını öğrendiğimde, artık Parlamentoda tartışma başlatmak için çok geçti” dedi. Bazı yorumcular, yüksek gelirli ve sorumsuz davranan kişilerin de masraflarının karşılanacak olmasını eleştirdi.

Liberal Parti kadın kolları başkanı ve çocuk doktoru Bettina Balmer, “Eğer süre sınırına dayalı mevcut modeli destekliyorsak, gönüllü gebelik sonlandırmalarını da doğum sürecinin bir parçası olarak cezasız şekilde dahil etmeliyiz” ifadelerini kullandı.

İsviçre Hâlâ Katı Ülkeler Arasında

İsviçre’de kürtaj, yalnızca 12. haftaya kadar ve zorunlu bir ön danışma sonrası yasal. Bu süre birçok ülkeye göre daha kısa. İspanya ve Fransa’da 14. haftaya, Danimarka ve İsveç’te 18. haftaya, Yeni Zelanda’da 20. haftaya kadarkürtaj yasal. Kanada’da ise federal düzeyde herhangi bir süre sınırı bulunmuyor.

Buna karşın birçok gelişmiş ülkede, özellikle kamu sağlık sistemine sahip olanlarda, kürtaj masrafları tamamen sigorta tarafından karşılanıyor. Fransa, Danimarka ve Kanada bu ülkeler arasında. Almanya ve Avusturya ise masrafları çoğunlukla kadınların kendilerinin ödemesini şart koşuyor; yalnızca düşük gelirli kadınlar için istisnalar var.

2002’den Bu Yana Süre Modeli Uygulanıyor

İsviçre’de mevcut “süre modeline dayalı” sistem 2002’de yürürlüğe girdi. Bu tarihe kadar kürtaj yalnızca annenin sağlığı tehlikedeyse ya da bebekte ciddi bir anomalinin varlığı durumunda yasal kabul ediliyordu. 1970’lerden itibaren psikolojik nedenler de “tehlike” kapsamında değerlendirilmeye başlanınca, uygulama giderek daha liberal bir hâl aldı.