Buna rağmen birçok Avrupa ülkesi, sözleşme kapsamında göç politikalarının daha katı hale getirilmesini savunuyor ve kamuoyu da genel olarak bu tutuma yakın duruyor.
YouGov tarafından beş Avrupa Birliği ülkesinde gerçekleştirilen ankete göre, ağır suç işleyen göçmenlerin, aileleri bulundukları ülkede yaşamaya devam etse bile sınır dışı edilebilmesini mümkün kılacak değişikliklere destek yüksek. Bu görüşe en fazla destek yüzde 75 ile Almanya’da verilirken, en düşük oran yüzde 59 ile İtalya’da kaydedildi.
Bu eğilim, geçtiğimiz yıl aralık ayında İtalya ve Danimarka’nın öncülüğünde bazı Avrupa ülkelerinin Avrupa Konseyi’ne yaptığı çağrının ardından gündeme geldi. Söz konusu açıklamada, toplumların karşı karşıya kaldığı karmaşık ve sarsıcı göç sorunlarının, sözleşmenin hazırlandığı dönemde öngörülmediği ya da zaman içinde önemli ölçüde değiştiği vurgulandı ve yeni bir göç çerçevesi talep edildi.
AİHS’in rolüne dair bilgi sınırlı
Toplam 27 Avrupa hükümeti bu çağrıya destek verirken, Polonya, Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya’daki katılımcıların çoğu benzer görüş bildirdi. Ancak ankete göre Avrupalıların yalnızca yüzde 2 ila 4’ü AİHS’in ne yaptığı konusunda “çok iyi” bilgiye sahip olduğunu ifade ediyor.
Bilgi eksikliği bazı temel konularda da dikkat çekiyor. Örneğin İspanya ve İtalya’daki katılımcıların sadece yüzde 8’i, ülkeler arasında göç etme hakkının AİHS kapsamında yer almadığını doğru biçimde belirtti. Katılımcıların yalnızca yüzde 10’u ise AİHS’in bir Avrupa Birliği kurumu olmadığını doğru şekilde ifade etti.
Oysa AİHS, insan haklarını ve demokrasiyi korumayı amaçlayan ve Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan uluslararası bir sözleşme niteliğinde. Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği’nden tamamen ayrı bir kurum olup 46 üye devlete sahip. Bununla birlikte iki pan-Avrupa yapısı yakın iş birliği içinde faaliyet yürütüyor.
Sözleşmenin uygulanması ise merkezi Strazburg’da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından denetleniyor.
Ankete göre, İtalya’da katılımcıların yalnızca yüzde 13’ü, Almanya’da ise yüzde 18’i AİHM’in ulusal yasaları doğrudan geçersiz kılamayacağını doğru şekilde yanıtladı.
Mahkemenin işleyişine dair bilgi düzeyi sınırlı olsa da, performansına ilişkin değerlendirmeler daha olumlu. YouGov verilerine göre Polonyalıların yaklaşık yarısı AİHM’in görevini etkili biçimde yerine getirdiğini düşünüyor. İspanya, Almanya, İtalya ve Fransa’da ise kamuoyu bu konuda daha bölünmüş durumda.
AİHS’ten çekilme desteği düşük
Sözleşmeye yönelik genel tablo da benzer bir görünüm sergiliyor. Avrupalıların çoğu AİHS’in işlevini ne ölçüde yerine getirdiğini net olarak bilmese de, sözleşmeden ayrılma fikrine geniş bir destek yok.
Ankete katılan beş AB ülkesinde, katılımcıların yarısı ile üçte ikisi arasında değişen bir oran, ülkelerinin AİHS’e taraf olmaya devam etmesini istediklerini belirtiyor.
Ortalama olarak katılımcılar, sözleşmenin diğer Avrupa ülkeleriyle güvenlik alanındaki iş birliğine ve ülkelerinin uluslararası saygınlığına olumlu katkı sunduğunu düşünüyor. Günlük haklar bakımından da AİHS’e taraf olmanın olumsuzdan ziyade olumlu etkileri olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte katılımcıların yüzde 24 ila yüzde 34’ü sözleşmenin büyük bir fark yaratmadığını dile getiriyor.
