Kırgızistan Ekonomisinde Ukrayna Savaşı Etkisi

Çin ve Batı ülkelerinden Rusya'ya gönderilen mallar için kritik bir transit geçiş noktası haline gelen Kırgızistan, bu süreçte hızlı bir büyüme trendi yakaladı. Ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılası geçen yıl yüzde 11 oranında büyürken, 2026 yılının ilk 8 ayında da bir önceki yılın aynı dönemine göre yine yüzde 11'lik bir artış kaydetti. Başkent Bişkek'te gökdelenler, yollar, havalimanları ve diğer altyapı projelerinin inşası hızla sürüyor.

Asya Kalkınma Bankası verilerine göre, son 4 yılda yaşanan bu ekonomik büyümenin yüzde 30 ila 40'lık kısmı yeniden ihracat faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Büyümeyi destekleyen diğer unsurlar arasında altın fiyatlarındaki yükseliş, kripto ve finans sektöründeki hareketlilik ile kamu kaynaklı inşaat harcamaları yer alıyor. Başbakan Adılbek Kasımaliyev, ülkenin gelecek 10 yıl boyunca bu büyümeyi sürdürmeyi hedeflediğini belirtti. Kasımaliyev; sanayi üretimindeki artış, vergi tahsilatındaki iyileşme, yılda yaklaşık 1500 kilometre yol yapılması, Çin ve Özbekistan'ı bağlayan demiryolu projesi ile 11 havalimanının yenilenmesi gibi yatırımların bu büyümede pay sahibi olduğunu vurguladı.

Savaş öncesinde de Rusya ile güçlü ekonomik bağları olan Kırgızistan, bu ülkeye petrol, doğalgaz, demir, yakıt ve kereste gibi temel ihtiyaçlarda bağımlı durumda bulunuyor. Avrupa Birliği'nden Kırgızistan'a yapılan ihracat geçen yıl 2,5 milyar dolara ulaşarak savaş öncesine göre 8 kat arttı. Bu ürünlerin büyük bir kısmını ise yaptırımlar nedeniyle doğrudan ithalat yapamayan Rus tüketiciler satın alıyor. Yaptırımların delindiği yönündeki iddiaları reddeden Kasımaliyev, ürünlerin sıkı şekilde denetlendiğini ve yaptırım listesindeki şirketlerin kapatıldığını ifade etti. Diğer yandan Kırgız ekonomist Azamat Akeneev, bu büyümeden elde edilen gelirlerin toplumun geneline yayılmadığını, finans, inşaat ve lojistik sektörlerinde faaliyet gösteren devlete yakın dar bir grupta toplandığını öne sürüyor.