Turgut

Venezuela'da meydana gelen depremin ardından arama kurtarma çalışmalarına katılan İsviçre ekibi ülkeye döndü. Yaklaşık bir haftadır afet bölgesinde görev yapan 80 kişilik ekip, perşembe günü Zürih'e ulaştı.

'Gördüklerimiz çok acıydı'

Deprem bölgesinden dönen 80 kişilik ekip Zürih'te törenle karşılandı, insani yardım çalışmaları ise devam edecek.Uçak, Rega (İsviçre Hava Kurtarma Servisi) hangarında aileleri ve meslektaşları tarafından karşılandı. İtfaiye ekipleri de gelen uçağı su takı ile selamlayarak kurtarma ekibine teşekkür etti.<h3>Bir hafta boyunca aralıksız çalıştılar</h3>İsviçreli ekip, sekiz arama kurtarma köpeğiyle birlikte Venezuela'nın kıyı kenti La Guaira'da gece gündüz görev yaptı.Arama kurtarma ekibinin sorumlusu Sebastian Eugster, çalışmaların son derece zorlu koşullarda gerçekleştirildiğini belirterek, sıcak ve yüksek nem altında aralıksız çalıştıklarını söyledi.Eugster, depremde yakınlarını kaybeden ailelere iyi haber verememiş olmalarının kendileri için en üzücü taraf olduğunu ifade ederken, ekibin tamamının sağ salim ülkeye dönmesinden dolayı memnuniyet duyduğunu dile getirdi.<h3>"Gördüklerimiz çok acıydı"</h3>Arama kurtarma köpeği eğitmeni Katja Lamprecht de afet bölgesinde yaşananları unutmasının kolay olmayacağını söyledi.Yurt dışındaki ilk görevine katıldığını belirten Lamprecht, depremin ardından karşılaştıkları manzaranın son derece ağır olduğunu ifade etti.Buna rağmen bölgedeki insanlara umut olabilmiş olmanın kendileri için önemli olduğunu söyleyen Lamprecht, ekip olarak güvenli şekilde İsviçre'ye dönmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirtti.<h3>Enkaz altında canlıya ulaşılamadı</h3>İsviçre Dışişleri Bakanlığı (EDA – Federal Dışişleri Bakanlığı) tarafından yapılan açıklamaya göre, İsviçre ekibi Venezuela'ya ulaşan ilk Latin Amerika dışındaki uluslararası arama kurtarma ekiplerinden biri oldu.Bir hafta süren çalışmalar sırasında enkaz altında herhangi bir depremzedeye ulaşılamadığı açıklandı.<h3>İsviçre insani yardımı sürdürecek</h3>Arama kurtarma çalışmalarının tamamlanmasının ardından İsviçre, bölgedeki desteğini insani yardım faaliyetleriyle sürdürecek.Bu kapsamda DEZA (Kalkınma ve İşbirliği Dairesi) bünyesinden beş kişilik uzman ekip Venezuela'ya gönderilecek.Yeni ekip, özellikle temiz içme suyu temini ve temel hijyen hizmetlerinin yeniden kurulması konusunda yerel yetkililere destek verecek.İsviçre hükümeti bu insani yardım çalışmaları için 2,5 milyon İsviçre frangı kaynak ayırdığını açıkladı.

İsviçreli kurtarma ekibi Venezuela'daki görevini tamamladı

İsviçre'nin en yoğun kullanılan demiryolu hatlarından biri olan Zürih–Winterthur güzergâhının genişletilmesi için resmi olarak inşaat çalışmalarına başlandı. Yaklaşık 3,3 milyar İsviçre frangına mal olacak proje, ülkenin son yıllardaki en büyük ulaşım yatırımları arasında gösteriliyor.

Dev demiryolu projesi

İsviçre'nin en büyük demiryolu yatırımlarından biriyle kapasite artırılacak, çalışmaların 2037'de tamamlanması planlanıyor.Bassersdorf'ta düzenlenen temel atma töreniyle başlayan proje kapsamında, mevcut demiryolu hattındaki kapasite sorununun önemli ölçüde giderilmesi hedefleniyor.<h3>Projenin merkezinde 9 kilometrelik Brütten Tüneli yer alıyor</h3>Yatırımın en önemli bölümünü yaklaşık 9 kilometre uzunluğundaki Brütten Tüneli oluşturuyor.Yeni tünel sayesinde İsviçre demiryolu ağının en yoğun noktalarından biri olan Zürih–Winterthur hattındaki darboğazın ortadan kaldırılması planlanıyor.Bunun yanında hat dört raya çıkarılacak, çeşitli tren istasyonları modernize edilecek ve bisiklet yolları da yeniden düzenlenecek.<h3>Günlük 120 bin yolcu bu hattı kullanıyor</h3>Zürih ile Winterthur arasındaki demiryolu hattı, İsviçre'nin en yoğun ulaşım koridorlarından biri olarak kabul ediliyor.Her gün yaklaşık 670 tren bu hatta sefer yaparken, 120 bin yolcu da bu güzergâhı kullanıyor. Mevcut altyapının uzun süredir kapasitesinin sınırına ulaştığı belirtiliyor.Projenin tamamlanmasıyla birlikte hatta çalışan tren sayısının yaklaşık yüzde 30 artırılması hedefleniyor.<h3>"İsviçre'nin en büyük şantiyesi"</h3>Temel atma törenine katılan Federal Ulaştırma Bakanı Albert Rösti, projeyi ülke ulaşımı açısından son derece önemli bir yatırım olarak değerlendirdi.Zürih Kantonu İnşaat Direktörü Martin Neukom ise projeyi "İsviçre toplu ulaşım sisteminin kalbindeki çevre yolu" olarak tanımladı.SBB (İsviçre Federal Demiryolları) Genel Müdürü Vincent Ducrot da yatırımın büyüklüğüne dikkat çekerek, projenin şu anda İsviçre'nin en büyük inşaat çalışması olduğunu söyledi.Ducrot, inşaatın günlük maliyetinin yaklaşık 1 milyon İsviçre frangı olduğunu açıkladı.<h3>Finansman tartışmaları sürüyor</h3>Federal hükümet projeye 3,3 milyar frank kaynak ayırmış olsa da, Zürih Kantonu bu bütçenin yeterli olmadığını savunuyor.Kanton yönetimine göre istasyon peronlarının uzatılması gibi ek altyapı yatırımları mevcut bütçeye dâhil değil.Federal Bakan Albert Rösti ise önümüzdeki 15 yıl içerisinde Zürih toplu ulaşım altyapısına toplam 9 milyar frank yatırım yapılmasının planlandığını belirterek, bu miktarın İsviçre'deki tüm kantonlar arasında en yüksek yatırım olduğunu söyledi.<h3>İlk değişiklikler 2026'da başlayacak</h3>İnşaat çalışmalarının yaklaşık 10 yıl sürmesi ve Brütten Tüneli'nin 2037 yılında hizmete girmesi planlanıyor.Ancak yolcular bazı değişiklikleri daha erken hissetmeye başlayacak.2026 yılının Aralık ayında yürürlüğe girecek yeni tren tarifesiyle birlikte S-Bahn seferlerinde ilk düzenlemeler yapılacak.<h3>İnşaat çevrede yaşayanları da etkileyecek</h3>SBB, uzun sürecek inşaat döneminde özellikle demiryolu hattı çevresinde yaşayan vatandaşların gürültü, toz ve gece çalışmaları nedeniyle zaman zaman olumsuz etkilenebileceğini açıkladı.Yetkililer, tren seferlerinin büyük ölçüde devam edeceğini belirtirken, bazı dönemlerde geçici aksaklıkların yaşanmasının kaçınılmaz olacağını ifade etti.

Zürih–Winterthur demiryolu hattına 3,3 milyar franklık yatırım

İsviçre'de yeni eğitim yılı yaklaşırken okullarda öğretmen arayışı devam ediyor. Son yıllara kıyasla öğretmen açığında kısmi bir iyileşme yaşansa da, özellikle nitelikli öğretmen bulmak hâlâ büyük bir sorun olmaya devam ediyor.

Öğretmen sıkıntısı sürüyor

Yeni eğitim yılı öncesi öğretmen bulmakta zorlanan kantonlar, nitelikli personeli çekebilmek için maaşları artırıyor.Uzmanlara göre ülke genelindeki birçok okul, sınıfları öğretmensiz bırakmamak için son anda yapılan görevlendirmelerle yeni eğitim yılına hazırlanıyor. Ancak bu süreç, kantonlar arasında giderek büyüyen bir maaş rekabetini de beraberinde getiriyor.<h3>Her sınıfta öğretmen olacak, ancak zorluk devam ediyor</h3>İsviçre Okul Müdürleri Birliği Başkanı Thomas Minder, gelecek eğitim yılında tüm sınıflarda bir öğretmenin görev yapmasının beklendiğini, ancak bunun ancak yoğun çabalarla mümkün olduğunu söyledi.Minder, öğretmen açığının tamamen ortadan kalktığını söylemenin doğru olmayacağını belirterek, birçok kadronun son anda doldurulabildiğini ifade etti.<h3>Bazı alanlarda durum daha da ciddi</h3>Özellikle konuşma terapistleri, özel eğitim öğretmenleri ve okul yöneticileri alanındaki personel eksikliği ise devam ediyor.Uzmanlara göre bu alanlarda yeterli personel bulunamadığı için bazı öğrenciler ihtiyaç duydukları eğitim ve terapi hizmetlerine zamanında ulaşamıyor.<h3>Öğretmen maaşları yükseliyor</h3>Nitelikli öğretmenleri kendi bölgelerine çekmek isteyen kantonlar son yıllarda maaşları artırmaya başladı.Bu durum kantonlar arasında adeta bir maaş yarışına dönüşmüş durumda.Thomas Minder'e göre yaşanan sorun aslında çözülmüyor; yalnızca öğretmenler daha yüksek maaş veren kantonlara geçiş yaptığı için personel eksikliği bir bölgeden diğerine taşınıyor.<h3>En yüksek maaşlar doğu İsviçre'de</h3>Öğretmen ihtiyacının özellikle İsviçre'nin kuzeybatısında ve Bern kantonunda daha belirgin olduğu belirtiliyor.Buna karşılık Zürih ve Doğu İsviçre'de daha yüksek maaşlar sayesinde personel bulmanın görece daha kolay olduğu ifade ediliyor.Verilere göre Doğu İsviçre'de göreve yeni başlayan bir ortaokul öğretmeni yılda yaklaşık 85 bin İsviçre frangı brüt maaş kazanabiliyor. Bu rakam, İsviçre'deki ortalama yıllık gelir seviyesine yakın bulunuyor.<h3>Öğretmen açığının uzun yıllar sürmesi bekleniyor</h3>Uzmanlar, mevcut durumun önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor.Birçok kanton, öğrenci sayısının en az 2030 yılına kadar artmaya devam edeceğini tahmin ediyor. Bu nedenle öğretmen ihtiyacının da büyümesi bekleniyor.Eğitim uzmanları, yalnızca maaş artışlarının sorunu kalıcı olarak çözmeye yetmeyeceğini, öğretmenlik mesleğinin daha cazip hale getirilmesi ve yeni öğretmenlerin yetiştirilmesine yönelik uzun vadeli planların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

İsviçre'de öğretmen açığı sürüyor: Kantonlar maaş yarışına girdi

Glarus kantonundaki Mollis kasabasında faaliyet gösteren bir özel okul, alışılmış eğitim anlayışının dışındaki modeliyle ülke genelinde tartışma başlattı. Nils ve Hanna Landolt çiftinin yönettiği okulda ders programı, not sistemi ve klasik sınavlar bulunmuyor. Öğrenciler ise kendi ilgi alanlarına göre, kendi hızlarında öğrenim görüyor.

Ders yok, sınav yok, not yok

Okulda 3D yazıcılar, film stüdyosu ve farklı yaratıcı çalışma alanları bulunurken, öğrenciler günlerini büyük ölçüde kendi ilgi alanlarına göre planlayabiliyor.<h3>"Motivasyonu yüksek çocuk daha iyi öğrenir"</h3>Okulun kurucusu Nils Landolt, çocukların zorunluluk yerine merak duygusuyla öğrenmelerinin daha kalıcı sonuçlar verdiğini savunuyor.Bu modele göre öğrenciler, belirli bir müfredatı takip etmek yerine ilgi duydukları alanlarda daha fazla zaman geçiriyor. Amaç ise çocukların öğrenmeye karşı doğal isteklerini korumak ve bireysel yeteneklerini geliştirmek.<h3>Kamuoyu ikiye bölündü</h3>Haberin ardından yapılan okuyucu yorumları, eğitim modeli konusunda toplumun farklı görüşlere sahip olduğunu ortaya koydu.Bazı okuyucular, geleneksel eğitim sisteminin günümüz çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamadığını ve bu tür alternatif modellerin desteklenmesi gerektiğini savundu.Diğer bir kesim ise not, sınav ve disiplin olmadan öğrencilerin iş hayatına hazırlanmasının zor olacağını düşünüyor.<h3>En büyük endişe iş hayatına hazırlık</h3>Eleştirilerin önemli bölümü öğrencilerin meslek yaşamına nasıl hazırlanacağı üzerinde yoğunlaşıyor.Bazı okuyucular, not sistemi bulunmayan bir okuldan mezun olan öğrencilerin çıraklık veya iş başvurularında nasıl değerlendirileceği konusunda soru işaretleri bulunduğunu ifade ediyor.Bir başka görüşe göre ise çocukların yalnızca ilgi duydukları konularla ilgilenmesi, ilerleyen yaşamlarında karşılaşacakları sorumluluklara uyum sağlamalarını zorlaştırabilir.<h3>Disiplin tartışması öne çıktı</h3>Yorumlarda okulun çocuklara yalnızca bilgi değil, disiplin ve kurallara uyma alışkanlığı da kazandırması gerektiği görüşü sıkça dile getirildi.Bazı veliler, kişisel gelişimin önemli olduğunu kabul etmekle birlikte, eğitim sürecinde belirli kuralların ve ortak standartların korunmasının da gerekli olduğunu savunuyor.<h3>Destekleyenler de başarılı örnekler gösteriyor</h3>Alternatif eğitim modelini destekleyen okuyucular ise benzer sistemlerde eğitim alan çocukların akademik ve mesleki açıdan başarılı olabildiğini belirtiyor.Bazı veliler, çocuklarının bu tür okullardan sonra meslek eğitimi aldığını veya yüksek notlarla eğitim hayatına devam ettiğini aktararak, motivasyon temelli eğitimin olumlu sonuçlar verebildiğini ifade ediyor.<h3>Eğitimde farklı modeller tartışılmaya devam ediyor</h3>Uzmanlar, eğitim alanında tek bir doğru model bulunmadığını ve farklı yaklaşımların farklı öğrenciler için başarılı sonuçlar verebildiğini belirtiyor.Bununla birlikte not sistemi, disiplin, sosyal gelişim ve öğrencilerin iş hayatına hazırlanması gibi konuların eğitim tartışmalarının merkezinde yer almaya devam ettiği görülüyor.

İsviçre'de sınavsız okul modeli tartışma yarattı

İsviçre Ordusu, kritik bir askeri tesis üzerinde aynı anda uçan birden fazla kimliği belirsiz drone tespit edildiğini açıkladı. Olayın ardından hem hükümet hem de farklı siyasi partilerden güvenlik politikacıları, ülkenin drone savunma sistemlerinin hızla güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Ordu Komutanı uyardı

Son aylarda Avrupa'nın birçok ülkesinde havaalanları, nükleer santraller ve askeri tesisler üzerinde kimliği belirsiz drone uçuşları görülüyor. Güvenlik uzmanları, bu faaliyetlerin önemli bölümünün hibrit savaş kapsamında gerçekleştirildiğini ve bazı olayların arkasında Rusya'nın olabileceği değerlendirmesini yapıyor.<h3>Drone'lar askeri tesis üzerinde koordineli uçtu</h3>İsviçre Ordusu Komutanı Benedikt Roos, hafta sonu Bern'deki bir askeri toplantıda daha önce kamuoyuna açıklanmayan önemli bir olayı paylaştı.Roos'un verdiği bilgiye göre, kritik öneme sahip bir askeri tesis üzerinde tek bir drone değil, koordineli şekilde hareket eden birden fazla drone uçtu.Ordu Komutanı, "Bunlar sıradan bir şaka ya da çocuk oyuncağı değil. Birden fazla drone'u formasyon halinde kritik altyapı üzerinde uçurabilmek ciddi teknik bilgi gerektiriyor." ifadelerini kullandı.Drone'ların kısa süre sonra bölgeden uzaklaştığını belirten Roos, bunları kimin kullandığının ise hâlâ bilinmediğini söyledi.<h3>Olayın yaşandığı yer gizli tutuluyor</h3>İsviçre Ordusu, güvenlik gerekçesiyle olayın hangi askeri tesiste meydana geldiğini açıklamadı.Yapılan açıklamada yalnızca olayın bir askeri tesiste yaşandığı doğrulanırken, son dönemde birliklerin bulunduğu bölgelerde ve askeri altyapılar çevresinde drone uçuşlarının belirgin şekilde arttığı ifade edildi.Ordu, bu tür olayların artık sistematik olarak kayıt altına alındığını da duyurdu.<h3>Siyasilerden ortak uyarı</h3>Normalde birçok konuda farklı görüşlere sahip siyasi partiler, bu olayda ortak bir tutum sergiledi.Ständerat (Eyaletler Meclisi) üyesi Andrea Gmür, yaşananların son derece ciddi olduğunu belirterek bunun planlı bir faaliyet olduğunu söyledi.Gmür, "Bu tür olayları Avrupa'nın birçok ülkesinde gördük. Hibrit savaş aslında çoktan başladı." değerlendirmesinde bulundu.Sosyal Demokrat Parti (SP) senatörü Franziska Roth da ordunun drone tehditlerine karşı daha fazla yatırım yapması gerektiğini belirterek, savunma bütçesinin öncelikle bu alana yönlendirilmesini istedi.<h3>Güvenlik anlayışı değişiyor</h3>Ordu Komutanı Roos, mevcut güvenlik planlarının günümüz tehditlerine artık yeterince cevap vermediğini söyledi.Geçmişte askeri tesislerin çevresinde nöbetçi asker bulundurmanın yeterli görüldüğünü belirten Roos, günümüzde ise havadan gelebilecek tehditlerin güvenlik anlayışını tamamen değiştirdiğini ifade etti.Bu nedenle İsviçre'nin kritik altyapılar listesinin yeniden gözden geçirileceği ve drone tehdidinin güvenlik planlamasına dâhil edileceği açıklandı.Ordu ayrıca, drone'ların görüldüğü askeri tesis üzerinde uçuşa yasak bölge ilan edilip edilmeyeceğini de değerlendiriyor.Uzmanlar, Avrupa genelinde artan kimliği belirsiz drone faaliyetlerinin önümüzdeki dönemde İsviçre'nin savunma politikalarında önemli değişikliklere yol açabileceğini belirtiyor.<h2>Alternatif haber başlıkları</h2><ul><li>İsviçre ordusunda drone alarmı: Gizemli uçuşlar endişe yarattı</li><li>Kimliği belirsiz drone'lar askeri tesisi hedef aldı</li><li>Ordu Komutanı uyardı: Bu artık çocuk oyuncağı değil</li><li>İsviçre'de askeri tesis üzerinde koordineli drone uçuşu</li><li>Hibrit savaş endişesi büyüyor: İsviçre'de drone alarmı</li><li>İsviçre ordusu kritik tesislerde güvenliği artırıyor</li><li>Gizemli drone'lar siyaseti de alarma geçirdi</li><li>İsviçre askeri tesislerinde güvenlik önlemleri yeniden değerlendiriliyor</li><li>Avrupa'daki drone tehdidi İsviçre'ye de ulaştı</li><li>Kritik askeri tesis üzerinde çok sayıda drone görüldü</li></ul><h2>&nbsp;</h2>

İsviçre ordusunda drone alarmı

Çocukların korunmasından telefon dolandırıcılığına, trafikten sağlık hizmetlerine kadar günlük yaşamı ilgilendiren önemli değişiklikler başladı. İsviçre'de 1 Temmuz itibarıyla vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyecek birçok yeni yasal düzenleme yürürlüğe girdi. 

1 Temmuz itibarıyla neler değişti?

<h2>İsviçre'de 1 Temmuz itibarıyla birçok yeni düzenleme yürürlüğe girdi</h2>Çocuklara yönelik fiziksel şiddetin açık şekilde yasaklanması, telefon dolandırıcılığına karşı yeni güvenlik önlemleri, otoyollardaki bazı trafik cezalarının değiştirilmesi ve depresyon tedavisinde dijital uygulamaların sağlık sigortası kapsamına alınması dikkat çeken yenilikler arasında yer alıyor.<h3>Çocuklara yönelik fiziksel ceza artık açıkça yasak</h3>Yeni düzenlemeyle birlikte Medeni Kanun'a çocukların şiddetten uzak bir ortamda büyüme hakkı açık şekilde eklendi.Buna göre anne ve babaların çocuklarını fiziksel şiddet uygulamadan yetiştirmesi yasal zorunluluk haline geldi. Fiziksel cezaların yanı sıra aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlar da açık biçimde yasaklandı.Ayrıca kantonlar, çocuk eğitimi konusunda ailelere ücretsiz ve kolay erişilebilir danışmanlık hizmetleri sunmakla yükümlü olacak. Düzenlemenin temel amacı cezalandırmaktan çok aile içi şiddeti önlemek ve farkındalık oluşturmak olarak belirtiliyor.<h3>Otoyolda sağdan geçmenin cezası değişti</h3>Trafik kurallarında da önemli değişiklikler yapıldı.Otoyollarda kurallara aykırı şekilde sağdan geçen sürücülere artık doğrudan 200 İsviçre frangı idari para cezası uygulanacak. Daha önce bu ihlaller çoğu zaman savcılığa taşınan ceza davalarına konu oluyordu.Bunun yanında ana yollarda sağdan sollama yapan sürücülere 140 frank, trafik adalarını hatalı şekilde dolaşanlara ise 100 frank para cezası verilecek.<h3>Pist yarışları yeniden serbest</h3>Yaklaşık yetmiş yıl sonra İsviçre'de pist yarışlarının önündeki yasal engel tamamen kaldırıldı.Bundan böyle otomobil yarışlarının düzenlenmesine kanton yönetimleri izin verebilecek. Ancak organizasyonların güvenlik standartlarını karşılaması ve çevre koruma kurallarına uyması zorunlu olacak.Bu değişiklikle birlikte gelecekte Formula E ve hatta uygun koşullar oluşması halinde Formula 1 yarışlarının yeniden İsviçre'de düzenlenmesinin önü de açılmış oldu.<h3>Telefon dolandırıcılığına karşı yeni önlem</h3>Son yıllarda artış gösteren sahte telefon numarasıyla yapılan dolandırıcılık girişimlerine karşı da yeni kurallar yürürlüğe girdi.Artık yurt dışından gelen ancak İsviçre cep telefonu numarası gibi görünen aramalar özel olarak işaretlenecek. Telekom şirketleri bu sayede sahte numaraları daha kolay tespit ederek engelleyebilecek.Eğer teknik olarak bu işaretleme yapılamazsa, arayan numara tamamen gizlenecek. Benzer uygulama sabit telefon numaraları için yılın başından beri uygulanıyordu.<h3>Yol tabelaları ve trafik işaretleri standartlaşıyor</h3>İsviçre genelinde yol tabelaları ve trafik işaretleri de daha anlaşılır hale getiriliyor.Bisiklet yolları için kırmızı zeminli yeni yön levhaları kullanılacak. Yürüyüş yollarındaki sarı yönlendirme tabelaları ülke genelinde ortak standartlara kavuşacak.Ayrıca tehlikeli bölgelerdeki bisiklet şeritleri kırmızı renkle işaretlenecek, elektrikli araç şarj alanları yeşil işaretlemelerle gösterilecek ve 30 kilometre hız sınırı bulunan bölgelerde yol üzerine çizilen hız işaretleri ülke genelinde aynı şekilde uygulanacak.<h3>Depresyon tedavisinde dijital uygulamalara sigorta desteği</h3>Sağlık alanında da önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi.Doktor tarafından reçete edilen depresyon tedavisi uygulamalarının ücretleri artık zorunlu temel sağlık sigortası tarafından karşılanacak.Hafif ve orta dereceli depresyon tedavisinde kullanılan bu dijital uygulamalar, psikolojik tedavi sürecini desteklemek veya terapi randevusu bekleyen hastalar için geçici çözüm olarak kullanılabilecek.

İsviçre'de yürürlüğe giren yeni yasalar neleri değiştiriyor?

İsviçre'de seçmenler, 29 Kasım'da yılın son halk oylaması kapsamında dört önemli konuda karar verecek. Referandum gündeminde havai fişek kullanımının sınırlandırılması, savaş malzemelerinin ihracat kurallarının gevşetilmesi, evlilikte vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi ve 13. emekli maaşının finansmanı yer alıyor.

Havai fişek yasağı

Havai fişek yasağı, silah ihracatı, evlilikte vergi sistemi ve 13. emekli maaşının finansmanı halk oylamasına sunulacak.Farklı siyasi görüşleri karşı karşıya getiren bu dört başlık, hem ekonomi hem de sosyal yaşam açısından ülke genelinde geniş tartışmalara neden oluyor.<h3>Silah ihracatı kuralları gevşetilmek isteniyor</h3>Referandumun en dikkat çeken başlıklarından biri, savaş malzemelerinin ihracatına ilişkin yasa değişikliği olacak.Parlamento, başta ABD olmak üzere 25 Batılı ülkeye yapılacak silah ihracatında bürokratik süreçlerin azaltılmasını ve mevcut kısıtlamaların önemli ölçüde hafifletilmesini istiyor. Tasarı kapsamında, silahların üçüncü ülkelere yeniden satılmasını engelleyen bazı taahhütlerin kaldırılması ve Bundesrat'ın (Federal Hükümet) belirli durumlarda istisna kararı verebilmesi öngörülüyor.Hükümet ve sağ partiler, bu düzenlemenin İsviçre'nin savunma sanayisinin rekabet gücünü artıracağını savunurken; sol partiler ile insan hakları kuruluşları ise İsviçre üretimi silahların savaş ve iç çatışma bölgelerine ulaşma riskinin artacağı uyarısında bulunuyor. Bu nedenle yasa referanduma taşındı.<h3>Evlilikte vergi sistemi yeniden oylanacak</h3>Kasım ayında seçmenler, kamuoyunda "evlilik cezası" olarak bilinen vergi uygulaması hakkında da yeniden karar verecek.İlkbaharda yapılan referandumda bireysel vergilendirme sistemi kabul edilmiş ve evli çiftlerin ayrı ayrı vergilendirilmesinin önü açılmıştı. Ancak Die Mitte (Merkez Parti) bu çözümün yeterli olmadığını savunuyor.Partinin hazırladığı "Fairness Girişimi" kabul edilirse evli çiftler yine ortak vergi beyannamesi verecek. Vergi makamları ise ortak veya ayrı vergilendirme yöntemlerinden hangisi aile için daha avantajlıysa onu uygulayacak.<h3>Havai fişek kullanımına sınırlama gelebilir</h3>Hayvan hakları savunucularının girişimiyle hazırlanan referandumda özel kişilerin yüksek ses çıkaran havai fişekleri kullanması büyük ölçüde yasaklanmak isteniyor.Teklif kabul edilirse roketler ve yüksek sesli havai fişeklerin bireysel kullanımı sona erecek. Ancak 1 Ağustos İsviçre Ulusal Günü gibi resmi kutlamalarda düzenlenecek büyük organizasyonlar için istisna uygulanabilecek.Parlamentoda yalnızca ses bombalarını yasaklamayı öngören alternatif öneri ise yaz oturumunda kabul edilmedi.<h3>13. emekli maaşı için KDV artışı oylanacak</h3>Seçmenler ayrıca geçtiğimiz yıl halk oylamasıyla kabul edilen 13. AHV emekli maaşının finansmanını da değerlendirecek.AHV (Yaşlılık ve Dul-Yetim Sigortası) kapsamında ilk kez bu yıl ödenecek olan 13. maaşın maliyetinin karşılanabilmesi için Katma Değer Vergisi'nin (KDV) yüzde 8,1'den yüzde 8,5'e yükseltilmesi, yani 0,4 puan artırılması öneriliyor.Parlamento, uzun süren tartışmaların ardından bu finansman modelinde uzlaşmaya varmıştı. Son sözü ise kasım ayında İsviçre halkı söyleyecek.29 Kasım'daki referandum sonuçlarının, ülkenin vergi sistemi, sosyal güvenlik politikaları, savunma sanayisi ve günlük yaşamı doğrudan etkilemesi bekleniyor.

İsviçre halkı kasım ayında dört önemli karar verecek

İsviçre, enerji altyapısında önemli bir dönüşüm sürecine giriyor. Ülke genelinde önümüzdeki aylarda ve yıllarda onlarca büyük ölçekli batarya sistemi devreye alınacak. Özellikle güneş enerjisinin depolanmasını sağlayacak bu yatırımların, elektrik şebekesinin daha istikrarlı çalışmasına katkı sağlaması ve enerji arz güvenliğini artırması bekleniyor.

Büyük batarya dönemi başlıyor

Şu anda İsviçre'nin en büyük elektrik depolama tesisi, Solothurn kantonundaki Kappel kasabasında hizmete açıldı. Primeo Energie tarafından kurulan tesis, yaklaşık 80 megavatsaat (MWh) elektrik depolama kapasitesine sahip. Bu miktar, yaklaşık 30 bin hanenin iki saatlik elektrik ihtiyacını karşılayabiliyor.Ancak bu rekor uzun sürmeyecek. Uri kantonundaki Gurtnellen'de eylül ayında faaliyete geçecek yeni batarya tesisi, mevcut sistemi geride bırakacak kapasiteye sahip olacak. Yeni tesisin yaklaşık 120 bin haneye iki saat boyunca elektrik sağlayabilecek büyüklükte olması planlanıyor. Bu gelişmeler, İsviçre'de büyük ölçekli batarya yatırımlarının hız kazandığını ortaya koyuyor.<h3>Güneş enerjisi gündüz depolanacak, akşam kullanılacak</h3>Uzmanlara göre büyük bataryaların en önemli görevi, gün içinde üretilen fazla güneş elektriğini depolamak olacak. Güneş ışığının en yoğun olduğu saatlerde üretilen enerji bataryalarda saklanacak, akşam saatlerinde ise yeniden elektrik şebekesine aktarılacak.Bu sayede hem güneş enerjisinden daha verimli yararlanılacak hem de elektrik şebekesindeki ani üretim ve tüketim dalgalanmaları dengelenecek.Zürih'teki ETH Zürich Enerji Bilimleri Merkezi Müdürü Christian Schaffner, gelecekte bataryaların gece ile gündüz arasındaki enerji dengesini sağlayan temel sistemlerden biri olacağını belirtiyor.<h3>Batarya yatırımları hızla artıyor</h3>İsviçre'de büyük batarya projeleri oldukça kısa sürede hayata geçirilebiliyor. Uzmanlara göre yatırım kararından tesisin devreye alınmasına kadar geçen süre çoğu projede yalnızca bir ila iki yıl arasında değişiyor.Bu sistemlerin yaygınlaşmasının bir diğer nedeni ise çevresel etkilerinin düşük olması. Rüzgâr türbinleri veya nükleer santraller gibi uzun tartışmalara neden olmayan batarya tesisleri için çoğu zaman yalnızca standart yapı ruhsatı alınması yeterli oluyor.Araştırmalara göre son yıllarda İsviçre'de toplam 150 MWh kapasiteli batarya sistemleri hizmete alındı. Yıl sonuna kadar buna 280 MWh daha eklenecek.Asıl büyük büyüme ise önümüzdeki yıllarda yaşanacak. Şu anda 2030 yılına kadar toplam 4 bin 350 MWh'nin üzerinde yeni depolama kapasitesi planlanıyor. Bu kapasite teorik olarak 4 milyondan fazla hanenin iki saatlik elektrik tüketimine karşılık geliyor.<h3>Devlet desteği olmadan kuruluyor</h3>Dikkat çeken noktalardan biri de bu projelerin tamamına yakınının kamu desteği olmadan gerçekleştiriliyor olması.Primeo Energie yetkilileri, batarya yatırımlarının tamamen ticari gerekçelerle yapıldığını ve sistemin ekonomik olarak kendi kendini finanse edebildiğini belirtiyor.İş modeli oldukça basit işliyor. Elektrik fiyatlarının düşük olduğu öğle saatlerinde güneş enerjisi satın alınarak bataryalarda depolanıyor. Akşam saatlerinde ise talebin ve fiyatların yükselmesiyle birlikte bu enerji yeniden elektrik şebekesine satılıyor. Gerektiğinde depolanan enerji, Swissgrid (İsviçre Ulusal Elektrik İletim Şirketi) tarafından da şebekedeki ani dalgalanmaların dengelenmesinde kullanılabiliyor.<h3>Pompalı hidroelektrik santrallerini destekleyecek</h3>Uzmanlar, büyük bataryaların kış aylarındaki enerji açığını tek başına kapatamayacağını vurguluyor. Ancak bataryalar sayesinde gün içindeki enerji ihtiyacı karşılanırken, Alp Dağları'ndaki pompalı hidroelektrik santrallerinde bulunan su rezervlerinin daha uzun süre korunması mümkün olacak.Böylece hidroelektrik santralleri, özellikle kış aylarında ihtiyaç duyulan elektrik üretimi için su kaynaklarını daha verimli kullanabilecek.<h3>Lityum bataryalar tercih ediliyor</h3>İsviçre'de kurulan büyük depolama tesislerinde ağırlıklı olarak Lityum Demir Fosfat (LFP) bataryaları kullanılıyor. Elektrikli otomobillerde de tercih edilen bu teknoloji, güvenilirliği ve son yıllarda hızla düşen üretim maliyetleri sayesinde öne çıkıyor.Bununla birlikte çevre örgütleri, lityum madenciliğinde yüksek miktarda su tüketilmesini önemli bir çevresel sorun olarak değerlendirmeye devam ediyor.

Elektrik depolamada tarihi adım: İsviçre dev projeleri hayata geçiriyor

İsviçre'de hayata geçirilen ve dünyada ilk olma özelliğini taşıyan tren rayları arasına güneş paneli yerleştirme projesi, ilk yılını başarıyla tamamladı. Pilot uygulamadan elde edilen sonuçlar, sistemin hem demiryolu güvenliği hem de elektrik üretimi açısından beklentileri karşıladığını ortaya koydu.

Dünyada bir ilk

Projeyi geliştiren İsviçreli girişim Sun-Ways'in kurucusu Joseph Scuderi, bir yıl boyunca sistemin sorunsuz çalıştığını belirterek, "Hem güvenlik hem de enerji üretimi hedeflerimize ulaştık." değerlendirmesinde bulundu.<h2>11 binden fazla tren panelin üzerinden geçti</h2>Pilot proje, Neuchâtel kantonundaki Buttes bölgesinde yaklaşık 100 metrelik demiryolu hattına kuruldu. Güneş panelleri, rayların arasındaki traverslerin üzerine yerleştirildi.Bir yıl içinde 11 binden fazla tren bu panellerin üzerinden geçti. Yapılan incelemelerde sistemde herhangi bir güvenlik sorunu ya da teknik arıza tespit edilmedi.Panellerin bakım çalışmaları sırasında kolayca sökülüp yeniden monte edilebilmesi de projenin en önemli avantajlarından biri olarak gösteriliyor.<h2>Binlerce kilovatsaat elektrik üretildi</h2>Pilot tesiste bugüne kadar 16 bin kilovatsaatten fazla elektrik üretildi. Bu miktar yaklaşık üç ila dört hanenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaştı.Üretilen enerji doğrudan yerel elektrik şebekesine aktarılıyor.Sun-Ways'in hesaplamalarına göre, tüneller ve güneş ışığı almayan bölümler çıkarıldığında İsviçre'deki demiryolu ağının uygun kısımlarına bu sistem kurulabilirse yılda yaklaşık 1 milyar kilovatsaat elektrik üretmek mümkün olabilir.Bu da yaklaşık 300 bin hanenin yıllık elektrik tüketimine ya da İsviçre'nin toplam elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geliyor.<h2>Tren seferlerini etkilemedi</h2>Pilot hattı işleten Neuchâtel Toplu Taşıma İşletmesi (TransN), güneş panellerinin tren trafiğini hiçbir şekilde olumsuz etkilemediğini açıkladı.Projeyle ilgili en büyük endişelerden biri olan güneş yansımalarının makinistlerin görüşünü bozabileceği yönündeki kaygılar da doğrulanmadı. İşletme yetkilileri, bugüne kadar makinistlerden bu konuda herhangi bir şikâyet alınmadığını bildirdi.<h2>Avrupa ve Asya'dan yoğun ilgi</h2>İsviçre İnovasyon Ajansı tarafından da desteklenen teknoloji, yurt dışında büyük ilgi görmeye başladı.Fransa'nın ulusal demiryolu şirketi SNCF, İsviçreli girişim Sun-Ways ile iş birliği anlaşması imzalarken, İtalya'nın demiryolu altyapı şirketi RFI ile de görüşmeler sürüyor.Bunun yanı sıra Güney Kore ve Endonezya'da da benzer projeler için ortaklık çalışmaları yürütülüyor.<h2>Bazı teknik sorunlar hâlâ çözülmeyi bekliyor</h2>Olumlu sonuçlara rağmen sistemin geliştirilmesi gereken yönleri de bulunuyor.Uzmanlar, mevcut teknolojinin şimdilik 500 metreden uzun hatlarda verimli şekilde kullanılmasının zor olduğunu belirtiyor. En önemli teknik sorunlardan biri ise üretilen elektriğin uzun mesafelere aktarılabilmesi için yüksek gerilime dönüştürülmesi olarak gösteriliyor.İsviçre Federal Ulaştırma Ofisi tarafından üç yıl olarak planlanan pilot proje devam ederken, Sun-Ways yetkilileri nihai onayın daha erken verilmesini umut ediyor. Böylece hem İsviçre'de hem de yurt dışındaki projelerin daha hızlı hayata geçirilmesi hedefleniyor.

İsviçre'de Tren rayları arasına yerleştirilen güneş panelleri elektrik üretti

İsviçre, cilt kanseri vakalarının en sık görüldüğü ülkeler arasında yer alırken, vatandaşları güneşin zararlı etkilerine karşı korumak amacıyla ülke genelinde ücretsiz güneş kremi dağıtım noktaları kuruldu. 

Cilt kanserine karşı önlemler

İsviçre Kanser Ligi'nin başlattığı uygulama kapsamında, yaz ayları boyunca plajlarda, yüzme havuzlarında, göl kenarlarında ve çeşitli etkinlik alanlarında güneş kremine ücretsiz ulaşmak mümkün olacak.Uzmanlar, son yıllarda etkisini artıran sıcak hava dalgalarıyla birlikte güneşe maruz kalma süresinin uzadığına dikkat çekerek, cilt kanserine karşı korunmanın her zamankinden daha önemli hale geldiğini vurguluyor.<h2>Cilt kanseri vakaları son 30 yılda iki katına çıktı</h2>İsviçre Kanser Ligi'nin verilerine göre ülkede her yıl yaklaşık 25 bin kişiye açık renkli cilt kanseri, yaklaşık 3 bin 500 kişiye ise daha tehlikeli olan siyah cilt kanseri teşhisi konuluyor.Son 30 yılda cilt kanseri vakalarının iki katına çıktığı belirtilirken, İsviçre bu alanda Avustralya ve Yeni Zelanda'nın ardından dünyada en yüksek risk taşıyan ülkeler arasında gösteriliyor.<h2>Ücretsiz güneş kremi istasyonları kuruldu</h2>Artan risk nedeniyle İsviçre Kanser Ligi, koruma faktörü 50 (SPF 50) olan ücretsiz güneş kremi istasyonlarını ülkenin farklı bölgelerine yerleştirdi.Mayıs ayından eylül ayına kadar hizmet verecek yaklaşık 70 dağıtım noktası; plajlar, açık yüzme havuzları, göl kıyıları, dağlık bölgeler ve yoğun katılımlı etkinlik alanlarında vatandaşların kullanımına sunuldu.Winterthur kent merkezinde ve Geiselweid Açık Yüzme Havuzu'nda da ücretsiz güneş kremi cihazları hizmet vermeye başladı.<h2>Amaç yalnızca krem dağıtmak değil</h2>Projeyle yalnızca ücretsiz güneş kremi sunulması değil, aynı zamanda toplumda güneşten korunma bilincinin artırılması hedefleniyor.Dağıtım noktalarında vatandaşlara özellikle saat 11.00 ile 15.00 arasında doğrudan güneş altında kalmamaları, gölgede bulunmaları, şapka, güneş gözlüğü ve koruyucu giysiler kullanmaları tavsiye ediliyor.Ayrıca bulutlu havalarda bile her iki saatte bir güneş kremi sürülmesi gerektiği hatırlatılıyor.<h2>Belediyelere maliyet çıkarmıyor</h2>Uygulamanın dikkat çeken yönlerinden biri ise belediyelere herhangi bir maliyet yüklememesi oldu.Proje, İsviçre Kanser Ligi ile Alman kozmetik şirketi Beiersdorf'un, Nivea ve Eucerin markaları iş birliğiyle yürütülüyor. Güneş kremi istasyonlarının kurulumu, dolumu ve bakımı tamamen şirket tarafından karşılanıyor.Bu nedenle birçok belediye projeye kolaylıkla katılırken, yerel yöneticiler bunun hem halk sağlığı hem de bütçe açısından önemli bir fırsat olduğunu ifade ediyor.<h2>Uluslararası örnekleri de bulunuyor</h2>Benzer ücretsiz güneş kremi uygulamaları daha önce Fransa, Hollanda ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde de hayata geçirildi.Uzmanlar, bu tür projelerin hem cilt kanserine karşı farkındalığı artırdığını hem de özellikle yaz aylarında güneşten korunmayı günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirdiğini belirtiyor.

İsviçre'de plajlara ve havuzlara ücretsiz güneş kremi istasyonları kuruldu

Hükümet, ABD'den satın alınan Patriot hava savunma sistemi için durdurulan ödemelerin yeniden başlatılmasına karar verirken, aynı zamanda ikinci bir hava savunma sistemi satın almak için Fransa, İsrail ve Güney Koreli üreticilerle resmi müzakerelere başlanacağını açıkladı.

Görüşmeler başladı

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), ülkenin uzun menzilli hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla önemli kararlar aldı.&nbsp;Federal Hükümet, Avrupa'da kötüleşen güvenlik ortamı nedeniyle İsviçre'nin özellikle uzun menzilli füze ve hava saldırılarına karşı savunmasını hızla güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.<h2>Patriot projesi devam edecek</h2>Federal Hükümet, mevcut güvenlik koşullarında Patriot hava savunma sisteminin iptal edilmesinin bir seçenek olmadığını açıkladı.Daha önce ABD, Ukrayna'nın acil savunma ihtiyacı nedeniyle Patriot sistemlerinin teslimat önceliğini değiştirmiş, bu durum İsviçre'nin teslimat takvimini de etkilemişti. Ayrıca küresel savunma sanayisindeki maliyet artışları nedeniyle projenin giderlerinde de yükseliş yaşanıyor.Buna rağmen hükümet, gecikmeleri en aza indirmek ve ilave maliyetleri kontrol altında tutmak amacıyla Patriot sistemi için askıya alınan ödemelerin yeniden başlatılmasına karar verdi.Yetkililer, bu adımın yalnızca Patriot projesini değil, ABD ile yürütülen diğer savunma projelerini de güvence altına alacağını belirtiyor.<h2>F-35 savaş uçakları da korunacak</h2>Federal Hükümet, ödemelerin yeniden başlatılmasının bir diğer önemli nedeninin ABD ile devam eden diğer savunma anlaşmalarını riske atmamak olduğunu açıkladı.Bu kapsamda İsviçre'nin satın aldığı F-35A savaş uçakları ile F/A-18 savaş uçakları için yedek parça tedarik süreçlerinin de olumsuz etkilenmemesi hedefleniyor.Savunma Bakanlığı, tüm projelerin mümkün olan en az gecikmeyle devam etmesi için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.<h2>İkinci hava savunma sistemi için üç ülkeyle görüşme</h2>Federal Hükümet, Patriot sistemine ek olarak ikinci bir uzun menzilli hava savunma sistemi kurulmasını da gündeminde tutuyor.Bu kapsamda İsviçre Savunma, Sivil Koruma ve Spor Bakanlığı (VBS), Fransa, İsrail ve Güney Kore'deki üreticilerle resmi sözleşme görüşmelerine başlayacak.Yetkililer, mayıs ayı sonuna kadar yapılan teknik değerlendirmelerde bu üç ülkenin sunduğu sistemlerin askeri ihtiyaçları büyük ölçüde karşıladığını ve maliyet-fayda açısından en uygun seçenekler arasında yer aldığını belirtiyor.<h2>Avrupa ve İsviçre öncelikli olacak</h2>Federal Hükümet, ikinci sistemin seçiminde yalnızca askeri performansın değil, üretim ve tedarik güvenliğinin de belirleyici olacağını açıkladı.Savunma sanayii stratejisine göre yeni sistemin mümkün olduğunca İsviçre veya Avrupa'da üretim yapılmasına katkı sağlaması isteniyor. Özellikle füzelerin ve komuta sistemlerinin tamamının ya da kritik parçalarının orta vadede İsviçre veya Avrupa'da üretilebilmesi hedefleniyor.Bunun yanında sistemin kısa sürede teslim edilebilmesi, uzun menzilli tehditlere karşı etkili koruma sağlaması, İsviçre'nin mevcut savunma altyapısıyla uyumlu çalışması ve mühimmat ile yedek parça tedarikinin güvence altına alınması da seçim kriterleri arasında bulunuyor.<h2>Nihai karar görüşmelerden sonra verilecek</h2>Federal Hükümet, Fransa, İsrail ve Güney Koreli üreticilerle yapılacak sözleşme görüşmelerinin tamamlanmasının ardından ikinci hava savunma sistemi konusunda nihai kararını açıklayacak.Yetkililer, Avrupa'da değişen güvenlik dengeleri nedeniyle İsviçre'nin uzun menzilli hava savunma kapasitesini mümkün olan en kısa sürede güçlendirmeyi stratejik öncelik olarak gördüğünü vurguluyor.

Federal Hükümet ikinci hava savunma sistemi için düğmeye bastı

İsviçre Federal İstihbarat Servisi (NDB), yayımladığı "İsviçre'nin Güvenliği" başlıklı yeni raporunda, Rusya'nın hem Avrupa hem de İsviçre için en büyük ve en acil güvenlik tehdidi olduğunu açıkladı. 

İsviçre güvenlik raporu

Raporda casusluk faaliyetlerinden siber saldırılara, propaganda çalışmalarından yaptırımların delinmesine kadar birçok alanda İsviçre'nin hedef alındığı belirtiliyor.Federal İstihbarat Servisi Direktörü Serge Bavaud, ülkenin güvenlik ortamının her geçen gün daha da zorlaştığını belirterek, "İsviçre'yi koruyan güvenlik kuşağı doğudan, batıdan ve güneyden aşınıyor." değerlendirmesinde bulundu.Rapora göre Avrupa çevresindeki krizler ve jeopolitik gerilimler artarken, uluslararası kurallara dayalı düzen de giderek zayıflıyor. İstihbarat Servisi, Amerika Birleşik Devletleri'ni belirsizlik unsuru, Çin'i ekonomik baskı uygulayan bir güç olarak değerlendirirken, Avrupa için en büyük tehdidin Rusya olduğunu vurguluyor.<h2>İsviçre casusluk faaliyetlerinde önemli bir üs olarak görülüyor</h2>Raporda Rusya'nın İsviçre'deki diplomatik ve konsolosluk temsilciliklerini istihbarat faaliyetleri için kullandığı iddia ediliyor. Federal İstihbarat Servisi'ne göre çok sayıda Rus ajanı diplomatik personel kimliği altında faaliyet gösteriyor.Yetkililer, İsviçre'nin yalnızca kendi bilgileri için değil, diğer ülkeler ve uluslararası kuruluşlar hakkında istihbarat toplamak amacıyla da bir platform olarak kullanıldığını belirtiyor. Raporda Çin'in de İsviçre açısından önemli casusluk tehditlerinden biri olduğu ifade ediliyor.<h2>Propaganda ve dezenformasyon faaliyetleri arttı</h2>Federal İstihbarat Servisi, Rusya'nın İsviçre'yi propaganda çalışmalarında da doğrudan hedef aldığını belirtiyor.Rapora göre Rus devlet medyası Russia Today'in Almanca yayın yapan platformu, 2025 yılında İsviçre hakkında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 25 daha fazla haber yayımladı. Bu yayınlarda ağırlıklı olarak "İsviçre'nin gerilediği ve zayıfladığı" yönündeki söylemlerin öne çıkarıldığı ifade ediliyor.<h2>Yaptırımların delinmesi ve siber saldırılar dikkat çekiyor</h2>Raporda Rusya'nın Batı yaptırımlarını aşmak için farklı yöntemler geliştirdiği belirtiliyor. İsviçre'den satın alınan bazı yüksek teknolojili makinelerin dolaylı yollarla Rusya'ya ulaştırıldığı ifade edilirken, bu durumun önlenmesi için Federal Ekonomi Sekreterliği (SECO) ile ortak çalışmalar yürütüldüğü kaydedildi.Siber güvenlik konusunda da ciddi uyarılar yer alan raporda, Rusya'nın yanı sıra Çin, İran ve Kuzey Kore bağlantılı devlet aktörlerinin İsviçre'deki kamu kurumlarını, araştırma merkezlerini ve ileri teknoloji şirketlerini hedef aldığı belirtiliyor.Ayrıca İsviçre'deki bazı sunucuların üçüncü ülkelerde gerçekleştirilen siber saldırılar için altyapı olarak kullanılabildiği ifade ediliyor.<h2>Terör tehdidi de yüksek seviyede</h2>Federal İstihbarat Servisi, terör tehdidinin de yüksek seviyede devam ettiğini belirtiyor.Raporda özellikle internet üzerinden radikalleşen ve tek başına hareket eden cihat yanlısı saldırganların önemli risk oluşturduğu vurgulanıyor. Yakın zamanda Winterthur kentinde meydana gelen bıçaklı saldırı buna örnek olarak gösteriliyor.Yetkililere göre özellikle gençler arasında çevrim içi radikalleşme hız kazanırken, yapay zekâ teknolojilerinin propaganda ve radikalleşme süreçlerini daha da kolaylaştırdığı değerlendiriliyor.Öte yandan Orta Doğu'daki gerilimlerin Avrupa'da Amerikan, Yahudi ve İsrail bağlantılı hedeflere yönelik saldırı riskini artırabileceği belirtilirken, aşırı sağ ve aşırı sol kaynaklı şiddet olaylarının da İsviçre açısından güvenlik tehdidi oluşturmaya devam ettiği ifade ediliyor.

İsviçre İstihbaratı uyardı: En büyük güvenlik tehdidi Rusya

İsviçre'nin Vaud ve Fribourg kantonlarında son haftalarda görülen uyuz (skabies) şüpheli vakaları kamuoyunda endişeye neden oldu. Özellikle kreşler ve okullarda ortaya çıkan vakalar nedeniyle yüzlerce kişi hastanelere ve doktorlara başvururken, yapılan incelemeler sonucunda şüphelerin büyük bölümünün asılsız olduğu ortaya çıktı.

Uzmanlardan açıklama

Yetkililer, mevcut durumun bir salgın ya da epidemi olarak değerlendirilemeyeceğini açıkladı.İlk vakalar birkaç hafta önce Vaud Kantonu'nun Payerne yakınlarındaki Broye bölgesinde, özellikle kreşler ve okullarda tespit edildi. Bölgenin Fribourg Kantonu ile sınır komşusu olması nedeniyle kısa süre içinde burada da benzer şüpheli vakalar bildirildi.Fribourg Kantonu Başhekimi Thomas Plattner, geçen haftanın başına kadar yaklaşık 100 çocuk ve 30 yetişkin hakkında uyuz şüphesi bildirildiğini açıkladı. Ancak bu rakamların kesin tanı anlamına gelmediğini özellikle vurguladı.Şüpheli vakaların artmasıyla birlikte yüzlerce kişi bölge hastanelerine, aile hekimlerine ve çocuk doktorlarına başvurdu. Ancak uyuz hastalığının kesin teşhisi için özel bir büyüteç sistemi olan dermatoskop cihazına ihtiyaç duyulması, sağlık hizmetlerinde yoğunluğa neden oldu. Bu cihaz birçok aile hekiminde bulunmadığı için, Lausanne University Hospital dermatoloji ekibi özel ekipmanlarla Payerne Bölge Hastanesi'ne gönderildi.Hastane bahçesinde kurulan geçici teşhis merkezinde yapılan ayrıntılı incelemeler sonucunda, şüpheli vakaların yalnızca çok küçük bir bölümünde gerçekten uyuz hastalığı tespit edildi.Resmi verilere göre incelenen kişilerin sadece yüzde 2'sinde uyuz teşhisi doğrulandı. Fribourg Kantonu Başhekimi Thomas Plattner, bu oranla ne bir salgından ne de bir epidemi durumundan söz edilebileceğini belirtti.Uzmanlara göre yaz aylarında görülen sıcak hava, yoğun güneş ışınları ve böcek ısırıkları nedeniyle oluşan cilt döküntüleri, birçok kişi tarafından uyuzla karıştırıldı. Bu nedenle çok sayıda kişi gereksiz endişeyle sağlık kuruluşlarına başvurdu.Buna rağmen yetkililer, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla vakaların yoğun görüldüğü bir okul sınıfındaki öğrencilere tedbir amaçlı ilaç tedavisi uygulandığını açıkladı.Sağlık yetkilileri, özellikle okullar ve kreşlerde uyuz konusunda hassas olunmasının normal olduğunu, ancak her cilt kızarıklığı veya küçük kabarcığın uyuz anlamına gelmediğini vurguladı. Vatandaşlara, özellikle yaz aylarında görülen sıradan cilt tahrişleri nedeniyle paniğe kapılmamaları ve gereksiz şekilde hastanelere başvurmamaları çağrısında bulunuldu.

İsviçre'de uyuz alarmı: Yetkililer salgın iddialarını yalanladı

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), şirketlerden beklenenden daha yüksek vergi geliri elde edilmesi sayesinde 2027 bütçesi için planlanan ek tasarruf önlemlerini uygulamama kararı aldı. Hükümet, vergi gelirlerinde öngörülen önemli artışın federal bütçeye rahatlama sağladığını açıkladı.

Karin Keller-Sutter açıkladı

Federal Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter tarafından Bern'de yapılan açıklamada, 2027 yılı için gelir tahminlerinin şubat ayında yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 1,8 milyar İsviçre Frangı daha yüksek olduğu belirtildi.Bu gelişme, birkaç ay önce gündeme gelen yeni kesinti planlarının rafa kaldırılmasını sağladı.<h2>Beklenenden yüksek şirket vergileri bütçeyi rahatlattı</h2>Federal Hükümet'e göre gelir artışının temel nedeni şirketlerden alınan vergi gelirlerinin tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi oldu.Karin Keller-Sutter, özellikle Luzern, Zürih ve Basel-Stadt kantonlarında faaliyet gösteren büyük şirketlerin daha yüksek vergi ödediğini ifade etti. Artışta özellikle ilaç sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin önemli rol oynadığı belirtildi.Hükümet, nisan ayında bütçe açığı riskine karşı önlem olarak 540 milyon franklık ek tasarruf tedbirleri planlamıştı. Ancak yeni mali veriler ışığında bu önlemlere ihtiyaç kalmadığı açıklandı.<h2>Tasarruf programı tamamen kaldırılmadı</h2>Her ne kadar yeni kesintilerden vazgeçilmiş olsa da, daha önce hazırlanan "2027–2029 Mali Rahatlama Programı" yürürlükte kalacak.Federal Hükümet, son yıllarda uygulanan tasarruf tedbirlerinin bütçe üzerindeki olumlu etkilerinin görülmeye başlandığını ve mali disiplinin korunmasının önemini koruduğunu vurguladı.Yetkililere göre bu program uygulanmasaydı, 2027 bütçesinde yaklaşık 1,3 milyar franklık yapısal açık ortaya çıkacaktı.<h2>Savunma harcamaları için yeni alan oluştu</h2>Bütçedeki olumlu tablo, hükümete bazı alanlarda ek hareket alanı da sağladı.Federal Hükümet, elde edilen mali esnekliğin özellikle İsviçre'nin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için kullanılabileceğini açıkladı.Ayrıca 2027 bütçesinde son yedi yılın ardından ilk kez olağanüstü harcama kalemlerinin yer almayacağı bildirildi.<h2>KDV artışı daha sınırlı olacak</h2>Olumlu gelir tahminleri yalnızca 2027 yılıyla sınırlı değil. Hükümet, 2028 ile 2030 yıllarını kapsayan mali planlarda da beklentilerin iyileştiğini açıkladı.Bu gelişme sayesinde ordu finansmanı için daha önce gündeme gelen Katma Değer Vergisi (KDV) artışının da ilk planlara kıyasla daha düşük seviyede tutulabileceği ifade edildi.<h2>Hükümet yine de temkinli</h2>Olumlu gelişmelere rağmen Federal Hükümet aşırı iyimser olunmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.Yetkililer, şirket kârlarından elde edilen yüksek vergi gelirlerinin kalıcı olup olmayacağının henüz net olmadığını belirtti. Ayrıca OECD'nin küresel asgari kurumlar vergisi uygulamasından elde edilecek gelirlerin de şu aşamada kesin olarak tahmin edilemediği ifade edildi.Hükümet, uluslararası ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin önümüzdeki yıllarda hem devlet gelirlerini hem de harcamalarını etkileyebileceğine dikkat çekti.

Federal hükümet ek tasarruf paketlerinden vazgeçti

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), yüksek mesleki eğitimin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan yasa değişikliklerini onayladı. Alınan karara göre yeni düzenlemeler 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek ve yüksek mesleki eğitim mezunları için "Professional Bachelor" ve "Professional Master" unvanları kullanılmaya başlanacak.

"Professional Bachelor" unvanı

Hükümet, bu adımla yüksek mesleki eğitimin üniversite seviyesindeki diğer eğitim yolları arasında daha görünür hale gelmesini ve iş dünyasında daha iyi tanınmasını hedefliyor.<h2>Yeni unvanlar tüm mezunları kapsayacak</h2>Yeni düzenleme kapsamında federal meslek sınavlarını başarıyla tamamlayanlar ve yüksek meslek okullarından mezun olanlar, mevcut diplomalarının yanında "Professional Bachelor" unvanını kullanabilecek.Federal ileri düzey meslek sınavlarını tamamlayan kişiler ise "Professional Master" unvanını alma hakkına sahip olacak.Dikkat çeken noktalardan biri ise uygulamanın yalnızca yeni mezunları kapsamaması. Federal Hükümet'in açıklamasına göre, yüksek mesleki eğitim diplomasına sahip olan herkes, mezuniyet tarihi ne olursa olsun bu yeni unvanları kullanabilecek.<h2>Yüksek meslek okullarının konumu güçlendirilecek</h2>Yeni yasa değişikliğiyle birlikte "Höhere Fachschule" (Yüksek Meslek Okulu) unvanı da resmi olarak koruma altına alınacak.Hükümet, böylece yüksek mesleki eğitim kurumlarının eğitim sistemindeki yerinin daha net anlaşılmasını ve ulusal ile uluslararası düzeyde daha görünür hale gelmesini amaçlıyor.Uzmanlara göre özellikle yurt dışında İsviçre'nin mesleki eğitim sisteminin tanınması konusunda yaşanan bazı zorlukların bu sayede azaltılması hedefleniyor.<h2>İngilizce sınav imkanı genişletiliyor</h2>Düzenleme kapsamında sınav sistemlerinde de bazı yenilikler getiriliyor.Gelecekte belirli programlarda İngilizce, ek sınav dili olarak kullanılabilecek. Bunun yanında yüksek meslek okullarındaki lisansüstü eğitim programları daha esnek hale getirilecek.Ayrıca bu programlar için uygulanan bazı resmi tanıma süreçleri de kaldırılarak eğitim kurumlarına daha fazla hareket alanı sağlanacak.<h2>İsviçre ekonomisinin ihtiyaçlarına destek</h2>Federal Hükümet, yapılan değişikliklerin özellikle İsviçre ekonomisinin ihtiyaç duyduğu nitelikli uzman ve yönetici kadroların yetiştirilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.Açıklamada, küçük ve orta ölçekli işletmelerin gelecekte ihtiyaç duyacağı uzman iş gücünün karşılanmasında yüksek mesleki eğitimin kritik rol oynadığı vurgulandı.Yeni düzenlemeler, Federal Parlamento tarafından Aralık 2025'te kabul edilmişti. Şimdi ise uygulama sürecine geçilmesi için gerekli yasal düzenlemeler tamamlandı.<h2>Uygulama 1 Ekim'de başlıyor</h2>1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yüksek mesleki eğitim diplomasına sahip kişiler, resmi unvanlarının yanında yeni uluslararası unvanları da kullanabilecek.Federal Hükümet, bu değişikliğin mesleki eğitimin prestijini artıracağını ve İsviçre'nin dünyaca örnek gösterilen mesleki eğitim sistemini daha güçlü bir konuma taşıyacağını düşünüyor.

İsviçre'de mesleki eğitim mezunlarına yeni unvanlar geliyor

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), 2029 yılından itibaren uygulanacak yeni uluslararası iş birliği stratejisinin ana hatlarını açıkladı. Hükümet, değişen küresel koşullar ve artan uluslararası krizler nedeniyle kalkınma yardımlarını daha hedefli hale getirmeyi, insani yardımları güçlendirmeyi ve aynı zamanda federal bütçede tasarruf sağlamayı amaçlıyor.

İnsani yardım güçlendirilecek

Bern'de açıklanan karara göre İsviçre'nin uluslararası iş birliği bütçesi yıllık yaklaşık 2,4 milyar frank seviyesinde kalacak. Ancak kaynakların dağılımında önemli değişiklikler yapılacak ve 2027 yılından itibaren her yıl yaklaşık 20 milyon frank tasarruf sağlanacak.<h2>Görev dağılımı yeniden düzenleniyor</h2>Federal Hükümet, kalkınma yardımlarında görev paylaşımını daha net hale getirme kararı aldı. Buna göre Swiss Agency for Development and Cooperation ile State Secretariat for Economic Affairs uluslararası iş birliğinden birlikte sorumlu olmaya devam edecek, ancak görev alanları daha açık şekilde ayrılacak.Yeni sistemde "Bir ülke, bir kurum" ilkesi uygulanacak. DEZA ağırlıklı olarak düşük gelirli ülkelerde, özellikle Afrika ve Asya'nın bazı bölgelerinde faaliyet gösterecek. SECO ise orta gelirli ülkelerde ekonomik kalkınma, yatırım ve ticaret odaklı projelere yoğunlaşacak.Bu kapsamda İsviçre'nin kalkınma iş birliği faaliyetleri Latin Amerika'dan çekilecek. Buna karşılık Avrupa Birliği, Batı Balkanlar ve Asya'daki bazı ülkelerle yürütülen iş birliği projelerinin sorumluluğu SECO'ya devredilecek.<h2>Öncelikler sağlık, ekonomi ve göç olacak</h2>Yeni stratejiyle birlikte kurumların tematik çalışma alanları da yeniden tanımlanıyor.DEZA gelecekte sağlık, hukukun üstünlüğü, iklim değişikliği ve göç konularına odaklanacak. SECO ise özel sektörün güçlendirilmesi, ekonomik büyüme, sürdürülebilir üretim zincirleri ve ekonomik ilişkilerin çeşitlendirilmesi alanlarında faaliyet gösterecek.Federal Hükümet, proje seçimlerinde üç temel kriterin dikkate alınacağını belirtti: İhtiyaç sahibi ülkelerin durumu, İsviçre'nin ulusal çıkarları ve İsviçre'nin diğer bağışçı ülkelerden farklı olarak sağlayabileceği katkılar.<h2>İnsani yardım bütçesi önemli ölçüde artırılacak</h2>Yeni stratejinin en dikkat çekici yönlerinden biri ise insani yardımlara ayrılan payın artırılması oldu.Federal Hükümet, savaşlar, doğal afetler ve insani krizlerin son yıllarda belirgin şekilde arttığına dikkat çekerek, acil yardım kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini açıkladı.Bu kapsamda insani yardımın uluslararası iş birliği bütçesindeki payı yüzde 26'dan yüzde 40'a çıkarılacak.Yetkililer, sadece 2020 ile 2025 yılları arasında Parlamento'dan 13 ek insani yardım kredisi talep edildiğini, buna karşılık önceki 14 yılda bu sayının yalnızca altı olduğunu belirtti. Hükümet, bu artışın dünyadaki krizlerin boyutunu açık şekilde ortaya koyduğunu vurguladı.<h2>Çok taraflı kuruluşlarla iş birliği sürecek</h2>İsviçre, uluslararası kuruluşlara verdiği desteği sürdürmeye devam edecek. Ancak bundan sonra mali destekler daha sıkı kriterlere göre değerlendirilecek.Hükümete göre desteklenecek kuruluşların İsviçre'nin uluslararası iş birliği hedefleriyle uyumlu olması, İsviçre'nin karar süreçlerinde etkili olabilmesi ve ülkenin dış politika hedeflerine katkı sağlaması gerekecek.Öte yandan insani yardım faaliyetleri ve barış diplomasisi çalışmalarının coğrafi sınırlama olmaksızın dünyanın her bölgesinde sürdürülebileceği belirtildi.<h2>100 kadroluk küçülme planlanıyor</h2>Yeni yapılanmanın bütçe üzerinde de etkisi olacak.Federal Hükümet, 2027 ile 2030 yılları arasında toplam yaklaşık 113 milyon frank tasarruf sağlamayı hedefliyor. Bu süreçte yaklaşık 100 pozisyonun kaldırılması planlanıyor.Azaltılacak kadroların üçte ikisini yurt dışındaki yerel çalışanlar oluşturacak. Kalan kısmı ise federal kurumlarda görev yapan personel olacak. Federal çalışanlardaki azaltımın büyük ölçüde emeklilik ve doğal personel hareketleri yoluyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor.<h2>Yeni strateji 2028'de netleşecek</h2>Federal Dışişleri Bakanlığı (EDA) ile Ekonomi, Eğitim ve Araştırma Bakanlığı'nın (WBF) hazırlayacağı yeni strateji taslağının 2028 yılı bahar aylarında kamuoyuna sunulması planlanıyor.Federal Hükümet, alınan kararların İsviçre'nin uluslararası yardımlarını daha etkili, daha verimli ve günümüzün jeopolitik gerçeklerine daha uygun hale getireceğini savunuyor.

İsviçre uluslararası yardımları yeniden yapılandırıyor

İsviçre'nin en büyük perakende zincirlerinden Migros, ülke genelinde bir ilke imza atarak 24 saat hizmet verecek ilk süpermarketini hizmete açtı. Pilot uygulama, Appenzell Ausserrhoden kantonuna bağlı Herisau kentindeki Migros şubesinde başladı.

Personelsiz Migros

Herisau'da başlatılan pilot uygulamada müşteriler gece saatlerinde mağazaya personel olmadan giriş yapabilecek.Mağaza gündüz saatlerinde normal şekilde personelle hizmet vermeye devam edecek. Ancak saat 19.00'dan sonra sistem otomatik olarak personelsiz çalışma moduna geçecek ve müşteriler alışverişlerini tamamen kendi başlarına yapabilecek.<h3>Mağazaya giriş QR koduyla yapılacak</h3>Gece saatlerinde alışveriş yapmak isteyen müşterilerin akıllı telefonlarıyla mağaza girişindeki QR kodunu okutması gerekiyor.Kimlik doğrulamasının ardından müşterilere mağazaya giriş için özel bir erişim kodu gönderilecek. Alışveriş tamamlandıktan sonra ödemeler, kasiyer bulunmayan self servis ödeme noktalarından gerçekleştirilecek.<h3>Güvenlik kameraları ve sensörlerle sağlanacak</h3>Yaklaşık 300 metrekare büyüklüğündeki mağazada yaklaşık 7 bin farklı ürün satışa sunuluyor.Personelsiz çalışma saatlerinde güvenlik, kamera sistemi ve gelişmiş sensörler aracılığıyla sağlanacak. Migros'un kullandığı sistem, mağaza içerisinde bir kişinin sağlık sorunu yaşaması veya kaza geçirmesi durumunda bunu algılayarak otomatik olarak alarm verebilecek.<h3>Raflar yalnızca gündüz doldurulacak</h3>İsviçre İş Kanunu gereği gece saatlerinde, pazar günlerinde ve resmi tatillerde çalışanların rafları doldurmasına izin verilmiyor.Bu nedenle ürün yerleştirme işlemleri yalnızca personelin görev yaptığı çalışma saatleri içerisinde gerçekleştirilecek.<h3>Amaç daha esnek alışveriş imkânı sunmak</h3>Migros, bu projeyle özellikle günün geç saatlerinde alışveriş yapmak isteyen müşterilerin taleplerine cevap vermeyi hedefliyor.Yeni mağaza modeli, şirketin 2022 yılında hizmete sunduğu personelsiz Migros Teo mağazalarının teknolojisi temel alınarak geliştirildi. Ancak yeni uygulama, daha büyük satış alanına ve çok daha geniş ürün yelpazesine sahip ilk tam ölçekli Migros süpermarketi olma özelliğini taşıyor.Herisau'daki projenin aslında 2025 yazında başlaması planlanıyordu. Ancak mağazada yapılacak tadilatlara yönelik itirazlar nedeniyle uygulama yaklaşık bir yıl gecikmeli olarak hayata geçirildi.<h3>Coop şimdilik bu modeli düşünmüyor</h3>Migros'un aksine, rakip market zinciri Coop, 24 saat açık mağaza konseptiyle ilgilenmediğini açıkladı.Şirket yetkilileri, şu aşamada böyle bir uygulamayı gündemlerinde bulunmadığını belirtti.Migros, Herisau'daki pilot uygulamadan elde edilecek sonuçlara göre gelecekte benzer mağaza konseptlerini İsviçre'nin farklı bölgelerine yaygınlaştırıp yaygınlaştırmayacağına karar verecek.

Migros'tan İsviçre'de bir ilk: 24 saat açık market dönemi başladı

İsviçre kamu yayıncısı SRG (İsviçre Radyo ve Televizyon Kurumu) bünyesinde yürütülen tasarruf programı yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Kurumda görev yapan 350 çalışan, Genel Müdür Susanne Wille'ye karşı hazırlanan protesto mektubuna imza attı.

İşten çıkarma krizi 

Tepkinin merkezinde ise, yayın kalitesinden sorumlu dört dil ve diksiyon eğitmeninin işten çıkarılması yer alıyor. Çalışanlar ve SSM (İsviçre Medya Sendikası), alınan kararın hem yayın kalitesini olumsuz etkileyeceğini hem de çalışanlara karşı gereksiz sertlik içerdiğini savunuyor.<h3>"Yanlış yerden tasarruf yapılıyor"</h3>Protesto mektubunda, dil eğitmenlerinin özellikle sunucuların ve gazetecilerin standart Almanca kullanımını geliştirmede önemli görev üstlendiği vurgulanıyor.Sendikaya göre bu pozisyonların kaldırılması, kamu yayıncılığının temel unsurlarından biri olan dil ve yayın kalitesini zayıflatabilir.SRG yönetimi ise söz konusu hizmetlerin tamamen ortadan kaldırılmayacağını, ihtiyaç duyulması halinde kurum içinden veya dışarıdan hizmet alınmaya devam edileceğini açıkladı.Ancak sendika, bu değişiklikle ne kadar tasarruf sağlanacağının belirsiz olduğunu belirterek alınan kararın mali açıdan anlamlı olmadığını savunuyor.<h3>Almanca konuşan bölgeler için farklı durum</h3>SRG yönetimi, Fransızca ve İtalyanca konuşulan bölgelerde uzun süredir kadrolu dil eğitmeni bulunmadığını, Almanca konuşulan İsviçre'de de benzer bir yapıya geçileceğini ifade ediyor.Buna karşı çıkan sendika ise Almanca konuşulan bölgelerde sunucuların günlük hayatta kullandıkları İsviçre Almancası yerine standart Almanca ile yayın yaptıklarını hatırlatarak, dil eğitmenlerinin bu nedenle önemli bir görev üstlendiğini belirtiyor.<h3>İşten çıkarmaların yöntemi de eleştirildi</h3>Tepkilerin yalnızca işten çıkarmalara değil, uygulama biçimine de yönelik olduğu belirtiliyor.Görevlerine son verilen dört eğitmenin aynı zamanda derhal görevden uzaklaştırılması, çalışanlar arasında rahatsızlık yarattı.SRG yönetimi bu uygulamanın çalışanlara yeni iş aramaları için zaman kazandırmayı amaçladığını savunsa da, medya sendikası bu yaklaşımı sert sözlerle eleştirdi.SSM, uygulamanın çalışanlar üzerinde cezalandırıcı bir etki oluşturduğunu ve insan odaklı bir yönetim anlayışıyla bağdaşmadığını öne sürdü.<h3>Tasarruf programı devam ediyor</h3>SRG'deki personel azaltma süreci, İsviçre'de medya katkı payının yıllık 335 franktan 300 franka düşürülmesi kararının ardından başlatılan geniş kapsamlı tasarruf programının bir parçası olarak yürütülüyor.Kurumda önümüzdeki dönemde toplam 900'e kadar pozisyonun kaldırılabileceği belirtiliyor.Çalışanlar ve sendika, tasarruf yapılmasına tamamen karşı olmadıklarını ancak hangi alanlarda kesintiye gidildiği ve bu sürecin nasıl yönetildiği konusunda ciddi endişeler taşıdıklarını ifade ediyor.

İsviçre kamu yayıncısında sendika ile yönetim karşı karşıya

Uzmanlar, vefat eden hastaların tıbbi dosyalarına erişimin tamamen engellenmesini eleştiriyor. İsviçre'de Bundesgericht (Federal Mahkeme) tarafından verilen yeni bir karar, hasta mahremiyeti ile yakınlarının bilgi edinme hakkı arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtı.

Hasta hakları

Federal Mahkeme, bir hastanın yaşamını yitirmesinin ardından yalnızca aile üyelerinin değil, hastanın aile hekiminin de hastaneye ait tıbbi dosyalara erişemeyeceğine hükmetti. Karar, olası tıbbi hataların araştırılması açısından eleştirilere neden oldu.<h3>Mahkeme hasta mahremiyetini öncelikli gördü</h3>Mahkeme, doktorların meslek sırrının hastanın ölümünden sonra da devam ettiğini vurguladı.Karara göre hasta yakınlarının, olası bir tedavi hatasını araştırmak istemesi tek başına tıbbi kayıtların paylaşılması için yeterli gerekçe oluşturmuyor. Aynı şekilde, hastanın uzun yıllardır tedavisini yürüten aile hekiminin de hastane kayıtlarını inceleme yetkisi bulunmuyor.Federal Mahkeme, bu yaklaşımın hasta ile doktor arasındaki güven ilişkisini korumayı amaçladığını belirtiyor.<h3>Karar hukuk çevrelerinde tartışılıyor</h3>Kararın ardından hukukçular ve bazı akademisyenler, mevcut uygulamanın pratikte çeşitli sorunlara yol açabileceğini savunuyor.Eleştirilere göre, ölüm sonrasında olası bir tıbbi ihmalin araştırılmasının neredeyse imkânsız hale gelmesi, hasta yakınlarının yaşanan süreci anlamasını zorlaştırabiliyor.Bazı uzmanlar, aile hekiminin zaten meslek sırrına bağlı çalışan bir sağlık çalışanı olması nedeniyle, hangi bilgilerin paylaşılabileceğini değerlendirebilecek konumda olduğunu ifade ediyor.<h3>Federal Mahkeme üyeleri arasında görüş ayrılığı yaşandı</h3>Kararın görüşüldüğü duruşmada mahkeme üyeleri arasında da farklı değerlendirmeler yapıldı.Kararı destekleyen üyeler, mevcut içtihatların korunması gerektiğini ve hasta mahremiyetinin ölümden sonra da eksiksiz şekilde devam etmesinin hukuk güvenliği açısından önemli olduğunu savundu.Buna karşı çıkan bazı üyeler ise kararın günlük yaşamın gerçekleriyle örtüşmediğini dile getirdi. Muhalif görüşte olan bir yargıç, hastanın hayattayken eşinin sağlık süreci hakkında bilgi alabilmesine rağmen ölümünden sonra hiçbir bilgiye ulaşamamasının çelişkili bir durum oluşturduğunu ifade etti.<h3>Tartışmaların sürmesi bekleniyor</h3>Karar, İsviçre'de hasta hakları ile doktorların sır saklama yükümlülüğü arasındaki sınırların yeniden tartışılmasına neden oldu.Hukuk çevreleri, gelecekte yapılabilecek yasal değişikliklerle özellikle ölüm sonrası tıbbi kayıtların hangi koşullarda paylaşılabileceğinin daha açık şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.Bununla birlikte Federal Mahkeme'nin mevcut içtihadı değişmediği sürece, vefat eden hastaların tıbbi kayıtlarına erişim konusunda bugünkü katı uygulamanın devam etmesi bekleniyor.

İsviçre Federal Mahkemesi'nin doktor sırrı kararı tartışma yarattı

Zürih ve çevresinde etkili olan şiddetli fırtına ve yoğun yağışlar, Zürih Havalimanı’nda hava trafiğini olumsuz etkiledi. Kloten’deki havalimanında çok sayıda uçuş gecikirken, bazı uçaklar iniş yapamadı ve farklı havalimanlarına yönlendirildi.

Fırtına kaosu

Zürih kantonunda olumsuz hava koşulları nedeniyle Schutz &amp; Rettung Zürich (Zürih Koruma ve Kurtarma Birimi) 700’ün üzerinde itfaiye müdahalesi gerçekleştirdi. Fırtınadan en fazla etkilenen yerlerden biri de Zürih Havalimanı oldu.Akşam saatlerinde iniş için Zürih’e yaklaşan uçaklar, kötü hava koşulları nedeniyle uzun süre havada beklemek zorunda kaldı. Saat 21.00’den sonra iniş için bekleyen bazı uçaklar güvenlik gerekçesiyle Stuttgart, Cenevre, Basel ve Lyon gibi farklı havalimanlarına yönlendirildi.Zürih Havalimanı yetkililerine göre 30’dan fazla uçak başka havalimanlarına iniş yapmak zorunda kaldı. İlk etapta 44 uçuş iptal edilirken, çarşamba sabahı saat 07.00 itibarıyla iptal edilen uçuş sayısı 70’e yükseldi. İptal edilen uçuşlar arasında hem kalkışlar hem de inişler yer aldı.Havalimanında gece boyunca çok sayıda yolcu beklemek zorunda kaldı. Bazı yolcuların havalimanında uyuduğu, yardım ve bilgilendirme konusunda sorunlar yaşandığı belirtildi. Bir yolcu, “Herkes çaresiz şekilde oradan oraya yürüyor, kimse ne yapacağını bilmiyor. Uçuşlar peş peşe iptal ediliyor” sözleriyle yaşanan durumu anlattı.Havalimanı yönetimi, gece boyunca seyahatine devam edemeyen yolculara destek verildiğini, bazı yolculara geceleme setleri dağıtıldığını açıkladı. Ayrıca bilgi noktaları, güvenlik kontrolleri ve sınır geçiş noktalarının normalden daha uzun süre açık tutulduğu belirtildi. Ancak yolcuların esas olarak ilgili havayolu şirketleri tarafından bilgilendirilmesi ve desteklenmesi gerektiği ifade edildi.Fırtınadan etkilenen uçuşlardan biri de Heraklion’dan Zürih’e gelen Edelweiss’e ait WK349 seferi oldu. Uçak, Zürih üzerinde yaklaşık bir saat tur attıktan sonra Stuttgart’a yönlendirildi. Uçakta bulunan bir yolcu, yolculara ne uçuş sırasında ne de inişten sonra yeterli bilgi verildiğini söyledi.Stuttgart’a yönlendirilen uçuşlarda çok sayıda yolcu gece geç saatlerde havalimanında mahsur kaldı. Bazı yolcular otel bulunamadığını, bazıları ise evlerine dönebilmek için kendi imkânlarıyla taksi tutmak zorunda kaldıklarını anlattı. Stuttgart’tan Zürih’e taksiyle dönmek isteyen bir yolcunun yaklaşık 550 avro ödeme yapmak zorunda kalacağı belirtildi.Berlin’den Zürih’e gitmek isteyen başka bir yolcu da uçağın Stuttgart’a yönlendirildiğini, inişten sonra kendilerine yeterli bilgi verilmediğini söyledi. Yolcu, otel organizasyonu yapılacağı söylenmesine rağmen bunun gerçekleşmediğini belirterek, Stuttgart’tan St. Gallen’e taksiyle dönmek zorunda kaldıklarını ifade etti.Yaşanan aksaklıklar nedeniyle çarşamba günü de uçuş trafiğinde sorunlar devam etti. Bazı uçakların ve uçuş ekiplerinin Zürih’e dönememesi, yeni iptallere ve gecikmelere yol açtı.

Zürih Havalimanı’nda fırtına alarmı: 70 uçuş iptal edildi

Dünyadaki özel servet 2025 yılında önemli ölçüde artarken, bu büyümeden en fazla yüksek gelir ve büyük varlık sahibi kişiler yararlandı. UBS tarafından yayımlanan 2026 Küresel Servet Raporu (Global Wealth Report), dünya genelindeki özel servetin geçen yıl yüzde 10'un üzerinde arttığını, buna karşılık servet dağılımındaki eşitsizliğin daha da belirgin hale geldiğini ortaya koydu.

Zengin ile yoksul arasında uçurum

Rapora göre yalnızca 2025 yılı içerisinde dünya genelinde yaklaşık 1 milyon yeni dolar milyoneri oluştu. Ancak servet artışı toplumun tüm kesimlerine aynı oranda yansımadı. Hisse senedi, gayrimenkul ve şirket yatırımlarına sahip olanlar varlıklarını hızla artırırken, yalnızca maaş geliriyle geçinenlerin servet artışı oldukça sınırlı kaldı.<h3>İsviçre servet sıralamasında zirvede</h3>Raporda dikkat çeken ülkelerden biri de İsviçre oldu. Yetişkin başına düşen ortalama servet bakımından İsviçre, yaklaşık 910 bin dolar ile dünyanın en zengin ülkesi konumunu korudu.Ancak uzmanlar, ortalama servetin tek başına gerçeği tam olarak yansıtmadığına dikkat çekiyor. Daha sağlıklı bir gösterge olarak kabul edilen ortanca servet (medyan servet) verilerine göre İsviçre'de yetişkin başına düşen servet yaklaşık 654 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam da ülkenin servet dağılımında dünya genelindeki en güçlü konumlardan birine sahip olduğunu gösteriyor.<h3>En büyük kazancı yatırım yapanlar elde etti</h3>Ekonomistler, son yıllarda yaşanan jeopolitik krizler, savaşlar, ticaret anlaşmazlıkları ve enerji piyasalarındaki dalgalanmaların yatırımcılar için aynı zamanda önemli fırsatlar oluşturduğunu belirtiyor.Özellikle borsalarda aktif işlem yapan varlıklı yatırımcılar, piyasalardaki hızlı fiyat değişimlerinden yararlanarak servetlerini daha da büyüttü. Hisse senedi ve diğer yatırım araçlarında yapılan yoğun alım satımlar, büyük bankaların gelirlerini de rekor seviyelere taşıdı.Başta UBS ve ABD merkezli JP Morgan olmak üzere birçok uluslararası banka, son çeyreklerde tarihinin en yüksek işlem gelirlerinden bazılarını açıkladı.<h3>Servet eşitsizliği büyümeye devam ediyor</h3>Raporun en dikkat çekici sonuçlarından biri ise servet dağılımındaki dengesizlik oldu.Dünya nüfusunun en yoksul yüzde 50'lik kesimi, küresel servetin yalnızca yüzde 1'ine sahip bulunuyor.İsviçre'de de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Ülkedeki en zengin yüzde 1'lik kesim, vergiye tabi toplam servetin yaklaşık yüzde 45'ini elinde bulunduruyor.Uzmanlara göre ekonomik büyüme devam etse bile bu büyümenin büyük bölümünün zaten varlıklı olan kişilere gitmesi, gelir ve servet eşitsizliğini daha da artırıyor.<h3>Ortalama servet artıyor, ancak herkes aynı ölçüde zenginleşmiyor</h3>Raporda, servetin büyümesinin toplumun tüm kesimlerine eşit şekilde yansımadığı vurgulanıyor.Örneğin, 2 bin dolarlık birikimin 10 bin dolara çıkması önemli bir artış olarak görülse de, 20 milyon dolarlık servetin 200 milyon dolara ulaşması toplam servet eşitsizliğini çok daha fazla artırıyor.Ekonomistler, önümüzdeki yıllarda servet dağılımındaki bu dengesizliğin sosyal ve siyasi tartışmaların en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceğini değerlendiriyor.

İsviçre dünyanın en zengin ülkeleri arasındaki yerini korudu

İsviçre'de elektrik tüketicilerini sevindirecek gelişmeler yaşanıyor. İlk değerlendirmelere göre 2027 yılında da elektrik tarifelerinde düşüş bekleniyor. Elektrik şirketlerinin yaptığı anket, hem hanelerin hem de işletmelerin önümüzdeki yıl daha düşük elektrik faturaları ödeyebileceğine işaret ediyor.

Tarifeler 2027'de de düşebilir

İsviçre Elektrik Şirketleri Birliği (VSE) tarafından yayımlanan ankete göre, enerji fiyatlarındaki gerileme ve uzun vadeli elektrik satın alma stratejileri sayesinde tarifelerde yeni bir indirim öngörülüyor.<h2>Elektrik fiyatlarında yüzde 7'ye varan düşüş bekleniyor</h2>Ankete katılan 75 enerji şirketinden 35'i şimdiden 2027 tarifelerine ilişkin tahmini rakamlarını açıkladı.Buna göre konut aboneleri için elektrik fiyatlarının ortalama yüzde 3 ila 6 arasında düşmesi beklenirken, işletmeler için bu oran yüzde 4 ile 7 arasında değişiyor.Bu da hem aile bütçelerine hem de işletme maliyetlerine olumlu yansıyacak önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.<h2>İran'daki kriz fiyatları etkilemedi</h2>Son dönemde Orta Doğu'da yaşanan gerginlik ve İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarında yeni artışlar yaşanabileceği endişesi bulunuyordu.Ancak VSE'ye göre bu gelişmeler, şimdilik İsviçre'deki elektrik tarifelerini olumsuz etkilemedi.Bunun en önemli nedeni ise enerji şirketlerinin elektriği artık kısa vadeli değil, iki ila üç yıl öncesinden uzun vadeli sözleşmelerle satın alması olarak gösteriliyor.<h2>Yeni elektrik yasası istikrar sağladı</h2>Yeni Elektrik Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte enerji şirketleri piyasadaki ani fiyat dalgalanmalarından daha az etkilenmeye başladı.Uzun vadeli alım stratejileri sayesinde hem tüketiciler hem de enerji şirketleri küresel krizlere karşı daha güçlü korunuyor.Ayrıca Avrupa elektrik toptan satış piyasalarında son dönemde yaşanan fiyat düşüşleri de İsviçre'deki tarifelerin gerilemesine katkı sağlıyor.<h2>Nihai tarifeler eylül ayında açıklanacak</h2>İsviçre'deki yaklaşık 580 temel elektrik tedarikçisi, 2027 yılına ait kesin tarifelerini ağustos ayı sonuna kadar belirleyecek.Federal Elektrik Komisyonu (ElCom) ise ülke genelindeki resmi elektrik tarifelerini eylül ayının başında kamuoyuna duyuracak.Elektrik fiyatları 2026 yılında da ortalama yüzde 4 oranında düşmüştü. Mevcut tahminler gerçekleşirse İsviçre'de elektrik faturaları üst üste ikinci yıl da gerilemiş olacak.

Enerji piyasasında rahatlama: Elektrik fiyatları geriliyor

İsviçre'de özellikle gençler arasında alkol tüketimi son yıllarda belirgin şekilde azalıyor. Eskiden sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçası olan alkol, bugün yerini giderek daha bilinçli yaşam tercihlerine bırakıyor.

Daha sağlıklı toplum

Peki ya dünyada hiç kimse alkol ya da uyuşturucu kullanmasaydı? Böyle bir toplum gerçekten daha mutlu olur muydu?İsviçre'de bu soruya yanıt arayan uzmanlar, tamamen bağımlılık yapıcı maddelerden uzak bir dünyanın hem büyük avantajlar hem de önemli eksiklikler barındıracağını söylüyor.<h2>Sağlık açısından büyük kazanım olurdu</h2>Kültür gazetecisi Jean-Martin Büttner'e göre uyuşturucu ve alkol kullanımının ortadan kalkmasıyla birlikte bağımlılık, yoksulluk, demans ve birçok sağlık sorunu önemli ölçüde azalırdı.Alkol ve uyuşturucu kaynaklı trafik kazaları, aile içi şiddet olayları ve bağımlılıkla bağlantılı suçlarda da ciddi düşüş yaşanabileceği belirtiliyor.Ancak uzmanlara göre madalyonun diğer yüzü de bulunuyor.<h2>İnsanlar zor duygularla baş etmekte daha fazla zorlanabilir</h2>Büttner'e göre bazı insanlar alkol ve benzeri maddeleri sadece eğlenmek için değil, ağır psikolojik yüklerle baş edebilmek amacıyla da kullanıyor.Bu nedenle tamamen "ayık" bir dünyada insanların stres, travma ve duygusal sıkıntılarla başa çıkabilmek için farklı yöntemler geliştirmesi gerekeceği ifade ediliyor.Uzmanlar ise bunun mümkün olduğunu, ancak toplumun ruh sağlığına daha fazla yatırım yapmasının şart olacağını vurguluyor.<h2>Alkol sosyal ilişkileri de etkiliyor</h2>Zürih Üniversitesi Psikoloji Profesörü Boris Quednow, alkol ve bazı uyuşturucu maddelerin sosyal ilişkiler üzerinde de etkili olduğunu söylüyor.İnsanların çekingenliklerini azaltabildiğini, sosyal mesafeleri kısaltabildiğini ve yeni ilişkiler kurmayı kolaylaştırabildiğini belirten Quednow, buna rağmen bunun sağlıklı bir iletişim yöntemi olmadığını ifade ediyor.<h2>"Uyuşturucu yaratıcılığı artırıyor" iddiasına bilimsel destek yok</h2>Uzun yıllardır sanat ve müzik dünyasında uyuşturucunun yaratıcılığı artırdığı yönünde yaygın bir inanış bulunuyor. Ancak uzmanlara göre bilimsel araştırmalar bu görüşü doğrulamıyor.Özellikle kokain kullanan kişilerin başlangıçta kendilerini daha yaratıcı hissettikleri, fakat objektif testlerde performanslarının zamanla düştüğü görülüyor.Benzer şekilde son yıllarda popüler hale gelen düşük doz LSD (mikrodoz) uygulamalarında da yaratıcılık, mutluluk veya üretkenlik üzerinde kalıcı ve ölçülebilir bir artış tespit edilmedi.<h2>Müzik tarihinde izleri görülüyor</h2>Uzmanlar yine de bazı sanat eserlerinde ve müzik albümlerinde uyuşturucunun etkilerinin hissedildiğini kabul ediyor.Örneğin The Beatles'ın "Revolver" albümünde psychedelic etkilerin açık şekilde görüldüğü belirtiliyor.Ancak uzmanlar bunun, uyuşturucunun insanı yaratıcı yaptığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Yaratıcılığın temelinde yetenek ve üretkenlik bulunduğunu, uyuşturucunun bunu tek başına sağlayamayacağını ifade ediyorlar.<h2>Toplum daha sağlıklı olabilir</h2>Araştırmacılara göre alkol ve uyuşturucu kullanımının azalması, toplum sağlığı açısından önemli kazanımlar sağlayabilir. Ancak insanların sosyalleşme, eğlenme ve psikolojik sorunlarla baş etme konusunda yeni alışkanlıklar geliştirmesi de kaçınılmaz olacak.Uzmanlara göre geleceğin toplumunda asıl hedef, bağımlılık yapan maddeler yerine insanların sağlıklı sosyal ilişkiler kurabildiği ve ruh sağlığını koruyabildiği bir yaşam kültürü oluşturmak olmalı.

Daha bilinçli nesil geliyor: Alkol tüketimi düşüyor

İsviçre'de uzun yıllardır hizmet veren geleneksel kasap dükkânları hızla kapanırken, sektörde yeni işletmeci bulmak her geçen gün daha da zorlaşıyor. Uzmanlar, yaşanan değişimin yalnızca ekonomik nedenlerden kaynaklanmadığını, aynı zamanda mesleğin çalışma koşulları ve değişen tüketici alışkanlıklarının da bu süreci hızlandırdığını belirtiyor.

Kasaplık mesleği alarm veriyor

İsviçre Kasaplar Birliği'nin verilerine göre ülkede faaliyet gösteren kasap işletmelerinin sayısı son altı yılda yaklaşık 950'den 820'ye geriledi. Sektör temsilcileri, bu sayının önümüzdeki yıllarda yaklaşık 600 seviyesinde dengeleneceğini öngörüyor.Kasaplık mesleğini bırakanların en önemli gerekçelerinden biri ise ağır çalışma koşulları. St. Gallen kantonunun Lichtensteig kentinde yıllardır kasaplık yapan Urs Widmer de haftada yaklaşık 80 saat çalışmasına rağmen ailesine ve sosyal yaşamına yeterince zaman ayıramadığını belirterek işletmesini kapatma kararı aldı. Artan yatırım maliyetlerinin de bu kararında etkili olduğunu ifade eden Widmer, dükkânını kapatsa da sucuk ve sosis üretimini daha küçük ölçekte sürdürmeyi planlıyor.Sektörde yaşanan değişimin önemli nedenlerinden biri de emeklilik çağına gelen işletme sahiplerinin yerini alacak genç girişimcilerin bulunamaması. Ayrıca birçok kasap için iş yeri aynı zamanda emeklilik güvencesi niteliğinde olduğundan, yükselen emlak fiyatları nedeniyle işletmeler çoğu zaman yeni bir kasaba değil, özel yatırımcılara satılıyor. Böylece geleneksel kasap dükkânlarının sayısı giderek azalıyor.Buna karşılık bazı genç kasaplar ise değişen müşteri beklentilerine uyum sağlayarak sektörde ayakta kalmaya çalışıyor. St. Gallen kantonundaki Neu St. Johann'da faaliyet gösteren kasap Reto Rust, eski dükkânına büyük yatırım yapmak yerine modern bir konsept oluşturmayı tercih etti. Rust, kasap dükkânını bistro ve 24 saat hizmet veren satış noktasıyla birleştirerek müşterilere hazır yemekler, mangal ürünleri ve pratik çözümler sunmaya başladı.Rust'a göre günümüzde kasaplık yalnızca et satmaktan ibaret değil. Müşteriler artık et ürünlerinin içeriğinden kullanılan katkı maddelerine, hayvanların beslenmesinden farklı ülkelere ait et tariflerine kadar birçok konuda ayrıntılı bilgi talep ediyor. Bu nedenle meslek, geçmişe kıyasla çok daha fazla bilgi ve uzmanlık gerektiriyor.Sektörde yaşanan işletme kapanışları mesleki eğitimi de doğrudan etkiliyor. Kasaplık eğitimi veren küçük ve orta ölçekli işletmelerin azalmasıyla birlikte gençlerin uygulamalı eğitim alma imkânı da daralıyor. Özellikle hayvan kesimi gibi mesleğin temel uygulamalarının en iyi küçük işletmelerde öğrenildiği belirtiliyor.Her yıl İsviçre'de yaklaşık 200 et teknolojisi uzmanı (EFZ) çıraklık kontenjanı açılıyor ve bu kontenjanlar büyük ölçüde doluyor. Ancak sektör temsilcileri, ustalık ve ileri meslek eğitimine sahip nitelikli personel sayısının yetersiz olduğunu vurguluyor.Uzmanlara göre İsviçre'de kasaplık mesleği tamamen ortadan kalkmayacak. Ancak gelecekte daha az sayıda, daha büyük, teknolojik altyapısı güçlü ve müşteriye farklı hizmetler sunabilen işletmeler faaliyet göstermeye devam edecek.

İsviçre'de geleneksel kasaplar birer birer kapanıyor

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), ülkenin güvenlik ve savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla planladığı Katma Değer Vergisi (KDV) artışında önemli değişikliklere gitti. 

Orduya yeni kaynak

Hükümet, kamuoyundan gelen eleştirileri dikkate alarak standart KDV oranındaki artışı yüzde 0,8 yerine yüzde 0,5 ile sınırlandırırken, gıda ve ilaçlarda uygulanan indirimli KDV oranını ise artırmama kararı aldı.Federal Hükümet, elde edilecek ek gelirin tamamının ordunun savunma yatırımları için kullanılacağını açıkladı.<h2>KDV artışı düşürüldü</h2>İlk taslakta standart KDV oranının 0,8 puan artırılması öngörülüyordu. Ancak yapılan istişare sürecinde kantonlar, siyasi partiler ve ekonomi çevrelerinden gelen değerlendirmeler sonrasında bu oran 0,5 puana indirildi.Buna göre standart KDV oranı geçici olarak yüzde 0,5 artırılacak. Otellerde uygulanan özel KDV oranı ise 0,3 puan yükselecek.En dikkat çeken değişiklik ise gıda ürünleri ve ilaçlarda uygulanan indirimli KDV oranının tamamen korunması oldu. Böylece özellikle dar gelirli hanelerin ek vergi yükünden daha az etkilenmesi hedefleniyor.<h2>Gelirin tamamı orduya aktarılacak</h2>Federal Hükümet, KDV artışından elde edilecek tüm gelirin doğrudan ordunun savunma harcamalarına ayrılacağını açıkladı.Kaynak, özellikle hibrit tehditlere ve uzun menzilli füze saldırılarına karşı savunma kapasitesinin artırılmasında kullanılacak.Ayrıca ikinci uzun menzilli hava savunma sistemi satın alınması ve Patriot hava savunma sistemindeki olası maliyet artışlarının da bu bütçeden karşılanabileceği belirtildi.<h2>Artış süresi 12 yıl olacak</h2>İlk planda KDV artışının 10 yıl uygulanması öngörülüyordu. Yeni düzenlemeyle bu süre 12 yıla çıkarıldı.Federal Hükümet, böylece savunma yatırımlarının daha uzun vadeli ve güvenli şekilde finanse edilmesini amaçlıyor.<h2>Ordunun bütçesi ayrıca artırılacak</h2>Hükümet, ordunun harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 1'ine çıkarılması hedefinin artık KDV artışıyla değil, doğrudan federal bütçeden karşılanacağını duyurdu.Özellikle şirketlerden elde edilen daha yüksek vergi gelirleri sayesinde bütçede oluşan ek mali alanın bu konuda kullanılacağı ifade edildi.<h2>Güvenlik kurumları da bütçeden finanse edilecek</h2>Yalnızca ordu değil, güvenlik alanında görev yapan sivil kurumların ek ihtiyaçları da artık KDV gelirleri yerine federal bütçeden karşılanacak.Bu kapsamda İsviçre İstihbarat Servisi (NDB) ile Federal Sivil Koruma Dairesi'nin (BABS) ihtiyaçları Savunma Bakanlığı'nın kendi bütçesi içerisindeki önceliklendirmelerle finanse edilecek.<h2>Silah fonu planı korunuyor</h2>Federal Hükümet, savunma alımlarını hızlandırmak amacıyla oluşturulması planlanan borçlanma yetkisine sahip silah fonundan ise vazgeçmedi.Bu fon sayesinde büyük savunma projelerinde ön ödeme yapılabilecek, ödeme yoğunlukları dengelenecek ve acil askeri alımlar daha hızlı gerçekleştirilebilecek.Hükümet, yasa tasarısını 12 Ağustos'ta parlamentoya sunmayı planlıyor. Amaç, artan uluslararası güvenlik riskleri karşısında İsviçre'nin savunma kapasitesini mümkün olan en kısa sürede güçlendirmek.

Federal Hükümet savunma için vergi planını revize etti

Nefes ve Mindfulness Eğitmeni Nur Hayat Yıldız tarafından düzenlenen “Kendine Yolculuk Kampı”, Karadeniz’in eşsiz doğasıyla öne çıkan Çamlıhemşin’de katılımcılara unutulmaz bir deneyim sundu. 

İçsel yolculuğa ilham veren kamp

Doğanın dinginliği ile kişisel farkındalık çalışmalarını bir araya getiren kamp, katılımcıların hem bölgenin benzersiz güzelliklerini keşfetmelerine hem de kendileriyle daha derin bir bağ kurmalarına olanak sağladı.Modern yaşamın yoğun temposu içerisinde bireylerin kendilerine ayırdığı zaman giderek azalırken, bu kamp katılımcılara durup nefes alabilecekleri, kendilerini dinleyebilecekleri ve yaşamlarına farklı bir perspektiften bakabilecekleri özel bir alan sundu. Program kapsamında gerçekleştirilen nefes çalışmaları, mindfulness uygulamaları, meditasyonlar ve farkındalık odaklı seminerler, katılımcıların zihinsel ve duygusal açıdan güçlenmelerine katkı sağladı.Çamlıhemşin’in büyüleyici vadileri, tarihi taş köprüleri, yaylaları ve yemyeşil doğası eşliğinde gerçekleştirilen kamp boyunca katılımcılar yalnızca yeni yerler görmekle kalmadı; aynı zamanda kendi iç dünyalarına da keşif dolu bir yolculuk yaptı. Doğanın sunduğu sakinlik ile içsel çalışmaların birleşimi, katılımcıların günlük yaşamın karmaşasından uzaklaşarak kendileriyle daha güçlü bir bağ kurmalarını destekledi.Kamp süresince konaklanan özel tesis ise doğayla uyumlu yapısı ve huzurlu atmosferiyle deneyimin önemli bir parçası oldu. Katılımcılar, konforlu bir ortamda hem dinlenme hem de kişisel gelişim çalışmalarına odaklanma fırsatı buldu.Nur Hayat Yıldız, kampın ardından yaptığı değerlendirmede, doğayı keşfetmenin ve içsel farkındalık çalışmalarının bir araya geldiğinde çok güçlü bir dönüşüm alanı oluşturduğunu belirterek, “İnsan bazen yeni bir coğrafyayı keşfederken aslında kendisinin daha önce tanımadığı yönlerini de keşfediyor. Bu kampta da tam olarak bunu deneyimledik. Katılımcılarımızla birlikte çok kıymetli paylaşımlar yaşadık ve gelecek organizasyonlarımız için de önemli kazanımlar elde ettik” ifadelerini kullandı.Yoğun ve olumlu geri dönüşler alan Kendine Yolculuk Kampı’nın önümüzdeki dönemde yalnızca Türkiye’nin farklı bölgelerinde değil, dünyanın farklı ülkelerinde de düzenlenmesi planlanıyor. Farklı kültürleri, doğal güzellikleri ve deneyim alanlarını kişisel gelişim çalışmalarıyla buluşturmayı hedefleyen kamplar, katılımcılara hem yeni coğrafyalar keşfetme hem de kendileriyle daha derin bir bağ kurma fırsatı sunacak.Doğanın rehberliğinde, nefesin gücü ve farkındalığın ışığında gerçekleşen bu özel buluşma, katılımcılar için yalnızca bir kamp değil; unutulmaz bir keşif ve dönüşüm yolculuğu olarak hafızalarda yerini aldı.

Nur Hayat Yıldız'la Mindfulness kampı katılımcılardan tam not aldı

Yapay zekânın hızla gelişmesi, İsviçre iş gücü piyasasında önemli değişimlere yol açmaya başladı. Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, özellikle kariyerine yeni başlayacak gençler için geleneksel giriş seviyesi iş ilanlarında dikkat çekici bir azalma yaşanıyor. 

Gençlere yeni kariyer önerileri

Uzmanlar ise gençlerin bu yeni döneme uyum sağlayabilmeleri için farklı beceriler geliştirmeleri ve iş hayatına daha erken hazırlanmaları gerektiğini belirtiyor.İnsan kaynakları şirketi Jobcloud tarafından hazırlanan araştırmaya göre, üretken yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasının ardından özellikle ofis ve bilgi temelli mesleklerde giriş seviyesi pozisyonlar bazı alanlarda yüzde 32'ye kadar azaldı. Bu durum, üniversiteden yeni mezun olan ya da kariyerine ilk adımı atmaya hazırlanan gençler arasında geleceğe yönelik kaygıları artırıyor.Araştırmaya göre 25 yaş altındaki gençlerin yüzde 40'tan fazlası yapay zekâ nedeniyle iş hayatında önemini kaybetmekten endişe ediyor. Bu kaygı için İngilizcede "Fear of Becoming Obsolete" (FOBO) yani "işlevsiz hale gelme korkusu" olarak adlandırılan yeni bir kavramın kullanılmaya başlandığı belirtiliyor.University of Zurich Kariyer Hizmetleri'nden Julia Michael, üniversitelerde de benzer gelişmelerin yakından takip edildiğini belirtiyor. Michael'a göre öğrencilerin yalnızca diploma almaya odaklanması artık yeterli değil. İşverenler, eğitim sürecinde edinilen pratik deneyimlere de her zamankinden daha fazla önem veriyor.University of Bern Eğitim Ekonomisi Uzmanı Stefan Wolter ise giriş seviyesi işlerin azalmasının tek nedeninin yapay zekâ olmadığını söylüyor. Wolter'e göre uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşması da deneyimli çalışanların yeni mezunlara ayırdığı zamanı azaltıyor. Bunun sonucunda şirketler daha az sayıda yeni çalışan istihdam ediyor.Uzmanlara göre yapay zekâ, deneyimli çalışanların verimliliğini artırırken, daha önce yeni mezunların üstlendiği bazı görevleri de üstlenmeye başladı. Bu nedenle şirketler aynı işi daha az çalışanla yürütebiliyor.Stefan Wolter, gençlerin artık ortalama bir performansla yetinmemesi gerektiğini belirtiyor. Gelecekte iş bulabilmek için belirli bir alanda uzmanlaşmanın ve diğer adaylardan ayrışmanın büyük önem taşıdığını ifade eden Wolter, yapay zekânın uzmanları daha da güçlü hale getirdiğini, ancak vasat performans gösteren çalışanların iş piyasasında daha fazla zorlanacağını söylüyor.Uzmanlar, matematik, bilişim ve fen bilimleri gibi alanlara olan ilginin son dönemde yavaşlamaya başladığını da belirtiyor. Ancak bu durumun bu mesleklerin önemini kaybettiği anlamına gelmediği, aksine bu alanlarda gerçekten uzmanlaşmış kişilere olan ihtiyacın devam ettiği vurgulanıyor.Julia Michael ise öğrencilerin mezun olmayı beklemeden iş deneyimi kazanmalarını tavsiye ediyor. Gönüllü çalışmalar, stajlar, kişisel projeler veya girişimcilik faaliyetlerinin özgeçmişte önemli avantaj sağlayacağını belirten Michael, işverenlerin adayların gerçek çalışma deneyimlerini görmek istediğini ifade ediyor.Stefan Wolter ise iş gücü piyasasındaki bu dönüşümün geçmişte yaşanan teknolojik değişimlere benzediğini düşünüyor. Ona göre 1990'lı yıllardaki büyük ekonomik dönüşümlerde olduğu gibi, bugün ortadan kalkan bazı mesleklerin yerine gelecekte henüz var olmayan yeni meslekler ortaya çıkacak.Uzmanlar, yapay zekânın iş hayatını tamamen ortadan kaldırmayacağını, ancak kariyer planlamasında daha fazla uzmanlaşma, sürekli öğrenme ve pratik deneyimin her zamankinden daha önemli hale geleceğini vurguluyor.

Yapay zekâ İsviçre'de işe girişleri zorlaştırıyor

İsviçre Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO), Avrupa Birliği ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EU/EFTA) ülkeleriyle uygulanan serbest dolaşım anlaşmasının etkilerine ilişkin yeni verileri açıkladı. 

İsviçre'ye göç yavaşladı

Rakamlar, İsviçre'ye göçün geçen yıla göre bir miktar azaldığını gösterirken, yabancı iş gücünün ülke ekonomisi ve sosyal güvenlik sistemi açısından vazgeçilmez olmaya devam ettiğini ortaya koydu.Açıklanan verilere göre 2025 yılında İsviçre'nin EU/EFTA ülkelerinden aldığı net göç 50 bin 900 kişi oldu. Bir önceki yıl bu rakam yaklaşık 54 bin seviyesindeydi. Böylece göçte sınırlı bir düşüş yaşansa da, uzun yılların ortalamasının üzerinde bir seviyenin korunduğu belirtildi.SECO, göçteki gerilemenin temel nedeninin ekonomik büyümenin yavaşlaması olduğunu ifade etti. Buna rağmen iş gücü piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda yabancı çalışanlara olan talebin sürdüğü vurgulandı.<h2>Göçün temel nedeni iş gücü ihtiyacı</h2>SECO'ya göre serbest dolaşım kapsamında gerçekleşen göç büyük ölçüde istihdam odaklı gerçekleşiyor. 2025 yılında EU/EFTA vatandaşlarına verilen oturma izinlerinin yaklaşık yüzde 70'i, İsviçre'de geçerli bir iş sözleşmesine sahip kişilere verildi.Ülkeye gelen çalışanların büyük bölümü komşu ülkelerden gelirken, en fazla yabancı iş gücü sağlık sektörü, bilim ve teknoloji odaklı hizmetler, inşaat, sanayi ve turizm sektörlerinde istihdam edildi.Ayrıca geçen yıl 88 binden fazla kişi çalışmak amacıyla İsviçre'ye gelirken, 40 binden fazla kişi de aile birleşimi kapsamında ülkeye yerleşti.<h2>Bazı sektörler yabancı çalışanlara bağımlı</h2>SECO verileri, bazı sektörlerin yabancı iş gücüne büyük ölçüde bağımlı olduğunu gösteriyor.Kimya ve ilaç sektöründe çalışanların yaklaşık yüzde 50'sini EU/EFTA ülkelerinden gelen çalışanlar veya sınır bölgelerinden her gün işe gidip gelen kişiler oluşturuyor.Saat sanayisi ile turizm sektöründe bu oran yüzde 42'ye ulaşırken, inşaat sektöründe çalışanların yüzde 34'ü yabancı iş gücünden oluşuyor.Genel ekonomiye bakıldığında ise çalışanların yaklaşık yüzde 35'i yabancı uyruklu kişilerden oluşuyor.SECO Başkanı Helene Budliger Artieda, yabancı çalışanların özellikle sağlık sektöründe hem üst düzey uzmanlık gerektiren görevlerde hem de daha düşük nitelikli pozisyonlarda yoğun şekilde görev yaptığını belirterek bunun dikkat çekici bir durum olduğunu ifade etti.<h2>Göç, emeklilik sistemine katkı sağlıyor</h2>SECO'nun raporunda göçün sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkilerine de yer verildi.Verilere göre İsviçre'deki yaşlılık ve malullük sigortası sistemine (AHV/IV) yapılan katkıların yaklaşık yüzde 28'i göçmen çalışanlardan geliyor.Yetkililer, yabancı çalışanların sisteme ödedikleri primlerin aldıkları emeklilik ve sosyal yardımlardan daha yüksek olduğunu belirtiyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri ise birçok kişinin emeklilik yaşına gelmeden önce ya da emekli olduktan sonra ülkesine geri dönmesi olarak gösteriliyor.SECO'ya göre bu durum, yaşlanan İsviçre nüfusunun oluşturduğu ekonomik baskının hafifletilmesine önemli katkı sağlıyor.<h2>İşsizlik ve sosyal yardımda farklı tablo</h2>Raporda göçmenlerin işsizlik sigortası konusunda ise farklı bir tablo ortaya çıkıyor.Yabancı çalışanların işsizlik riskinin daha yüksek olması nedeniyle sisteme ödedikleri primlerden daha fazla işsizlik ödeneği aldıkları belirtiliyor.Sosyal yardım alanların oranı da göçmenlerde yüzde 2,3 olurken, İsviçre vatandaşlarında bu oran yüzde 1,8 seviyesinde bulunuyor.<h2>İşverenler ve sendikalar farklı düşünüyor</h2>İşveren örgütleri, göçün yaşlanan nüfus nedeniyle ortaya çıkan iş gücü açığını kapatmada önemli rol oynadığını savunuyor. Ancak aynı zamanda iş ve aile yaşamının daha iyi uyumlaştırılması, ileri yaştaki çalışanların istihdamda daha uzun süre kalmasının teşvik edilmesi ve emeklilik yaşının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getiriyor.Sendikalar ise serbest dolaşım sistemine destek verirken, çalışanların ücretlerinin daha güçlü korunması gerektiğini savunuyor. Sendika temsilcileri, ücret denetimlerinin yetersiz olduğunu ve son yıllarda çalışanların verimlilik artışından yeterince pay alamadığını ifade ediyor.

 Yeni SECO raporu: 2025'te İsviçre'ye 50 bin 900 kişi göç etti

Yaz aylarının gelmesi ve yürüyüş sezonunun başlamasıyla birlikte İsviçre'nin dağlarında, ormanlarında ve kırsal bölgelerinde yılanlarla karşılaşma ihtimali de artıyor. Ancak uzmanlar, birçok kişinin yılanlardan duyduğu korkunun gerçek riskle kıyaslandığında oldukça yüksek olduğunu belirtiyor.

Nadiren ölümcül

İsviçre'de yılan sokmaları oldukça nadir görülüyor ve ölümle sonuçlanan vakalar son derece istisnai durumlar olarak kayıtlara geçiyor.<h2>Ölüm vakaları son derece nadir</h2>İsviçre Ulusal Amfibi ve Sürüngen Koordinasyon Merkezi (Karch) verilerine göre, 1983 ile 1995 yılları arasında ülkede toplam 103 yılan sokması vakası kaydedildi. Bu vakaların yalnızca 14'ünde ciddi komplikasyonlar gelişti.Daha dikkat çekici olan ise 1960 yılından bu yana İsviçre'de yerli zehirli yılanların neden olduğu sadece bir ölüm vakasının kayıtlara geçmiş olması.Uzmanlar, günümüzde tıbbi müdahale imkanlarının gelişmesi ve halkın bilinçlenmesi sayesinde risklerin daha da azaldığını belirtiyor.<h2>İsviçre'de sadece iki zehirli yılan türü bulunuyor</h2>İsviçre'de toplam sekiz farklı yılan türü yaşıyor. Bunların yalnızca ikisi zehirli kabul ediliyor.Bunlar özellikle Ticino ve Jura bölgelerinde görülebilen Aspis engereği (Vipera aspis) ile Avrupa engereği olarak da bilinen Kreuzotter (Vipera berus).Uzmanlara göre bu iki tür sıklıkla zararsız yılanlarla karıştırılıyor. Özellikle zehirsiz türlerden olan düz yılan ve zar yılanı birçok kişi tarafından yanlışlıkla tehlikeli sanılabiliyor.<h2>"Yılanlar insanlara saldırmaz"</h2>Yılan uzmanı Grégoire Meyer, halk arasında yaygın olan bazı yanlış inanışlara dikkat çekiyor.Meyer'e göre üçgen baş yapısının zehirli yılanları tanımak için güvenilir bir yöntem olduğu düşüncesi doğru değil. Uzmanlar, teorik olarak göz bebeklerinin şeklinin daha güvenilir bir işaret olduğunu belirtse de, doğada güvenli bir mesafeden bu ayrımı yapmak çoğu zaman mümkün olmuyor.Uzmanların özellikle vurguladığı nokta ise yılanların insanlara saldırgan davranmadığı. Yılanlar genellikle insanlardan kaçmayı tercih ediyor ve yalnızca tehdit altında hissettiklerinde savunma amacıyla sokuyor.<h2>Sürüngenlerin büyük bölümü tehdit altında</h2>İsviçre Ulusal Amfibi ve Sürüngen Koordinasyon Merkezi'nde görev yapan biyolog Marco Nembrini, ülkedeki tüm yılan türlerinin yasal koruma altında olduğunu hatırlatıyor.Nembrini'ye göre İsviçre'deki sürüngen türlerinin yaklaşık yüzde 80'i çeşitli tehditlerle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle doğal yaşam alanlarının daralması ve yapılaşma baskısı, yılan popülasyonlarını olumsuz etkiliyor.Bu nedenle uzmanlar, doğada karşılaşılan yılanların rahatsız edilmemesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Yılanla karşılaşınca panik yapılmamalı</h2>Uzmanlara göre yürüyüş sırasında yılanlarla karşılaşma riskini azaltmak için basit önlemler yeterli oluyor. Yürürken çıkartılan sesler ve zemindeki titreşimler, yılanların insanları önceden fark ederek uzaklaşmasını sağlıyor.Ayrıca uzun pantolon ve sağlam yürüyüş ayakkabıları kullanmak da olası riskleri azaltıyor. Özellikle taş duvarlar, odun yığınları ve güneş alan kayalık bölgelerde dikkatli olunması tavsiye ediliyor.<h2>Yılan sokması durumunda ne yapılmalı?</h2>Uzmanlar, yılan sokmalarının büyük bölümünde belirtilerin hafif geçtiğini belirtiyor. Ancak her durumda tıbbi yardım alınması gerektiğinin altını çiziyor.Yılan sokması halinde kişinin sakin kalması, etkilenen bölgeyi mümkün olduğunca hareketsiz tutması ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor. Özellikle ciddi alerjik reaksiyonlar risk oluşturabileceği için belirtiler hafif görünse bile tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.Buna karşılık halk arasında yaygın olan yaranın kesilmesi, zehrin emilmesi, bölgenin sıkıca bağlanması veya buz uygulanması gibi yöntemlerin kullanılmaması gerektiği belirtiliyor.

İsviçre'de yılan korkusu abartılıyor: Uzmanlar gerçek riski açıkladı

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), geri dönüşümü artırmak ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmek amacıyla ambalajlar, atık yönetimi ve çevre kirliliğiyle ilgili önemli düzenlemeleri kabul etti. 

Geri dönüşümde yeni dönem

Yeni kurallar kapsamında plastik ambalajların geri dönüştürülmesi zorunlu hale gelirken, çevreye çöp atanlara uygulanacak para cezaları da ülke genelinde standartlaştırılacak.Hükümet, alınan kararlarla hem doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını hem de atık miktarının azaltılmasını hedefliyor.<h2>Ambalajlar daha çevreci olmak zorunda kalacak</h2>Yeni düzenlemeyle birlikte 2000 yılından bu yana yürürlükte olan içecek ambalajlarına ilişkin yönetmelik kaldırılarak tüm ambalaj türlerini kapsayan yeni bir düzenleme getiriliyor.Federal Hükümet'e göre gelecekte piyasaya sürülen ambalajların mümkün olduğunca geri dönüştürülebilir olması ve daha fazla geri dönüştürülmüş malzemeden üretilmesi gerekecek. Ayrıca gereksiz ambalaj kullanımının azaltılması ve çevre açısından risk oluşturan maddelerin kullanımından kaçınılması zorunlu hale gelecek.Yeni kurallar kapsamında plastik ambalajların en az yüzde 55'inin, içecek kartonlarının ise en az yüzde 70'inin geri dönüştürülmesi şart koşuluyor.<h2>Plastik ambalajlar için ayrı toplama sistemi kurulacak</h2>Federal Hükümet, plastik atıkların geri dönüşüm oranını artırmak amacıyla üreticilere ve perakendecilere yeni yükümlülükler getiriyor.Buna göre tek kullanımlık plastik ambalaj satan şirketler, müşterilerine bu ambalajları ayrı olarak toplama imkânı sunmak zorunda olacak. Böylece plastik atıkların çöpe gitmek yerine geri dönüşüm sistemine kazandırılması amaçlanıyor.Yetkililer, bu adımın İsviçre'de plastik geri dönüşüm oranlarını önemli ölçüde artırmasını bekliyor.<h2>Atık yönetiminde öncelik geri dönüşüm olacak</h2>Federal Hükümet, atık yönetiminde temel önceliğin artık geri dönüşüm olacağını açıkladı.Yeni yaklaşım kapsamında öncelikle atık oluşumunun önlenmesi hedeflenecek. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünlerin yeniden kullanılması, son aşamada ise geri dönüştürülmesi teşvik edilecek.Özellikle çöp yakma tesislerinde bulunan değerli metallerin geri kazanımı konusunda da yeni yükümlülükler getiriliyor. Buna göre 2026 yılından itibaren çöp yakma tesisleri filtre külü içerisinde bulunan çinko gibi geri dönüştürülebilir metalleri ayrıştırmak ve ekonomiye geri kazandırmak zorunda olacak.<h2>Çevreyi kirletenlere ülke genelinde aynı ceza uygulanacak</h2>Yeni düzenlemeler yalnızca geri dönüşüm alanını değil, çevre temizliğini de kapsıyor.Federal Hükümet, çevreye çöp atılması anlamına gelen "Littering" uygulamalarına karşı kantonlar arasında farklılık gösteren para cezalarını ülke genelinde standart hale getirme kararı aldı.Buna göre sokaklara, parklara veya kamusal alanlara çöp atan kişiler ile evsel atıkları yasa dışı şekilde doğaya bırakanlara uygulanacak para cezaları İsviçre genelinde aynı olacak.Atığın türüne ve miktarına bağlı olarak para cezaları 250 İsviçre Frangına kadar ulaşabilecek.<h2>Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?</h2>Federal Hükümet tarafından kabul edilen düzenlemelerin bir bölümü 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.Ambalajlarla ilgili yeni yönetmelik ise 2027 yılının başından itibaren uygulanmaya başlanacak.Yetkililer, bu değişikliklerin İsviçre'nin döngüsel ekonomi hedeflerine ulaşmasına ve doğal kaynakların daha sürdürülebilir kullanılmasına önemli katkı sağlayacağını belirtiyor.

Geri dönüşüm kuralları sıkılaştırılıyor: Plastik ve ambalaj atıklarda yeni dönem

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…