Emeklilik yaşı, sağlık ve kamu harcamalarında reform çağrısı
Öncelikle ekonomik tabloya bakalım.
OECD, İsviçre ekonomisinin 2026 yılında yüzde 2,0, 2027’de ise yüzde 1,4 büyümesini bekliyor. Enflasyonun her iki yılda da yaklaşık yüzde 0,6 gibi düşük bir seviyede kalacağı tahmin ediliyor.
Ancak kuruluş uzun vadede farklı bir probleme dikkat çekiyor: İsviçre nüfusu yaşlanıyor.
Daha fazla insan emekliye ayrılırken AHV, sağlık ve uzun süreli bakım harcamaları artıyor. Buna finansmanı henüz kalıcı şekilde çözülmemiş 13. AHV aylığı ve 2027’den itibaren artırılması planlanan savunma harcamaları da ekleniyor.
OECD’nin en dikkat çekici önerilerinden biri emeklilik yaşıyla ilgili.
Kuruluş, İsviçre’de emeklilik yaşının gelecekte ortalama yaşam beklentisindeki artışa bağlanmasını öneriyor. Yani insanlar ortalama olarak daha uzun yaşadıkça emeklilik yaşının da buna göre ayarlanabileceği bir sistem öneriliyor.
Ancak bunun altını özellikle çizelim: Bu alınmış bir İsviçre hükümeti kararı değil. OECD’nin İsviçre’ye yaptığı bir politika önerisi.
Sağlık sisteminde de tasarruf potansiyeli olduğu belirtiliyor. OECD özellikle kantonlar ve federal yönetim arasında hastane planlamasının daha iyi koordine edilmesini ve aynı bölgelerde gereksiz kapasite tekrarlarının azaltılmasını öneriyor.
Raporun genel mesajı şu: İsviçre’nin kamu maliyesi bugün güçlü, ancak yaşlanan nüfus nedeniyle emeklilik, sağlık ve bakım giderleri uzun vadede bugünkünden çok daha büyük bir yük oluşturabilir.
