Zürih Üniversitesi’ne bağlı Kamu ve Toplum Araştırma Merkezi (fög) tarafından yayımlanan 2025 Medya Kalitesi Yıllığı’na göre, İsviçre nüfusunun %46,4’ü artık “bilgi açısından yoksun” (media indigents) grubuna giriyor. Bu oran, bir önceki yıla kıyasla 0,7 puan artmış durumda.
Bilgi yoksunluğu artıyor
“Bilgi yoksunu” olarak tanımlanan bu kişiler, ya hiç haber takip etmiyor ya da yalnızca sosyal medyadan bilgi ediniyor.
Araştırma, bu grubun hem politik hem de toplumsal konularda belirgin şekilde daha az bilgi sahibi olduğunu ortaya koyuyor.
fög Direktörü Mark Eisenegger, “Toplumun bilgi düzeyi, haber içeriklerini düzenli ve aktif bir şekilde farklı kanallardan takip etmeye bağlıdır,” diyor.
Sosyal medyadan alınan bilgilerin bu ihtiyacı karşılamadığını vurguluyor.
Demokrasi için tehdit
Araştırmaya göre, bilgi eksikliği yalnızca bireysel bir durum değil, demokratik sistem için de tehlikeli.
Bu gruptaki bireyler:
- Politikaya ve medyaya daha az güveniyor,
- Siyasi süreçlere katılım göstermiyor,
- Demokratik değerlere daha az bağlılık hissediyor.
Eisenegger’e göre, “Bilgili bir toplum, profesyonel gazeteciliğe ihtiyaç duyar. Eğitim kurumları ve politika yapıcılar, medya okuryazarlığına ve siyasal bilince daha fazla yatırım yapmalı.”
Dijital haberler için ödeme isteği az
Rapora göre, çevrim içi haberler için ödeme yapma oranı dört yıl aradan sonra ilk kez artarak %22,5’e yükseldi. Ancak yine de İsviçrelilerin çoğu çevrim içi haberler için para ödemeye sıcak bakmıyor.
Yapay zekâ: Fırsat mı, tehdit mi?
Yapay zekâ, gazetecilik için hem fırsat hem de tehdit olarak değerlendiriliyor.
Bir yandan transkripsiyon veya dil denetimi gibi görevlerde yardımcı araç olarak kullanılıyor;
ancak diğer yandan, kullanıcıların haberleri doğrudan yapay zekâ sohbet botlarından (chatbot) alması, gazeteciliğin kamu ile doğrudan temasını zayıflatabilir.
Eisenegger, “Yapay zekâ sistemleri haber sorularına yanıt verirken gazetecilik içeriğini kaynak olarak kullanıyor, ancak medya kuruluşları bu içerikler için hiçbir karşılık almıyor,” diyerek uyarıyor.
