Turgut

İsviçre’de yaz tatili sezonu yaklaşırken yeni araştırmalar, vatandaşların seyahat alışkanlıklarında önemli değişimler yaşandığını ortaya koyuyor.

Güvenlik ve bütçe ön planda

Finans kuruluşu Swiss Bankers tarafından gerçekleştirilen ankete göre İsviçreliler seyahat etmeye devam etmek istese de, küresel krizler, savaşlar ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle daha temkinli kararlar alıyor.Araştırma, özellikle bütçe planlaması, destinasyon seçimi ve seyahat güvenliği konularında dikkat çekici eğilimlere işaret ediyor.<h2>Tatil bütçeleri orta seviyeye kayıyor</h2>İsviçrelilerin seyahat isteği güçlü kalmaya devam ediyor. Ankete katılan yaklaşık bin kişinin üçte biri son 12 ay içerisinde üç veya daha fazla seyahat gerçekleştirdi.Ancak tatil harcamalarında daha kontrollü bir yaklaşım dikkat çekiyor. Katılımcıların yüzde 41,9'u 2026 yılı için 2.000 ile 4.000 İsviçre Frangı arasında bir tatil bütçesi planladığını belirtti.Önceki yıllara kıyasla 6.000 Frank'ın üzerinde harcama yapmayı planlayanların oranında düşüş görülüyor. Bu durum, lüks tatillerin yerini daha hesaplı ve planlı seyahatlere bıraktığını gösteriyor.<h2>Son dakika rezervasyonları artıyor</h2>Son yıllarda yaşanan pandemi, savaşlar ve ulaşım sorunları nedeniyle birçok kişi seyahat planlarını daha esnek hale getirdi.Araştırmaya göre katılımcıların yarısından fazlası geçtiğimiz yıl planladıkları seyahatleri değiştirmek veya ertelemek zorunda kaldı.Bu nedenle İsviçreliler artık daha kısa süre öncesinden rezervasyon yapıyor ve gerektiğinde destinasyon değiştirmeye daha açık davranıyor.<h2>Kriz bölgelerinden uzak duruluyor</h2>Anket sonuçlarına göre güvenlik, seyahat planlamasında en önemli kriter olmaya devam ediyor.Katılımcıların büyük bölümü Orta Doğu, Rusya ve Ukrayna gibi çatışma bölgelerine seyahat etmek istemediğini belirtti.Dikkat çeken bir diğer sonuç ise ABD’ye yönelik ilginin azalması oldu. Ankete katılanların yaklaşık dörtte biri, şu an için Amerika Birleşik Devletleri’ni olası tatil destinasyonları arasında görmediğini ifade etti.<h2>Yakın destinasyonlar daha popüler</h2>İsviçreliler giderek daha yakın bölgelere seyahat etmeyi tercih ediyor.Özellikle:<ul><li>İtalya</li><li>İspanya</li><li>Yunanistan</li></ul>gibi Güney Avrupa ülkeleri popülerliğini artırırken, İsviçre içerisindeki tatillere olan ilgi de yükseliyor.Uzmanlar, kısa mesafeli seyahatlerin daha güvenli ve daha kolay planlanabilir olması nedeniyle tercih edildiğini belirtiyor.<h2>Son kararı yine fiyat belirliyor</h2>Güvenlik önemli bir kriter olsa da, rezervasyon aşamasında maliyetler belirleyici rol oynuyor.Araştırmaya göre katılımcıların yarısından fazlası son tatil kararlarını verirken en önemli unsurun fiyat olduğunu söyledi.Artan yaşam maliyetleri, sağlık sigortası primleri ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle birçok kişi seyahat bütçesini daha dikkatli yönetiyor.<h2>Güvenlik ve tasarruf dönemi</h2>Uzmanlara göre 2026 yılı, İsviçreliler için "güvenli ve kontrollü seyahat" dönemi olarak öne çıkıyor.Macera ve uzak destinasyonlar yerini daha ulaşılabilir, daha ekonomik ve daha öngörülebilir tatillere bırakırken, tatil planlarında esneklik de yeni dönemin önemli özelliklerinden biri haline geliyor.

İsviçreliler daha hesaplı tatillere yöneliyor

İsviçre, dünyanın en iyi üniversitelerine ev sahipliği yapan ülkelerden biri olmayı sürdürüyor. Uluslararası yükseköğretim danışmanlık kuruluşu Quacquarelli Symonds (QS) tarafından yayımlanan 2027 Dünya Üniversite Sıralaması’na göre üç İsviçre üniversitesi dünyanın en iyi 100 üniversitesi arasında yer aldı.

ETH Zürih ilk 10’da...

Sıralamada dünyanın en başarılı İsviçre üniversitesi yine ETH Zürih oldu. Üniversite bu yıl bir basamak gerileyerek 8’inci sıraya düşse de Avrupa kıtasındaki en iyi üniversite unvanını korudu.Lozan Federal Teknoloji Enstitüsü (EPFL) geçen yıl olduğu gibi 22’nci sırada yer alırken, Zürih Üniversitesi ise iki sıra yükselerek 98’inci sıraya çıktı ve yeniden ilk 100 içerisinde yer almayı başardı.<h2>ETH Zürih Avrupa’nın zirvesinde</h2>QS yetkilileri, ETH Zürih’in 7’ncilikten 8’inciliğe gerilemesinin kalite kaybı anlamına gelmediğini vurguladı. Dünya sıralamasının üst sıralarında çok küçük performans farklılıklarının bile sıralamayı değiştirebildiği belirtildi.Uzmanlara göre ETH Zürih, araştırma kalitesi, bilimsel üretim, uluslararası akademik itibarı ve mezunlarının iş piyasasındaki başarısı sayesinde Avrupa’nın en güçlü üniversitesi olmayı sürdürüyor.<h2>İsviçre üniversitelerinde karışık tablo</h2>QS raporuna göre İsviçre’de değerlendirilen 10 üniversitenin performansı farklı yönlerde gelişti.Bazı üniversiteler yükselirken bazıları sıralamada geriledi.En dikkat çekici yükselişi İsviçre İtalyanca Bölgesi Üniversitesi (USI) gerçekleştirdi. Üniversite 17 sıra birden yükselerek 456’ncı sıraya çıktı. Bu başarının arkasında araştırmalara yapılan bilimsel atıflardaki artışın bulunduğu belirtildi.Basel Üniversitesi de sekiz sıra yükselerek dünyanın en iyi 150 üniversitesi arasına geri döndü.Buna karşılık Cenevre, Bern, Lozan ve Fribourg üniversiteleri ile Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ZHAW) sıralamada gerileme yaşadı.<h2>Dünyanın en iyi üniversitesi yine MIT</h2>Küresel sıralamanın zirvesinde bu yıl da değişiklik yaşanmadı. ABD’de bulunan Massachusetts Institute of Technology (MIT), üst üste 15’inci kez dünyanın en iyi üniversitesi seçildi.İkinci sırayı İngiltere’den Imperial College London ile ABD’den Stanford Üniversitesi paylaştı.<h2>İsviçre’nin en iyi üniversiteleri</h2>QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027’ye göre İsviçre üniversitelerinin konumları şöyle:<ul><li>ETH Zürih – 8. sıra</li><li>EPFL Lozan – 22. sıra</li><li>Zürih Üniversitesi – 98. sıra</li><li>Basel Üniversitesi – 150. sıra</li><li>Cenevre Üniversitesi – 168. sıra</li><li>Bern Üniversitesi – 191. sıra</li><li>Lozan Üniversitesi – 233. sıra</li><li>USI – 456. sıra</li><li>Fribourg Üniversitesi – 670. sıra</li><li>ZHAW – 851-900 aralığı</li></ul><h2>İsviçre yükseköğretimde güçlü kalmaya devam ediyor</h2>Uzmanlar, bazı üniversitelerde yaşanan sıralama değişikliklerine rağmen İsviçre’nin araştırma kalitesi, inovasyon kapasitesi ve uluslararası akademik itibarı sayesinde dünyanın önde gelen yükseköğretim merkezlerinden biri olmayı sürdürdüğünü belirtiyor.Özellikle ETH Zürih ve EPFL, mühendislik, teknoloji ve yapay zekâ alanlarında Avrupa’nın en güçlü kurumları arasında gösteriliyor.

İsviçre üniversiteleri dünya sıralamasında güçlü konumunu koruyor

İsviçre’de konut bulmak her geçen gün daha zor hale geliyor. Özellikle büyük şehirlerde hem satın alma hem de kira fiyatları hızla yükselirken, yeni bir analiz hangi bölgelerde ev satın almanın, hangi bölgelerde ise kirada kalmanın daha avantajlı olduğunu ortaya koydu.

Emlak piyasası

İsviçre Radyo ve Televizyon Kurumu SRF için emlak danışmanlık şirketi IAZI tarafından hazırlanan çalışma, ülke genelindeki konut piyasasının son durumunu gözler önüne seriyor.<h2>Şehirlerden uzaklaştıkça konut daha ulaşılabilir</h2>Araştırmaya göre bütçesi sınırlı olanlar için büyük şehirlerin dışındaki bölgelerde konut bulmak çok daha kolay.Özellikle kırsal alanlarda ve merkezlerden uzak bölgelerde hem kiralar hem de satış fiyatları daha düşük seviyelerde bulunuyor. Bu nedenle düşük ve orta gelirli ailelerin ev sahibi olabilmesi şehir merkezlerine kıyasla çok daha mümkün hale geliyor.<h2>Kırsalda ev satın almak daha avantajlı</h2>Veriler, birçok kırsal bölgede bir evin aylık sahip olma maliyetinin kira bedelinden daha düşük olduğunu gösteriyor.Düşük emlak fiyatları ve daha uygun maliyetler nedeniyle ev satın almak uzun vadede kirada kalmaktan daha ekonomik olabiliyor.Uzmanlara göre özellikle küçük kasabalar ve merkez dışındaki yerleşim alanları bu konuda önemli avantajlar sunuyor.<h2>Büyük şehirlerde kiralamak daha mantıklı</h2>Zürih, Cenevre, Lozan ve turistik bölgeler gibi yüksek talebin bulunduğu yerlerde ise durum farklı.Bu bölgelerde konut satın alma maliyetleri son derece yüksek seviyelere ulaştığı için kirada kalmak çoğu zaman daha ekonomik bir seçenek olarak öne çıkıyor.Özellikle şehir merkezlerinde ev satın almak isteyenlerin yüksek öz sermayeye ve güçlü bir gelir yapısına sahip olması gerekiyor.<h2>Satılık konut bulmak giderek zorlaşıyor</h2>Araştırmanın ortaya koyduğu en dikkat çekici sonuçlardan biri de piyasadaki konut arzının son derece sınırlı olması.2026 yılının ilk çeyreğinde İsviçre’deki tüm mülkiyetli dairelerin yalnızca yüzde 0,6’sı satışa çıkarıldı. Kiralık konutlarda ise bu oran yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşti.Bu durum özellikle ev satın almak isteyen aileler için ciddi bir rekabet ortamı yaratıyor.<h2>Genç ailelerin ev sahibi olma hayali zorlaşıyor</h2>Bern Üniversitesi Profesörü ve IAZI Yönetim Kurulu Başkanı Donato Scognamiglio, İsviçre’deki konut piyasasının son derece gergin bir döneme girdiğini belirtiyor.Scognamiglio’ya göre özellikle genç aileler giderek yükselen fiyatlar nedeniyle ev sahibi olma hayallerini uzun süre ertelemek zorunda kalıyor.Uzmanlar, talebin arzdan çok daha hızlı büyümesi nedeniyle fiyatların yükselmeye devam ettiğine dikkat çekiyor.<h2>En avantajlı grup mevcut ev sahipleri ve uzun süreli kiracılar</h2>Araştırmaya göre en avantajlı konumda bulunanlar hâlihazırda ev sahibi olanlar ve uzun yıllardır aynı evde oturan kiracılar.Ev sahipleri mülklerinin değer artışından yararlanırken, eski kira sözleşmelerine sahip kiracılar da yeni kiracılara göre çok daha düşük kira ödemeye devam ediyor.Buna karşılık yeni bir eve taşınmak isteyenler, güncel piyasa fiyatları nedeniyle ciddi maliyet artışlarıyla karşılaşıyor.<h2>Konut sorunu büyümeye devam ediyor</h2>Uzmanlar, yeni konut üretiminin talebi karşılayamaması nedeniyle İsviçre’de konut sıkıntısının önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor.Özellikle büyük şehirlerdeki yüksek göç, sınırlı inşaat alanları ve artan nüfus, hem kiralık hem de satılık konut piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor.

İsviçre’de konut krizi derinleşiyor: Ev almak mı, kiralamak mı?

St. Gallen Kantonu, ülke genelinde bir ilke imza atarak esrarın posta yoluyla teslim edilmesini test edecek kapsamlı bir bilimsel araştırma başlatıyor. Beş yıl sürecek çalışmada yaklaşık 5 bin kişi yer alabilecek.

Pilot proje

Bu sonbaharda başlayacak pilot proje kapsamında katılımcılar, isterlerse esrar ürünlerini eczane veya özel dağıtım merkezlerinden almak yerine doğrudan posta yoluyla teslim alabilecek. Ancak sistem tamamen kontrollü işleyecek. Katılımcıların öncelikle danışmanlık görüşmesine katılması zorunlu olacak. Bu görüşmeler yüz yüze yapılabileceği gibi çevrim içi olarak da gerçekleştirilebilecek.Araştırma sorumlusu Paul-Lukas Good, uygulamanın sıradan bir internet alışverişi olmadığını vurgulayarak, gönderilerin yalnızca siparişi veren kişiye teslim edileceğini belirtti. Video görüşmesi sırasında kimlik doğrulaması yapılacak ve katılımcılara bağımlılığı önleme programları hakkında bilgi verilecek.<h2>Amaç kara borsadan uzaklaştırmak</h2>Araştırmanın temel hedeflerinden biri, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan kullanıcıların yasal esrara erişimini kolaylaştırarak kara borsaya olan bağımlılığı azaltmak. Çünkü bazı katılımcılar ürünlerini almak için 20 ila 30 dakikalık yolculuk yapmak zorunda kalabiliyor.Araştırmacılar, ürünlerin doğrudan eve teslim edilmesinin kullanıcıların yasa dışı satıcılardan uzaklaşmasını hızlandırıp hızlandırmayacağını inceleyecek. Uzmanlara göre kullanım kolaylığı ve erişilebilirlik, tüketicilerin yasal sisteme yönelmesinde belirleyici rol oynuyor.<h2>43 belediye projeye katılıyor</h2>St. Gallen Kantonu’nun coğrafi yapısı ve yerleşim dağılımı nedeniyle araştırma için ideal bir bölge olduğu belirtiliyor. Kantondaki 75 belediyeden 43’ü projeye katılma kararı aldı. Bunların büyük bölümü şehir merkezleri ile kırsal alanlar arasındaki geçiş bölgelerinde bulunuyor.Esrar ürünleri Sargans, Buchs ve Rorschach’taki eczanelerden ya da Swiss Cannabis Research Derneği tarafından işletilen Wil ve Rapperswil’deki özel merkezlerden temin edilebilecek.<h2>Üniversiteler de süreci takip edecek</h2>Araştırma, Zürih Üniversitesi ile ETH Zürih’e bağlı KOF Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü tarafından bilimsel olarak izlenecek.Federal Sağlık Dairesi (BAG) şimdiye kadar İsviçre genelinde yedi farklı esrar pilot projesine onay vermişti. Basel-Stadt, Basel-Landschaft, Zürih, Lozan, Cenevre, Bern, Biel ve Luzern’in ardından St. Gallen, ülkedeki sekizinci resmi esrar pilot uygulaması olacak.

Esrar posta yoluyla teslim edilecek

İsviçre’de sigara kullanımına yönelik kısıtlamalar artık yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmıyor. Son yıllarda tren istasyonları, yüzme havuzları ve çocuk oyun alanlarında uygulanan yasaklar giderek yaygınlaşırken, birçok şehir ve belediye açık alanlarda da dumansız bölgeler oluşturmaya başladı.

Yeni dönem

Son olarak St. Gallen kentinde yapılan halk oylamasında, şehirdeki tüm kamuya açık çocuk oyun alanlarında sigara içilmesinin yasaklanmasına onay verildi. Böylece çocukların yoğun olarak bulunduğu alanlarda sigara kullanımı tamamen kaldırılmış oldu.<h2>Yüzme havuzlarında da yeni dönem</h2>Benzer uygulamalar ülkenin farklı bölgelerinde de hayata geçiriliyor. Bern kantonundaki Herzogenbuchsee kasabasında bulunan Aquarena yüzme havuzu, Mayıs ayından itibaren büyük ölçüde sigarasız alan ilan edildi. Sigara içmek isteyenler yalnızca belirlenmiş özel bölgelerde bunu yapabiliyor.Tesis yönetimi, özellikle ailelerden gelen yoğun şikâyetler nedeniyle bu kararı aldıklarını belirtiyor. Yetkililere göre birçok ziyaretçi çocukların bulunduğu alanlarda sigara içilmesinden rahatsızlık duyuyordu.<h2>Uzmanlar: Sigara alanları tamamen göz ardı edilmemeli</h2>Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ZHAW) uzmanları, sigara içenler için ayrılan alanların doğru planlanmasının önemli olduğunu vurguluyor. Araştırmacılar, sigara bölgelerinin yağmurdan korunması, yeterli alan sunması ve kullanıcıların temel ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini belirtiyor.Ancak bu alanların aşırı cazip hale getirilmemesi gerektiği de ifade ediliyor. Amaç, sigara kullanımını günlük yaşamın doğal ve görünür bir parçası olmaktan çıkarmak. Bu nedenle birçok kurum sigara alanlarını bina girişlerinden uzak ve daha az görünür noktalara taşımayı tercih ediyor.<h2>Sigara içmek giderek zorlaşıyor</h2>Araştırmalar, sigara alanlarının tek başına tüketimi azaltmadığını gösterse de uzmanlar sigaraya erişimin zorlaşmasının bırakma kararını destekleyebileceğini belirtiyor. Özellikle sigarayı bırakmayı düşünen kişiler için yeni engellerin önemli bir motivasyon oluşturabileceği ifade ediliyor.<h2>İsviçre’de büyük değişim</h2>Bugün birçok kişi için şaşırtıcı olsa da İsviçre’de geçmişte sigara kullanımı oldukça yaygındı. Federal Parlamento binasında, televizyon programlarında, restoranlarda ve trenlerde sigara içmek uzun yıllar normal kabul ediliyordu.1990’lı yıllardan itibaren iş yerlerinde sigara yasakları uygulanmaya başlandı. Daha sonra trenlerde sigara içilmesi kaldırıldı. 2010 yılında yürürlüğe giren Pasif İçiciliğe Karşı Koruma Yasası ile kapalı kamu alanlarında sigara tamamen yasaklandı.<h2>İsviçre hâlâ Avrupa’nın gerisinde</h2>Akciğer Ligi (Lungenliga) yetkililerine göre İsviçre, pasif içiciliğin önlenmesi konusunda birçok Avrupa ülkesinin gerisinde bulunuyor.Örneğin İtalya’da çocukların veya hamilelerin bulunduğu özel araçlarda sigara içmek yasak. İspanya’da ise restoran ve kafelerin açık teraslarında sigara kullanımına ciddi kısıtlamalar uygulanıyor.Uzmanlar, çocukların ve hassas grupların korunması amacıyla önümüzdeki yıllarda İsviçre’de açık alanlardaki sigara yasaklarının daha da yaygınlaşmasını bekliyor.

İsviçre’de açık alanlarda sigara yasakları yaygınlaşıyor

İsviçre’de 10 milyon nüfus sınırını hedefleyen SVP girişiminin halk tarafından reddedilmesinin ardından göç ve iltica politikaları yeniden siyasi gündemin merkezine yerleşti. 

İltica politikası

FDP Luzern Eyalet Senatörü Damian Müller, iltica sisteminin sıkılaştırılması amacıyla yeni bir siyasi girişim başlatmaya hazırlanıyor. Müller, bu konuda özellikle Danimarka’nın son yıllarda uyguladığı sert iltica politikalarını örnek gösteriyor.<h3>Danimarka modeli dikkat çekiyor</h3>Son yıllarda Avrupa’nın en katı iltica politikalarından birini uygulayan Danimarka, sosyal demokrat hükümetler döneminde dahi göç konusunda sert önlemler aldı. Bu politikaların sonucunda ülkedeki iltica başvurularının sayısı 2010 yılından bu yana yüzde 65 oranında azalırken, aynı dönemde İsviçre’de kişi başına düşen iltica başvurularında yüzde 42 artış yaşandı.Danimarka modelinin temelinde, ilticanın kalıcı bir yerleşim hakkı değil, geçici koruma olarak değerlendirilmesi bulunuyor. Verilen oturma izinleri düzenli olarak gözden geçiriliyor ve başvuru sahibinin ülkesindeki koşulların düzelmesi halinde izinler uzatılmayabiliyor.<h3>Aile birleşimine daha sıkı kurallar</h3>Danimarka’da en çok tartışılan uygulamalardan biri aile birleşimi konusunda yaşanıyor. Geçici koruma statüsündeki kişilerin eş ve çocuklarını yanlarına alabilmeleri için en az iki yıl beklemeleri gerekiyor. Bu uygulama insan hakları savunucuları tarafından yoğun şekilde eleştiriliyor.<h3>Amaç: Ülkeyi daha az cazip hale getirmek</h3>Danimarka yalnızca reddedilen sığınmacıların daha hızlı geri dönmesini sağlamak istemiyor. Aynı zamanda ülkeyi iltica başvuruları açısından daha az cazip hale getirmeyi hedefliyor.Bu kapsamda sosyal yardımların düşük tutulması dikkat çekiyor. Kamuoyunda “mücevher yasası” olarak bilinen düzenleme ise belirli bir sınırın üzerindeki nakit para ve değerli eşyaların devlet tarafından masrafların karşılanması amacıyla alınabilmesine imkân tanıyor.<h3>İsviçre’de yeni tartışma başlayabilir</h3>Damian Müller, İsviçre’nin iltica başvurularını ciddi şekilde azaltması gerektiğini savunuyor. Müller’e göre Danimarka’nın uyguladığı önlemler Avrupa Birliği ve Schengen kurallarıyla uyumlu olduğu için İsviçre tarafından da uygulanabilir.Ancak eleştirmenler, bu tür uygulamaların sığınma hakkını zayıflatacağını, ailelerin uzun süre ayrı kalmasına neden olacağını ve entegrasyonu zorlaştıracağını belirtiyor.Göç ve iltica konusu, 10 milyon nüfus girişiminin reddedilmesine rağmen önümüzdeki dönemde İsviçre siyasetinin en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya devam edecek gibi görünüyor.

İsviçre iltica politikasında Danimarka modeli tartışması

İsviçre Federal İstatistik Dairesi'nin (BFS) açıkladığı 2025 verileri, gençler arasında suç davranışlarının niteliğinde önemli bir değişime işaret ediyor. Son altı yılda gençler hakkında verilen mahkûmiyet kararları yüzde 18 artarken, en dikkat çekici yükseliş trafik suçlarında yaşandı.

Trafik cezaları patladı

2025 yılında 10 ile 17 yaş arasındaki gençler hakkında toplam 22 bin 957 mahkûmiyet kararı verildi. Bu sayı bir önceki yıla göre hafif düşüş gösterse de, uzun vadeli eğilim artış yönünde ilerliyor.<h3>Şiddet ve hırsızlıkta büyük artış yok</h3>Uzmanlara göre rakamlar ilk bakışta endişe verici görünse de gençlerin genel olarak daha suçlu hale geldiği anlamına gelmiyor.Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ZHAW) Kriminoloji ve Suç Önleme Enstitüsü Başkanı Dirk Baier, gençlerin giderek daha barışçıl davrandığını belirterek, ciddi suç işleyen gençlerin toplumun yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu vurguladı.Cinayet, yaralama, hırsızlık ve mala karşı suçları kapsayan Ceza Kanunu kapsamındaki mahkûmiyetler son altı yılda yalnızca yüzde 2 arttı.<h3>Trafik suçlarında yüzde 83'lük sıçrama</h3>Asıl dikkat çeken gelişme ise trafik alanında yaşandı.2020 ile 2025 yılları arasında gençler hakkında verilen trafik suçu kararları yüzde 83 arttı. Özellikle şu ihlallerde belirgin yükseliş görüldü:<ul><li>Trafik kurallarını ihlal etme</li><li>Ehliyetsiz araç kullanma</li><li>Teknik olarak güvenli olmayan araçlarla trafiğe çıkma</li><li>Ağır trafik kuralı ihlalleri</li></ul>Uzmanlar bu artışın arkasında gençlerin daha hareketli hale gelmesi, elektrikli scooter ve benzeri yeni ulaşım araçlarının yaygınlaşması ile polis kontrollerinin sıklaşmasının bulunduğunu belirtiyor.<h3>Toplu taşımada biletsiz seyahat de yükselişte</h3>Gençler arasında toplu taşımada biletsiz seyahat nedeniyle verilen cezalar da son yıllarda önemli ölçüde arttı.Kişi Taşıma Yasası kapsamındaki mahkûmiyetler yüzde 68 yükselirken, bunun büyük bölümünü tren, tramvay ve otobüslerde biletsiz yolculuk yapan gençler oluşturdu.<h3>Uyuşturucu suçlarında büyük düşüş</h3>Öte yandan uyuşturucu suçlarında dikkat çekici bir gerileme yaşandı.Uyuşturucu Yasası kapsamındaki mahkûmiyetler son altı yılda yüzde 63 azaldı. Özellikle esrar (kenevir) kullanımına bağlı suçlarda belirgin düşüş görüldü.Uzmanlar bu gelişmeyi hem gençler arasında uyuşturucu kullanımındaki azalmanın hem de polis kontrollerindeki değişimin etkilediğini düşünüyor.<h3>Genç nüfus arttı</h3>Kriminolog Dirk Baier'e göre rakamların yükselmesinin bir başka nedeni de nüfus artışı.2020 ile 2025 yılları arasında İsviçre'deki genç nüfus yaklaşık yüzde 10 büyüdü. Bu nedenle mahkûmiyet sayılarındaki belirli artışların bir kısmı doğrudan nüfus artışından kaynaklanıyor.<h3>Genel tablo</h3>Uzmanlar verilerin gençlerin daha tehlikeli hale geldiğini göstermediğini vurguluyor. Aksine, klasik suç türlerinde büyük bir artış görülmezken, gençlerin günlük yaşamda daha fazla kullandığı ulaşım araçları ve trafik alanında kurallara uyum konusunda yeni sorunlar ortaya çıkıyor.

Trafik cezaları patladı: Gençler arasında dikkat çeken değişim

İsviçre’de son dönemde artan telefon dolandırıcılıkları, bankaların acil durum destek hizmetlerini yeniden tartışmaya açtı. Özellikle sahte banka çalışanlarının vatandaşları arayarak e-bankacılık bilgilerini ele geçirdiği vakalarda, mağdurların hızlı müdahale şansı çoğu zaman sınırlı kalıyor.

Şüpheli aramalara dikkat

<h2>Sahte banka görevlileriyle yapılan dolandırıcılıklar artıyor</h2>Dolandırıcılar kendilerini banka çalışanı olarak tanıtıp hesapta “şüpheli işlemler” bulunduğunu iddia ediyor. Bu yöntemle müşterilerin e-bankacılık giriş bilgilerini ele geçiren suçlular, kısa süre içinde hesapları boşaltabiliyor.Uzmanlara göre böyle durumlarda ilk dakikalar büyük önem taşıyor. Ancak İsviçre’deki birçok banka, e-bankacılık dolandırıcılıkları için günün 24 saati hizmet veren bir yardım hattına sahip değil.<h2>Sadece iki banka 24 saat ulaşılabiliyor</h2>SRF’nin yaptığı araştırmaya göre, incelenen dokuz büyük İsviçre bankası arasında yalnızca UBS ve PostFinance, e-bankacılık dolandırıcılığı vakalarında 7 gün 24 saat ulaşılabilen acil destek hattı sunuyor.Raiffeisen, Bank Cler, Migros Bank, Bern Kantonal Bankası, Zürih Kantonal Bankası, Graubünden Kantonal Bankası ve Alternatif Bank Schweiz ise yalnızca çalışma saatlerinde hizmet veriyor.Bu durum özellikle gece veya hafta sonu meydana gelen dolandırıcılık vakalarında mağdurların müdahale imkanını ciddi şekilde azaltıyor.<h2>Twint ve kart dolandırıcılıklarında durum farklı</h2>Bankalar dolandırıcılık olaylarını üç farklı kategoriye ayırıyor:<ul><li>E-bankacılık dolandırıcılığı</li><li>Twint dolandırıcılığı</li><li>Kredi ve banka kartı dolandırıcılığı</li></ul>Kredi kartı ve banka kartı dolandırıcılıklarında neredeyse tüm bankalarda 24 saat hizmet veren acil hatlar bulunuyor.Twint işlemleri için de çoğu banka günün her saati destek sağlıyor. Ancak Raiffeisen ve Zürih Kantonal Bankası bu konuda da istisna olarak öne çıkıyor.<h2>Hesabı kurtarmak her zaman mümkün değil</h2>Birçok banka, henüz tamamlanmamış işlemlerin mobil uygulama veya e-bankacılık üzerinden kullanıcı tarafından durdurulabileceğini savunuyor.Ancak dolandırıcılar giriş bilgilerini ele geçirdikten sonra şifreleri değiştirmişse müşterinin sisteme erişmesi mümkün olmuyor. Bu durumda işlem tamamlandıktan sonra para transferini bankaların bile geri çeviremediği belirtiliyor.<h2>FINMA’dan bankalara eleştiri</h2>İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu (FINMA), Nisan 2026’da yayımladığı değerlendirmede bankaların önemli bir bölümünün dolandırıcılık ihbarları için 24 saat erişilebilir olmamasını eleştirdi.FINMA, dijital dolandırıcılık risklerinin giderek arttığını ve finans kuruluşlarının müşterilerini koruma sorumluluğunu daha etkin yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.<h2>Hükümet yeni zorunluluk istemiyor</h2>İsviçre Tüketiciyi Koruma Vakfı, bankalara 24 saat açık dolandırıcılık hatları zorunluluğu getirilmesi için Federal Hükümet’e başvuruda bulundu.Ancak hükümet, mevcut durumda yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç görmediğini açıkladı. Yetkililer, müşterilerin hizmet kalitesine göre banka seçebileceğini savunuyor.Buna rağmen tüketici örgütleri ve bankacılık ombudsmanı, bankaların acil destek hizmetlerini geliştirmesi için baskıyı sürdürmeye hazırlanıyor.<h2>Uzmanlardan vatandaşlara uyarılar</h2>Uzmanlar şu konularda dikkatli olunmasını tavsiye ediyor:<ul><li>Bankalar telefonla asla şifre veya PIN istemez.</li><li>Telefonda verilen bağlantılara tıklanmamalı.</li><li>Bilinmeyen kişilerin yönlendirdiği yazılımlar yüklenmemeli.</li><li>Şüpheli bir arama durumunda görüşme hemen sonlandırılmalı.</li><li>Bankanın resmi numarası bağımsız olarak aranmalı.</li></ul>

İsviçre’de banka müşterilerine kritik uyarı: Hesaplar dakikalar içinde boşaltılıyor

İsviçre halkı 14 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen federal referandumlarda iki önemli konuda sandık başına gitti. Seçmenler, SVP tarafından sunulan “10 Milyonluk İsviçre’ye Hayır” girişimini reddederken, Zivildienst (Sivil Hizmet) Yasası değişikliğini ise kabul etti.

Sonuçlar belli oldu

Oylamalar son yılların en yüksek katılımlı halk oylamalarından biri olarak kayıtlara geçti.<h2>Halk, nüfus sınırına hayır dedi</h2>Referandumun en çok dikkat çeken konusu, İsviçre nüfusunun 10 milyon kişiyle sınırlandırılmasını öngören SVP girişimiydi.Resmî sonuçlara göre seçmenlerin yüzde 54,8’i girişime “Hayır”, yüzde 45,2’si ise “Evet” oyu verdi. Böylece girişim hem halk çoğunluğunu hem de kanton çoğunluğunu sağlayamayarak reddedildi.Federal Hükümet adına açıklama yapan Adalet Bakanı Beat Jans, sonucun İsviçre’nin Avrupa ile olan ikili anlaşmalara dayalı yoluna devam etmek istediğinin göstergesi olduğunu belirterek, halkın “istikrar, açıklık ve güvenilirlikten yana tavır aldığını” söyledi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/aa7f4d84e749131f6bf13c200.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Sivil hizmet yasası kabul edildi</h2>Referandumun ikinci konusu olan Sivil Hizmet Yasası değişikliği ise yüzde 52,5 oy oranıyla kabul edildi.Yeni düzenleme, ordudan sivil hizmete geçişleri zorlaştırmayı amaçlıyor. Federal Başkan Guy Parmelin, değişikliğin amacının sivil hizmeti ortadan kaldırmak değil, askerlik hizmetinden kaçışın önüne geçmek olduğunu vurguladı.<h2>Katılım son yılların rekorlarından biri oldu</h2>Uzmanlara göre referandumlara katılım oranı yüzde 58 ila 59 arasında gerçekleşti.GFS Bern araştırma kuruluşundan siyaset bilimci Lukas Golder, bunun son on yılın en yüksek katılım oranlarından biri olduğunu belirtti. Özellikle 10 milyonluk İsviçre girişiminin hem şehirlerde hem de kırsal bölgelerde seçmenleri sandığa çektiği ifade edildi.<h2>Şehir-kırsal ayrımı dikkat çekti</h2>Oylama sonuçları İsviçre’deki şehir-kırsal ayrımını bir kez daha ortaya koydu.Appenzell Innerrhoden, Appenzell Ausserrhoden, Schwyz ve Glarus gibi kırsal ve Almanca konuşulan kantonlarda girişime destek yüksek çıktı. Appenzell Innerrhoden’de seçmenlerin yaklaşık yüzde 66’sı girişime destek verdi.Buna karşılık tüm Fransızca konuşulan Batı İsviçre kantonları girişime karşı oy kullandı. Büyük şehirlerde de “Hayır” oyları belirgin şekilde öne çıktı.<h2>Kanton seçimlerinde SVP yükselişte</h2>Referandumların yanı sıra bazı kantonlarda seçimler ve yerel oylamalar da gerçekleştirildi.Graubünden kantonunda SVP parlamentonun en güçlü partisi haline gelirken, parti 18 yıl aradan sonra yeniden kanton hükümetine girmeyi başardı.Glarus kantonunda SVP altı yeni sandalye kazanırken, Basel-Landschaft’ta da yeniden hükümete dönerek dikkat çekici bir başarı elde etti.<h2>İsviçre’den verilen mesaj</h2>14 Haziran referandumları, İsviçre halkının göç, nüfus artışı ve Avrupa ile ilişkiler konusunda daha temkinli ancak radikal değişikliklere kapalı bir yaklaşım sergilediğini gösterdi.Uzmanlar, yüksek katılım oranının ülkede göç ve nüfus politikalarının önümüzdeki yıllarda da siyasi gündemin en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceğine işaret etti.

İsviçre halkı kararını verdi: 10 milyonluk nüfus sınırına ret

İsviçre’de kayıtlı iki kişilik bir eğitim ve turistik uçak, Cumartesi günü öğleden sonra İtalya’nın Como kenti yakınlarında düştü. Kazada uçakta bulunan iki kişi ağır yaralanırken, her iki kişinin de hayati tehlikesinin bulunduğu bildirildi.

Küçük uçak faciası

İsviçre’de kayıtlı iki kişilik bir eğitim ve turistik uçak, Cumartesi günü öğleden sonra İtalya’nın Como kenti yakınlarında düştü. Kazada uçakta bulunan iki kişi ağır yaralanırken, her iki kişinin de hayati tehlikesinin bulunduğu bildirildi.Kaza, saat 16.30 sıralarında Como iline bağlı Lurate Caccivio bölgesinde meydana geldi. Yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre uçak, spor merkezi yakınlarındaki bir araziye düştü. Olay yerine çok sayıda itfaiye, sağlık ve kurtarma ekibi sevk edildi.Uçakta bulunan yolculardan birinin Lugano kantonundan 54 yaşındaki bir İsviçre vatandaşı, diğerinin ise Ticino bölgesinde yaşayan 58 yaşındaki bir İtalyan olduğu açıklandı. Her iki yaralı da ağır durumda hastaneye kaldırıldı.<h3>Uçak Locarno’ya gidiyordu</h3>İlk bilgilere göre uçak, İtalya’nın Ligurya bölgesindeki Albenga Havalimanı’ndan havalandı ve İsviçre’nin Locarno Havalimanı’na doğru seyrediyordu. Uçağın Magadino Havalimanı’nda faaliyet gösteren bir uçuş okuluna ait olduğu belirtildi.Kazanın neden meydana geldiği henüz bilinmiyor. İtalyan havacılık ve emniyet yetkilileri olayla ilgili soruşturma başlattı. Teknik arıza, hava koşulları ve pilotaj kaynaklı ihtimallerin araştırıldığı bildirildi.<h3>Soruşturma sürüyor</h3>Yetkililer, enkaz alanında incelemelerin devam ettiğini ve kazanın kesin nedeninin yapılacak teknik analizlerin ardından netlik kazanacağını açıkladı. Şu ana kadar olayla ilgili resmi bir ön rapor yayımlanmadı.

Como yakınlarında İsviçre uçağı düştü: İki kişi ağır yaralı

İsviçre’nin en zengin bölgelerinden biri olan Zug’da, şehir bütçesinde oluşan devasa gelir fazlasının halka nasıl geri verileceği tartışılıyor. Şehir yönetiminin 2025 yılı mali sonuçları beklentilerin çok üzerinde gelir elde edildiğini ortaya koyarken, siyasi partiler vatandaşların bu fazladan nasıl yararlanacağı konusunda farklı görüşler savunuyor.

Vergi indirimi mi, alışveriş çeki mi? 

<h3>Beklenen zarar yerine 98 milyon frank fazla</h3>Zug Belediyesi’nin 2025 yılı hesaplarına göre şehir bütçesi yaklaşık 98,3 milyon frank gelir fazlası verdi. Oysa bütçede yaklaşık 500 bin franklık küçük bir açık öngörülüyordu.Bu olumlu sonucun en önemli nedeni ise yüksek vergi gelirleri oldu. Şehrin mali rezervleri ve öz sermayesi son yıllarda önemli ölçüde artarken, şimdi bu kaynağın vatandaşlara geri verilmesi gündemde.<h3>Her vatandaşa 1000 franklık çek önerisi</h3>Yeşiller ve Hristiyan Sosyal Parti’den oluşan ALG-CSP grubu, bütçe fazlasının üçte birinin şehir sakinlerine eşit şekilde dağıtılmasını öneriyor.Plana göre Zug’da yaşayan her vatandaş yaklaşık 1000 frank değerinde alışveriş çeki alabilecek. Bu çekler yalnızca şehir sınırları içerisindeki işletmelerde kullanılacak.Öneriyi savunanlar, bu yöntemle hem vatandaşların destekleneceğini hem de yerel esnafın güçlendirileceğini belirtiyor.<h3>SVP vergi indirimi istiyor</h3>İsviçre Halk Partisi (SVP) ise çek dağıtımı yerine vergi indiriminin daha doğru bir yöntem olduğunu savunuyor.Partiye göre şehir kasasındaki rezervler artık gerekli güvenlik seviyesinin çok üzerine çıkmış durumda. Aynı zamanda kira, sağlık sigortası ve günlük yaşam maliyetlerinin hızla yükseldiği bir dönemde vatandaşların doğrudan vergi indirimiyle desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor.SVP, kalıcı vergi indirimi yerine yıllık olarak ayarlanabilecek bir vergi indirimi modelinin daha esnek ve sürdürülebilir olacağını savunuyor.<h3>Zug vergi devrimine hazırlanıyor</h3>Benzer bir tartışma kanton düzeyinde de yaşanıyor. Zug Kantonu, bütçe fazlası oluştuğunda vatandaşlara doğrudan vergi indirimi uygulanmasını öngören bir sistemi değerlendirmeye aldı.Bu model kabul edilirse Zug, İsviçre’de bütçe fazlasını vergi indirimi yoluyla vatandaşlarına geri veren ilk kanton olacak.<h3>Hayat pahalılığı tartışmayı hızlandırdı</h3>Siyasi partilerin ortaklaştığı nokta ise artan yaşam maliyetleri. Son yıllarda özellikle kira fiyatları ve sağlık sigortası primlerindeki yükseliş, halk üzerindeki mali baskıyı artırdı.Bu nedenle şehir yönetiminin elindeki fazla kaynağın vatandaşların yararına kullanılması gerektiği konusunda genel bir görüş birliği bulunuyor. Ancak bunun alışveriş çeki mi yoksa vergi indirimi mi olacağı önümüzdeki dönemde yapılacak siyasi görüşmeler sonucunda netleşecek.

Zug’da vatandaşlara 1000 frank dağıtılması gündemde

İsviçre, siyasi istikrarı ve doğrudan demokrasi sistemiyle tanınmasına rağmen son yıllarda protesto gösterilerinde dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlara göre ülkede düzenlenen gösteriler Avrupa ortalamasında yer alırken, şiddet ve çatışma düzeyi komşu ülkelere göre oldukça düşük kalıyor.

Dikkat çekici artış

Cenevre Üniversitesi siyaset bilimcisi Marco Giugni’ye göre bunun en önemli nedeni, İsviçre vatandaşlarının referandumlar ve halk oylamaları aracılığıyla siyasi süreçlere doğrudan katılabilmesi. Bu durum toplumsal gerilimlerin daha kontrollü şekilde ifade edilmesini sağlıyor. Federal yapı da vatandaşlara taleplerini dile getirebilecekleri çok sayıda siyasi kanal sunuyor.<h3>Protestolar neden artıyor?</h3>Uzmanlar son yıllarda dünyada yaşanan savaşlar, ekonomik belirsizlikler, iklim krizi ve toplumsal kutuplaşmanın İsviçre’de de protesto hareketlerini artırdığını belirtiyor. Özellikle Bern, Zürih ve Basel gibi büyük şehirlerde daha sık gösteriler düzenleniyor. Ancak bu durum ülkede köklü bir değişimden çok, küresel gelişmelerin İsviçre’ye yansıması olarak değerlendiriliyor.<h3>İsviçre protestolarının tarihi</h3>Ülkede protesto kültürü yeni değil. Tarihte öne çıkan bazı büyük gösteriler şunlar oldu:1918 Genel Grevi: 250 binden fazla işçi çalışma saatlerinin azaltılması, emeklilik sistemi ve kadınlara oy hakkı talebiyle greve çıktı.1968 Globus Olayları: Zürih’te gençlik hareketlerinin başlangıcı kabul ediliyor.1975 Kaiseraugst Nükleer Santral Protestoları: Yıllar süren eylemler sonucunda santral projesi iptal edildi.1991 Kadın Grevi: Yüz binlerce kadın eşit haklar için sokaklara çıktı.2019 İklim Grevleri: Binlerce genç iklim politikalarının güçlendirilmesini talep etti.2022 Covid-19 önlemleri ve Ukrayna savaşıyla ilgili gösteriler ülke gündemine damga vurdu.<h3>Avrupa’da İsviçre’nin yeri</h3>2025 verilerine göre İsviçre’de halkın yüzde 8’i son bir yıl içinde en az bir protestoya katıldığını belirtti. Bu oranla ülke Avrupa’da orta sıralarda yer alıyor. Fransa (%17), İspanya (%17,6) ve İzlanda (%19) gibi ülkelerde protestolara katılım çok daha yüksek seviyelerde bulunuyor.<h3>Gösteriler her zaman sonuç veriyor mu?</h3>Uzmanlara göre protestolar İsviçre’de siyasi sürecin bir alternatifi değil, tamamlayıcı bir unsuru olarak görülüyor. Ancak bir gösterinin başarılı olup olmaması yalnızca sokağa çıkan insan sayısına değil, aynı zamanda parlamentodaki ve kamuoyundaki desteğe de bağlı. Bu nedenle birçok protesto taleplerinin yalnızca bir bölümünü hayata geçirebiliyor.

Siyasi istikrarın ülkesi İsviçre’de protesto kültürü büyüyor

İsviçre Federal Hükümeti, bulaşıcı hastalıkların daha hızlı tespit edilmesi ve takip edilmesi amacıyla ülke genelinde yeni bir dijital bildirim platformu kurma kararı aldı. 

Covid sonrası yeni dönem

“NASURE” (National Surveillance and Response) adı verilen sistem, özellikle Covid-19 pandemisi sırasında yaşanan bilgi akışı ve koordinasyon sorunlarının ardından geliştiriliyor.Federal Konsey tarafından onaylanan proje kapsamında, bulaşıcı hastalıklara ilişkin veriler ilk kez merkezi ve dijital bir yapıda toplanacak. Proje, İsviçre’nin sağlık sistemini dijitalleştirmeyi hedefleyen DigiSanté programının önemli bir parçası olarak hayata geçirilecek. İlk aşamalar için 2034 yılına kadar toplam 45,3 milyon İsviçre Frangı bütçe ayrıldı.Koronavirüs salgını sırasında enfeksiyon bildirimlerinin büyük bölümünün manuel olarak Federal Halk Sağlığı Dairesi’ne (BAG) iletilmesi ve farklı sistemlerin birbiriyle bağlantılı çalışmaması, süreci zorlaştırmıştı. Yetkililer, sağlık tehditlerine karşı etkili mücadele için hastalıkların erken tespit edilmesi ve bilgilerin hızlı paylaşılmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.Yeni sistem kapsamında federal makamlar, kantonlar, hastaneler, doktorlar ve laboratuvarlarla yakın iş birliği içinde çalışacak. Platformun ilk işlevlerinin 2028 yılı sonuna kadar devreye alınması planlanıyor. Ardından mevcut bildirim sistemleri kademeli olarak dijital ortama taşınacak ve NASURE platformuna entegre edilecek.Projeye aile hekimleri ve çocuk doktorlarının kullandığı Sentinella bildirim sistemi de dahil edilecek. Ayrıca atık sulardan elde edilen sağlık verileri gibi farklı kaynaklardan gelen bilgiler de sistem içerisinde değerlendirilecek. Böylece olası salgınların erken aşamada tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin daha hızlı alınması hedefleniyor.Uzmanlar, yeni platformun gelecekte yaşanabilecek salgınlar karşısında İsviçre’nin hazırlık seviyesini artıracağını ve sağlık kurumları arasındaki veri paylaşımını önemli ölçüde hızlandıracağını belirtiyor.

İsviçre’den salgınlara karşı dijital hamle: Yeni sağlık platformu kuruluyor

İsviçre Federal Parlamentosu’nun Haziran 2026 yaz oturumu, ülkenin geleceğini yakından ilgilendiren birçok önemli konuya sahne oluyor. Emeklilik sisteminin finansmanından nükleer enerjiye, dijital ehliyetten havai fişek yasağına kadar birçok başlıkta kritik kararlar alındı veya alınmaya hazırlanıyor.

AHV, nükleer enerji...

Gündemin en önemli konularından biri, halk oylamasıyla kabul edilen 13. AHV emekli maaşının nasıl finanse edileceği oldu. Ulusal Meclis ve Eyaletler Meclisi uzun süre ortak bir çözüm üzerinde anlaşamazken, uzlaştırma komisyonu sonunda karma bir model önerdi. Buna göre çalışanlardan alınan AHV katkı payı yüzde 0,2 puan artırılacak, Katma Değer Vergisi (KDV) ise yüzde 0,4 puan yükseltilecek. Eyaletler Meclisi öneriyi kabul etti. Nihai kararın ardından emekliler Aralık 2026’da ilk kez 13. maaşlarını alacak.Parlamentoda en hararetli tartışmalardan biri ise yeni nükleer santral inşaatlarının yeniden mümkün hale getirilmesi konusunda yaşanıyor. Mevcut yasa yeni nükleer santral yapımını yasaklıyor. Ancak enerji arz güvenliği tartışmaları nedeniyle Ulusal Meclis’te uzun süren görüşmeler devam ediyor. Konunun önümüzdeki günlerde de siyasi gündemin üst sıralarında kalması bekleniyor.Perakende sektörünü ilgilendiren önemli bir konuda ise Eyaletler Meclisi, mağazaların yılda 12 pazar günü açılmasına izin verecek düzenlemeyi çok az farkla reddetti. Böylece mevcut uygulama korunmuş oldu ve pazar günü alışveriş imkânlarının genişletilmesi şimdilik rafa kaldırıldı.Medya alanında ise özel radyo ve televizyon kanallarının gelecekte siyasi reklam yayınlayabilmesinin önü açıldı. Destekleyenler bunun medya kuruluşlarına yeni gelir sağlayacağını savunurken, karşı çıkanlar siyasi bağımsızlığın zarar görebileceği uyarısında bulundu.Güvenlik alanında da dikkat çekici kararlar alındı. Ulusal Meclis, İsviçre İstihbarat Servisi’nin yetkilerinin genişletilmesini kabul etti. Buna göre istihbarat birimi, şiddet yanlısı aşırılıkçılıkla mücadelede daha fazla teknik takip ve analiz yetkisine sahip olacak. Ayrıca yapay zekâ destekli risk analizlerinin de kullanılmasının önü açılıyor.Dijitalleşme konusunda ise sürücüler için önemli bir yenilik geliyor. Parlamento, dijital sürücü belgesinin hayata geçirilmesini onayladı. Sonbahardan itibaren isteyen sürücüler ehliyetlerini akıllı telefonlarında dijital olarak taşıyabilecek. Fiziksel ehliyet kullanımı ise devam edecek.Çevre ve hayvan refahı alanında da yeni düzenlemeler gündeme geldi. Parlamento, yüksek ses çıkaran havai fişeklerin özel kişiler tarafından kullanılmasını yasaklama yönünde adım attı. Buna karşılık ışık efektli havai fişeklerin kullanımı büyük ölçüde serbest kalmaya devam edecek. Amaç, özellikle hayvanlar ve gürültüden etkilenen kişiler üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak.Ulaştırma alanında ise elektrikli kamyonlar için yeni bir dönem başlıyor. Parlamento, 2031 yılından itibaren elektrikli ve hidrojenli ağır vasıtaların da performansa dayalı ağır taşıt vergisine tabi olmasını kabul etti. Böylece karayolu taşımacılığında altyapı finansmanının sürdürülebilir şekilde devam etmesi hedefleniyor.Yaz oturumu boyunca alınan kararlar, İsviçre’nin sosyal güvenlik sistemi, enerji politikası, güvenlik anlayışı ve dijital dönüşümü açısından önümüzdeki yılları şekillendirecek önemli adımlar olarak değerlendiriliyor. Özellikle AHV finansmanı ve nükleer enerji tartışmalarının oturumun son günlerine kadar siyasetin en sıcak başlıkları arasında kalması bekleniyor.

Parlamento'da hareketli günler: Birçok alanda yeni düzenlemeler yolda

İsviçre’nin Cenevre kantonu, hızla yayılan crack bağımlılığıyla mücadele kapsamında yeni ve tartışmalı bir yöntemi gündemine aldı. Cenevre Üniversite Hastanesi (HUG), ağır derecede kokain ve crack bağımlısı kişilere kontrollü şekilde kokain verilmesini içeren bir tedavi programı başlatmayı planlıyor.

Kokain reçetesi tartışması

Proje, İsviçre’de yıllardır uygulanan ve uluslararası alanda örnek gösterilen kontrollü eroin tedavisi modelinden esinleniyor. Ancak öneri, bağımlılık uzmanları arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden oldu.<h3>Amaç ağır bağımlılara ulaşabilmek</h3>Projenin öncülerinden olan bağımlılık tıbbı uzmanı Daniele Zullino’ya göre crack bağımlıları, günün büyük bölümünü uyuşturucu bulmak ve tüketmek için harcıyor. Birçok kişi günlerce yemek yemeden, uyumadan ve dinlenmeden yaşamını sürdürüyor.Planlanan sistemde, ağır bağımlılar sağlık personelinin gözetiminde ve özel olarak hazırlanmış güvenli alanlarda kontrollü şekilde kokain kullanabilecek. Böylece hem sağlık risklerinin azaltılması hem de bağımlıların tedavi sistemine dâhil edilmesi hedefleniyor.<h3>Uzmanlardan sert eleştiri</h3>Ancak proje, İsviçre’nin eroin destekli tedavi sisteminin öncülerinden biri olan bağımlılık uzmanı André Seidenberg’in sert tepkisiyle karşılaştı.Seidenberg, kontrollü kokain dağıtımının faydasının zararından daha fazla olduğunun henüz kanıtlanmadığını savunarak uygulamayı “etik dışı ve yasalara aykırı” olarak nitelendirdi. Bu nedenle proje sorumluları hakkında resmi şikâyette bulundu.Eleştirmenlere göre kokain bağımlılığında kullanılabilecek güvenilir ve bilimsel olarak kabul görmüş bir tedavi modeli henüz yeterince geliştirilmiş değil.<h3>Destekleyenler de var</h3>Projeyi savunan uzmanlar ise mevcut durumun çok daha tehlikeli olduğunu belirtiyor.Daniele Zullino, kontrollü ortamda verilen kokainin sokakta satılan ve içeriği bilinmeyen maddelerden daha az risk taşıdığını vurguluyor. Uygulamanın yalnızca ağır bağımlılar için düşünülmesi de savunulan noktalar arasında yer alıyor.İsviçre’nin önde gelen bağımlılık araştırmacılarından Frank Zobel de projeyi destekleyen isimlerden biri. Zobel’e göre amaç uyuşturucuyu teşvik etmek değil, son derece riskli koşullarda yaşayan insanlara yardım etmek.<h3>Zürih de benzer çalışma hazırlığında</h3>Kokain destekli tedavi fikri yalnızca Cenevre ile sınırlı değil. Zürih Sağlık Dairesi de benzer bir uygulamanın bilimsel olarak araştırılması için çalışma yürütüyor.Öte yandan bağımlılıkla mücadele kuruluşu Sucht Schweiz’in son verileri, İsviçre’de kokain ve crack kullanımının son yıllarda belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Bu nedenle sağlık otoriteleri yeni çözüm yolları ararken, kontrollü kokain tedavisinin geleceği konusunda son kararı kanton yetkilileri verecek.

Cenevre’de uyuşturucu bağımlılarına kontrollü kokain verilmesi planlanıyor

İsviçre genelinde önümüzdeki günlerde sıcaklıkların 30 derecenin üzerine çıkması beklenirken, bazı bölgelerde tropikal geceler de yaşanacak. Tropikal gece, hava sıcaklığının gece boyunca 20 derecenin altına düşmemesi anlamına geliyor. 

Uzmanlardan hayati uyarılar

Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle sıcak hava dalgalarının hem daha sık hem de daha şiddetli hale geldiğine dikkat çekiyor.Bilim insanları, aşırı sıcakların insan vücudu üzerindeki etkilerine karşı vatandaşları dikkatli olmaya çağırıyor.<h2>Vücut sıcakla nasıl mücadele ediyor?</h2>İnsan vücudunun ideal çalışma sıcaklığı yaklaşık 36,5 derece. Hava sıcaklığı yükseldiğinde beyin, vücudu serinletmek için çeşitli mekanizmaları devreye sokuyor.Bu süreçte deri altındaki damarlar genişliyor ve normalden çok daha fazla kan cilt yüzeyine yönlendiriliyor. Aynı zamanda yaklaşık üç milyon ter bezi çalışarak ter üretmeye başlıyor. Terin buharlaşmasıyla cilt ve dolaşımdaki kan serinliyor. Böylece organlar da korunmuş oluyor.Ancak bu sistemin çalışabilmesi için kalbin daha hızlı ve daha güçlü pompalaması gerekiyor. Vücudun doğal soğutma mekanizması yetersiz kaldığında ise iç sıcaklık 40 derecenin üzerine çıkabiliyor ve hayati tehlike oluşturan sıcak çarpması riski ortaya çıkıyor.<h2>Kimler daha fazla risk altında?</h2>Uzmanlara göre sıcak hava özellikle şu gruplar için büyük risk taşıyor:<ul><li>Çocuklar</li><li>Yaşlılar</li><li>Hamile kadınlar</li><li>Kronik hastalığı bulunan kişiler</li></ul>Çocuklar susuzluk hissini her zaman doğru algılayamadıkları için daha hızlı sıvı kaybına uğrayabiliyor. Yaşlı bireylerde ise ter bezlerinin sayısı azalıyor ve cildin kan dolaşımı zayıflıyor. Bu durum vücudun kendini serinletmesini zorlaştırıyor.Hamile kadınlarda ise aşırı sıcakların rahim dolaşımını etkileyebileceği ve gebelik sürecini olumsuz yönde etkileyebileceği belirtiliyor.<h2>Sıcak hava ölümcül olabilir</h2>Uzmanlar, her yıl sıcak hava dalgaları sırasında ölüm oranlarında belirgin artış yaşandığını vurguluyor.Sıcak çarpması doğrudan ölüme yol açabilse de, sıcaklığa bağlı ölümlerin büyük bölümü kalp-damar ve solunum yolu hastalıkları nedeniyle meydana geliyor.Ayrıca sıcak hava;<ul><li>İnme riskini artırabiliyor,</li><li>Migren ataklarını tetikleyebiliyor,</li><li>Multipl Skleroz (MS), epilepsi ve demans hastalarında belirtilerin ağırlaşmasına neden olabiliyor.</li></ul><h2>Psikolojik etkileri de var</h2>Araştırmalar, aşırı sıcakların yalnızca fiziksel değil zihinsel ve psikolojik etkiler de oluşturduğunu gösteriyor.Sıcak havalarda:<ul><li>Konsantrasyon azalabiliyor,</li><li>Uyku kalitesi düşebiliyor,</li><li>Sinirlilik ve agresif davranışlar artabiliyor,</li><li>Stres seviyesi yükselebiliyor.</li></ul>Uzmanlar, özellikle psikolojik sorunlarla mücadele eden kişilerin sıcak hava dönemlerinde daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.<h2>Uzmanlardan korunma önerileri</h2>Sağlık uzmanları sıcak günlerde şu tavsiyelerde bulunuyor:<ul><li>Gün boyunca bol sıvı tüketin.</li><li>Mümkün olduğunca gölgede ve serin alanlarda kalın.</li><li>Şapka veya başlık kullanın.</li><li>Açık renkli ve bol kıyafetler tercih edin.</li><li>Fiziksel aktiviteleri günün serin saatlerine bırakın.</li><li>Yaşlı ve yalnız yaşayan yakınlarınızı düzenli olarak kontrol edin.</li><li>Vücudunuzun verdiği uyarı sinyallerini dikkate alın.</li></ul>Uzmanlar ayrıca kendi başına serin ortamlara ulaşamayan yaşlılar, kronik hastalar ve bakıma ihtiyaç duyan kişilere destek olunmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor.

İsviçre sıcak hava dalgasına hazırlanıyor

İsviçre, uzun yıllardır sürdürdüğü dünyanın en rekabetçi ekonomileri arasındaki liderlik konumunu kaybetti. Lozan merkezli Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü'nün (IMD – International Institute for Management Development) yayımladığı 2026 Dünya Rekabetçilik Raporu’na göre İsviçre, geçen yılki birincilikten üçüncü sıraya geriledi.

İsviçre ilk sırayı kaybetti

Raporda ülkelerin yatırım çekme kapasitesi, şirket kurma koşulları, iş gücü piyasası, kamu yönetimi, altyapı ve ekonomik performans gibi kriterler değerlendirildi. Bu yıl listenin zirvesine Singapur yerleşirken, Hong Kong ikinci sıraya yükseldi. İsviçre ise üçüncü sırada yer aldı.<h2>İsviçre neden geriledi?</h2>IMD uzmanlarına göre İsviçre’nin gerilemesinin en önemli nedeni, küresel krizlere ve jeopolitik gelişmelere rakip ülkeler kadar hızlı uyum sağlayamaması oldu. Özellikle savaşlar, ticaret tarifeleri ve uluslararası ekonomik belirsizlikler karşısında Singapur ve Hong Kong gibi merkezlerin daha hızlı karar alabilmesi dikkat çekti.Araştırmada ayrıca İsviçre’nin yüksek yaşam maliyetleri, yüksek maaş seviyeleri, artan ofis kiraları ve şirketler için yükselen elektrik maliyetleri nedeniyle uluslararası yatırımcılar açısından daha pahalı bir ülke haline geldiği vurgulandı.<h2>Teknoloji yarışında geride kalma uyarısı</h2>IMD Ekonomisti ve araştırmanın yöneticisi Arturo Bris, İsviçre’nin gelecekte daha fazla gerileme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.Bris’e göre İsviçre uzun yıllar Avrupa Birliği ile yakın ilişkiler kurarken aynı zamanda bağımsızlığını koruyarak avantaj elde etti. Ancak bu modelin etkisi giderek azalıyor.Uzman ayrıca özellikle yapay zekâ ve ileri teknoloji alanlarında küresel yarışın büyük ölçüde ABD ile Çin arasında geçtiğini, Avrupa ülkelerinin ise bu yarışta geride kaldığını ifade etti. İsviçre’nin de teknolojik rekabette eski etkisini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.<h2>İsviçre’nin güçlü yönleri devam ediyor</h2>Buna rağmen rapor, İsviçre’nin birçok alanda hâlâ dünyanın en güçlü ülkelerinden biri olduğunu ortaya koyuyor.Öne çıkan avantajlar arasında:<ul><li>Hukuki güvenlik ve siyasi istikrar</li><li>Düşük kamu borcu ve sağlam kamu maliyesi</li><li>Görece düşük vergi oranları</li><li>Güçlü ulaşım ve altyapı sistemi</li><li>Kaliteli eğitim ve mesleki eğitim sistemi</li><li>Nitelikli iş gücü</li></ul>yer alıyor.Uzmanlar, bu faktörlerin İsviçre’yi uzun vadede uluslararası şirketler için cazip bir merkez olmaya devam ettirdiğini belirtiyor.<h2>İran savaşı henüz sıralamaya yansımadı</h2>IMD raporunda kullanılan veriler, İran savaşı öncesinde toplandığı için enerji fiyatlarındaki son yükseliş sıralamaya dahil edilmedi.Ekonomistler, İsviçre’nin petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışlardan birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha az etkilenebileceğini belirtiyor. Bu durumun gelecek yıllardaki rekabetçilik sıralamalarına olumlu yansıması bekleniyor.<h3>Dünyanın en rekabetçi 10 ülkesi (2026)</h3><ol><li>Singapur</li><li>Hong Kong</li><li>İsviçre</li><li>Tayvan</li><li>Birleşik Arap Emirlikleri</li><li>Danimarka</li><li>İrlanda</li><li>Hollanda</li><li>İsveç</li><li>ABD</li></ol>

Dünyanın en rekabetçi ekonomileri belli oldu

Basel-Stadt kantonunda çocukların güvenliğiyle ilgili yapılan ihbarlarda dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Yetkililere göre giderek daha fazla ebeveyn psikolojik baskı altında kalıyor ve çocuklarını sağlıklı şekilde yetiştirmekte zorlanıyor.

İsviçre çocuk koruma

Basel Çocuk ve Yetişkin Koruma Kurumu’na (KESB) yapılan çocuk tehlike ihbarlarının sayısı son yıllarda hızla yükseldi. 2024 yılında kuruma toplam 1.332 ihbar ulaşırken, bu sayı 2020 yılında 770 olarak kaydedilmişti. Böylece dört yıl içinde ihbar sayısı neredeyse iki katına çıktı.<h2>Okullar, kreşler ve polis ihbarda bulunuyor</h2>KESB’e yapılan bildirimler farklı kaynaklardan geliyor. Kreş çalışanlarının çocuklarda darp izleri fark etmesi, öğretmenlerin çocukların sürekli bakımsız şekilde okula geldiğini gözlemlemesi veya polisin aile içi şiddet vakalarına müdahale etmesi bu ihbarların başlıca nedenleri arasında yer alıyor.Basel KESB Müdürü Patrick Fassbind, son yıllarda ebeveynlerin üzerindeki baskının belirgin şekilde arttığını belirterek, birçok ailenin çocuk yetiştirme konusunda sınırlarına ulaştığını ifade etti.“Birçok ebeveyn psikolojik olarak zor durumda. Aşırı yük altında kalan bazı aileler çocuklarını ihmal edebiliyor” diyen Fassbind, özellikle boşanma süreçleri ve aile içi şiddetin bu vakalarda sık görüldüğünü söyledi.<h2>Sorun sadece Basel’e özgü değil</h2>İsviçre Çocuk ve Yetişkin Koruma Konferansı (KOKES) Genel Sekreteri Diana Wider de benzer gelişmelerin diğer kantonlarda da yaşandığını belirtti.Ulusal düzeyde ortak bir istatistik bulunmasa da birçok kantondan ihbar sayılarının arttığı yönünde bilgiler aldıklarını ifade eden Wider, ebeveynlerin iş hayatı, günlük yaşam ve çocuk yetiştirme konusunda her geçen gün daha fazla baskı altında kaldığını söyledi.<h2>Her ihbar müdahale anlamına gelmiyor</h2>Uzmanlar, yapılan her ihbarın doğrudan resmi koruma tedbirleriyle sonuçlanmadığını vurguluyor. Bazı durumlarda yanlış alarm verilebildiği, bazı ailelerin ise gönüllü destek programlarına katılarak sorunlarını çözebildiği belirtiliyor.Tahminlere göre İsviçre genelinde yapılan ihbarların yaklaşık yarısı resmi bir koruma tedbiriyle sonuçlanıyor.Çocuklarla ilgili ihbarların önemli bir bölümü polis tarafından yapılırken, okullar, sosyal hizmet kurumları ve zaman zaman ebeveynlerin birbirleri hakkında yaptığı başvurular da sürece dahil oluyor.<h2>Yetkililer: Artan ihbarlar kötü bir gelişme değil</h2>KOKES Genel Sekreteri Diana Wider, ihbar sayısındaki artışın tek başına olumsuz değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.Wider’e göre yetkililer ancak sorunlardan haberdar olduklarında çocuklara yardım edebiliyor. Bu nedenle erken bildirimlerin çocukların korunması açısından büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.<h2>Basel erken müdahale sistemi kuracak</h2>Artan vaka sayıları nedeniyle Basel-Stadt kantonu yeni önleyici tedbirler hazırlıyor. Yetkililer, ailelere daha erken aşamada destek sağlayabilmek için özel bir çalışma grubu kurmayı planlıyor.KESB Müdürü Patrick Fassbind, “KESB devreye girdiğinde çoğu zaman sorunlar zaten ciddi boyutlara ulaşmış oluyor. Amacımız ailelere çok daha erken dönemde destek verebilmek” dedi.

Basel’de Kesb’e yapılan ihbarlar son dört yılda iki katına çıktı

Luzern kentinde seçmenler, uygun fiyatlı konut sayısını artırmayı hedefleyen önemli bir düzenlemeye onay verdi. Yeni uygulamayla birlikte belediye, büyük konut projeleri ve arsaların satışında öncelikli satın alma hakkına sahip olacak.

İsviçre konut krizi

Karar kapsamında Luzern Belediyesi, 2027 yılından itibaren büyük apartmanlar ve konut geliştirme alanları satışa çıkarıldığında devreye girebilecek. Bir mülkün satışı konusunda alıcı ve satıcı anlaşmaya vardığında, işlem öncesinde belediyeye bilgi verilmesi gerekecek. Belediye isterse, tarafların üzerinde anlaştığı aynı fiyat üzerinden mülkü satın alma hakkını kullanabilecek.<h2>Amaç daha fazla uygun fiyatlı konut üretmek</h2>Yetkililer, uygulamanın temel amacının spekülatif emlak alımlarını sınırlamak ve uygun fiyatlı konut üretimini artırmak olduğunu belirtiyor.Öncelik hakkı yalnızca konut sıkıntısının yaşandığı dönemlerde geçerli olacak. Luzern’de boş konut oranının yüzde 1,5’in altında olması bu şartı karşılıyor. Kentte yaklaşık 25 yıldır bu oran sürekli olarak kritik seviyenin altında bulunuyor.Belediye özellikle kooperatifler ve sosyal konut projeleri için uygun olabilecek büyük apartmanlar ve geniş arazilerle ilgilenmeyi planlıyor.<h2>Satın alınan mülkler kooperatiflere devredilecek</h2>Belediye tarafından satın alınan taşınmazlar doğrudan kamu eliyle işletilmeyecek. Bunun yerine kooperatiflere ve kâr amacı gütmeyen konut kuruluşlarına uzun vadeli kullanım hakkı verilmesi planlanıyor.Belediyenin satın aldığı mülkleri üç yıl içerisinde bu kuruluşlara devretmesi gerekiyor. Eğer bu süre içinde devir gerçekleşmezse, eski alıcı veya satıcı mülkü geri satın alma hakkına sahip olacak.<h2>Hedef 1.100 yeni uygun fiyatlı konut</h2>Luzern Belediyesi, yeni düzenleme ve diğer konut politikaları sayesinde 2048 yılına kadar en az 1.100 yeni uygun fiyatlı konut oluşturmayı hedefliyor.Kentte şu anda konut stokunun yaklaşık yüzde 14’ü kamu yararına çalışan kooperatifler tarafından işletiliyor. Bu oranın önümüzdeki yıllarda yüzde 18’e çıkarılması planlanıyor.<h2>Aile içi satışlar kapsam dışında</h2>Yeni düzenleme tüm emlak işlemlerini kapsamıyor. Anne ve babaların çocuklarına yaptığı satışlar, eşler arasındaki mülk devri veya bağışlar öncelik hakkının dışında tutulacak.Ayrıca tek ailelik evler gibi küçük ölçekli mülkler de uygulamaya dahil edilmeyecek.<h2>Almanca konuşulan İsviçre’de bir ilk</h2>Luzern, bu yetkiyi alan Almanca konuşulan ilk İsviçre kenti oldu. Daha önce benzer uygulamalar yalnızca Cenevre ve Vaud kantonlarında bulunuyordu.Zürih kantonunda belediyelere benzer bir öncelik hakkı verilmesini öngören teklif ise 2025 yılında yapılan halk oylamasında reddedilmişti.Uzmanlara göre İsviçre’deki şehirlerin büyük bölümü konut sıkıntısıyla mücadele ediyor. Federal hükümetin 2023 yılında yaptığı araştırma, şehirlerin yaklaşık üçte ikisinin yeterli konut arzına sahip olmadığını ortaya koymuştu.

Luzern’de belediyeye konut alımında öncelik hakkı verildi

Diplomalı ama işsiz

FDP Luzern Eyalet Senatörü Damian Müller, iltica sisteminin sıkılaştırılması amacıyla yeni bir siyasi girişim başlatmaya hazırlanıyor. Müller, bu konuda özellikle Danimarka’nın son yıllarda uyguladığı sert iltica politikalarını örnek gösteriyor.<h3>Danimarka modeli dikkat çekiyor</h3>Son yıllarda Avrupa’nın en katı iltica politikalarından birini uygulayan Danimarka, sosyal demokrat hükümetler döneminde dahi göç konusunda sert önlemler aldı. Bu politikaların sonucunda ülkedeki iltica başvurularının sayısı 2010 yılından bu yana yüzde 65 oranında azalırken, aynı dönemde İsviçre’de kişi başına düşen iltica başvurularında yüzde 42 artış yaşandı.Danimarka modelinin temelinde, ilticanın kalıcı bir yerleşim hakkı değil, geçici koruma olarak değerlendirilmesi bulunuyor. Verilen oturma izinleri düzenli olarak gözden geçiriliyor ve başvuru sahibinin ülkesindeki koşulların düzelmesi halinde izinler uzatılmayabiliyor.<h3>Aile birleşimine daha sıkı kurallar</h3>Danimarka’da en çok tartışılan uygulamalardan biri aile birleşimi konusunda yaşanıyor. Geçici koruma statüsündeki kişilerin eş ve çocuklarını yanlarına alabilmeleri için en az iki yıl beklemeleri gerekiyor. Bu uygulama insan hakları savunucuları tarafından yoğun şekilde eleştiriliyor.<h3>Amaç: Ülkeyi daha az cazip hale getirmek</h3>Danimarka yalnızca reddedilen sığınmacıların daha hızlı geri dönmesini sağlamak istemiyor. Aynı zamanda ülkeyi iltica başvuruları açısından daha az cazip hale getirmeyi hedefliyor.Bu kapsamda sosyal yardımların düşük tutulması dikkat çekiyor. Kamuoyunda “mücevher yasası” olarak bilinen düzenleme ise belirli bir sınırın üzerindeki nakit para ve değerli eşyaların devlet tarafından masrafların karşılanması amacıyla alınabilmesine imkân tanıyor.<h3>İsviçre’de yeni tartışma başlayabilir</h3>Damian Müller, İsviçre’nin iltica başvurularını ciddi şekilde azaltması gerektiğini savunuyor. Müller’e göre Danimarka’nın uyguladığı önlemler Avrupa Birliği ve Schengen kurallarıyla uyumlu olduğu için İsviçre tarafından da uygulanabilir.Ancak eleştirmenler, bu tür uygulamaların sığınma hakkını zayıflatacağını, ailelerin uzun süre ayrı kalmasına neden olacağını ve entegrasyonu zorlaştıracağını belirtiyor.Göç ve iltica konusu, 10 milyon nüfus girişiminin reddedilmesine rağmen önümüzdeki dönemde İsviçre siyasetinin en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya devam edecek gibi görünüyor.<h2>Nitelikli göçmen kadınların İsviçre iş piyasasındaki zorlu mücadelesi</h2>İsviçre’de yüksek eğitimli ve deneyimli birçok göçmen kadın, sahip oldukları diplomalara ve mesleki geçmişlerine rağmen iş piyasasına girmekte ciddi zorluklarla karşılaşıyor. Meksikalı fizikçi Gabriela Calvillo Vazquez’in hikâyesi, bu sorunun en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.<h3>Diplomalar var, iş yok</h3>Üç yıl önce İsviçre’ye taşınan Gabriela Calvillo Vazquez, fizik ve biyomedikal araştırmalar alanında güçlü bir akademik geçmişe sahip olmasına rağmen uzun süre iş bulamadı. Yüzlerce başvuru yaptı, ancak çoğu yanıtsız kaldı veya olumsuz sonuçlandı.Bu süreçte yaşadığı psikolojik baskının büyük olduğunu belirten Vazquez, en zor kısmın reddedilmelerin kendi yetersizliğinden kaynaklanmadığını kabul etmek olduğunu söylüyor.<h3>Mentorluk programı dönüm noktası oldu</h3>Gabriela’nın hayatındaki değişim, Bern merkezli kadın kuruluşu Frieda tarafından yürütülen “Mira-Kompass” mentorluk programına katılmasıyla başladı.Göçmen kadınlara yönelik hazırlanan program, mesleki deneyime sahip ancak İsviçre iş piyasasında yer bulamayan kadınlara rehberlik ediyor. Katılımcılar hem bireysel danışmanlık alıyor hem de benzer deneyimleri yaşayan kadınlarla bir araya geliyor.Program sayesinde Gabriela yalnız olmadığını fark ettiğini ve kendi yeteneklerine yeniden güvenmeye başladığını ifade ediyor.<h3>Yapısal sorunlar devam ediyor</h3>Uzmanlara göre Gabriela’nın yaşadığı durum istisna değil. Federal İstatistik Dairesi verileri, yurtdışında yükseköğrenim görmüş kadın göçmenlerin önemli bir bölümünün eğitim seviyelerinin altında işlerde çalıştığını gösteriyor.Özellikle yabancı diplomaların tanınma süreçleri, yüksek dil şartları, pahalı Almanca kursları ve çocuk bakım hizmetlerinin yetersizliği göçmen kadınların iş hayatına katılımını zorlaştıran temel nedenler arasında yer alıyor.Ayrıca birçok işverenin “İsviçre iş tecrübesi” talep etmesi de işe giriş sürecini daha da karmaşık hale getiriyor.<h3>Başarı hikâyesi umut veriyor</h3>Mentorluk programının ardından Bern Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’ne başvuran Gabriela Calvillo Vazquez, bilimsel araştırmacı olarak işe kabul edildi. Böylece yeniden kendi uzmanlık alanında çalışma fırsatı buldu.Vazquez bugün laboratuvarda bilimsel projeler üzerinde çalışıyor ve yaşadığı süreci “kendimi yeniden keşfettim” sözleriyle özetliyor.Uzmanlar ise bireysel başarı hikâyelerinin önemli olduğunu, ancak göçmen kadınların iş gücü piyasasına daha kolay erişebilmesi için siyasi ve kurumsal düzeyde yapısal çözümlere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

Göçmen kadınların İsviçre’deki görünmeyen mücadelesi

İsviçre’nin Vaud kantonu, cezaevlerinde yaşanan ciddi personel eksikliği nedeniyle sıra dışı bir işe alım kampanyası başlattı. Yetkililer, klasik iş ilanlarının yerine bilgilendirme toplantıları düzenleyerek daha fazla kişiyi ceza infaz kurumlarında çalışmaya teşvik etmeye çalışıyor.

Kariyer değişikliği için fırsat

<h2>Cezaevlerinde kapasite ve personel krizi</h2>Batı İsviçre’de özellikle Vaud ve Cenevre kantonlarındaki cezaevleri uzun süredir aşırı doluluk sorunu yaşıyor. Son yıllarda mahkûm sayısındaki artış, mevcut altyapı ve personel kapasitesini zorlamaya başladı.Geçtiğimiz yıl Vaud Kanton Parlamentosu’nda yapılan tartışmalarda bazı milletvekilleri cezaevlerindeki koşulları “insanlık dışı ve onur kırıcı” olarak nitelendirmişti.Uzmanlar ise sorunun yalnızca kapasite eksikliğinden kaynaklanmadığını belirtiyor. Bazı akademisyenlere göre bölgede diğer kantonlara kıyasla daha fazla kişinin hapis cezasına çarptırılması da mevcut sıkışıklığın nedenleri arasında yer alıyor.<h2>İş ilanı yerine tanıtım geceleri</h2>Vaud Ceza İnfaz Hizmetleri, personel açığını kapatmak için artık doğrudan tanıtım etkinlikleri düzenliyor.Cossonay’de gerçekleştirilen son bilgilendirme toplantısına yaklaşık 40 kişi katıldı. Katılımcılar arasında kuaförler, spor eğitmenleri, kreş çalışanları ve farklı sektörlerden meslek değiştirmeyi düşünen kişiler yer aldı.Yetkililer, cezaevi görevliliğinin yalnızca güvenlikten ibaret olmadığını, aynı zamanda rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma sürecinin önemli bir parçası olduğunu anlatmaya çalışıyor.<h2>“Kapıları açıp kapatmaktan çok daha fazlası”</h2>12 yıldır ceza infaz kurumunda görev yapan Jacques isimli bir cezaevi görevlisi, mesleğin kamuoyunda yanlış algılandığını söylüyor.Ona göre modern cezaevlerinde çalışan personelin görevi yalnızca güvenliği sağlamak değil. Mahkûmların yeniden topluma kazandırılması, günlük yaşamlarının düzenlenmesi ve bireysel destek süreçleri de işin önemli parçaları arasında bulunuyor.Yetkililer, mahkûmların cezaevinden çıktıklarında daha iyi bir durumda olmalarını hedeflediklerini belirtiyor.<h2>Üç yıllık özel eğitim programı</h2>Ceza infaz kurumlarında çalışmak isteyen adaylar için üç yıllık kapsamlı bir eğitim programı uygulanıyor.Program kapsamında güvenlik, kriz yönetimi, psikoloji, iletişim ve rehabilitasyon konularında eğitim veriliyor.Vaud Kantonu, gelecekteki personel ihtiyacını karşılayabilmek için bu eğitim programlarının sayısını artırmayı planlıyor.<h2>Herkes bu işe uygun değil</h2>Yetkililere göre cezaevi görevliliği yüksek sorumluluk gerektiren bir meslek.Görev sırasında zaman zaman şiddet, psikolojik sorunlar ve ağır insan hikâyeleriyle karşılaşılabiliyor. Bu nedenle adayların olayları analiz edebilme, sakin kalabilme ve insan ilişkilerinde güçlü olma özelliklerine sahip olması bekleniyor.<h2>Başvuru şartları</h2>Vaud Kantonu’nda cezaevi görevlisi olmak isteyen adayların:<ul><li>İsviçre vatandaşı veya C tipi oturum izni sahibi olması,</li><li>Tamamlanmış bir meslek eğitimi (Berufslehre) bulunması,</li><li>Sabıka kaydının tamamen temiz olması gerekiyor.</li></ul>Yetkililer, önümüzdeki dönemde benzer tanıtım toplantılarının yıl boyunca düzenlenmeye devam edeceğini açıkladı.

Vaud Kantonu kreş ve cezaevleri için personel arıyor

İsviçre’nin en büyük kenti Zürih’te belediye başkanlığı seçimi sonuçlandı. Sosyal Demokrat Parti (SP) üyesi Raphael Golta, ikinci tur oylamada yaklaşık 42 bin oy alarak resmen Zürih Belediye Başkanı seçildi. Böylece Golta, 17 yıldır bu görevi yürüten parti arkadaşı Corine Mauch’un yerini aldı.

Zürih halkı kararını verdi

<h2>Tek adaylı seçimde net sonuç</h2>İkinci turda tek aday olarak yarışan Raphael Golta, 41 binin üzerinde oy aldı. Yaklaşık 9 bin 500 oy farklı isimlere verilse de seçim sonucunu etkilemedi ve Golta açık farkla göreve seçildi.Sonuçların açıklanmasının ardından konuşan Golta, seçmenlerin kendisine duyduğu güven için teşekkür ederek, “Bugün büyük bir minnettarlık ve aynı zamanda bu önemli görevin sorumluluğu karşısında derin bir tevazu hissediyorum” dedi.<h2>“Tüm Zürihlilerin belediye başkanı olacağım”</h2>Yeni belediye başkanı, sadece kendi seçmenlerinin değil, tüm Zürih halkının temsilcisi olmak istediğini vurguladı.Kent yönetiminin sol ağırlıklı yapısına rağmen bütün vatandaşlara hizmet etmeyi hedeflediklerini belirten Golta, şehir yönetiminin herkes için çalışacağını ifade etti.<h2>Corine Mauch dönemi sona eriyor</h2>Raphael Golta’nın seçilmesiyle birlikte Zürih’te uzun bir dönem de kapanıyor. Corine Mauch, 2009 yılından bu yana belediye başkanlığı görevini yürütüyordu ve kentin tarihinde önemli izler bırakan isimlerden biri olarak görülüyor.Görevinin son haftalarını yaşayan Mauch ise seçim sonrası yaptığı açıklamada yoğun geçen yılların ardından yeni bir döneme adım atacağını belirterek, “Önümdeki özgür zamanları sabırsızlıkla bekliyorum” dedi.<h2>Seçime ilgi düşük kaldı</h2>İkinci tur seçimler büyük ölçüde formalite olarak görülüyordu. Çünkü ilk turda Golta en fazla oyu almış ancak mutlak çoğunluğa ulaşamadığı için seçim ikinci tura kalmıştı.Zürih belediye tüzüğü gereği belediye başkanının mutlaka halk oylamasıyla seçilmesi gerekiyor. Bu nedenle ikinci tur düzenlendi ancak başka bir belediye meclisi üyesi aday olmak istemedi.Bu durum seçime katılım oranına da yansıdı. Resmî verilere göre seçime katılım yüzde 23,5 seviyesinde kaldı. Başka bir ifadeyle her dört seçmenden yalnızca biri sandığa gitti.<h2>Zürih’te yeni dönem</h2>Sosyal Demokrat Parti’nin güçlü olduğu Zürih’te Golta’nın seçilmesi büyük bir sürpriz olarak görülmese de, kent yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.Önümüzdeki dönemde konut krizi, ulaşım, enerji dönüşümü ve şehir planlaması gibi konuların Golta’nın önündeki en önemli gündem maddeleri olması bekleniyor.

Zürih’in yeni belediye başkanı Raphael Golta oldu

İsviçre’de hızla büyüyen veri merkezleri (Rechenzentren), artan enerji ve su tüketimi nedeniyle siyasi tartışmaların merkezine yerleşmeye başladı. Özellikle yapay zekâ, bulut teknolojileri ve dijital hizmetlere olan talebin artmasıyla birlikte, bu tesislerin çevresel etkileri hem yerel hem de ulusal düzeyde daha fazla sorgulanıyor.

Veri merkezi alarmı

<h2>Bir veri merkezi küçük bir şehir kadar elektrik tüketebiliyor</h2>Tartışmaların odağında Schaffhausen kantonundaki Beringen kasabasında inşa edilen dev veri merkezi bulunuyor. ABD merkezli bir şirket tarafından kurulan tesisin, tamamlandığında kantonun elektrik tüketimini yaklaşık yüzde 70 oranında artırabileceği belirtiliyor.Bölgede yaşayan bazı vatandaşlar projeye tepki gösterirken, yerel siyasetçiler de enerji verimliliği ve çevresel etkiler konusunda daha sıkı kurallar talep ediyor.Yeşiller Partisi Ulusal Meclis Üyesi Marionna Schlatter, İsviçre’de enerji ve kaynak yoğun veri merkezlerinin sayısının hızla arttığını belirterek, bu gelişmenin artık siyasi bir konu haline geldiğini söyledi.<h2>Veri merkezleri İsviçre elektriğinin yüzde 3,5’ini tüketiyor</h2>Uzmanlara göre İsviçre, güçlü altyapısı ve güvenli yapısı sayesinde veri merkezi yatırımları için cazip ülkelerden biri haline geldi.2024 yılında veri merkezleri ülkenin toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 3,5’ini kullandı. Uzman tahminleri, önümüzdeki yıllarda bu oranın iki katına çıkabileceğini gösteriyor.Bu tesislerde binlerce sunucu aralıksız çalıştığı için yoğun soğutma sistemlerine ihtiyaç duyuluyor. Bu durum hem yüksek elektrik tüketimine hem de önemli miktarda su kullanımına yol açıyor.<h2>Atık ısı yeni fırsatlar yaratıyor</h2>Veri merkezlerinin en çok tartışılan yönlerinden biri yüksek enerji tüketimi olsa da, ortaya çıkan atık ısı önemli bir fırsat olarak görülüyor.Sunucuların soğutulması sırasında oluşan sıcak su, bölgesel ısıtma sistemlerinde kullanılabiliyor. Cenevre’deki bazı veri merkezleri halihazırda binlerce hanenin ısıtılmasına katkı sağlıyor.Valais kantonundaki Batı İsviçre Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde enerji planlaması alanında çalışan uzman Jakob Rager, veri merkezlerinin atık ısısının değerlendirilmesinde büyük bir potansiyel bulunduğunu belirtiyor. Ancak birçok tesisin hâlâ bu imkândan yeterince yararlanmadığını vurguluyor.<h2>Federal hükümet ile kantonlar arasında yetki tartışması</h2>Federal Hükümet tarafından yayımlanan yeni raporda, veri merkezleri planlanırken bölgesel ısıtma projelerinin de dikkate alınması tavsiye edildi. Ancak Bern yönetimi, atık ısı kullanımını zorunlu hale getirecek ulusal bir düzenleme yapmak istemiyor.Schaffhausen kantonunda ise siyasetçiler daha ileri gitmeye hazırlanıyor. Kantonal Parlamento kısa süre önce veri merkezlerinden çıkan atık ısının yeniden kullanılmasını öngören bir öneriyi kabul etti.FDP’li Eyalet Senatörü Severin Brüngger, konunun öncelikle kantonlar tarafından düzenlenmesi gerektiğini savunurken, Yeşiller Partisi ise elektrik tüketimi, yenilenebilir enerji kullanımı ve su tüketimi gibi konularda ülke genelinde bağlayıcı kurallar talep ediyor.<h2>En büyük sorun: Güvenilir veri eksikliği</h2>Uzmanların dikkat çektiği en önemli eksikliklerden biri ise veri merkezlerinin gerçek enerji ve su tüketimine ilişkin sağlıklı verilerin bulunmaması.Enerji uzmanı Jakob Rager, operatörlerin kaynak kullanımıyla ilgili düzenli ve şeffaf raporlama yapması gerektiğini belirtiyor. Ancak bu sayede veri merkezlerinin İsviçre enerji sistemi üzerindeki etkisinin doğru şekilde ölçülebileceği ifade ediliyor.<h2>Dijital geleceğin enerji sınavı</h2>Yapay zekâ uygulamalarının, veri depolama ihtiyacının ve dijital hizmetlerin hızla büyüdüğü bir dönemde, veri merkezleri ekonominin vazgeçilmez unsurları haline geliyor. Ancak uzmanlar, enerji tüketiminin aynı hızla artmaya devam etmesi halinde İsviçre’nin elektrik altyapısı üzerinde ciddi baskılar oluşabileceği konusunda uyarıyor.Önümüzdeki yıllarda veri merkezlerinin sadece teknoloji değil, aynı zamanda enerji ve çevre politikalarının da en önemli başlıklarından biri olması bekleniyor.

İsviçre’de dijitalleşmenin enerji faturası büyüyor

Zürih’te zaten yüksek olan kira fiyatları, kiracı değişiklikleri sonrasında daha da sert yükselmeye devam ediyor. Şehrin prestijli bölgelerinden Seefeld’de bulunan bazı eski binalarda kira bedelleri birkaç yıl içerisinde neredeyse iki katına çıkarken, bu durum konut piyasasındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Kiracılar şaşkın

Özellikle Seefeldstrasse üzerindeki bazı binalarda yaşanan kira artışları dikkat çekiyor. Mülkiyeti sigorta devi Helvetia Baloise’ye ait olan dairelerde kiracı değiştikten sonra aylık kira bedellerinin binlerce frank yükseldiği ortaya çıktı.<h2>Birkaç yılda yüzde 80’den fazla artış</h2>120 metrekare büyüklüğündeki 4,5 odalı bir dairenin kirası 2022 yılında aylık 3.200 frank seviyesindeydi. Aynı daire bu yıl önce 4.265 frank, ardından 5.895 frank olarak ilan edildi. Daha sonra kira bedeli 4.865 franka düşürüldü.Benzer bir durum 99 metrekarelik başka bir dairede de yaşandı. 2019 yılında aidat dahil 2.300 frank olan kira bedeli, bu yıl önce 4.465 franka, ardından 4.900 franka çıkarıldı. Daha sonra ilan fiyatı 3.850 franka çekildi.<h2>Daireler boş kalmaya başladı</h2>Yüksek kira taleplerine rağmen bazı dairelerin aylarca boş kaldığı belirtiliyor. Bölgedeki kiracılar, binaların yenilenmiş mutfak ve banyolara sahip olduğunu ancak yapıların oldukça eski olduğunu, ses yalıtımının yetersiz kaldığını ve bazı pencerelerin yoğun yağmurda su sızdırabildiğini ifade ediyor.Buna rağmen kiraların sürekli yükselmesi, konut piyasasında “maksimum gelir elde etme” stratejilerinin uygulandığı yönündeki eleştirileri artırıyor.<h2>Kiracılar itiraz edebiliyor ama çoğu etmiyor</h2>İsviçre’de yeni kiracılar, taşındıkları sırada açıklanan başlangıç kirasına itiraz etme hakkına sahip. Ancak uzmanlara göre birçok kişi yeni evine yerleşir yerleşmez ev sahibiyle hukuki bir süreç yaşamak istemediği için bu hakkını kullanmıyor.Bu durum, ev sahiplerinin kiracı değişikliklerinde kira bedellerini ciddi oranlarda yükseltmesini kolaylaştırıyor.<h2>Yüksek kiralar mülk değerini artırıyor</h2>Uzmanlara göre profesyonel emlak yatırımcılarının kira artışlarını tercih etmesinin önemli nedenlerinden biri de gayrimenkul değerlerini yükseltmek.Yeni kiracılara daha yüksek fiyatlarla kiralanan daireler, ilgili mülklerin piyasa değerlerini artırıyor. Bu da şirketlerin bilanço ve kârlılık rakamlarına doğrudan olumlu yansıyor.Özellikle Zürih’teki konut sıkıntısı, bu stratejiyi destekleyen en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor. Son 15 yılda şehirde oluşturulan yeni iş sayısı, inşa edilen yeni konut sayısının çok üzerinde kaldı.<h2>Sigorta şirketinden açıklama</h2>Helvetia Baloise ise kira belirleme süreçlerinin yasal çerçevede yürütüldüğünü belirtiyor. Şirket, kira bedellerinin bölgedeki piyasa koşulları, izin verilen azami getiri oranları, yapılan yenilemeler ve mevcut kira rezervleri dikkate alınarak hesaplandığını açıkladı.Ancak şirket, söz konusu dairelerdeki yüksek artışların nasıl hesaplandığına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.<h2>Arabuluculukta kiralar düşürüldü</h2>Öte yandan geçmişte bazı kiracılar kira artışlarına itiraz ederek önemli indirimler elde etti.Zürih’te başka bir Helvetia Baloise mülkünde, aylık 1.950 frank olan kira 2.800 franka yükseltilmek istenmişti. Taraflar uzlaşma makamında anlaşarak kira bedelini 2.400 frankta sabitlemişti.Benzer bir başka olayda ise kira 2.000 franktan 2.700 franka çıkarılmak istenirken, süreç sonunda aylık 2.500 frank olarak belirlenmişti.<h2>Zürih’te konut krizi derinleşiyor</h2>Uzmanlar, şehirde orta gelir grubuna hitap eden uygun fiyatlı konutların giderek azalmasından endişe duyuyor. Lüks ve yüksek fiyatlı dairelerin sayısı artarken, birçok aile ve çalışan için uygun kiralık konut bulmak her geçen gün daha zor hale geliyor.

Zürih’te kira şoku: 3.200 franklık daire 5.895 franka çıktı

İsviçre’nin Freiburg kantonunda yaşanan bir olay, 5G altyapısına ilişkin denetim ve izin süreçlerini yeniden gündeme taşıdı. Swisscom’un bir mobil iletişim anteninde teknik yükseltme yaptığı, ancak bunun için gerekli resmi izin başvurusunu gerçekleştirmediği ortaya çıktı.

Gerekli izin alınmadı

Olay, bölgede yaşayan bir vatandaşın anten üzerinde yapılan çalışmaları fark ederek kantonun Çevre Dairesi’ne başvurmasıyla ortaya çıktı. Yapılan incelemede antene yeni vericiler eklendiği ve teknik değişiklik yapıldığı, ancak bu işlem için zorunlu olan yapı ruhsatı ve teknik onay sürecinin işletilmediği belirlendi.<h3>Swisscom: “İnsan hatası”</h3>Yetkililerin tespiti sonrasında Swisscom’dan yapılan açıklamada olayın “insani bir hata” sonucu meydana geldiği belirtildi. Şirket, bu tür durumların çok nadir yaşandığını ve eksikliklerin en kısa sürede giderilmesi için gerekli adımların atıldığını açıkladı.Freiburg Çevre Dairesi ise antenin yaydığı elektromanyetik radyasyonun yasal sınır değerleri aşmadığını belirterek tesisin faaliyetini durdurmadı. Yetkililer, son iki yıl içerisinde kantonda benzer bir vakaya rastlanmadığını ve olayın istisnai bir durum olduğunu ifade etti.<h3>Yeşiller Partisi: “Bu ilk değil”</h3>Ancak konuya farklı yaklaşan siyasetçiler de var. Vaud kantonundan Yeşiller Partisi milletvekili ve avukat Raphaël Mahaim, bunun münferit bir olay olmadığını savunuyor.Mahaim, daha önce de 5G antenlerine karşı açılan çeşitli davalarda benzer durumlarla karşılaştığını belirterek, antenlerin yayın gücünde veya teknik kapasitesinde değişiklik yapılması halinde yeni bir izin sürecinin zorunlu olduğunu hatırlattı.<h3>Geçmişte de benzer olay yaşanmıştı</h3>2022 yılında Neuchâtel kantonunda da Swisscom’un, hakkında itiraz süreci devam eden bir 5G antenini kurduğu ortaya çıkmıştı. O dönemde de şirket durumu “hata” olarak açıklamış, ancak yetkililerin talebi üzerine anten sökülmek zorunda kalmıştı.Mahaim, telekom şirketlerinin bu süreçlere hâkim uzman ekiplerle çalıştığını belirterek, sürekli olarak “iyi niyet” veya “hata” savunmasına başvurulmasını eleştirdi. Ona göre şirketler zaman zaman yasal sınırları zorlayarak uygulamada ne kadar ileri gidebileceklerini test ediyor.<h3>Yeni düzenleme tartışmaları sürüyor</h3>Olayın dikkat çekici bir diğer yönü ise İsviçre’de mobil iletişim antenlerine ilişkin kuralların gevşetilmesinin tartışıldığı bir dönemde yaşanması. Federal düzeyde yürütülen yeni düzenleme çalışmaları kapsamında bazı izin süreçlerinin sadeleştirilmesi planlanıyor.5G antenlerine karşı çıkan gruplar ise bu değişikliklerin vatandaşların itiraz haklarını zayıflatabileceğini ve denetimleri zorlaştırabileceğini savunuyor.

Swisscom, Freiburg’da izin almadan 5G anteni kurdu

İran’daki savaşın ardından petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, birçok kişiye 1973 Petrol Krizi’ni hatırlattı. Ancak uzmanlara göre günümüz İsviçre’si, o döneme kıyasla çok daha hazırlıklı ve enerji açısından daha dayanıklı bir konumda bulunuyor.

Tablo 1973’ten farklı

1973 yılında Arap ülkelerinin, İsrail ile yaşanan Yom Kippur Savaşı sonrasında petrol üretimini azaltmasıyla dünya genelinde büyük bir enerji krizi yaşanmıştı. O dönemde İsviçre’nin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’i petrolden karşılanıyordu. Petrol fiyatlarındaki ani artış ülke ekonomisini sert şekilde etkiledi ve İsviçre ekonomisi kısa sürede yüzde 7 oranında küçüldü.Raiffeisen Başekonomisti Fredy Hasenmaile’ye göre o dönem yaşanan kriz, İsviçre’yi tamamen hazırlıksız yakalamıştı. Bugün ise durum oldukça farklı. İsviçre’nin petrol bağımlılığı son elli yılda önemli ölçüde azaldı. Fosil yakıtların toplam enerji tüketimindeki payı yüzde 80’den yüzde 46’ya geriledi.<h3>Petrol fiyatları yükseldi ama etkisi sınırlı kalacak</h3>Uzmanların hesaplamalarına göre İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının İsviçre ekonomisine etkisi yüzde 0,2 ile 0,5 arasında bir büyüme kaybı oluşturabilir. Bu rakam, 1973 petrol krizinde yaşanan yüzde 7’lik ekonomik daralmayla kıyaslandığında oldukça sınırlı kalıyor.1973 ve 1979 petrol krizlerinde petrol fiyatları birkaç ay içinde yaklaşık üç katına çıkarken, mevcut yükseliş bunun oldukça altında seyrediyor.<h3>Teknoloji ve elektrikli araçlar fark yaratıyor</h3>Son elli yılda araç teknolojilerindeki gelişmeler de petrol bağımlılığını önemli ölçüde azalttı. 1970’lerde yaygın olarak kullanılan otomobillerin yakıt tüketimi günümüz araçlarına göre çok daha yüksekti. Yeni nesil araçlar daha verimli motorlara sahip olurken, elektrikli araçların yaygınlaşması da petrol tüketimini azaltıyor.İsviçre’de 2022 yılında ilk kez en çok satılan otomobil modeli tamamen elektrikli bir araç oldu. Uzmanlar, ulaşım sektöründeki elektrifikasyonun ülkenin enerji güvenliğini artırdığını ve dış petrol şoklarına karşı daha dirençli hale getirdiğini belirtiyor.<h3>Hane halkları yine de etkilenecek</h3>Buna rağmen petrol fiyatlarındaki yükseliş vatandaşların bütçesini etkilemeye devam edecek. Özellikle akaryakıt, ulaşım ve ısınma maliyetlerinde artış bekleniyor. Bu nedenle uzmanlar enerji tasarrufu ve verimliliğin önemini koruduğunu vurguluyor.İsviçre bugün 1973’e göre çok daha güçlü bir konumda olsa da, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ülke ekonomisi ve hane halkları üzerinde etkisini sürdürmeye devam ediyor.

Petrol fiyatlarındaki artış ekonomiyi nasıl etkileyecek?

İsviçre’de tarım arazilerinin geleceği konusunda çiftçiler ile çevre koruma kuruluşları arasında yeni bir anlaşmazlık yaşanıyor. Federal Parlamento’da görüşülen yeni yasa değişikliği, doğa koruma kuruluşlarının tarım arazisi satın almasını zorlaştırmayı hedefliyor. 

Tarım toprağı kimin olmalı? 

Ulusal Meclis, ilk aşamada çiftçilerin talebine destek verdi. Ancak çevre örgütleri, bunun biyolojik çeşitliliği koruma çalışmalarını olumsuz etkileyeceği görüşünde.Tartışmanın merkezinde, tarım dışı koruma alanları dışında bulunan arazilerin mülkiyeti yer alıyor. Mevcut uygulamada Pro Natura gibi çevre kuruluşları belirli şartlar altında tarım arazileri satın alabiliyor. Yeni düzenleme ise bu hakkı önemli ölçüde sınırlandırıyor. Buna göre çevre kuruluşları, yalnızca üzerinde korunmaya değer bitki türleri bulunan veya nadir hayvanların yaşam alanı olan tarım arazilerini satın alabilecek.Çevre örgütleri, bu değişikliğin doğa koruma projelerini sekteye uğratacağını savunuyor. Pro Natura Luzern yöneticisi Peter Knaus, Luzern yakınlarındaki Horüti bölgesini örnek göstererek, geçmişte çakıl ocağı olarak kullanılan yaklaşık sekiz hektarlık alanı satın aldıklarını ve burada geniş bir sulak alan ile gölet ekosistemi oluşturmayı planladıklarını belirtti. Knaus’a göre yeni yasa yürürlüğe girerse benzer projelerin hayata geçirilmesi büyük ölçüde zorlaşacak.Çiftçiler ise İsviçre’de tarım arazilerinin her geçen yıl azaldığını vurguluyor. Özellikle yerleşim alanlarının genişlemesi nedeniyle verimli toprakların kaybedildiğini belirten çiftçi birlikleri, mevcut tarım arazilerinin mümkün olduğunca çiftçilerin elinde kalmasını istiyor. Aargau Çiftçiler Birliği Başkanı Christoph Hagenbuch, tarım topraklarının ülkenin gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu ve her metrekarenin korunması gerektiğini savunuyor.Çevre kuruluşları ise son on yılda satın aldıkları tarım arazilerinin toplam miktarının oldukça sınırlı olduğunu belirtiyor. Pro Natura verilerine göre koruma örgütleri yılda ortalama yalnızca yedi hektar tarım arazisi satın alıyor. Buna karşılık çiftçiler, asıl arazi kaybının betonlaşma nedeniyle yaşandığını kabul etmekle birlikte, kalan toprakların da mümkün olduğunca tarımsal üretim için korunması gerektiğini ifade ediyor.Ulusal Meclis’in ardından konu şimdi Eyaletler Meclisi’nin gündemine gelecek. Siyasi dengeler göz önüne alındığında, yasa değişikliğinin burada da kabul edilme ihtimalinin yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Çiftçilerden yeni talep: Tarım arazileri çiftçilerin elinde kalsın

İsviçre’nin St. Gallen Kantonu’nda öğretmenlerin okulda dini semboller taşımasını yasaklayacak düzenleme için önemli bir adım atıldı. Kanton Parlamentosu (Kantonsrat), dini sembollerin kamu okullarında kullanılmasını yasaklamayı öngören önergeyi 70’e karşı 46 oyla kabul etti.

Dini sembol yasağı

İsviçre’nin St. Gallen Kantonu’nda öğretmenlerin okulda dini semboller taşımasını yasaklayacak düzenleme için önemli bir adım atıldı. Kanton Parlamentosu (Kantonsrat), dini sembollerin kamu okullarında kullanılmasını yasaklamayı öngören önergeyi 70’e karşı 46 oyla kabul etti.Karar, özellikle başörtüsü tartışmaları nedeniyle uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alıyordu. Kabul edilen önergeyle birlikte kanton hükümeti, tüm kamu okullarını kapsayacak yeni bir yasal düzenleme hazırlamakla görevlendirildi.<h3>Tartışmanın merkezinde başörtüsü vardı</h3>Süreç, 2025 yılında Eschenbach kasabasında yaşanan bir olayın ardından başladı. Bazı veliler, başörtülü bir öğretmenin göreve başlamasına karşı çıkmış, okul yönetimi de daha sonra öğretmenle çalışma kararından vazgeçmişti.Bu olayın ardından farklı siyasi partilerden milletvekilleri, öğretmenlerin kamu okullarında dini sembol ve dini içerikli kıyafetler kullanmasını yasaklayacak bir düzenleme talep etti.<h3>Partiler arasında görüş birliği oluşmadı</h3>Parlamentodaki tartışmalar sırasında siyasi partiler içerisinde dahi farklı görüşler ortaya çıktı. Birçok milletvekili, yasağın hangi sembolleri kapsayacağının net olmadığını savundu.Bazı siyasetçiler, devlet okullarında dini tarafsızlığın korunması gerektiğini belirtirken, bazıları ise düzenlemenin esas olarak Müslüman kadınların başörtüsünü hedef aldığını öne sürdü.Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller ve GLP içerisinde farklı görüşler ortaya çıkarken, İsviçre Halk Partisi (SVP) yasağa toplu olarak destek verdi.SVP Grup Başkanı Sascha Schmid, dini sembollerin ve özellikle İslami başörtüsünün İsviçre’nin değerleriyle bağdaşmadığını savundu.<h3>Yasak yalnızca ilkokullarla sınırlı kalmayacak</h3>Parlamentoda en tartışmalı konu, yasağın hangi eğitim seviyelerinde uygulanacağı oldu.Kanton hükümeti yasağın yalnızca zorunlu eğitim kapsamındaki ilkokul ve ortaokullarda geçerli olmasını önerdi. Ancak parlamentodaki çoğunluk daha kapsamlı bir uygulamadan yana tavır aldı.59’a karşı 54 oyla alınan kararla yasak, yalnızca zorunlu eğitim kurumlarını değil, lise ve meslek okulları gibi ortaöğretim kurumlarını da kapsayacak şekilde genişletildi.<h3>Yeni yasa hazırlanacak</h3>Kararın ardından St. Gallen Hükümeti, tüm kamu okullarında geçerli olacak yeni yasal düzenlemeyi hazırlayacak.Hükümetin yasa taslağını hazırlamak için üç yılı bulunuyor. Hazırlanacak düzenleme daha sonra yeniden kanton parlamentosunun onayına sunulacak.Konu, İsviçre’de devlet okullarında dini sembollerin kullanımı ve laiklik tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

St. Gallen’de öğretmenlere başörtüsü yasağı geliyor

İsviçre Federal Mahkemesi, şehirlerin kendi asgari ücretlerini belirleyebileceğine hükmederek önemli bir karara imza attı. Kararla birlikte Zürih ve Winterthur kentlerinde daha önce kabul edilen asgari ücret uygulamalarının hukuka uygun olduğu netleşti.

Federal Mahkeme kararı

Karara göre Zürih’te çalışanlar saat başına en az 23,90 Frank, Winterthur’da ise 23 Frank ücret almak zorunda olacak. Bu rakamlar tam zamanlı çalışan bir kişi için aylık yaklaşık 4 bin Frank brüt maaşa karşılık geliyor.Federal Mahkeme’nin kararı, daha önce Zürih İdare Mahkemesi’nin verdiği ve belediyelerin asgari ücret belirleme yetkisine sahip olmadığını savunan kararı da geçersiz kılmış oldu.<h2>Siyasi tartışma büyüyor</h2>Karar, İsviçre Parlamentosu’nda devam eden tartışmalar nedeniyle siyasi açıdan büyük önem taşıyor. Ulusal Meclis ve Eyaletler Meclisi’ndeki sağ partiler, gelecekte toplu iş sözleşmelerinin (GAV) kantonal veya belediye asgari ücretlerinin önüne geçmesini istiyor.Destekleyenlere göre bu düzenleme işverenler ile sendikalar arasındaki sosyal ortaklığı güçlendirecek. Ancak bazı sektörlerde toplu iş sözleşmelerinde belirlenen ücretler, kantonal asgari ücretlerin altında kalıyor.<h2>İşverenlerden tepki</h2>Gastronomi sektörünün çatı kuruluşu Gastrosuisse karardan memnun değil. Kuruluşun yöneticisi Kareen Vaisbrot, mahkeme kararının toplu iş sözleşmelerinin önemini zayıflattığını savunuyor.Vaisbrot’a göre farklı şehir ve kantonlarda farklı ücret kurallarının oluşması iş piyasasını parçalayabilir ve uzun vadede çalışanlar da bundan zarar görebilir.<h2>Sendikalar ve sol partiler kararı memnuniyetle karşıladı</h2>Sendikalar ve sol partiler ise kararı önemli bir kazanım olarak değerlendiriyor.İsviçre Sendikalar Birliği (SGB), kararın Bern, Biel ve Schaffhausen gibi şehirlerde de asgari ücret uygulamalarının önünü açabileceğini belirtti.SP Eş Başkanı Cedric Wermuth ise kararı “demokrasinin zaferi” olarak nitelendirdi. Wermuth’a göre halk oylamaları veya parlamentolar tarafından kabul edilen asgari ücret uygulamalarının kaldırılmaya çalışılması demokratik iradeye aykırı olurdu.<h2>Son söz henüz söylenmedi</h2>Kararın ardından gözler yeniden Federal Parlamento’ya çevrildi. Sendikalar ve sol partiler, bazı merkez ve sağ siyasetçilerin son oylama öncesinde görüş değiştirebileceğini umuyor.19 Haziran’da yapılacak nihai oylama, toplu iş sözleşmelerinin mi yoksa kantonal ve belediye asgari ücretlerinin mi öncelikli olacağını belirleyecek. Sendikalar ise olası bir değişiklik durumunda referanduma gitmeye hazır olduklarını açıkladı.

Belediyelerin asgari ücret belirleme hakkı mahkeme tarafından onaylandı

Aarau'da düzenlenen 5. Türk Kültür Festivali, iki gün boyunca binlerce ziyaretçiyi bir araya getirerek Türk kültürünün en renkli örneklerine ev sahipliği yaptı. Honda Baumann Autogarage'nin Ana Sponsor olarak destek verdiği festival, hem Türk toplumundan hem de İsviçreli ve farklı milletlerden ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü. 

Aarau’da Türk rüzgârı esti

Hafta sonu boyunca etkili olan güzel hava koşulları da katılımı artırırken, festival alanı iki gün boyunca büyük bir canlılığa sahne oldu. Festivalin sunuculuğunu ise Türk tasavvuf musikisinin tanınan isimlerinden, yazar ve oyuncu Necip Karakaya üstlendi.Türk kültürünü müzikten gastronomiye, geleneksel sanatlardan edebiyata kadar geniş bir yelpazede tanıtan festival, ailelere, gençlere ve çocuklara yönelik hazırlanan özel bölümleriyle ziyaretçilerden tam not aldı.<h2>Hazırlıklar aylar öncesinden başladı</h2>Festival, organizatörler Turgut Karaboyun ve Büşra Cirit’in yönetiminde, geniş bir organizasyon komitesinin aylar süren çalışmaları sonucunda hayata geçirildi. Yaklaşık beş ay önce başlayan hazırlık sürecinde sahne programlarından teknik altyapıya, sanatçı organizasyonlarından lojistik planlamaya kadar birçok alanda titiz bir çalışma yürütüldü.Ortaya çıkan tablo ise tüm emeğin karşılığını verdi. Festival sonunda ziyaretçilerden, sanatçılardan ve stant sahiplerinden gelen olumlu geri bildirimler organizasyon ekibini memnun ederken, etkinliğin önümüzdeki yıllarda da büyüyerek devam etmesi yönünde güçlü talepler dile getirildi.<h2>Başkonsolos Fazlı Çorman da festivaldeydi</h2>Festival, kültürel etkinliklerin yanı sıra İsviçre'deki Türk toplumunun önde gelen isimlerini de bir araya getirdi.Cumartesi günü çok sayıda sivil toplum kuruluşunun başkanı ve temsilcisi eşleriyle birlikte festival alanını ziyaret etti. İsviçre Türk Toplumu Başkanı Suat Şahin, İsviçre Türk Federasyonu Başkanı İrfan Okutan ve SAF Derneği Başkanı Gökmen Gökdemir de gün boyunca festival alanında bulunarak etkinlikleri takip etti ve ziyaretçilerle bir araya geldi.Akşam saatlerinde ise Türkiye Cumhuriyeti Zürih Başkonsolosu Büyükelçi Fazlı Çorman festivali ziyaret etti. Festival alanını gezen Çorman, kurulan stantlarda incelemelerde bulundu, esnaf ve katılımcılarla sohbet etti, vatandaşlarla hatıra fotoğrafları çektirdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac06.png" width="1024" height="576"></figure>Festival alanında incelemelerde bulunan Başkonsolos Fazlı Çorman, organizasyona gösterilen yoğun ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Stantları ziyaret ederek vatandaşlarla sohbet eden Çorman, festivalin Türk kültürünün tanıtımına ve toplumun bir araya gelmesine önemli katkı sunduğunu belirtti.<h2>Rafet El Roman ve Uğur Işılak binlerce kişiyle buluştu</h2>Festivalin en dikkat çeken bölümlerinin başında konser programları geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac08.png" width="1024" height="576"></figure>Cumartesi akşamı sahne alan Türk pop müziğinin sevilen ismi Rafet El Roman, festival alanını dolduran hayranlarıyla buluştu. Sanatçı, yıllardır dillerden düşmeyen eserlerini seslendirirken binlerce kişi şarkılara hep birlikte eşlik etti. Festival alanında oluşan atmosfer, gece boyunca unutulmaz görüntülere sahne oldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0b.png" width="1024" height="576"></figure>Pazar akşamı ise sahne Uğur Işılak’ındı. Türk müziğinin önemli isimlerinden biri olan sanatçı, kendi bestelerinin yanı sıra Aşık Veysel’in eserlerini de seslendirdi. Konser boyunca şiirleri ve anlatımlarıyla izleyicilere duygu dolu anlar yaşatan Işılak, festivalin en çok konuşulan performanslarından birine imza attı.Festival programında ayrıca İsviçre’de yaşayan sevilen sanatçı Ahmet Okur da eşi Defne ile birlikte sahne aldı. Sanatçı, 90’lı yıllardan günümüze uzanan sevilen eserlerden oluşan repertuvarıyla izleyicilerden büyük alkış aldı.Pazar günü sahne alan Karadeniz müziğinin İsviçre’deki tanınan isimlerinden Serdar Küçük ise yaklaşık bir buçuk saat süren performansında Karadeniz’in sevilen türkülerini seslendirerek ziyaretçilere keyifli anlar yaşattı.<h2>Gösteriler ve kültürel etkinlikler ilgi odağı oldu</h2>Festival boyunca sahne yalnızca müziğe değil, kültürel gösterilere de ev sahipliği yaptı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac09.png" width="1024" height="576"></figure>Türkiye’den gelen mehteran ekibi gerçekleştirdiği konserle büyük beğeni toplarken, Ümit Kaplan ve ekibinin hazırladığı çocuk gösterileri gün boyunca ailelerin yoğun ilgisini gördü.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0d.png" width="1024" height="576"></figure>Zug Kültür Derneği'nin Halk oyunları ekipleri de sahneledikleri performanslarla Türk kültürünün farklı renklerini ziyaretçilere tanıttı.<h2>Gastronomi bölümü festivale yeni bir soluk getirdi</h2>Bu yıl ilk kez festival programına dahil edilen gastronomi bölümü, etkinliğin en ilgi gören alanlarından biri oldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac07.png" width="1024" height="576"></figure>İsviçre Türk Aşçılar Derneği (İTAD) tarafından Türkiye’den davet edilen deneyimli şefler, gerçekleştirdikleri workshoplar ve canlı mutfak sunumlarıyla ziyaretçilerle buluştu. Şeflerin hazırladığı özel lezzetler ve uygulamalı atölye çalışmaları, festival programına farklı bir boyut kazandırdı.Festival alanında kurulan yeme-içme bölümünde ise Türk mutfağının sevilen yemekleri, tatlıları ve geleneksel içecekleri ziyaretçilere sunuldu. Sokak lezzetlerinden yöresel tatlara kadar uzanan geniş seçenekler, iki gün boyunca yoğun ilgi gördü.<h2>Sanat, edebiyat ve sosyal sorumluluk bir aradaydı</h2>Festivalin dikkat çeken bölümlerinden biri de geleneksel sanatlar alanı oldu. Türkiye’den gelen sanatçılar ve akademisyenler tarafından hazırlanan yağlı boya tablolar, el sanatları çalışmaları, nakış eserleri ve geleneksel Türk sanatını yansıtan birçok eser ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0c.png" width="1024" height="576"></figure>Sergilenen eserlerin bir kısmı satışa çıkarılırken elde edilen gelir, Türkiye’de yaptırılması planlanan bir ilkokul projesine destek amacıyla değerlendirildi. Festivalin ana sponsorlarından Ali Kaya’nın satın aldığı eserler de bu projeye önemli katkı sağladı.Kitap fuarı bölümünde ise yazarlar okurlarıyla bir araya geldi. İmza günleri ve söyleşiler yoğun ilgi görürken, ziyaretçiler hem kitap satın alma hem de yazarlarla birebir sohbet etme fırsatı buldu. Festivalin son gününde gerçekleştirilen konferans ve kültürel söyleşiler de programın dikkat çeken etkinlikleri arasında yer aldı.<h2>Aileler için dolu dolu bir festival</h2>Festival alanında kurulan alışveriş bölümü, ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiği alanlardan biri oldu. Tekstilden ev dekorasyonuna, hediyelik ürünlerden günlük ihtiyaçlara kadar birçok farklı ürün festival ziyaretçileriyle buluştu.Çocuklar için hazırlanan lunapark ve eğlence alanları ise iki gün boyunca yoğun ilgi gördü. Festival alanında hizmet veren trenler, oyun alanları ve çeşitli aktiviteler sayesinde aileler çocuklarıyla birlikte keyifli vakit geçirme imkânı buldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0e.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Gelecek yıllara güçlü bir mesaj</h2>Geride kalan iki gün, yalnızca bir festival değil, aynı zamanda kültürlerin buluştuğu büyük bir sosyal organizasyon olarak hafızalarda yer etti.Katılımcıların memnuniyeti, stant sahiplerinin olumlu değerlendirmeleri ve ziyaretçilerden gelen destek mesajları, Türk Kültür Festivali’nin İsviçre’de önemli bir marka haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu.5. Türk Kültür Festivali, Türk kültürünü İsviçre’nin kalbinde başarıyla temsil ederken, önümüzdeki yıllarda daha da büyüyerek yoluna devam edeceğinin sinyallerini verdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/ffdd898a7d46db26e1147b304.png" width="1024" height="576"></figure>Festivalin ana sponsoru olan Honda Bauman Autogarage CEO’su Ali Kaya da etkinlikle ilgili yaptığı değerlendirmede organizasyondan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.&nbsp;Böylesine büyük ve yoğun katılımlı bir festivale ana sponsor olmaktan büyük gurur duyduklarını belirten Kaya, bunun hem kendisi hem de şirketi adına son derece sevindirici olduğunu ifade etti. Türk toplumunu ve farklı kültürleri bir araya getiren bu tür organizasyonların artarak devam etmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, şirket olarak bundan sonraki süreçte de böylesine büyük ve başarılı etkinliklerin destekçisi olmaya devam edeceklerini söyledi.&nbsp;Ayrıca festival komitesine teşekkür eden Kaya, organizasyon süresince kendilerine gösterilen ilgi, misafirperverlik ve her konuda sağlanan destekten dolayı memnuniyetini dile getirerek emeği geçen herkese teşekkür etti.

Türk Kültür Festivali rekor ilgi gördü, ziyaretçilerden tam not aldı

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…