Ekonomideki yavaşlama ve küresel ölçekte süren belirsizliklere rağmen Avrupa iş gücü piyasası 2026’nın başında dayanıklı bir görünüm sergiliyor. İstihdam oranları tarihsel olarak en yüksek seviyelere ulaşmış durumda.
Buna karşın, genel tablo güçlü olsa da kimi sektörlerde ciddi çalışan eksikliği sürüyor. Salgın döneminde yaşanan kopuşların etkisi bazı alanlarda hâlâ hissediliyor.
AB İstatistik Ofisi Eurostat tarafından yayımlanan verilere göre, 2019 ile 2023 yılları arasında açık iş oranının en fazla arttığı alan imalat sektöründeki işçiler oldu. Bu grupta açık pozisyon oranı yüzde 4,2 yükseldi.
Söz konusu artış, imalat alanında firmaların çalışan bulmakta daha fazla zorlandığını ortaya koyuyor. Salgın sürecinde uygulanan kapanmalar ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, sektörde önemli sayıda çalışanın işten ayrılmasına yol açmıştı.
Ekonomik faaliyetlerin yeniden hız kazanmasıyla birlikte üretim kapasitesini artırma ve talebi karşılama baskısı oluştu. Bu durum da imalat sektöründe iş gücü ihtiyacını yukarı çekti.
Verilere göre açık iş oranlarının yüksek seyrettiği diğer meslek grupları arasında satış, pazarlama ve geliştirme yöneticileri (yüzde 3), satış elemanları (yüzde 2,8), taşımacılık ve depolama çalışanları (yüzde 2,5) ile büro destek personeli (yüzde 2,4) yer aldı.
Ancak her sektörde aynı eğilim gözlenmedi. Aynı dönemde bazı meslek gruplarında boş pozisyon oranlarının azaldığı görüldü.
En belirgin gerileme yaşam bilimleri teknisyenlerinde (yüzde -2,6), veri tabanı ve ağ uzmanlarında (yüzde -1,7) ile yazılım geliştiricileri ve analistlerde (yüzde -1,5) kaydedildi.
Uzmanlara göre bu düşüşte otomasyon ve yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasının payı olabilir. Veri bilimi veya gen terapisi gibi ileri uzmanlık gerektiren alanlarda talep güçlü kalırken, daha rutin ya da yalnızca araştırma odaklı işlerde aynı artış yaşanmıyor olabilir.
Bununla birlikte Eurostat verileri, açık iş oranındaki azalmanın söz konusu mesleklerin küçüldüğü anlamına gelmediğini gösteriyor. Aksine, bazı alanlarda istihdam payı artmaya devam etti.
Örneğin veri tabanı ve ağ uzmanlarında açık iş oranı yüzde 5,1’e gerilemesine rağmen, bu oran tüm mesleklerin ortalaması olan yüzde 2,4’ün üzerinde kaldı. Ayrıca bu meslek grubunun toplam istihdam içindeki payı 2019-2023 döneminde yüzde 0,2 arttı.
Benzer bir tablo yazılım geliştiricileri ve analistler için de geçerli oldu. 2023’te açık iş oranı yüzde 6,9’a inse de, bu grubun toplam istihdamdaki payı aynı dönemde yüzde 0,5 yükseldi.
Öte yandan açık pozisyon oranı artan bazı alanlarda çalışanların toplam istihdam içindeki payı azaldı. Taşımacılık ve depolama işçilerinde bu oran yüzde -0,2, satış çalışanlarında ise yüzde -0,1 olarak kaydedildi.
