Araştırmacıların başlangıçta bir Roma mal aktarım alanı olarak değerlendirdiği bölgede, aslında Roma İmparatorluğu’nun siyasi ve hukuki bir merkezi niteliğinde olan geniş kapsamlı bir yapı kompleksi bulundu. Ayrıca İsviçre’de ilk kez Roma dönemine ait sardalya kalıntıları da tespit edildi.
14 Aylık Kazı, Beklentileri Aştı
Limmat Nehri kıyısındaki arazide, konut projesi öncesinde 14 ay boyunca yürütülen çalışmalar sıkça Roma bulgularına rastlanan Aargau’da yine dikkat çekici sonuçlar verdi. Kazının ilk aşamalarında bölgenin bir lejyon kampı ya da ticari aktarma noktası olduğu düşünülüyordu. Ancak Kanton Aargau’nun açıklamasına göre, kazı alanından daha büyük olduğu anlaşılan kapsamlı bir Roma yapı kompleksi gün yüzüne çıkarıldı.
Neredeyse Bir Kent Görünümü
Kantonsarkeolog Thomas Doppler, yapılan bilimsel değerlendirmenin yeni bilgiler sunduğunu belirtti. Uzmanlar, MS 1. yüzyılın sonlarına doğru bölgenin nasıl göründüğüne dair bir görselleştirme bile oluşturdu.
Buluntular arasında şunlar yer alıyor:
- Pfeilerhalle: Büyük olasılıkla bir depo işlevi görüyordu.
- Forum: Roma usulü bir pazar yeri.
- Üçüncü yapı: Odalar, koridorlar ve avlulardan oluşan, işlevi tam bilinmeyen bir kompleks. Muhtemelen konut ya da kabul amaçlı kullanılıyordu.
Doppler’e göre, yapıların güney bölümleri kazı alanı dışında kaldığı için kompleks gerçekte çok daha büyük olabilir. Bu kısımların günümüzde mevcut kanton yolunun altında korunmuş olabileceği düşünülüyor.
İsviçre’de Bir İlk: Roma Dönemine Ait Sardalyalar
Kazı sırasında çok sayıda amfora parçası bulundu; ancak asıl dikkat çeken, içi “garip gri-beyaz sedimanlarla” dolu tamamen sağlam bir amfora oldu. Basel Üniversitesi’nin yaptığı mikroskobik eleme işlemleri sonunda geriye sadece minik balık kemikleri kaldı — bunların sardalya olduğu anlaşıldı. Bu, İsviçre’de Roma dönemine ait sardalyaların ilk bilimsel kanıtı olarak kayda geçti.
Sedimanlarda aynı zamanda antik dünyanın en sevilen baharatlarından olan balık sosu (garum) kalıntıları da tespit edildi.
Roma’nın Balık Endüstrisi ve Ticaret Ağı
Roma toplumunun balık kaynaklarını geniş ölçekte işleyen ve tuzlama, fermente ürünler için büyük üretim merkezleri kuran ilk uygarlıklardan biri olduğu biliniyor.
Amforanın kökenine dair analizler, kabın:
- Roma’nın Baetica eyaleti (bugünkü Endülüs),
ya da - Lyon bölgesi
kökenli olabileceğini gösteriyor.
Sardalyaların tam olarak nerede avlandığı bilinmese de uzmanlara göre Akdeniz’de yakalanmış olmaları ve hem deniz hem kara yoluyla Limmat’a ulaştırılmış olmaları olası.
Roma Ticaretine Dair Somut Kanıt
Devam eden analizler daha fazla bilgi sunacak olsa da Kantonsarkeolog Doppler, Gebenstorf’taki bulguların Roma döneminde ticaretin ve lojistik ağlarının nasıl işlediğine dair somut kanıtlar sağladığını vurguluyor.
