İsviçre ise ikili anlaşmalar sayesinde bu yeni sistemin dışında kalmayacak; İsviçre’de üretilen sanayi parçaları “Avrupa üretimi” olarak kabul edilecek.
Yeni Sanayi Kuralları: Otobüsten Çeliğe Kadar Avrupa Üretimi
AB’nin hedefi, elektrikli otobüslerden yenilenebilir enerji projelerine kadar birçok alanda Avrupa üretimini zorunlu kılmak. Buna göre:
- Avrupa şehirleri yeni elektrikli otobüs alırken araçların AB içinde monte edilmiş olması gerekecek.
- Batarya sistemlerinin 3 ila 5 ana bileşeni Avrupa menşeli olacak.
- Diğer parçaların %70’i Avrupa’dan sağlanacak.
- Devlet destekli rüzgâr ve güneş enerjisi projelerinde kullanılan temel bileşenler Avrupa’da üretilecek.
- Örneğin Ren Nehri üzerine yeni bir çelik köprü inşa eden bir belediye, belirli bir oranda Avrupa çeliği kullanmak zorunda olacak. Bu çeliğin %25’inin yenilenebilir enerjiyle üretilmiş olması şart.
Bu adımlar, Avrupa sanayisinin değer üretim payını yeniden %20 seviyesine çıkarmayı hedefliyor.
AB İçinde Tartışmalı, Ancak Tarihi Bir Dönüşüm
AB Sanayi Komiseri Stéphane Séjourné, bu düzenlemenin “küçük bir değişiklik değil, yeni bir doktrin” olduğunu vurguluyor. Komisyon içinde bile aylar süren tartışmalar yaşandı. Bazı üye ülkeler, bu tür korumacı adımların serbest piyasa ilkeleriyle çeliştiğini savunuyor.
Séjourné ise diğer büyük ekonomik blokların benzer politikaları yıllardır uyguladığını hatırlatarak, Avrupa’nın geç kaldığını söylüyor.
İsviçre İçin Kritik Avantaj: “Avrupa Üretimi” Sayılacak
İsviçre, 1999 tarihli İkili Anlaşmalar I kapsamında AB ile kamu alımları anlaşmasına sahip olduğu için, yeni düzenlemede “Avrupa ortağı” statüsünde değerlendiriliyor. Bu nedenle:
- İsviçre’de üretilen sanayi bileşenleri AB üretimi olarak kabul edilecek.
- İsviçreli tedarikçiler, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji teknolojileri ve çelik–alüminyum–çimento gibi enerji yoğun sektörlerde AB pazarına erişimini koruyacak.
Bu durum, özellikle İsviçre’nin güçlü olduğu makine, elektronik ve yüksek hassasiyetli üretim alanları için büyük bir avantaj sağlıyor.
Çin Rekabetine Karşı Avrupa Hamlesi
Yeni yasa, fiilen “AB sanayisini Çin’in baskın konumuna karşı koruma yasası” olarak görülüyor. Özellikle batarya teknolojileri, elektrikli araçlar ve güneş paneli üretiminde Çin’in küresel hakimiyeti, AB’yi daha korumacı bir çizgiye itmiş durumda.
