İsviçre'de 13. emekli maaşının faturası sandığa geliyor: KDV artacak mı?
13. AHV maaşı ilk kez aralık ayında ödenecek
İsviçre halkı Mart 2024'te yapılan referandumda emeklilere yılda 13. AHV maaşı ödenmesini kabul etmişti.
Yeni uygulama kapsamında yaklaşık 2,6 milyon emekli, 2026 yılının aralık ayında ilk kez ek AHV ödemesi alacak.
Ancak bu yeni hakkın finansmanı henüz kalıcı olarak güvence altına alınmış değil.
Maliyet 4 milyar frankı aşıyor
Federal Konseyin açıklamasına göre 13. AHV maaşının başlangıçtaki yıllık maliyeti 4 milyar frankın üzerinde olacak.
İlerleyen yıllarda bu tutarın 5 milyar frankı aşması bekleniyor.
Federal hükümet giderlerin beşte birinden biraz fazlasını karşılamakla yükümlü. Kalan bölüm için ek finansman gerekiyor.
KDV ne kadar artırılacak?
Parlamentonun önerisi, KDV oranlarının 0,4 yüzde puan artırılması.
Bu, örneğin yüzde 8,1 oranının yüzde 8,5'e çıkması anlamına geliyor.
Burada önemli ayrıntı, artışın yüzde 0,4 değil, 0,4 yüzde puan olması.
Federal açıklamaya göre gıda ve ilaç gibi bazı temel ihtiyaç ürünlerine uygulanan indirimli KDV oranında artış öngörülmüyor.
Aile bütçesine etkisi ne olabilir?
Standart KDV oranının yüzde 8,1'den yüzde 8,5'e çıkması halinde, vergi hariç 1.000 franklık bir alışverişte KDV 81 franktan 85 franka yükselecek.
Bu da aynı vergi matrahında 4 franklık fark anlamına geliyor.
Ancak tüketicinin gerçek harcaması, satın aldığı ürünlerin vergi oranına ve işletmelerin fiyatlandırma kararlarına göre değişecek.
Destekleyenler ve karşı çıkanlar ne diyor?
Federal Konsey ve Parlamento çoğunluğu, ek AHV maaşının uzun vadede ödenebilmesi için yeni gelir kaynağına ihtiyaç olduğunu savunuyor.
Karşı çıkanlar ise AHV'nin yalnızca yeni vergilerle değil, daha kapsamlı yapısal reformlarla güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Bazı çevreler emeklilik yaşının ve sistemin uzun vadeli giderlerinin de tartışılmasını istiyor.
29 Kasım'da neye karar verilecek?
Oylama, 13. AHV maaşının kaldırılmasıyla ilgili değil.
Seçmenler, daha önce kabul edilen ek emekli maaşının finansmanında KDV artışının kullanılıp kullanılmayacağına karar verecek.
