“Xanamem” veya resmi adıyla “Emestedastat” adlı bu ilaç, şu anda 100 gönüllü üzerinde güvenlik ve etkinlik testlerinden geçiyor. Klinik çalışmanın ilk ara sonuçlarının 2026 başında açıklanması bekleniyor.

İlaç üzerinde on yılı aşkın süredir araştırma yapılıyor. İlk olarak Edinburgh Üniversitesi’nde keşfedilen etken madde, Alzheimer’ın yanı sıra depresyon gibi diğer nörolojik rahatsızlıklara da potansiyel faydalar sunabiliyor. Actinogen’in CEO’su Dr. Steven Gourlay, bu ilacı Alzheimer tedavisinde “kutsal kase” olarak tanımlıyor. İlacın testleri, Avustralya ve ABD’de 35 farklı merkezde yürütülüyor.

Bu yeni tedavi, Alzheimer ilaçlarının çoğunlukla hedef aldığı amiloid plaklarının aksine, beynin stres hormonu kortizolünü hedef alıyor. Essen Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Direktörü Prof. Christoph Kleinschnitz, Alzheimer hastalarının hafıza ile ilişkili beyin bölgelerinde kortizol seviyelerinin yükseldiğini ve Xanamem’in bu durumu düzeltebilecek bir enzimi engellediğini belirtti.

Ancak uzmanlar temkinli yaklaşıyor. Köln Üniversitesi Psikiyatri ve Psikoterapi Kliniği Direktörü Prof. Frank Jessen, BILD gazetesine verdiği demeçte, ilacın gerçekten etkili olup olmadığının henüz kesinleşmediğini, Alzheimer üzerindeki faydasının ancak kapsamlı sonuçlarla ortaya çıkacağını söyledi.

İlacın güvenliğiyle ilgili Faz 1 çalışması başarıyla tamamlandı ve şimdiye kadar ciddi yan etki raporlanmadı. Uzmanlar, 100 gönüllünün çalışmaya dahil edilmesini olumlu bulurken, erken aşamalarda bazı hastalarda hafıza üzerinde olumlu etkiler gözlendiğini ancak bunun geniş çaplı klinik çalışmalarla kanıtlanmasının zaman alacağını ifade ediyor.