Eski İsviçre millî futbolcusu Valon Behrami, neden marş okunurken eşlik etmediği sorulduğunda, bunun nedenlerinden birinin sözlerini aklında tutamaması olduğunu belirtmişti.
Behrami yalnız değil. İsviçre’de pek az kişi marşın en azından ilk kıtasını ezbere okuyabiliyor. Eski Federal Başkan Moritz Leuenberger bile, “Sadece dudaklarımı oynatıyordum, çünkü kıtaların devamını ezbere bilmiyordum,” diyerek bunu itiraf etmişti.
Bu sözler, marşın söz yazarı Leonhard Widmer ve bestecisi Alberik Zwissig’i muhtemelen üzmüş olurdu. İsviçre Marşı 19. yüzyılın ilk yarısında bestelenmişti.
Rakibi: Felsefe Profesörünün Marşı
Marş, kısa sürede halk arasında benimsenmiş, ulusal etkinliklerde söylenmeye başlanmıştı. Ancak resmî olarak ulusal marş ilan edilmesi uzun zaman aldı. Çünkü karşısında güçlü bir rakip vardı: Şair ve felsefe profesörü Johann Rudolf Wyss’in bestelediği “Rufst Du mein Vaterland”.
İki marşın içerikleri oldukça farklıydı. İsviçre Marşı'nın ilk kıtası şu şekilde özetlenebilir: “Sabah ışığıyla aydınlanan Alp dağları, büyük bir inanç uyandırır ve vatana dua etme arzusu yaratır.”
Wyss’in marşı ise: “Ah, vatan için savaşırken ölmek ne güzel! Umarım başıma gelir, bundan daha iyisini istemem,” şeklindeydi.
İsviçre’nin içinde bulunduğu döneme göre tercih edilen marş da değişiyordu. Nihayet 1961 yılında hükümet bu konuda karar vermeye çağrıldığında “Trittst im Morgenrot daher” geçici olarak ulusal marş ilan edildi. Bu geçici karar 20 yıl sürdü ve İsviçre Marşı 1 Nisan 1981’de yasal olarak resmiyet kazandı.
Değişiklik Girişimleri
2004 yılında Sosyal Demokrat Ulusal Konsey üyesi Margret Kiener Nellen, marşın modernleştirilmesi için parlamentoya önerge sundu. Ona göre İsviçre Marşı fazla milliyetçiydi, çok karmaşıktı, abartılıydı ve kadınlar ile yabancılara karşı önyargılıydı. Ancak parlamentodaki yoğun muhalefet nedeniyle önerge geri çekildi.
Yaklaşık on yıl sonra İsviçre Yardımseverler Derneği (SGG), ulusal marş için bir yarışma düzenledi. Yarışmayı kazanan metnin yazarı, Aargau kantonundan Werner Widmer oldu. Widmer, dini referansları çıkararak modern anayasal değerleri içeren bir metin hazırladı.
Ancak SGG bu metni ülke çapında tanıtmakta başarısız oldu. 2300 belediyeye yeni marşı 1 Ağustos Ulusal Günü’nde kullanmaları çağrısı yapıldı, ancak yalnızca 20 civarında belediye bu çağrıya yanıt verdi.
Sonuç olarak, yeni bir girişim yapılana kadar Schweizerpsalm varlığını sürdürecek gibi görünüyor. Çünkü ne kadar modern olmasa da, marş İsviçre’yi ve siyaset anlayışını iyi yansıtıyor: Yavaş tempolu, kolektif hoşnutsuzluğu en azda tutan bir çözüm.
