Turgut

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), yüksek mesleki eğitimin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan yasa değişikliklerini onayladı. Alınan karara göre yeni düzenlemeler 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek ve yüksek mesleki eğitim mezunları için "Professional Bachelor" ve "Professional Master" unvanları kullanılmaya başlanacak.

"Professional Bachelor" unvanı

Hükümet, bu adımla yüksek mesleki eğitimin üniversite seviyesindeki diğer eğitim yolları arasında daha görünür hale gelmesini ve iş dünyasında daha iyi tanınmasını hedefliyor.<h2>Yeni unvanlar tüm mezunları kapsayacak</h2>Yeni düzenleme kapsamında federal meslek sınavlarını başarıyla tamamlayanlar ve yüksek meslek okullarından mezun olanlar, mevcut diplomalarının yanında "Professional Bachelor" unvanını kullanabilecek.Federal ileri düzey meslek sınavlarını tamamlayan kişiler ise "Professional Master" unvanını alma hakkına sahip olacak.Dikkat çeken noktalardan biri ise uygulamanın yalnızca yeni mezunları kapsamaması. Federal Hükümet'in açıklamasına göre, yüksek mesleki eğitim diplomasına sahip olan herkes, mezuniyet tarihi ne olursa olsun bu yeni unvanları kullanabilecek.<h2>Yüksek meslek okullarının konumu güçlendirilecek</h2>Yeni yasa değişikliğiyle birlikte "Höhere Fachschule" (Yüksek Meslek Okulu) unvanı da resmi olarak koruma altına alınacak.Hükümet, böylece yüksek mesleki eğitim kurumlarının eğitim sistemindeki yerinin daha net anlaşılmasını ve ulusal ile uluslararası düzeyde daha görünür hale gelmesini amaçlıyor.Uzmanlara göre özellikle yurt dışında İsviçre'nin mesleki eğitim sisteminin tanınması konusunda yaşanan bazı zorlukların bu sayede azaltılması hedefleniyor.<h2>İngilizce sınav imkanı genişletiliyor</h2>Düzenleme kapsamında sınav sistemlerinde de bazı yenilikler getiriliyor.Gelecekte belirli programlarda İngilizce, ek sınav dili olarak kullanılabilecek. Bunun yanında yüksek meslek okullarındaki lisansüstü eğitim programları daha esnek hale getirilecek.Ayrıca bu programlar için uygulanan bazı resmi tanıma süreçleri de kaldırılarak eğitim kurumlarına daha fazla hareket alanı sağlanacak.<h2>İsviçre ekonomisinin ihtiyaçlarına destek</h2>Federal Hükümet, yapılan değişikliklerin özellikle İsviçre ekonomisinin ihtiyaç duyduğu nitelikli uzman ve yönetici kadroların yetiştirilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.Açıklamada, küçük ve orta ölçekli işletmelerin gelecekte ihtiyaç duyacağı uzman iş gücünün karşılanmasında yüksek mesleki eğitimin kritik rol oynadığı vurgulandı.Yeni düzenlemeler, Federal Parlamento tarafından Aralık 2025'te kabul edilmişti. Şimdi ise uygulama sürecine geçilmesi için gerekli yasal düzenlemeler tamamlandı.<h2>Uygulama 1 Ekim'de başlıyor</h2>1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yüksek mesleki eğitim diplomasına sahip kişiler, resmi unvanlarının yanında yeni uluslararası unvanları da kullanabilecek.Federal Hükümet, bu değişikliğin mesleki eğitimin prestijini artıracağını ve İsviçre'nin dünyaca örnek gösterilen mesleki eğitim sistemini daha güçlü bir konuma taşıyacağını düşünüyor.

İsviçre'de mesleki eğitim mezunlarına yeni unvanlar geliyor

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), şirketlerden beklenenden daha yüksek vergi geliri elde edilmesi sayesinde 2027 bütçesi için planlanan ek tasarruf önlemlerini uygulamama kararı aldı. Hükümet, vergi gelirlerinde öngörülen önemli artışın federal bütçeye rahatlama sağladığını açıkladı.

Karin Keller-Sutter açıkladı

Federal Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter tarafından Bern'de yapılan açıklamada, 2027 yılı için gelir tahminlerinin şubat ayında yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 1,8 milyar İsviçre Frangı daha yüksek olduğu belirtildi.Bu gelişme, birkaç ay önce gündeme gelen yeni kesinti planlarının rafa kaldırılmasını sağladı.<h2>Beklenenden yüksek şirket vergileri bütçeyi rahatlattı</h2>Federal Hükümet'e göre gelir artışının temel nedeni şirketlerden alınan vergi gelirlerinin tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi oldu.Karin Keller-Sutter, özellikle Luzern, Zürih ve Basel-Stadt kantonlarında faaliyet gösteren büyük şirketlerin daha yüksek vergi ödediğini ifade etti. Artışta özellikle ilaç sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin önemli rol oynadığı belirtildi.Hükümet, nisan ayında bütçe açığı riskine karşı önlem olarak 540 milyon franklık ek tasarruf tedbirleri planlamıştı. Ancak yeni mali veriler ışığında bu önlemlere ihtiyaç kalmadığı açıklandı.<h2>Tasarruf programı tamamen kaldırılmadı</h2>Her ne kadar yeni kesintilerden vazgeçilmiş olsa da, daha önce hazırlanan "2027–2029 Mali Rahatlama Programı" yürürlükte kalacak.Federal Hükümet, son yıllarda uygulanan tasarruf tedbirlerinin bütçe üzerindeki olumlu etkilerinin görülmeye başlandığını ve mali disiplinin korunmasının önemini koruduğunu vurguladı.Yetkililere göre bu program uygulanmasaydı, 2027 bütçesinde yaklaşık 1,3 milyar franklık yapısal açık ortaya çıkacaktı.<h2>Savunma harcamaları için yeni alan oluştu</h2>Bütçedeki olumlu tablo, hükümete bazı alanlarda ek hareket alanı da sağladı.Federal Hükümet, elde edilen mali esnekliğin özellikle İsviçre'nin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için kullanılabileceğini açıkladı.Ayrıca 2027 bütçesinde son yedi yılın ardından ilk kez olağanüstü harcama kalemlerinin yer almayacağı bildirildi.<h2>KDV artışı daha sınırlı olacak</h2>Olumlu gelir tahminleri yalnızca 2027 yılıyla sınırlı değil. Hükümet, 2028 ile 2030 yıllarını kapsayan mali planlarda da beklentilerin iyileştiğini açıkladı.Bu gelişme sayesinde ordu finansmanı için daha önce gündeme gelen Katma Değer Vergisi (KDV) artışının da ilk planlara kıyasla daha düşük seviyede tutulabileceği ifade edildi.<h2>Hükümet yine de temkinli</h2>Olumlu gelişmelere rağmen Federal Hükümet aşırı iyimser olunmaması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.Yetkililer, şirket kârlarından elde edilen yüksek vergi gelirlerinin kalıcı olup olmayacağının henüz net olmadığını belirtti. Ayrıca OECD'nin küresel asgari kurumlar vergisi uygulamasından elde edilecek gelirlerin de şu aşamada kesin olarak tahmin edilemediği ifade edildi.Hükümet, uluslararası ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin önümüzdeki yıllarda hem devlet gelirlerini hem de harcamalarını etkileyebileceğine dikkat çekti.

Federal hükümet ek tasarruf paketlerinden vazgeçti

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), 2029 yılından itibaren uygulanacak yeni uluslararası iş birliği stratejisinin ana hatlarını açıkladı. Hükümet, değişen küresel koşullar ve artan uluslararası krizler nedeniyle kalkınma yardımlarını daha hedefli hale getirmeyi, insani yardımları güçlendirmeyi ve aynı zamanda federal bütçede tasarruf sağlamayı amaçlıyor.

İnsani yardım güçlendirilecek

Bern'de açıklanan karara göre İsviçre'nin uluslararası iş birliği bütçesi yıllık yaklaşık 2,4 milyar frank seviyesinde kalacak. Ancak kaynakların dağılımında önemli değişiklikler yapılacak ve 2027 yılından itibaren her yıl yaklaşık 20 milyon frank tasarruf sağlanacak.<h2>Görev dağılımı yeniden düzenleniyor</h2>Federal Hükümet, kalkınma yardımlarında görev paylaşımını daha net hale getirme kararı aldı. Buna göre Swiss Agency for Development and Cooperation ile State Secretariat for Economic Affairs uluslararası iş birliğinden birlikte sorumlu olmaya devam edecek, ancak görev alanları daha açık şekilde ayrılacak.Yeni sistemde "Bir ülke, bir kurum" ilkesi uygulanacak. DEZA ağırlıklı olarak düşük gelirli ülkelerde, özellikle Afrika ve Asya'nın bazı bölgelerinde faaliyet gösterecek. SECO ise orta gelirli ülkelerde ekonomik kalkınma, yatırım ve ticaret odaklı projelere yoğunlaşacak.Bu kapsamda İsviçre'nin kalkınma iş birliği faaliyetleri Latin Amerika'dan çekilecek. Buna karşılık Avrupa Birliği, Batı Balkanlar ve Asya'daki bazı ülkelerle yürütülen iş birliği projelerinin sorumluluğu SECO'ya devredilecek.<h2>Öncelikler sağlık, ekonomi ve göç olacak</h2>Yeni stratejiyle birlikte kurumların tematik çalışma alanları da yeniden tanımlanıyor.DEZA gelecekte sağlık, hukukun üstünlüğü, iklim değişikliği ve göç konularına odaklanacak. SECO ise özel sektörün güçlendirilmesi, ekonomik büyüme, sürdürülebilir üretim zincirleri ve ekonomik ilişkilerin çeşitlendirilmesi alanlarında faaliyet gösterecek.Federal Hükümet, proje seçimlerinde üç temel kriterin dikkate alınacağını belirtti: İhtiyaç sahibi ülkelerin durumu, İsviçre'nin ulusal çıkarları ve İsviçre'nin diğer bağışçı ülkelerden farklı olarak sağlayabileceği katkılar.<h2>İnsani yardım bütçesi önemli ölçüde artırılacak</h2>Yeni stratejinin en dikkat çekici yönlerinden biri ise insani yardımlara ayrılan payın artırılması oldu.Federal Hükümet, savaşlar, doğal afetler ve insani krizlerin son yıllarda belirgin şekilde arttığına dikkat çekerek, acil yardım kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini açıkladı.Bu kapsamda insani yardımın uluslararası iş birliği bütçesindeki payı yüzde 26'dan yüzde 40'a çıkarılacak.Yetkililer, sadece 2020 ile 2025 yılları arasında Parlamento'dan 13 ek insani yardım kredisi talep edildiğini, buna karşılık önceki 14 yılda bu sayının yalnızca altı olduğunu belirtti. Hükümet, bu artışın dünyadaki krizlerin boyutunu açık şekilde ortaya koyduğunu vurguladı.<h2>Çok taraflı kuruluşlarla iş birliği sürecek</h2>İsviçre, uluslararası kuruluşlara verdiği desteği sürdürmeye devam edecek. Ancak bundan sonra mali destekler daha sıkı kriterlere göre değerlendirilecek.Hükümete göre desteklenecek kuruluşların İsviçre'nin uluslararası iş birliği hedefleriyle uyumlu olması, İsviçre'nin karar süreçlerinde etkili olabilmesi ve ülkenin dış politika hedeflerine katkı sağlaması gerekecek.Öte yandan insani yardım faaliyetleri ve barış diplomasisi çalışmalarının coğrafi sınırlama olmaksızın dünyanın her bölgesinde sürdürülebileceği belirtildi.<h2>100 kadroluk küçülme planlanıyor</h2>Yeni yapılanmanın bütçe üzerinde de etkisi olacak.Federal Hükümet, 2027 ile 2030 yılları arasında toplam yaklaşık 113 milyon frank tasarruf sağlamayı hedefliyor. Bu süreçte yaklaşık 100 pozisyonun kaldırılması planlanıyor.Azaltılacak kadroların üçte ikisini yurt dışındaki yerel çalışanlar oluşturacak. Kalan kısmı ise federal kurumlarda görev yapan personel olacak. Federal çalışanlardaki azaltımın büyük ölçüde emeklilik ve doğal personel hareketleri yoluyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor.<h2>Yeni strateji 2028'de netleşecek</h2>Federal Dışişleri Bakanlığı (EDA) ile Ekonomi, Eğitim ve Araştırma Bakanlığı'nın (WBF) hazırlayacağı yeni strateji taslağının 2028 yılı bahar aylarında kamuoyuna sunulması planlanıyor.Federal Hükümet, alınan kararların İsviçre'nin uluslararası yardımlarını daha etkili, daha verimli ve günümüzün jeopolitik gerçeklerine daha uygun hale getireceğini savunuyor.

İsviçre uluslararası yardımları yeniden yapılandırıyor

Aargau Kantonu'nda ortaya çıkarılan bir hayvan ihmali vakası, yetkilileri harekete geçirdi. Kulm bölgesinde vatandaşlardan gelen bir ihbar üzerine harekete geçen polis ve veterinerlik ekipleri, kayıt dışı olarak işletilen bir hayvan barınağında çok sayıda hayvanın kötü koşullarda tutulduğunu tespit etti.

Ahırda ölü hayvanlar bulundu

Aargau Veterinerlik Dairesi tarafından yapılan açıklamaya göre, denetim sırasında bir ahırda 75 tavuk, dört süs kuşu, yedi kedi ve bir köpek bulundu. Yetkililer, hayvanların büyük bölümünün sağlık durumunun kötü olduğunu, bazı tavuklar ve kuşların ise ekipler olay yerine ulaştığında ölü halde bulunduğunu açıkladı.Yapılan incelemelerde hayvanların son derece kötü hijyen koşullarında yaşadığı belirlendi. Özellikle tavukların büyük kısmının gün ışığından mahrum şekilde tutulduğu, yeterli suya erişimlerinin olmadığı ve yaşam alanlarında çok sayıda hayvan leşi bulunduğu bildirildi. Ayrıca hayvanlara verilen yemlerin küflenmiş olduğu tespit edildi.Durumun ciddiyeti nedeniyle olay yerine hayvan kurtarma ekipleri ve bağımsız bir veteriner hekim çağrıldı. Yapılan sağlık kontrollerinin ardından hayvanların büyük bölümü koruma altına alınarak uygun bakım merkezlerine yerleştirildi. Ancak sağlık durumlarının ağır olması ve yaşadıkları koşullar nedeniyle 59 tavuğun hayvan refahı gerekçesiyle uyutulmasına karar verildi.Yetkililer, hayvan sahibine karşı yasal işlem başlatıldığını açıkladı. Söz konusu kişi hakkında suç duyurusunda bulunulurken, ayrıca hayvan besleme yasağı da getirildi. Olayla ilgili ceza soruşturması devam ediyor.Veterinerlik Dairesi, hayvan yetiştiriciliğinin İsviçre'de belirli kurallara ve bildirim yükümlülüklerine tabi olduğunu hatırlatarak, hayvan refahı kurallarına uyulmasının hem hayvan sağlığı hem de halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Yetkililer ayrıca, olayda adı geçen kişinin daha önce kanton makamlarının kayıtlarında yer almadığını belirtti.

Aargau'da hayvan ihmali ortaya çıktı: 59 tavuk imha edildi

İsviçre Federal Sağlık Dairesi'nin (BAG) yayımladığı yeni sağlık raporu, çocuklar ve gençlerin sağlık durumunda son yıllarda dikkat çekici bir kötüleşme yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre bu olumsuz gelişme özellikle genç kızlar ve genç kadınlar arasında daha belirgin hale geldi.

Uzmanlardan önemli uyarılar

Uzmanlar, ruhsal sorunlar, depresif belirtiler, kaygı bozuklukları ve fiziksel şikâyetlerdeki artışın dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirtirken, verilerin değerlendirilmesinde temkinli olunması gerektiğine de dikkat çekiyor.<h2>Ruh sağlığı sorunları genç kızlarda daha hızlı artıyor</h2>BAG'ın desteklediği Kidshealth raporuna göre genç kızlar ve genç kadınlar, erkek yaşıtlarına kıyasla ruhsal sorunları daha sık bildiriyor.Özellikle depresif belirtiler, kaygı bozuklukları ve intihar girişimleri nedeniyle hastaneye başvuran genç kızların sayısında son yıllarda belirgin bir yükseliş gözleniyor.Verilere göre 2017 ile 2024 yılları arasında psikiyatrik nedenlerle hastaneye yatırılan 18 yaş altı kızların sayısı yüzde 41 arttı. Aynı dönemde erkek çocuklar ve genç erkeklerdeki artış ise yüzde 5,9 seviyesinde kaldı.Uzmanlar bu farkın oldukça dikkat çekici olduğunu vurguluyor.<h2>Fiziksel şikâyetlerde de artış görülüyor</h2>Raporda yalnızca ruhsal sağlık sorunlarının değil, fiziksel şikâyetlerin de arttığı belirtiliyor.Genç kızlar erkeklere göre daha sık:<ul><li>Baş ağrısı,</li><li>Karın ağrısı,</li><li>Sırt ağrısı,</li><li>Yorgunluk ve stres belirtileri yaşadıklarını bildiriyor.</li></ul>Uzmanlar, psikolojik baskıların zaman zaman fiziksel belirtiler şeklinde de ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.<h2>Uzmanlar verilerin dikkatli yorumlanmasını istiyor</h2>Zurich University of Applied Sciences bünyesinde görev yapan klinik psikolog Filomena Sabatella, kız çocuklarının stres ve psikolojik yükleri ifade etme konusunda erkeklere göre daha açık davranabildiğini belirtiyor.Bu nedenle rapordaki farkın bir bölümünün, belirtilerin kızlarda daha görünür olmasından kaynaklanabileceğini ifade ediyor.Ancak Sabatella, günlük çalışmalarında elde ettiği gözlemlerin de rapordaki genel eğilimi doğruladığını söylüyor.<h2>Aile, okul ve sosyal medya baskısı öne çıkıyor</h2>Uzmanlara göre gençlerin yaşadığı ruhsal sorunların tek bir nedeni bulunmuyor.Genç kızlar terapi süreçlerinde en sık:<ul><li>Aile içi sorunları,</li><li>Okul ve eğitim baskısını,</li><li>Gelecek kaygılarını,</li><li>Kaygı bozukluklarını,</li><li>Yeme bozukluklarını,</li><li>Sosyal medya kaynaklı baskıları dile getiriyor.</li></ul>Rapora göre özellikle Covid-19 salgını sonrasında okul kaynaklı stres hissi belirgin şekilde arttı.Araştırmalar, 11 ile 15 yaş arasındaki gençlerin okul nedeniyle yaşadığı stres seviyesinin son yıllarda yükseldiğini gösteriyor. Bu artış genç kızlarda daha belirgin olarak görülüyor.<h2>Sosyal medya etkisi tartışılıyor</h2>Uzmanlar, sosyal medya kullanımının da ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.Filomena Sabatella'ya göre dijital platformlarda sürekli olarak idealize edilmiş yaşam tarzları, kusursuz beden algıları ve başarı hikâyeleriyle karşılaşan gençler, kendilerini başkalarıyla daha sık kıyaslıyor.Bu durum özellikle yoğun sosyal medya kullanan gençlerde özgüven sorunlarına ve psikolojik baskılara yol açabiliyor.<h2>Yardım programlarında yeni yaklaşım çağrısı</h2>Uzmanlar, gençlere yönelik destek programlarının cinsiyet farklılıklarını dikkate alarak hazırlanması gerektiğini savunuyor.Özellikle genç kızların yaşadığı sorunların daha iyi anlaşılması ve önleyici çalışmaların buna göre planlanması gerektiği belirtiliyor.Bununla birlikte uzmanlar, yalnızca kız çocuklarının değil, tüm gençlerin artan performans baskısından etkilendiğini vurguluyor.Son yıllarda okul ve mesleki eğitim süreçlerinde başarı beklentilerinin yükselmesi nedeniyle birçok gencin yoğun psikolojik baskı altında olduğu ifade ediliyor.Rapor ayrıca psikolojik rahatsızlıklar nedeniyle malulen emekli olan gençlerin sayısındaki artışın da bu sorunun ciddiyetini ortaya koyduğunu belirtiyor.

İsviçre'de genç kızların ruh sağlığı alarm veriyor

İsviçre'de etkisini sürdüren sıcak hava dalgası yalnızca insanları değil, ülkenin ulaşım altyapısını da olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, aşırı sıcaklıkların yollar ve demiryollarında deformasyonlara yol açabildiğini, bunun da trafik güvenliği açısından risk oluşturduğunu belirtiyor.

Ulaşım altyapısı zorlanıyor

Son haftalarda özellikle otoyollarda meydana gelen yol hasarları ve bazı demiryolu hatlarında görülen ray deformasyonları, sıcak havanın altyapı üzerindeki etkilerini yeniden gündeme taşıdı.<h2>A13 otoyolunda ikinci kez hasar meydana geldi</h2>İsviçre'nin önemli ulaşım güzergâhlarından biri olan A13 otoyolu, son bir ay içerisinde ikinci kez sıcaklık kaynaklı hasarla karşı karşıya kaldı.Uzmanlara göre A13'ün bazı bölümlerinde eski inşaat yöntemi kullanılmış olması bu durumu daha da belirgin hale getiriyor. Yol yüzeyinin altında bulunan beton plakalar, yüksek sıcaklıklarda genleşerek baskı oluşturuyor. Aşırı durumlarda ise bu baskı asfaltın çatlamasına ve yüzeyin aniden yükselmesine neden olabiliyor.Federal Karayolları Dairesi (Astra) yetkilileri, bu tür olayların oldukça nadir görüldüğünü belirtirken, eski sistemle inşa edilmiş yol kesimlerinin düzenli olarak denetlendiğini açıkladı.<h2>Kontroller artırıldı</h2>Astra Sözcüsü Jérôme Jacky, sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte riskli bölgelerdeki denetimlerin sıklaştırıldığını söyledi.Yetkililer, otoyol bakım ekipleri ve kanton polislerinin belirli güzergâhlarda her gün kontrol sürüşleri gerçekleştirdiğini, sıcak hava dalgası nedeniyle bu denetimlerin daha da yoğunlaştırıldığını ifade etti.Astra'ya göre günümüzde inşa edilen otoyollar, yüksek sıcaklıklara karşı daha dayanıklı modern asfalt sistemleriyle yapılıyor.<h2>Asfalt da sıcaktan etkilenebiliyor</h2>Ancak uzmanlar, modern asfaltın da tamamen sorunsuz olmadığını vurguluyor.ETH Zürich İnşaat, Çevre ve Jeomatik Bölümü öğretim üyelerinden Patrick Braess'e göre yüksek sıcaklıklarda asfalt yumuşayabiliyor.Özellikle ağır yük taşıyan kamyonların yoğun olarak kullandığı yollarda tekerlek izleri oluşabiliyor. Bu izler yağışlı havalarda su birikmesine neden olarak suda kızaklama riskini artırabiliyor.Braess, A13 otoyolundaki eski beton altyapının ise uzun vadede yenilenmesi gerektiğini düşünüyor.<h2>Demiryolları da sıcak havadan etkileniyor</h2>Sıcak hava yalnızca yolları değil, demiryolu hatlarını da zorluyor.Rayların üretildiği çelik malzeme, güneş altında 50 derecenin üzerine kadar ısınabiliyor. Yüksek sıcaklık nedeniyle genleşen raylar zaman zaman eğilebiliyor veya yana doğru kayabiliyor.Uzmanlar, rayın 50 milimetreden fazla yana hareket etmesini "ray deformasyonu" olarak tanımlıyor.<h2>SBB rayları suyla soğutuyor</h2>Swiss Federal Railways Sözcüsü Mara Zenhäusern'e göre İsviçre'de her yıl ortalama üç ila yedi ray deformasyonu vakası yaşanıyor.SBB ekipleri sıcak dönemlerde rayları sürekli kontrol ediyor. Olası deformasyon durumlarında ise özel müdahale ekipleri devreye giriyor.Kurumun bu amaçla kullandığı özel söndürme ve soğutma trenleri bulunuyor. Yaklaşık 45 bin litre su taşıyabilen bu trenler, rayların sıcaklığını düşürerek daha büyük hasarların önüne geçiyor.<h2>Beyaza boyanan raylar çözüm olabilir mi?</h2>Bazı demiryolu işletmeleri rayları beyaza boyayarak sıcaklığı düşürmeyi deniyor.Rhaetian Railway ve Appenzell Demiryolları tarafından yapılan uygulamalarda olumlu sonuçlar elde edildiği belirtiliyor.Ancak SBB'nin gerçekleştirdiği deneme çalışmalarında belirgin bir fayda görülmedi.Uzman Patrick Braess'e göre beyaz boya ray sıcaklığını yaklaşık 7 derece azaltabiliyor. Ancak bu etkinin devam edebilmesi için boyanın sürekli yenilenmesi gerekiyor. Boya aşındığında ise koruyucu etkisi büyük ölçüde ortadan kalkıyor.<h2>İsviçre geleceğe hazırlanıyor</h2>Uzmanlara göre iklim değişikliği nedeniyle aşırı sıcak günlerin sayısı önümüzdeki yıllarda artacak.Bu nedenle demiryolu ve karayolu altyapılarında kullanılan teknik standartlar da güncelleniyor. İsviçre demiryollarında rayların dayanması gereken maksimum sıcaklık değeri daha önce 60 derece olarak kabul edilirken, yeni düzenlemelerle bu sınır 65 dereceye çıkarıldı.Uzmanlar, mevcut önlemler ve teknik yatırımlar sayesinde İsviçre'nin gelecekteki sıcak hava dalgalarına karşı büyük ölçüde hazırlıklı olduğunu ifade ediyor.

Aşırı sıcaklar nedeniyle Otoyollar çatlıyor, raylar eğiliyor

İsviçre dünyanın en yüksek yaşam standartlarına sahip ülkelerinden biri olarak görülse de, yeni araştırmalar genç kuşakların önemli bir bölümünün maddi güvencesizlik yaşadığını ortaya koyuyor. 

Ev almak hayal mi oluyor?

Özellikle Z Kuşağı ve Y Kuşağı (Milenyum Kuşağı) arasında ay sonunu getirme kaygısı giderek daha fazla hissediliyor.Danışmanlık şirketi Deloitte tarafından yapılan araştırmaya göre, 43 yaş altındaki bireylerin önemli bir kısmı maaştan maaşa yaşadığını ifade ediyor. Araştırma sonrasında başlayan tartışmalar ise İsviçre'de yaşam maliyetleri ve gençlerin ekonomik geleceği konusundaki görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi.<h2>Gençlerin büyük bölümü kendini güvende hissetmiyor</h2>Araştırmaya göre Z Kuşağı'nın yüzde 31'i, Milenyum Kuşağı'nın ise yüzde 41'i mali açıdan kendini güvende hissetmediğini belirtiyor.Birçok genç, ekonomik belirsizlik nedeniyle ev satın alma, aile kurma veya uzun vadeli yatırım yapma gibi önemli kararları ertelemek zorunda kaldığını söylüyor.Buna rağmen araştırma, gençlerin büyük bölümünün iş ve özel yaşam dengesine kariyer hedeflerinden daha fazla önem verdiğini de ortaya koyuyor.<h2>Tartışmanın merkezinde yaşam tarzı var</h2>Araştırmanın ardından yapılan yorumlarda bazı kişiler, maddi sıkıntıların temel nedeninin gençlerin tercihleri olduğunu savunuyor.Bu görüşü savunanlara göre yarı zamanlı çalışma, yüksek tüketim alışkanlıkları, sık tatiller, yeni teknolojik ürünler ve harcama odaklı yaşam tarzı tasarruf yapmayı zorlaştırıyor.Bu kesim, daha fazla çalışmanın ve daha az tüketmenin mali güvence için gerekli olduğunu düşünüyor.<h2>"Sorun gençler değil, hayat pahalılaştı"</h2>Ancak birçok kişi bu değerlendirmeye katılmıyor.Karşı görüşü savunanlar, önceki kuşakların çok daha kolay şartlarda ev sahibi olabildiğini ve aile geçindirebildiğini belirtiyor.Yorumlarda sıkça dile getirilen görüşlerden biri, geçmişte tek maaşla bir ev satın almanın ve kalabalık bir aileyi geçindirmenin mümkün olduğu, ancak günümüzde bunun yüksek gelirli kişiler için bile giderek zorlaştığı yönünde.Özellikle konut fiyatları ve kiralardaki artış, gençlerin geleceğe yönelik planlarını olumsuz etkileyen en önemli unsurlar arasında gösteriliyor.<h2>"İsviçre zengin bir ülke değil, zenginler için bir ülke"</h2>Tartışmalarda dikkat çeken yorumlardan biri de sağlık sigortası ve sabit giderler üzerine oldu.Bazı katılımcılar, yüksek sağlık sigortası primleri, kiralar, vergiler ve ulaşım giderlerinin maaşların büyük bölümünü tükettiğini savunuyor.Bir okuyucunun kullandığı "İsviçre zengin bir ülke değil, zenginler için bir ülke" ifadesi sosyal medyada da geniş yankı buldu.Bu görüşü savunanlara göre tam zamanlı çalışan birçok kişi bile ay sonunda tasarruf yapacak kaynak bulmakta zorlanıyor.<h2>Sabit giderler gençleri zorluyor</h2>Ekonomik baskının en önemli nedenleri arasında:<ul><li>Artan kira bedelleri,</li><li>Yüksek sağlık sigortası primleri,</li><li>Vergiler,</li><li>Toplu taşıma ve ulaşım maliyetleri,</li><li>Son yıllarda yükselen günlük yaşam giderleri yer alıyor.</li></ul>Özellikle perakende sektörü ve düşük ücretli işlerde çalışanlar için gelir artışlarının yaşam maliyetlerindeki yükselişi yakalamakta yetersiz kaldığı belirtiliyor.<h2>Kuşaklar arasında bakış farkı büyüyor</h2>Tartışmalar, İsviçre'de farklı kuşakların ekonomik gerçekliği farklı şekillerde değerlendirdiğini gösteriyor.Bir kesim mali sorunların çözümünü daha fazla çalışmak ve harcamaları azaltmakta görürken, diğer kesim yapısal sorunların ve artan yaşam maliyetlerinin gençleri zor durumda bıraktığını savunuyor.Ancak her iki tarafın ortaklaştığı nokta, İsviçre'de yaşam maliyetlerinin son yıllarda belirgin şekilde yükseldiği ve ekonomik güvence arayışının özellikle genç nesiller arasında daha önemli hale geldiği gerçeği.

Yüksek maaşlar yetmiyor: Gençler ekonomik baskı altında

İsviçre yollarında trafik sıkışıklığı 2025 yılında tarihi bir seviyeye ulaştı. Federal Karayolları Dairesi'nin (Astra) verilerine göre geçen yıl ülke genelinde toplam 68 bin 40 saatlik trafik sıkışıklığı kaydedildi. 

Yeni önlemler alınıyor

Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 22'lik artış anlamına gelirken, şimdiye kadar ölçülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.Veriler, İsviçre'de her gün ortalama 186 saatlik trafik sıkışıklığı yaşandığını ortaya koyuyor.<h2>Otoyollarda trafik yükü hızla arttı</h2>Yetkililere göre rekorun en önemli nedeni, yıllardır devam eden trafik artışı. Özellikle ulusal otoyol ağında araç yoğunluğu kapasite sınırlarına ulaşmış durumda.Federal Karayolları Dairesi Sözcüsü Jérôme Jacky, trafik sıkışıklıklarının artık daha sık meydana geldiğini, daha uzun sürdüğünü ve önceden tahmin edilmesinin giderek zorlaştığını belirtti.Kuruma göre 1990 yılından bu yana normal karayollarındaki trafik artışı nüfus artışına paralel olarak yaklaşık yüzde 30 seviyesinde gerçekleşirken, otoyollardaki trafik hacmi aynı dönemde yüzde 140 oranında yükseldi.Bu durum birçok noktada altyapının mevcut talebi karşılamakta zorlanmasına neden oluyor.<h2>Trafiği rahatlatmak için yeni önlemler planlanıyor</h2>Federal Karayolları Dairesi, mevcut altyapıyı daha verimli kullanabilmek için çeşitli trafik yönetimi uygulamalarını hayata geçirmeyi planlıyor.Bu önlemler arasında:<ul><li>Hız limitlerinin trafik yoğunluğuna göre uyarlanması,</li><li>Acil durum şeritlerinin belirli saatlerde trafiğe açılması,</li><li>Otoyol girişlerinin kontrollü şekilde düzenlenmesi yer alıyor.</li></ul>Yetkililer, bu yöntemlerle trafik akışının daha düzenli hale getirilebileceğini düşünüyor.<h2>9 milyar franklık yatırım gündemde</h2>Federal Hükümet (Bundesrat), geçtiğimiz günlerde "Ulaşım 2045" planını kabul etti. Plan kapsamında 2045 yılına kadar ulusal otoyol ağının geliştirilmesi için yaklaşık 9 milyar İsviçre Frangı yatırım yapılması öngörülüyor.Projeler kapsamında yoğun kullanılan güzergâhlarda kapasite artırımları ve yeni altyapı yatırımları planlanıyor.<h2>Yatırım planları tartışma yarattı</h2>Ancak hükümetin planları siyasi çevrelerde farklı tepkilere neden oldu.Swiss Green Party, yeni otoyol şeritlerinin daha fazla araç trafiğini teşvik edeceğini savunuyor. Parti yetkilileri, bunun daha fazla gürültü ve karbon salımı anlamına geleceğini belirterek projelere karşı çıkıyor.Eleştiriler yalnızca çevreci çevrelerden gelmiyor. Otomotiv sektörünü temsil eden Auto Schweiz ise hükümetin demiryolu yatırımlarına öncelik verdiğini ve karayolu ulaşımının ihmal edildiğini savunuyor.Ayrıca Heinz Theiler, trafik sıkışıklığındaki artışın ülke ekonomisine maliyetinin araştırılması gerektiğini belirterek konunun daha kapsamlı incelenmesini talep etti.<h2>Ekonomiye etkisi merak konusu</h2>Uzmanlar, trafik sıkışıklıklarının yalnızca sürücüler için zaman kaybı yaratmadığını, aynı zamanda lojistik, ticaret ve iş dünyası üzerinde de önemli ekonomik etkiler oluşturduğunu belirtiyor.Önümüzdeki yıllarda nüfusun ve araç sayısının artmaya devam etmesi beklenirken, İsviçre'nin trafik sorununa nasıl çözüm bulacağı ülke gündemindeki önemli başlıklardan biri olmaya devam edecek.

İsviçre yollarında alarm: Trafik sıkışıklığında tarihi rekor kırıldı

İsviçre'de gebelik döneminde yapılan genetik testlerin yaygınlaşması, Down sendromu (Trizomi 21) tanılarının daha erken ve daha sık konulmasını sağlıyor. Ancak uzmanlar ve engelli bireylerin ailelerini temsil eden kuruluşlar, bu gelişmenin beraberinde önemli etik ve toplumsal tartışmaları da getirdiğini belirtiyor.

Uzmanlardan uyarı

İsviçre'de gebelik döneminde yapılan genetik testlerin yaygınlaşması, Down sendromu (Trizomi 21) tanılarının daha erken ve daha sık konulmasını sağlıyor. Ancak uzmanlar ve engelli bireylerin ailelerini temsil eden kuruluşlar, bu gelişmenin beraberinde önemli etik ve toplumsal tartışmaları da getirdiğini belirtiyor.Özellikle son yıllarda kullanılan invaziv olmayan doğum öncesi testlerin (NIPT) yaygınlaşmasıyla birlikte, Down sendromu teşhisi alan gebeliklerde kürtaj oranlarının önemli ölçüde arttığı ifade ediliyor.<h2>Her yıl yüzlerce aile bu kararla karşı karşıya kalıyor</h2>Down sendromu yaklaşık her 700 ila 800 gebelikten birinde görülüyor. Günümüzde gebeliğin erken dönemlerinde yapılabilen kan testleri sayesinde bu durum, anne ve bebeğe herhangi bir risk oluşturmadan tespit edilebiliyor.İsviçre Çocuk Doktorları Birliği'nin verilerine göre, Down sendromu teşhisi alan gebeliklerde anne babaların yaklaşık yüzde 90'ı gebeliği sonlandırma kararı alıyor.Bu durum, engelli bireylerin haklarını savunan kuruluşlar ile etik uzmanları arasında yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.<h2>"Anne babaların bilmeme hakkı da olmalı"</h2>insieme Schweiz, anne babaların yalnızca test yaptırma hakkına değil, aynı zamanda test yaptırmama ve sonucu öğrenmeme hakkına da sahip olması gerektiğini savunuyor.Kuruluşa göre birçok aile, doğum öncesi test yaptırma konusunda doğrudan veya dolaylı bir toplumsal baskı hissediyor. Uzmanlar, ebeveynlere test seçeneklerinin tarafsız bir şekilde anlatılması gerektiğini, ancak test yaptırmamanın da doğal ve kabul edilebilir bir tercih olarak sunulmasının önem taşıdığını vurguluyor.<h2>Bir teşhis çocuğun yaşamını tamamen tanımlamıyor</h2>Uzmanlara göre Down sendromu teşhisi, bir çocuğun gelecekteki yaşam kalitesi hakkında kesin bilgiler vermiyor.Bir çocuğun ilgi alanları, kişiliği, eğitim başarısı veya sosyal yaşamı yalnızca genetik bir teşhisle öngörülemiyor. Bu nedenle bazı uzmanlar, teşhis sonrasında ailelere verilen bilgilerin çoğu zaman tıbbi risklere odaklandığını, yaşamın diğer yönlerinin ise yeterince anlatılmadığını düşünüyor.Aile dernekleri, engelli bireylerin günlük yaşamda daha görünür olmasının önyargıları azaltabileceğini ve toplumdaki farkındalığı artırabileceğini belirtiyor.<h2>Engellilik yalnızca genetik nedenlerden kaynaklanmıyor</h2>Uzmanlar, toplumdaki algının aksine doğuştan gelen engelliliklerin yalnızca küçük bir bölümünün gebelik sırasında tespit edilebildiğine dikkat çekiyor.Verilere göre doğuştan gelen engelliliklerin yaklaşık dörtte biri genetik nedenlerle ilişkili ve doğum öncesinde teşhis edilebiliyor. Geri kalan büyük bölüm ise doğumdan sonra ortaya çıkıyor veya önceden belirlenemiyor.Bu nedenle uzmanlar, engelliliğin hayatın doğal bir parçası olduğunu ve bir insanın değerini belirleyen unsur olarak görülmemesi gerektiğini ifade ediyor.<h2>Etik uzmanları toplumsal baskıya dikkat çekiyor</h2>Sağlık alanında etik çalışmaları yürüten Stiftung Gesundheitskompass bünyesindeki tıp etikçisi Jürg Streuli, sorunun testlerin kendisi olmadığını belirtiyor.Streuli'ye göre asıl risk, tıbbi bir imkânın zamanla toplumsal bir beklentiye dönüşmesi. Böyle bir durumda aileler, Down sendromu tanısı aldıklarında gebeliği sonlandırmaları gerektiği yönünde baskı hissedebiliyor.Uzman ayrıca Down sendromlu bireylerin yaşamlarının tek tip olmadığını vurguluyor. Bazı bireyler bağımsız ve aktif bir yaşam sürerken, bazıları ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele edebiliyor. Bu nedenle ailelere verilen danışmanlık hizmetlerinin ne aşırı iyimser ne de aşırı karamsar olması gerektiğini ifade ediyor.<h2>Tartışmanın merkezinde ailelere verilen destek var</h2>Uzmanlara göre asıl tartışılması gereken konulardan biri de engelli çocuk sahibi ailelerin yeterince desteklenip desteklenmediği.Entegrasyon, eğitim, bakım hizmetleri, sosyal destek ve ekonomik yardım gibi alanlarda sunulan imkanların yetersiz kalması, bazı ailelerin kararlarını etkileyebiliyor.Bu nedenle etik uzmanları, Down sendromu ve gebelik sonlandırma tartışmalarının yalnızca bireysel tercihler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Onlara göre toplumun engelli bireylere ve ailelerine sunduğu destek mekanizmaları da bu kararların önemli bir parçasını oluşturuyor.

Down sendromu teşhisi sonrası kürtaj oranları tartışma yaratıyor

Kanser tedavisinde çığır açan ilaçlardan biri olarak kabul edilen Keytruda, yalnızca sağlık alanındaki başarısıyla değil, yüksek fiyatı ve ilaç şirketlerinin elde ettiği kârlarla ilgili tartışmalarla da gündemde.

İlaç devleri ne kadar kazanıyor? 

İlacın geliştirme maliyetleri, satış gelirleri ve ilaç sektöründeki fiyat politikaları konusunda farklı görüşler bulunuyor.Uzmanlar, Keytruda'nın modern kanser tedavisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu kabul ederken, ilacın fiyatlandırılması ve ilaç şirketlerinin kâr oranları konusunda tartışmaların devam ettiğini belirtiyor.<h2>Kanser tedavisinde önemli bir dönüm noktası</h2>Yaklaşık 12 yıldır piyasada bulunan Keytruda, bağışıklık sisteminin kanser hücreleriyle mücadele etmesini sağlayan immünoterapi yönteminin öncülerinden biri olarak görülüyor.Finans ve sağlık sektörü analisti Michael Nawrath'a göre Keytruda, kanser tedavisinde devrim niteliğinde bir gelişme sağladı. Uzun yıllar boyunca mümkün görülmeyen bağışıklık sistemi temelli kanser tedavileri, bu ilaç sayesinde yaygın şekilde kullanılmaya başladı.Bugün Keytruda, yaklaşık 40 farklı kanser türünün tedavisinde kullanılabiliyor.<h2>İlaç şirketi milyarlarca dolarlık yatırım yaptığını söylüyor</h2>İlacın üreticisi olan Amerikan ilaç şirketi Merck &amp; Co. (MSD), Keytruda'nın geliştirilmesi için çok büyük yatırımlar yapıldığını savunuyor.Şirkete göre:<ul><li>Klinik araştırmalara 30 milyar doların üzerinde yatırım yapıldı.</li><li>Araştırma ortaklıkları ve satın almalar için yaklaşık 14 milyar dolar harcandı.</li><li>Üretim süreçleri ve tesis yatırımları için yaklaşık 2 milyar dolar kaynak ayrıldı.</li></ul>Bu verilere göre toplam yatırım miktarı yaklaşık 50 milyar dolara ulaşıyor.MSD, bunun ilaç sektöründe gerçekleştirilen en büyük ve en maliyetli araştırma-geliştirme programlarından biri olduğunu belirtiyor.<h2>Eleştiriler maliyetlerin çok daha düşük olduğunu savunuyor</h2>Ancak sağlık alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu Public Eye farklı bir değerlendirme yapıyor.Kuruluşun ilaç politikaları uzmanı Patrick Durisch'e göre Keytruda'nın gerçek araştırma ve geliştirme maliyetleri yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.Eleştirmenler, ilaç şirketlerinin araştırma maliyetlerini olduğundan yüksek gösterdiğini ve ilacın satış gelirleriyle kıyaslandığında geliştirme maliyetlerinin oldukça düşük kaldığını öne sürüyor.<h2>Gerçek maliyeti bilmek neden zor?</h2>Uzmanlara göre bu konuda kesin bir sonuca ulaşmak kolay değil. Çünkü ilaç üreticileri, araştırma, geliştirme ve üretim maliyetlerini her ilaç için ayrı ayrı kamuoyuna açıklamak zorunda değil.Analist Michael Nawrath, yeni bir kanser ilacının ilk onay sürecine kadar olan geliştirme maliyetinin genellikle 2 ila 2,5 milyar İsviçre Frangı arasında değiştiğini belirtiyor.Ancak Keytruda gibi ilaçlar zamanla farklı kanser türleri için de onay alıyor. Bu süreçte yeni klinik çalışmalar yürütülüyor ve ek maliyetler ortaya çıkıyor.Eleştirmenler ise sonraki araştırmaların ilk geliştirme sürecine göre çok daha düşük maliyetlerle gerçekleştirildiğini savunuyor.<h2>İsviçre'de en pahalı ilaçlar arasında yer alıyor</h2>Keytruda, İsviçre sağlık sisteminde en yüksek maliyet oluşturan ilaçlardan biri olarak dikkat çekiyor.Temel sağlık sigortası kapsamında yılda 180 milyon İsviçre Frangından fazla harcamaya neden olan ilaç, ülkedeki en pahalı üç ilaç arasında bulunuyor.Bir kutu Keytruda'nın resmi satış fiyatı ise 4 bin 294 İsviçre Frangı olarak belirtiliyor.İlacın sağlık harcamalarındaki payının yüksek olmasının nedenlerinden biri de çok sayıda kanser hastasının bu tedaviyi kullanıyor olması.<h2>İlaç şirketlerinin kârları neden tartışılıyor?</h2>İlaç sektöründeki en büyük tartışmalardan biri de şirketlerin elde ettiği kâr oranları.İlaç şirketleri, yüksek kârların yeni araştırmaların finansmanında kullanıldığını savunuyor. Sektör temsilcileri, geliştirilen her 10 projeden yalnızca birinin başarıya ulaştığını ve başarısız projelerin ciddi maliyet yarattığını ifade ediyor.Buna karşılık eleştirmenler, halka açık şirketlerin hissedar beklentileri nedeniyle sürekli büyüme ve daha fazla kâr hedeflediğini belirtiyor.Uzmanlar, ilaç fiyatları ve patent süreçlerinde daha fazla şeffaflık sağlanmasının hem kamuoyunun hem de sağlık sistemlerinin güvenini artırabileceğini ifade ediyor.

Kanser ilacı Keytruda neden bu kadar pahalı?

İsviçre'de tıp eğitimi alan öğrenciler ve yeni mezun doktorlar, meslek hayatına adım atma konusunda giderek artan zorluklarla karşı karşıya kalıyor. 

Doktor açığı var, kadro yok

İsviçre'de tıp eğitimi alan öğrenciler ve yeni mezun doktorlar, meslek hayatına adım atma konusunda giderek artan zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Ülkede doktor ihtiyacı devam ederken, uzmanlık eğitimi ve asistanlık kadrolarındaki yetersizlik nedeniyle birçok genç doktor hastanelerde veya muayenehanelerde çalışma fırsatı bulamamaktan endişe ediyor.Uzmanlar, sağlık sisteminin gelecekte daha fazla doktora ihtiyaç duyacağını öngörürken, mevcut eğitim ve uzmanlık sisteminde oluşan darboğazın genç doktorların kariyer planlarını olumsuz etkilediğini belirtiyor.<h2>Asistanlık kadroları yıllar öncesinden doluyor</h2>İsviçre'de doktor olabilmek için üniversite eğitiminin ardından asistanlık ve uzmanlık sürecinin tamamlanması gerekiyor. Ancak özellikle Almanca konuşulan bölgelerdeki birçok eğitim kadrosunun 2028 ve hatta 2029 yıllarına kadar dolduğu belirtiliyor.İsviçre Asistan ve Başasistan Doktorlar Birliği (VSAO) bünyesinde görev yapan asistan doktor Nelly Blindenbacher, genç doktorların mesleğe geçiş sürecinde ciddi belirsizlik yaşadığını ifade etti. Tıp öğrencileri de kariyer planlamalarının her zamankinden daha zor hale geldiğini dile getiriyor.<h2>Hastanelerde mali baskı etkili oluyor</h2>Uzmanlara göre yaşanan sıkıntının temel nedenlerinden biri, hastanelerin karşı karşıya olduğu mali baskılar. Artan sağlık harcamaları ve bütçe sorunları nedeniyle bazı hastaneler eğitim kadrolarını azaltırken, bazı bölümlerin veya hastane birimlerinin kapatılması da mevcut kontenjanları daraltıyor.Özellikle başlangıç seviyesindeki asistanlık pozisyonlarında belirgin bir azalma dikkat çekiyor. St. Gallen Kantonu verilerine göre 2017 ile 2024 yılları arasında giriş seviyesindeki eğitim kadroları üçte bir oranında azalırken, daha deneyimli asistan doktorlara yönelik pozisyonların sayısı iki katına çıktı.Bu durum, mezun olan genç doktorların ilk adımı atmasını daha da zorlaştırıyor.<h2>Doktor açığı var ama kadro bulunamıyor</h2>İsviçre Hastaneler Birliği H+, yaşanan durumu "paradoks" olarak tanımlıyor. Bir yandan ülkede ciddi doktor ihtiyacı devam ederken, diğer yandan genç doktorlar eğitim ve kariyer basamaklarında ilerlemek için gerekli kadroları bulmakta zorlanıyor.Birlik yetkilileri özellikle Almanca konuşulan bölgelerde ve popüler uzmanlık alanlarında yoğun bir rekabet yaşandığını belirtiyor. Üniversitelerdeki tıp fakültesi kontenjanları artırılmış olsa da, uzmanlık eğitimi verecek hastane kadroları aynı hızla büyümüyor.<h2>Yabancı diplomalı doktorların oranı yükseldi</h2>Son yıllarda İsviçre'de tıp eğitimi kontenjanları artırıldı. Buna rağmen sağlık sisteminde görev yapan yabancı diplomalı doktorların oranı yaklaşık yüzde 40 seviyesine ulaştı.Uzmanlar, yalnızca üniversite kontenjanlarının artırılmasının yeterli olmadığını, mezunların uzmanlık eğitimine devam edebilmesi için daha fazla eğitim kadrosuna ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.Bu nedenle federal hükümet, kantonlar ve yükseköğretim kurumları sağlık alanındaki eğitim planlamasını yeniden değerlendirmeye hazırlanıyor. Özellikle temel sağlık hizmetleri alanında ihtiyaç duyulan eğitim ve uzmanlık kadrolarıyla ilgili kapsamlı bir raporun 2027 yılında yayımlanması bekleniyor.<h2>Gelecekte doktor açığı daha da büyüyebilir</h2>Federal makamların projeksiyonlarına göre İsviçre önümüzdeki yıllarda daha fazla doktora ihtiyaç duyacak. Bunun en önemli nedenleri arasında nüfusun artması ve yaşlanması yer alıyor.Önümüzdeki 30 yıl içinde 80 yaş üzerindeki nüfusun iki katına çıkması bekleniyor. Aynı dönemde çok sayıda doktorun emeklilik yaşına ulaşacak olması da sağlık sistemindeki personel ihtiyacını artıracak.Yetkililer, gerekli önlemlerin alınmaması halinde özellikle aile hekimliği, psikiyatri, psikoterapi ile çocuk ve gençlik sağlığı alanlarında ciddi doktor eksikliği yaşanabileceği konusunda uyarıyor.

İsviçre'de tıp öğrencileri geleceklerinden endişeli

İsviçre genelinde etkisini artıran sıcak hava dalgası nedeniyle yetkililer uyarılarını sıklaştırdı. Özellikle ülkenin kuzeybatı bölgelerinde sıcaklıkların olağanüstü seviyelere ulaşması beklenirken, uzmanlar bazı bölgelerde haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılabileceğini belirtiyor.

Sıcak hava alarmı

İsviçre Meteoroloji Kurumu MeteoSwiss verilerine göre, federal makamlar kuzeybatı İsviçre için ikinci en yüksek tehlike seviyesinde sıcaklık uyarısı yayımladı. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde ölçülecek sıcaklıkların istatistiksel olarak yalnızca 20 ila 100 yılda bir görülebilecek seviyelere ulaşabileceğini ifade ediyor.<h2>Rekor beklentisi Basel bölgesinde yoğunlaştı</h2>Uzmanlara göre haziran ayı sıcaklık rekorunun kırılma ihtimali en yüksek bölgelerin başında Basel geliyor. Basel-Binningen ölçüm istasyonunda haziran ayı için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık 27 Haziran 1947 tarihinde ölçülen 36,9 derece olarak kayıtlarda yer alıyor.2026 yılı haziran ayında şimdiye kadar ölçülen en yüksek sıcaklık ise 20 Haziran'da 35,3 derece oldu. Hava tahminleri, önümüzdeki günlerde bu seviyenin daha da aşılabileceğine işaret ediyor.<h2>İklim değişikliği sıcak hava dalgalarını artırıyor</h2>SRF Meteo uzmanı Roman Brogli, yılın ilk yarısında görülen bu tür sıcak hava dalgalarının geçmişte oldukça nadir yaşandığını söyledi. Ancak iklim değişikliğinin etkisiyle bu tür aşırı sıcaklık olaylarının artık daha sık görüldüğünü vurguladı.Son yıllardaki veriler, İsviçre'nin birçok bölgesinde sıcak gün sayısının 1960'lı yıllardaki referans dönemlere göre birkaç kat arttığını ortaya koyuyor. Haziran ayı ortalama sıcaklıklarının da ülkenin tamamında belirgin şekilde yükseldiği belirtiliyor.<h2>Tropikal geceler de risk oluşturuyor</h2>Uzmanlar, yalnızca gündüz sıcaklıklarının değil, gece sıcaklıklarının da sağlık açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. "Tropikal gece" olarak adlandırılan ve sıcaklığın gece boyunca 20 derecenin altına düşmediği dönemlerde insan vücudunun yeterince serinleyemediği ifade ediliyor.Özellikle büyük şehirlerde betonlaşmanın yoğun olduğu bölgelerde oluşan "ısı adaları" sıcaklık hissini daha da artırıyor. Yapılan araştırmalar, düşük gelirli kesimlerin bu sıcaklık yükünden daha fazla etkilendiğini gösteriyor.<h2>Uzmanlardan sağlık uyarısı</h2>Uzun süren sıcak hava dalgaları; kalp, dolaşım ve solunum yolu rahatsızlıklarını artırabiliyor. Ayrıca sıcaklıklar zihinsel ve fiziksel performansı düşürebiliyor, bazı durumlarda ise hayati risk oluşturabiliyor.MeteoSwiss vatandaşlara şu tavsiyelerde bulunuyor:<ul><li>Günlük en az 1,5 litre su tüketin.</li><li>Mümkün olduğunca gölge ve serin alanlarda bulunun.</li><li>Açık renkli ve hafif kıyafetler tercih edin.</li><li>Ağır fiziksel faaliyetlerden kaçının.</li><li>Yaşlılar ve sağlık sorunu bulunan yakınlarınızla düzenli iletişim kurun.</li></ul>Yetkililer özellikle yaşlılar, bebekler, küçük çocuklar, hamileler ve kronik rahatsızlığı bulunan kişilerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.<h2>İsviçre daha sıcak bir geleceğe mi gidiyor?</h2>Bilim insanları, son yıllarda art arda yaşanan aşırı sıcak hava olaylarının tesadüf olmadığını belirtiyor. Veriler, İsviçre'de haziran aylarının giderek daha sıcak geçtiğini ve sıcaklık rekorlarının gelecekte daha sık kırılabileceğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki günlerde ölçülecek değerler, bu yılın sıcaklık kayıtlarına yeni rekorların eklenip eklenmeyeceğini gösterecek.

İsviçre kavruluyor: Haziran sıcaklıklarında tarihi rekor kapıda

İsviçre’nin Solothurn kantonuna bağlı Grenchen kentinde saat sanayisinin altın çağında çalışan işçilerin, ağır çalışma koşulları nedeniyle her gün onlarca ağrı kesici kullandığı ortaya çıktı. 

Saat sanayisinin karanlık yüzü

Kültür ve Tarih Müzesi Grenchen’de yer alan kalıcı sergi, 1960’lı yıllarda yaşanan bu sağlık krizinin boyutlarını gözler önüne seriyor.Araştırmalara göre Grenchen ve Jura bölgesinde 1960’lı yıllarda böbrek hastalıklarında dikkat çekici bir artış yaşandı. Uzmanlar, bunun temel nedeninin saat fabrikalarında çalışan işçilerin yoğun şekilde ağrı kesici tüketmesi olduğunu belirledi. Birçok işçi, monoton ve fiziksel olarak yorucu iş temposuna dayanabilmek için günde 10 ila 30 adet ağrı kesici tablet kullanıyordu.<h3>Saat endüstrisi bölgenin çehresini değiştirdi</h3>1850’li yıllardan itibaren Grenchen ve çevresi İsviçre saat sanayisinin en önemli merkezlerinden biri haline geldi. ETA, ASSA, Baumgartner Frères ve A. Michel gibi büyük üreticiler bölgede fabrikalar kurarken, tarım alanları ve geleneksel köy yaşamı yerini sanayi tesislerine bıraktı.Saat üretiminde çalışan işçilerin görevleri son derece dar alanlara ayrılmıştı. Bir çalışan gün boyunca yalnızca küçük bir vida üzerindeki tek bir işlemi yapmakla yükümlü olabiliyordu. Sürekli tekrar eden bu işler hem fiziksel hem de psikolojik yıpranmaya neden oluyordu.<h3>Gürültü, ışık ve üretim baskısı</h3>Fabrikalardaki yüksek makine gürültüsü ve yoğun aydınlatma nedeniyle işçiler sık sık baş ve göz ağrılarından şikâyet ediyordu. Üretim miktarına göre ücretlendirme sistemi de çalışanlar üzerinde büyük baskı oluşturuyordu.Özellikle kadın işçiler daha ağır koşullarda çalışıyordu. Dönemin uygulamalarına göre kadınlar öğle saatlerinde eve gidip yemek hazırlamak zorundaydı. Ardından tekrar fabrikaya dönerek çalışmaya devam ediyorlardı. Üstelik birçok kadın, erkek meslektaşlarının aldığı ücretin ancak yarısını kazanabiliyordu.<h3>Ağrı kesiciler günlük hayatın parçası olmuştu</h3>1950 ve 1960’lı yıllarda ağrı kesiciler kiosk ve otomatlardan kolayca satın alınabiliyordu. İşçiler işe giderken ekmek, sigara ve ağrı kesici almayı günlük rutin haline getirmişti.Dönemin en popüler ürünlerinden biri, Basel merkezli Hoffmann-La Roche tarafından üretilen Saridon isimli ağrı kesiciydi. Bazı çalışanlar ağrı kesici tozlarını kahvelerine karıştırıyor, bazıları ise tabletleri ezerek ekmeklerinin üzerine serpiyordu.Araştırmacı Bettina Kurz’a göre birçok işçi bu alışkanlık nedeniyle bir kısır döngüye girdi ve ağrı kesiciler olmadan çalışamaz hale geldi.<h3>Böbrek hastalıkları alarm verdi</h3>Sorun uzun yıllar göz ardı edildi. Ancak böbrek yetmezliği vakalarının ve diyaliz maliyetlerinin hızla artmasıyla durum ciddiye alınmaya başlandı.Solothurn Bürgerspital Hastanesi’nin başhekimi daha 1958 yılında bu duruma dikkat çekerek sürekli ilaç kullanan işçiler için “tablet bağımlıları” ifadesini kullanmıştı. Diğer sağlık uzmanları da yıllar boyunca ağrı kesici kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarılarda bulundu.<h3>Yasak sonrası tablo değişti</h3>1983 yılında böbrek hasarıyla ilişkilendirilen Fenacetin maddesi içeren kombinasyon ilaçlar İsviçre’de yasaklandı. Aynı dönemde Hoffmann-La Roche da Saridon’un formülünü değiştirdi.1970’li yıllarda yaşanan saat sanayisi kriziyle birlikte sektörde binlerce kişinin işini kaybetmesi, ağrı kesici kullanımındaki yaygınlığın azalmasında etkili oldu.<h3>Uzmanlar ne diyor?</h3>Tarihçiler ve sağlık uzmanları bu dönemi, İsviçre sanayi tarihinin en az bilinen iş sağlığı sorunlarından biri olarak değerlendiriyor. Uzmanlara göre olay, çalışma koşullarının çalışan sağlığı üzerindeki etkisini gösteren önemli bir örnek olarak hafızalarda yer alıyor.

Saat üretiminde çalışan işçiler günde 30 ağrı kesici kullanıyordu

Yaz aylarının gelmesi ve yürüyüş sezonunun başlamasıyla birlikte İsviçre'nin dağlarında, ormanlarında ve kırsal bölgelerinde yılanlarla karşılaşma ihtimali de artıyor. Ancak uzmanlar, birçok kişinin yılanlardan duyduğu korkunun gerçek riskle kıyaslandığında oldukça yüksek olduğunu belirtiyor.

Nadiren ölümcül

İsviçre'de yılan sokmaları oldukça nadir görülüyor ve ölümle sonuçlanan vakalar son derece istisnai durumlar olarak kayıtlara geçiyor.<h2>Ölüm vakaları son derece nadir</h2>İsviçre Ulusal Amfibi ve Sürüngen Koordinasyon Merkezi (Karch) verilerine göre, 1983 ile 1995 yılları arasında ülkede toplam 103 yılan sokması vakası kaydedildi. Bu vakaların yalnızca 14'ünde ciddi komplikasyonlar gelişti.Daha dikkat çekici olan ise 1960 yılından bu yana İsviçre'de yerli zehirli yılanların neden olduğu sadece bir ölüm vakasının kayıtlara geçmiş olması.Uzmanlar, günümüzde tıbbi müdahale imkanlarının gelişmesi ve halkın bilinçlenmesi sayesinde risklerin daha da azaldığını belirtiyor.<h2>İsviçre'de sadece iki zehirli yılan türü bulunuyor</h2>İsviçre'de toplam sekiz farklı yılan türü yaşıyor. Bunların yalnızca ikisi zehirli kabul ediliyor.Bunlar özellikle Ticino ve Jura bölgelerinde görülebilen Aspis engereği (Vipera aspis) ile Avrupa engereği olarak da bilinen Kreuzotter (Vipera berus).Uzmanlara göre bu iki tür sıklıkla zararsız yılanlarla karıştırılıyor. Özellikle zehirsiz türlerden olan düz yılan ve zar yılanı birçok kişi tarafından yanlışlıkla tehlikeli sanılabiliyor.<h2>"Yılanlar insanlara saldırmaz"</h2>Yılan uzmanı Grégoire Meyer, halk arasında yaygın olan bazı yanlış inanışlara dikkat çekiyor.Meyer'e göre üçgen baş yapısının zehirli yılanları tanımak için güvenilir bir yöntem olduğu düşüncesi doğru değil. Uzmanlar, teorik olarak göz bebeklerinin şeklinin daha güvenilir bir işaret olduğunu belirtse de, doğada güvenli bir mesafeden bu ayrımı yapmak çoğu zaman mümkün olmuyor.Uzmanların özellikle vurguladığı nokta ise yılanların insanlara saldırgan davranmadığı. Yılanlar genellikle insanlardan kaçmayı tercih ediyor ve yalnızca tehdit altında hissettiklerinde savunma amacıyla sokuyor.<h2>Sürüngenlerin büyük bölümü tehdit altında</h2>İsviçre Ulusal Amfibi ve Sürüngen Koordinasyon Merkezi'nde görev yapan biyolog Marco Nembrini, ülkedeki tüm yılan türlerinin yasal koruma altında olduğunu hatırlatıyor.Nembrini'ye göre İsviçre'deki sürüngen türlerinin yaklaşık yüzde 80'i çeşitli tehditlerle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle doğal yaşam alanlarının daralması ve yapılaşma baskısı, yılan popülasyonlarını olumsuz etkiliyor.Bu nedenle uzmanlar, doğada karşılaşılan yılanların rahatsız edilmemesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Yılanla karşılaşınca panik yapılmamalı</h2>Uzmanlara göre yürüyüş sırasında yılanlarla karşılaşma riskini azaltmak için basit önlemler yeterli oluyor. Yürürken çıkartılan sesler ve zemindeki titreşimler, yılanların insanları önceden fark ederek uzaklaşmasını sağlıyor.Ayrıca uzun pantolon ve sağlam yürüyüş ayakkabıları kullanmak da olası riskleri azaltıyor. Özellikle taş duvarlar, odun yığınları ve güneş alan kayalık bölgelerde dikkatli olunması tavsiye ediliyor.<h2>Yılan sokması durumunda ne yapılmalı?</h2>Uzmanlar, yılan sokmalarının büyük bölümünde belirtilerin hafif geçtiğini belirtiyor. Ancak her durumda tıbbi yardım alınması gerektiğinin altını çiziyor.Yılan sokması halinde kişinin sakin kalması, etkilenen bölgeyi mümkün olduğunca hareketsiz tutması ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor. Özellikle ciddi alerjik reaksiyonlar risk oluşturabileceği için belirtiler hafif görünse bile tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.Buna karşılık halk arasında yaygın olan yaranın kesilmesi, zehrin emilmesi, bölgenin sıkıca bağlanması veya buz uygulanması gibi yöntemlerin kullanılmaması gerektiği belirtiliyor.

İsviçre'de yılan korkusu abartılıyor: Uzmanlar gerçek riski açıkladı

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), geri dönüşümü artırmak ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmek amacıyla ambalajlar, atık yönetimi ve çevre kirliliğiyle ilgili önemli düzenlemeleri kabul etti. 

Geri dönüşümde yeni dönem

Yeni kurallar kapsamında plastik ambalajların geri dönüştürülmesi zorunlu hale gelirken, çevreye çöp atanlara uygulanacak para cezaları da ülke genelinde standartlaştırılacak.Hükümet, alınan kararlarla hem doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını hem de atık miktarının azaltılmasını hedefliyor.<h2>Ambalajlar daha çevreci olmak zorunda kalacak</h2>Yeni düzenlemeyle birlikte 2000 yılından bu yana yürürlükte olan içecek ambalajlarına ilişkin yönetmelik kaldırılarak tüm ambalaj türlerini kapsayan yeni bir düzenleme getiriliyor.Federal Hükümet'e göre gelecekte piyasaya sürülen ambalajların mümkün olduğunca geri dönüştürülebilir olması ve daha fazla geri dönüştürülmüş malzemeden üretilmesi gerekecek. Ayrıca gereksiz ambalaj kullanımının azaltılması ve çevre açısından risk oluşturan maddelerin kullanımından kaçınılması zorunlu hale gelecek.Yeni kurallar kapsamında plastik ambalajların en az yüzde 55'inin, içecek kartonlarının ise en az yüzde 70'inin geri dönüştürülmesi şart koşuluyor.<h2>Plastik ambalajlar için ayrı toplama sistemi kurulacak</h2>Federal Hükümet, plastik atıkların geri dönüşüm oranını artırmak amacıyla üreticilere ve perakendecilere yeni yükümlülükler getiriyor.Buna göre tek kullanımlık plastik ambalaj satan şirketler, müşterilerine bu ambalajları ayrı olarak toplama imkânı sunmak zorunda olacak. Böylece plastik atıkların çöpe gitmek yerine geri dönüşüm sistemine kazandırılması amaçlanıyor.Yetkililer, bu adımın İsviçre'de plastik geri dönüşüm oranlarını önemli ölçüde artırmasını bekliyor.<h2>Atık yönetiminde öncelik geri dönüşüm olacak</h2>Federal Hükümet, atık yönetiminde temel önceliğin artık geri dönüşüm olacağını açıkladı.Yeni yaklaşım kapsamında öncelikle atık oluşumunun önlenmesi hedeflenecek. Bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünlerin yeniden kullanılması, son aşamada ise geri dönüştürülmesi teşvik edilecek.Özellikle çöp yakma tesislerinde bulunan değerli metallerin geri kazanımı konusunda da yeni yükümlülükler getiriliyor. Buna göre 2026 yılından itibaren çöp yakma tesisleri filtre külü içerisinde bulunan çinko gibi geri dönüştürülebilir metalleri ayrıştırmak ve ekonomiye geri kazandırmak zorunda olacak.<h2>Çevreyi kirletenlere ülke genelinde aynı ceza uygulanacak</h2>Yeni düzenlemeler yalnızca geri dönüşüm alanını değil, çevre temizliğini de kapsıyor.Federal Hükümet, çevreye çöp atılması anlamına gelen "Littering" uygulamalarına karşı kantonlar arasında farklılık gösteren para cezalarını ülke genelinde standart hale getirme kararı aldı.Buna göre sokaklara, parklara veya kamusal alanlara çöp atan kişiler ile evsel atıkları yasa dışı şekilde doğaya bırakanlara uygulanacak para cezaları İsviçre genelinde aynı olacak.Atığın türüne ve miktarına bağlı olarak para cezaları 250 İsviçre Frangına kadar ulaşabilecek.<h2>Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?</h2>Federal Hükümet tarafından kabul edilen düzenlemelerin bir bölümü 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.Ambalajlarla ilgili yeni yönetmelik ise 2027 yılının başından itibaren uygulanmaya başlanacak.Yetkililer, bu değişikliklerin İsviçre'nin döngüsel ekonomi hedeflerine ulaşmasına ve doğal kaynakların daha sürdürülebilir kullanılmasına önemli katkı sağlayacağını belirtiyor.

Geri dönüşüm kuralları sıkılaştırılıyor: Plastik ve ambalaj atıklarda yeni dönem

Yaz sezonunun başlamasıyla birlikte Türkiye’ye gidecek yolcuların yanında götürdüğü çikolata, kahve, kozmetik ürünleri, elektronik eşya ve hediyeliklerin hangi sınırlar içinde serbest olduğu yeniden önem kazandı. 

Gümrük muafiyeti

Türkiye Ticaret Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde yayımlanan güncel bilgilere göre, yolcu beraberinde getirilen eşya ticari nitelik taşımıyorsa belirli limitler dahilinde gümrük muafiyetinden yararlanabiliyor.Bakanlığın açıklamasına göre her yolcu, kişisel kullanım kapsamındaki eşyalarının yanı sıra toplam gerçek değeri 430 avroyu aşmayan hediyelik eşyayı vergisiz şekilde Türkiye’ye sokabiliyor. 15 yaş altındaki yolcular için bu sınır 150 avro olarak uygulanıyor.En çok merak edilen başlıklardan biri ise gıda ürünleri. Yolcu beraberinde olmak şartıyla 1 kilogram çay, 1 kilogram hazır kahve, 1 kilogram kahve, 1 kilogram çikolata ve 1 kilogram şekerden mamul yiyecek muafiyet kapsamında getirilebiliyor. Bakanlık, isteyen yolcuların çikolata ile şekerleme için tanınan toplam 2 kiloluk hakkı tek bir ürün için de kullanabileceğini belirtiyor. Buna göre yolcu isterse 2 kilo çikolatayı tek başına da getirebiliyor.Tütün ve alkollü ürünlerde de ayrı sınırlar var. Buna göre yolcular 600 sigara, 100 sigarillo, 50 puro, 250 gram kıyılmış tütün ve 250 gram pipo tütünü getirebiliyor. Alkollü içkilerde ise yüzde 22’nin üzerindeki içkiler için 1 litre, daha düşük alkollü ürünler için 2 litre sınırı uygulanıyor. Bakanlık, bu muafiyetlerden 18 yaş altındakilerin yararlanamayacağını da açıkça vurguluyor.Kozmetik ürünlerinde toplam 600 mililitreyi aşmamak kaydıyla kolonya, parfüm, lavanta, esans veya losyon ile birlikte 5 adet cilt bakım ürünü ve makyaj malzemesi getirilebiliyor.Cep telefonunda vergi muafiyeti var, ama harç zorunluYolcuların en çok dikkat etmesi gereken başlıklardan biri de cep telefonu. Resmi açıklamaya göre yolcu beraberinde getirilen cep telefonu gümrük vergisinden muaf tutuluyor. Ancak bu, telefonun masrafsız olduğu anlamına gelmiyor. Türkiye’de kullanıma açılabilmesi için 2026 yılı itibarıyla 54 bin 258 lira tutarında “telefon kullanım izin harcı” ödenmesi gerekiyor.Bunun yanında telefon için başka bir önemli kural daha var. Cep telefonu, yolcu beraberinde kişisel eşya kapsamında getirilebiliyor; posta yoluyla gönderilemiyor, hediyelik eşya sınırı içine sokulamıyor ve vergisi ödenerek teslim alınamıyor. Ayrıca yabancı misyon mensupları hariç olmak üzere bir yolcu, üç takvim yılında yalnızca bir cep telefonu getirebiliyor.Elektronik eşyalarda da bazı kalemler yolcu muafiyeti kapsamında sayılıyor. Bunlar arasında bir adet televizyon, bir adet video kamera, bir adet fotoğraf makinesi, bir adet GPS cihazı, bir adet dizüstü bilgisayar ya da PC, bir adet radyo veya radyo-teyp ile bir adet ses-görüntü oynatıcı cihaz yer alıyor. Ancak ticari ithalat dışında getirilen elektronik cihazlardan TRT adına bandrol ücreti tahsil edildiği de belirtiliyor.Et ve süt ürünleri yasakGıda konusunda her ürün serbest değil. Bakanlığın yayımladığı bilgilere göre et ve süt ürünlerinin kişisel sevkiyat olarak Türkiye’ye getirilmesi ya da Türkiye’ye gönderilmesi mümkün değil. Bitkisel ürünlerde ise tüketim amacıyla getirilen taze ve kuru meyve-sebzede 3 kiloya, diğer bitkisel ürünlerde 1 kiloya kadar muafiyet tanınıyor. Bunun üzerindeki miktarlar ticari nitelikte kabul edilebiliyor.İlaç getirecek yolcular için de belge şartı bulunuyor. Kişisel tedavide kullanılan ilaçların, sağlık raporu, doktor raporu ya da reçete gibi belgelerle desteklenmesi gerekiyor. Ülkeye girişte makul miktardaki ilaca, kalış süresi dikkate alınarak izin veriliyor.Evcil hayvan getirmek isteyenler de belirli şartlara tabi. Yolcu beraberinde olmak kaydıyla toplam 2 evcil hayvan ya da 10 akvaryum balığı, veteriner sağlık raporu, aşı belgesi ve gerekli diğer evraklarla Türkiye’ye sokulabiliyor.430 avro sınırı aşılırsa vergi başlıyorYolcu beraberinde getirilen hediyelik eşya 430 avroluk sınırı aşarsa, 1.500 avroya kadar olan kısım için tek ve maktu vergi uygulanıyor. Bu vergi, eşyanın geldiği ülkeye göre değişiyor. AB ülkelerinden doğrudan gelen eşya için oran yüzde 30, diğer ülkeler için yüzde 60 olarak uygulanıyor. Özel Tüketim Vergisi kapsamındaki bazı ürünlerde buna ek yüzde 20 daha ekleniyor.Bir eşyanın tek başına değeri 1.500 avroyu aşarsa bu kez normal ithalat vergileri devreye giriyor. Eşyanın değeri ise fatura, satış fişi ya da ödeme belgesiyle belirleniyor; belge sunulamazsa kıymeti gümrük idaresi tespit ediyor.Bakanlığın açıklamasına göre yurt dışından gelen yolcular için kalınan ülkeye ilişkin süre sınırı bulunmuyor. Ancak kara sınır kapısından giriş yapan yolcular bu muafiyet hakkını ayda en fazla 10 kez kullanabiliyor.Türkiye’ye giderken en çok sorulan sınırlar<figure class="table"><table><thead><tr><th>Kalem</th><th>Muafiyet / Kural</th></tr></thead><tbody><tr><td>Hediyelik eşya limiti</td><td>Kişi başı 430 avro</td></tr><tr><td>15 yaş altı hediyelik eşya limiti</td><td>150 avro</td></tr><tr><td>Çay</td><td>1 kg</td></tr><tr><td>Hazır kahve</td><td>1 kg</td></tr><tr><td>Kahve</td><td>1 kg</td></tr><tr><td>Çikolata</td><td>1 kg</td></tr><tr><td>Şekerden mamul yiyecek</td><td>1 kg</td></tr><tr><td>Çikolata + şekerleme hakkı</td><td>Toplam 2 kg hak tek üründe de kullanılabiliyor</td></tr><tr><td>Sigara</td><td>600 adet</td></tr><tr><td>Sigarillo</td><td>100 adet</td></tr><tr><td>Puro</td><td>50 adet</td></tr><tr><td>Kıyılmış tütün</td><td>250 gr</td></tr><tr><td>Pipo tütünü</td><td>250 gr</td></tr><tr><td>Alkol (%22 üzeri)</td><td>1 litre</td></tr><tr><td>Alkol (%22 altı)</td><td>2 litre</td></tr><tr><td>Kozmetik</td><td>Toplam 600 ml + 5 adet bakım/makyaj ürünü</td></tr><tr><td>Cep telefonu</td><td>3 takvim yılında 1 adet</td></tr><tr><td>Telefon kullanım izin harcı</td><td>2026 için 54.258 TL</td></tr><tr><td>Et ve süt ürünleri</td><td>Kişisel sevkiyat olarak getirilemiyor</td></tr></tbody></table></figure>

Türkiye’ye gitmeden önce çikolata, çay ve kahve limitlerine dikkat

İsviçre'de kira fiyatlarının sınırlandırılmasını talep eden yeni "Kira Fiyatı Girişimi"nin resmen teslim edilmesiyle birlikte, ülkede kiracılar ve ev sahipleri arasındaki uzun yıllara dayanan tartışmalar yeniden gündeme geldi. 

Kira savaşlarının tarihi

Ancak uzmanlara göre bu mücadele yeni değil. İsviçre'de kiracılar ile mülk sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların geçmişi yaklaşık 150 yıl öncesine kadar uzanıyor.Konut piyasasındaki sorunlar bugün daha çok kira bedelleri üzerinden tartışılsa da, geçmişte anlaşmazlıkların odağında yaşam koşulları ve konutların bakım sorumluluğu bulunuyordu.<h2>İlk tartışmalar kira değil yaşam koşulları üzerineydi</h2>Uzun yıllar Mieterverband Zürich yöneticiliği yapan ve İsviçre kira tarihi üzerine çeşitli kitaplar kaleme alan Niklaus Scherr, geçmişte kiracılar ile ev sahipleri arasındaki en büyük anlaşmazlıkların kira bedellerinden çok konutların kullanımıyla ilgili olduğunu söylüyor.Örneğin eski dönemlerde mutfaklarda kömür sobalarının kullanıldığı yıllarda, duvarların islenmesi nedeniyle temizlik ve badana masraflarını kimin karşılayacağı sık sık tartışma konusu oluyordu. Ev sahipleri, yemek pişirme nedeniyle kararan duvarların temizlenmesinden kiracıların sorumlu olduğunu savunurken, kiracılar buna itiraz ediyordu.Daha sonra elektrikli ocakların yaygınlaşmasına rağmen bazı ev sahiplerinin aynı uygulamaları sürdürmek istemesi yeni anlaşmazlıklara yol açmıştı.<h2>Kira bedelleri uzun süre ikinci planda kaldı</h2>Niklaus Scherr'e göre geçmişte kira ödemeleri bugünkü kadar büyük bir sorun olarak görülmüyordu.Bunun temel nedeni ise aile bütçelerinde en büyük harcama kaleminin gıda olmasıydı. Konut giderleri bugüne kıyasla daha düşük bir paya sahip olduğundan, kira bedelleri toplumsal tartışmaların merkezinde yer almıyordu.Ancak bu durum Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında değişmeye başladı.<h2>Savaş yıllarında devlet devreye girdi</h2>Savaş dönemlerinde birçok erkek askerlik hizmeti nedeniyle uzun süre evlerinden uzak kaldı. Bu durum çok sayıda ailenin kira ödemekte zorlanmasına neden oldu.Ortaya çıkan sosyal sorunlar üzerine Federal Hükümet (Bundesrat) olağanüstü yetkiler kullanarak kiracıları koruyan çeşitli önlemler aldı.Bu önlemler kapsamında ülke genelinde tahliyelere karşı koruma getirildi ve kantonlara kira fiyatlarını denetleme yetkisi verildi.Özellikle büyük şehirlerde birçok kanton bu yetkiyi kullanarak kira kontrollerini hayata geçirdi.<h2>Devlet müdahalesi yıllarca sürdü</h2>Niklaus Scherr'e göre bu dönem İsviçre tarihinde oldukça sıra dışı bir süreç olarak değerlendiriliyor.Çünkü mülkiyet hakkının anayasal olarak güçlü şekilde korunduğu bir ülkede, hükümet parlamentodan özel bir yasa çıkarmadan doğrudan kira piyasasına müdahale etti.Bu uygulamalar 1970'li yılların başında kira hukukunda yapılan düzenlemelerle yeni bir döneme girdi. O yıllarda "kötüye kullanım yasaları" olarak bilinen kurallar yürürlüğe konularak hangi kira artışlarının haksız veya aşırı sayılacağı açık şekilde tanımlandı.<h2>Tartışma bugün de devam ediyor</h2>Federal Konut Dairesi'nin (Bundesamt für Wohnungswesen) Direktörü Martin Tschirren, geçmişte devlet müdahalesinin kapsamının konut piyasasındaki duruma göre değiştiğini belirtiyor.Konut sıkıntısının yoğun olduğu dönemlerde devletin daha fazla müdahalede bulunduğunu ifade eden Tschirren, kira kontrollerinin belirli faydalar sağlasa da önemli bir idari yük ve maliyet oluşturduğunu söylüyor.Uzmanlara göre bugün yaşanan tartışmanın temelinde de aynı soru yatıyor: Kira piyasasında ne kadar devlet müdahalesi olmalı ve ne kadar sorumluluk piyasa koşullarına bırakılmalı?<h2>Son sözü halk söyleyecek</h2>Kiracı örgütleri tarafından hazırlanan yeni Kira Fiyatı Girişimi'nin teslim edilmesiyle birlikte konu yeniden siyasi gündemin üst sıralarına taşındı.Girişim, devletin kira fiyatları üzerindeki denetimini artırmayı hedefliyor. Buna karşı çıkan çevreler ise daha fazla düzenlemenin konut piyasasını olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.Girişimin gerekli süreçleri tamamlamasının ardından son karar İsviçre halkına ait olacak. Seçmenler önümüzdeki dönemde kira fiyatlarının devlet tarafından daha sıkı denetlenip denetlenmemesi konusunda sandık başına gitmeye hazırlanıyor.

İsviçre'de kiracı ve ev sahibi kavgası 150 yıldır sürüyor

Yaz tatili sezonunun başlamasıyla birlikte yurt dışına çıkan İsviçreli turist sayısı artarken, acil durumlarla ilgili uyarılar da gündeme geldi. İsviçre Dışişleri Bakanlığı'nın (EDA) verilerine göre, 2025 yılında yurt dışında konsolosluk desteğine ihtiyaç duyan İsviçre vatandaşlarının sayısı önemli ölçüde yükseldi.

İsviçre Dışişleri Bakanlığı uyardı

Geçtiğimiz yıl EDA tarafından toplam 1238 konsolosluk koruma vakası kaydedildi. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 14'lük artış anlamına geliyor.Uzmanlar, özellikle pasaport kaybı, sağlık sorunları, doğal afetler ve hukuki problemler gibi durumlarda vatandaşların nasıl hareket etmesi gerektiğini bilmelerinin büyük önem taşıdığını belirtiyor.<h2>Pasaportunuzu kaybederseniz ilk olarak polise başvurun</h2>Yurt dışında pasaport veya kimlik kartının kaybolması ya da çalınması durumunda ilk yapılması gereken işlem yerel polis makamlarına başvurmak.Polis tarafından düzenlenecek resmi tutanak sonrasında, ilgili ülkedeki İsviçre Büyükelçiliği veya Konsolosluğu geçici seyahat belgesi ya da geçici pasaport düzenleyebiliyor.Yetkililer, seyahate çıkmadan önce pasaport ve kimlik belgelerinin dijital kopyalarının güvenli bir yerde saklanmasını da tavsiye ediyor.<h2>Hastalık veya kaza durumunda sigorta büyük önem taşıyor</h2>Yurt dışında yaşanabilecek ciddi hastalık veya kazalarda öncelikle yerel acil yardım hizmetlerine ve sigorta şirketine haber verilmesi gerekiyor.İsviçre Dışişleri Bakanlığı, dil sorunu yaşayan vatandaşlara yardımcı olabiliyor, aile bireylerinin bilgilendirilmesini sağlayabiliyor ve gerektiğinde tıbbi tahliye veya ülkeye dönüş organizasyonuna destek verebiliyor.Ancak uzmanlar, temel sağlık sigortasının yurt dışındaki tedavi masraflarını her zaman tam olarak karşılamadığına dikkat çekiyor. Bu nedenle kapsamlı bir seyahat sağlık sigortası yaptırılması tavsiye ediliyor.<h2>En sık karşılaşılan olaylar ölüm ve sağlık vakaları oldu</h2>2025 yılında EDA'nın müdahil olduğu konsolosluk vakaları arasında en büyük grubu ölüm olayları oluşturdu.Verilere göre geçen yıl:<ul><li>305 ölüm vakası,</li><li>260 hastalık vakası,</li><li>228 gözaltı ve tutuklanma vakası,</li><li>74 kaza vakası,</li><li>61 acil maddi yardım veya kredi talebi,</li><li>59 ülkeye geri gönderme işlemi,</li><li>27 çocuk kaçırma vakası kaydedildi.</li></ul>Bu veriler, yurt dışı seyahatlerinde beklenmedik durumların sanılandan daha sık yaşanabildiğini ortaya koyuyor.<h2>Doğal afet ve krizlerde yerel makamların talimatları takip edilmeli</h2>Deprem, orman yangını, sel veya siyasi kriz gibi olağanüstü durumlarda vatandaşların öncelikle yerel yetkililerin talimatlarına uyması gerekiyor.EDA, bu tür durumlarda vatandaşları bilgilendirmek amacıyla Travel Admin uygulaması, EDA Yardım Hattı ve İsviçre temsilcilikleri aracılığıyla güncel güvenlik bilgileri sağlıyor.Ancak İsviçre hükümeti genel kural olarak vatandaşlar için özel tahliye uçuşları düzenlemiyor. Ülkeden ayrılma veya seyahate devam etme organizasyonu yolcuların kendileri, tur operatörleri veya sigorta şirketleri tarafından gerçekleştiriliyor.<h2>Yurt dışında gözaltına alınanlar ne yapmalı?</h2>Bir İsviçre vatandaşı yurt dışında gözaltına alınır veya tutuklanırsa, bulunduğu ülkedeki İsviçre temsilciliğiyle iletişime geçme hakkına sahip.Dışişleri Bakanlığı bu durumda aile üyeleriyle bağlantı kurulmasına yardımcı olabiliyor, yerel avukatlar hakkında bilgi verebiliyor ve temel hukuki hakların korunmasını takip edebiliyor.Ancak EDA'nın bir kişinin serbest bırakılmasını sağlama veya devam eden yargı süreçlerine müdahale etme yetkisi bulunmuyor.<h2>Seyahatten önce hazırlık yapmak büyük önem taşıyor</h2>Uzmanlar, yurt dışına çıkmadan önce pasaport geçerlilik sürelerinin kontrol edilmesini, seyahat sigortasının gözden geçirilmesini ve gidilecek ülkenin güvenlik durumunun araştırılmasını öneriyor.Ayrıca Travel Admin uygulamasına kayıt yaptırmanın, olası kriz durumlarında yetkililerin vatandaşlara daha hızlı ulaşabilmesini sağladığı belirtiliyor.Geçtiğimiz yıl İsviçre vatandaşları tarafından bir günden uzun süren yaklaşık 12 milyon yurt dışı seyahati gerçekleştirildi. Yetkililer, bu yoğun seyahat hareketliliği nedeniyle hazırlıklı olmanın her zamankinden daha önemli olduğunu vurguluyor.

Tatilde acil durum yaşarsanız ne yapmalısınız?

İsviçre'de uzun yıllar boyunca uygulanan bir yasa nedeniyle, yabancı bir erkekle evlenen kadınlar otomatik olarak İsviçre vatandaşlığını kaybediyordu. Tarihçiler, 1885 ile 1952 yılları arasında en az 85 bin 200 İsviçreli kadının bu uygulamadan etkilendiğini belirtiyor.

Tarihi haksızlık için özür çağrısı

Bugün ise bu uygulama yeniden gündeme geldi. Sosyal Demokrat Parti (SP) milletvekili Michèle Dünki-Bättig, İsviçre'nin bu tarihi haksızlık nedeniyle resmi olarak özür dilemesi ve konunun kapsamlı şekilde araştırılması gerektiğini savunuyor.<h2>Evlilik kadınları kendi ülkelerinde yabancıya dönüştürdü</h2>O dönemde yürürlükte olan kurallara göre bir İsviçreli kadın yabancı bir erkekle evlendiğinde vatandaşlığını otomatik olarak kaybediyordu. Kadınlar eşlerinin vatandaşlığına geçerken, İsviçre ile olan resmi bağları sona eriyordu.Bu durum birçok kadın için yalnızca pasaport kaybı anlamına gelmiyordu. Bazıları oturma izinlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalırken, bazıları da mesleklerini bırakmak zorunda kalıyordu.Özellikle devlet memurları ve öğretmenler için sonuçlar daha ağırdı. Evlilik sonrasında bazı kadınlara mesleklerini sürdürme yasağı getiriliyordu.Aynı dönemde erkekler için benzer bir uygulamanın bulunmaması ise düzenlemenin ayrımcı yönünü ortaya koyuyor.<h2>İkinci Dünya Savaşı yıllarında sonuçlar daha ağır oldu</h2>Tarihçi Silke Margherita Redolfi'ye göre uygulama, İkinci Dünya Savaşı sırasında daha da sert hale getirildi.İsviçre, savaş yıllarında olağanüstü yetkiler kapsamında vatandaşlık uygulamalarını daha katı şekilde uyguladı. Vatandaşlığını kaybeden bazı kadınlar ülkeye giriş konusunda ciddi zorluklar yaşadı.Araştırmacılar, vatandaşlığını kaybettiği için savaş döneminde mağdur olan veya hayatını kaybeden kadınların sayısının ise hâlâ tam olarak bilinmediğini belirtiyor.<h2>Ünlü sanatçı Sophie Taeuber-Arp da mağdur oldu</h2>Uygulamanın etkilediği kişiler arasında dünyaca tanınan sanatçı Sophie Taeuber-Arp da bulunuyordu.Bir Alman vatandaşıyla evlendikten sonra İsviçre vatandaşlığını kaybeden sanatçı, İkinci Dünya Savaşı sırasında İsviçre'ye giriş yapabilmek için vize almak zorunda kaldı.Dönemin belgelerine göre Taeuber-Arp, uzun uğraşlar sonucunda ülkeye giriş izni alabildi. İsviçre'ye ulaştığında ise ciddi şekilde yetersiz beslenmiş durumda olduğu belirtiliyor.Sanatçı daha sonra İsviçre'nin 50 franklık banknotunda yer alarak ülkenin kültürel sembollerinden biri haline gelmişti.<h2>Değişim ancak 1952 yılında başladı</h2>İsviçreli kadınların evlilik sonrasında vatandaşlıklarını koruyabilmeleri için ilk adım 1952 yılında atıldı.Bu tarihten itibaren kadınlara evlilik sırasında vatandaşlıklarını korumak istediklerini beyan etme hakkı tanındı. Ancak kadınların vatandaşlık hakkının eşlerinden tamamen bağımsız hale gelmesi için yaklaşık 1990 yılına kadar beklemek gerekti.Uzmanlar, bu sürecin İsviçre'de kadın hakları alanındaki en önemli mücadelelerden biri olduğunu belirtiyor.<h2>Geçmişle yüzleşme çağrısı</h2>Milletvekili Michèle Dünki-Bättig, devletin bu tarihi haksızlığı resmen kabul etmesi gerektiğini savunuyor.Dünki-Bättig'e göre ayrımcı yasalar nedeniyle vatandaşlığını kaybeden kadınların bugün yeniden vatandaşlık almak için normal vatandaşlığa kabul süreçlerinden geçmek zorunda kalması adil değil.Ayrıca uygulamanın etkilerinin yalnızca kadınlarla sınırlı kalmadığını, onların çocukları ve torunlarının da vatandaşlık hakları konusunda çeşitli sorunlarla karşılaştığını belirtiyor.Bu nedenle siyasetçi, geçmişin kapsamlı şekilde araştırılmasını, mağduriyetlerin belgelenmesini ve gerekli telafi adımlarının atılmasını talep ediyor.

İsviçre'nin unutulan mağdurları: Evlendiği için vatandaşlıktan çıkarılan kadınlar

İsviçre'nin Cenevre Kantonu'nda 2025 yılında yürürlüğe giren yeni araç vergisi sistemi yargıdan döndü. Cenevre İdare Mahkemesi, karbondioksit (CO₂) emisyonuna göre hesaplanan yeni verginin hatalı uygulandığına karar verdi.

Mahkeme dur dedi

Kararın ardından binlerce araç sahibinin fazla vergi ödemiş olabileceği gündeme geldi.Mahkeme, kantonun araç tescil dairesinin vergi hesaplamalarında temel bir hata yaptığını belirterek bazı sürücülere gönderilen vergi faturalarının yasal sınırların çok üzerinde olduğunu açıkladı.<h2>Yeni sistem çevreyi korumayı hedefliyordu</h2>Cenevre'de 2025 yılından itibaren benzinli ve dizel araçlar artık motor gücüne göre değil, çevreye saldıkları CO₂ miktarına göre vergilendirilmeye başlandı.2024 yılında halk oylamasıyla kabul edilen düzenleme, "kirleten öder" ilkesini güçlendirmeyi amaçlıyordu. Ancak uygulamanın başlamasından kısa süre sonra birçok araç sahibi beklenmedik derecede yüksek vergi faturalarıyla karşılaştı.Tepkilerin artması üzerine kanton parlamentosu vergi artışlarını geçici olarak sınırlandırmak zorunda kalmıştı.<h2>Mahkemeye göre hesaplama yöntemi yanlış</h2>Mahkemenin kararına göre sorun vergi oranlarının yüksek olmasından değil, hesaplama yönteminin yanlış uygulanmasından kaynaklanıyor.Hakimler, CO₂ emisyonuna bağlı vergi sisteminin gelir vergisindeki artan oranlı sisteme benzer şekilde uygulanması gerektiğini belirtti. Buna göre farklı emisyon seviyeleri ayrı ayrı vergilendirilmeli.Ancak araç dairesinin, araçların toplam CO₂ emisyonuna doğrudan en yüksek vergi oranını uyguladığı ve bu nedenle verginin gereğinden fazla çıktığı tespit edildi.<h2>Bazı sürücüler dört kat fazla vergi ödedi</h2>Mahkeme kararında yer alan örnekler, hatanın boyutunu ortaya koydu.Bir Renault sürücüsüne gönderilen 767,50 franklık vergi faturasının aslında 266,25 frank olması gerektiği belirtildi.Bir başka örnekte ise Porsche Cayenne sahibi bir sürücünün ödemesi gereken vergi 839,75 frank olmasına rağmen kendisine 3 bin 768 franklık fatura gönderildiği ortaya çıktı.Bu durumda sürücünün yaklaşık dört buçuk kat fazla vergilendirildiği belirlendi.<h2>Binlerce dosya yeniden incelenebilir</h2>Mahkeme, davayı açan araç sahipleri için vergi hesaplamalarının yeniden yapılmasına hükmetti.Kararın yalnızca başvuru sahiplerini mi kapsayacağı yoksa tüm araç sahiplerine uygulanıp uygulanmayacağı henüz netlik kazanmadı. Ancak uzmanlar, 2025 ve 2026 yıllarında düzenlenen çok sayıda vergi tahakkukunun yeniden hesaplanmasının gündeme gelebileceğini belirtiyor.Bu durumun kanton bütçesi üzerinde de önemli bir mali yük oluşturabileceği ifade ediliyor.<h2>Kanton yönetimi kararı inceliyor</h2>Konudan sorumlu Cenevre Sağlık ve Hareketlilik Departmanı, mahkeme kararlarını değerlendirdiklerini açıkladı.Yetkililer şu aşamada temyiz yoluna gidilip gidilmeyeceği konusunda karar vermediklerini belirtti. Kantonun üst mahkemeye başvurup başvurmayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.Kararın kesinleşmesi halinde, fazla vergi ödeyen binlerce araç sahibinin geri ödeme talebinde bulunmasının önü açılabilir.

Cenevre'de araç vergisi skandalı: Binlerce sürücü fazla vergi ödemiş olabilir

Temiz oteller, pırıl pırıl ofisler, hijyenik yüzme havuzları ve düzenli evler... Günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan temizlik hizmetleri çoğu zaman fark edilmiyor. Oysa binlerce insan, başkalarının sağlıklı ve konforlu bir ortamda yaşayabilmesi için her gün yoğun bir emek harcıyor.

75 bin kişi çalışıyor

İsviçre'de yaklaşık 75 bin kişi temizlik sektöründe çalışıyor. Ancak uzmanlara göre toplum, temizliğin sonucunu görse de bu işi yapan insanları çoğu zaman fark etmiyor.<h2>Gün daha insanlar gelmeden başlıyor</h2>Appenzell'deki bir kapalı yüzme havuzunda çalışan Heidi Walter'ın mesaisi sabahın erken saatlerinde başlıyor. Havuz ziyaretçileri gelmeden önce saunaların, duşların, tuvaletlerin ve dinlenme alanlarının eksiksiz şekilde temizlenmesi gerekiyor.Temizlik yalnızca görünen yüzeylerle sınırlı değil. Kireç temizliği, giderlerin kontrolü, dezenfeksiyon işlemleri ve hijyen standartlarının korunması da günlük işlerin önemli bir parçasını oluşturuyor.Walter, her sabah zamana karşı yarıştıklarını belirterek, ziyaretçiler gelmeden önce her şeyin hazır olması gerektiğini söylüyor. Misafirler havuza ulaştığında ise yapılan çalışmanın izleri çoktan ortadan kalkmış oluyor.<h2>Temizlik birçok kişi için bir geçim kaynağı</h2>İsviçre'de temizlik sektörü yalnızca ek bir görev değil, on binlerce insan için temel geçim kaynağı durumunda.Sektörde 2004 yılından bu yana toplu iş sözleşmesi uygulanıyor. Bu sayede çalışanların ücret ve çalışma koşullarında önemli iyileştirmeler sağlandı. Günümüzde sektördeki asgari saatlik ücret 21,40 İsviçre Frangı seviyesinde bulunuyor.Ancak sektör çalışanları, işlerinin toplum tarafından yeterince görünür olmadığını düşünüyor.<h2>Mesleğini yapabilmek için temizlik yapıyor</h2>Portekiz'den İsviçre'ye gelen Catarina Sofia Bastos da Silva da bu çalışanlardan biri. Asıl mesleği diş hijyenistliği olan genç kadın, İsviçre'de yeniden kendi alanında çalışabilmek için Almanca öğrenmek zorunda.Dil kurslarının maliyetini karşılamak amacıyla temizlik sektöründe çalışmaya başlayan Bastos da Silva, yaptığı işi geçici bir çözüm olarak görse de işinden memnun olduğunu ifade ediyor.Müşterilerden gelen teşekkür mesajlarının ve gördüğü takdirin kendisini motive ettiğini belirten genç kadın, insanları mutlu etmeyi sevdiğini söylüyor.<h2>Temizlik işine yönelik önyargılar sürüyor</h2>Temizlik ekiplerinin yöneticilerinden Helena Campos Gomes de yıllar önce Portekiz'den İsviçre'ye taşındı. Ekonomi eğitimi alan ve daha önce bir süpermarket yöneten Gomes, geçmişte temizlik işine farklı gözle baktığını kabul ediyor.Toplumda hâlâ birçok kişinin temizlik işlerini son çare olarak görülen bir meslek şeklinde değerlendirdiğini söyleyen Gomes, bu algının gerçeği yansıtmadığını düşünüyor.Ona göre iyi bir ekip ortamı, müşterilerden gelen olumlu geri dönüşler ve iş arkadaşlarıyla kurulan dayanışma, bu mesleği değerli kılan unsurlar arasında yer alıyor.<h2>Görülen sonuç, görünmeyen emek</h2>University of Zurich bünyesinde temizlik sektöründeki çalışma koşulları üzerine araştırmalar yapan Reta Barfuss'a göre temizlik çalışanlarının karşılaştığı en büyük sorunlardan biri görünmezlik.Barfuss, birçok temizlik görevlisinin çalıştığı kurumun bir parçası gibi hissedemediğini belirtiyor. Bazı çalışanlar, yıllarca aynı kurumda görev yapmalarına rağmen ekip etkinliklerine davet edilmediklerini veya çalışma arkadaşları tarafından yeterince tanınmadıklarını anlatıyor.Uzmanlara göre son yıllarda temizlik hizmetlerinin dış kaynak şirketlerine devredilmesi de bu görünmezliği artırıyor. Temizlik personeli çoğu zaman diğer çalışanlar işe başlamadan önce ya da işten çıktıktan sonra görev yaptığı için kurumun sosyal yaşamının dışında kalabiliyor.<h2>Zorlu çalışma koşulları da gündemde</h2>Sektörde çalışan bazı kişiler düşük ücretler, karşılanmayan ulaşım süreleri veya ayrımcılık gibi sorunlarla karşılaştıklarını ifade ediyor. Bununla birlikte işverenlerinden ve müşterilerinden destek gördüğünü söyleyen çalışanların sayısı da az değil.Uzmanlar, temizlik sektörünün toplumun işleyişi için vazgeçilmez olduğunu vurgularken, çalışanların emeğinin daha fazla görünür hale getirilmesi gerektiğini belirtiyor.Çünkü her gün kullanılan temiz ofislerin, otellerin, okulların ve yüzme havuzlarının arkasında çoğu zaman fark edilmeyen büyük bir emek bulunuyor.

Temizlik sektöründe çalışanların sessiz mücadelesi

İsviçre'de meme kanserinin erken teşhisine yönelik tarama programları kantonlar arasında önemli farklılıklar gösteriyor. Özellikle Orta İsviçre bölgesindeki kantonlar bu konuda ülke genelinin gerisinde kalırken, Luzern Kantonu uzun süredir devam eden eksikliği gidermek için yeni bir uygulamayı hayata geçiriyor.

Erken teşhis hayat kurtarıyor

Temmuz 2026'dan itibaren Luzern'de yaşayan ve 50 ile 74 yaş arasındaki tüm kadınlar, meme kanseri taraması için kişisel davet mektubu alacak. Program kapsamında kadınlar düzenli olarak mamografi muayenesine davet edilecek.<h2>Luzern'de yeni tarama programı başlıyor</h2>Mamografi, meme dokusunun röntgen görüntülerinin alınmasıyla gerçekleştirilen ve meme kanserinin erken teşhis edilmesini amaçlayan bir yöntem olarak biliniyor.Yeni uygulama kapsamında yapılacak mamografi çekimlerinin maliyeti temel sağlık sigortası tarafından karşılanacak. Katılımcıların yalnızca yaklaşık 15 franklık katkı payını ödemesi gerekecek.Tarama işlemleri iki yılda bir tekrarlanacak ve programa katılım tamamen gönüllü olacak.<h2>Orta İsviçre diğer kantonların gerisinde kaldı</h2>Luzern'in başlattığı program, bölgedeki önemli bir eksikliği gidermeyi hedefliyor. Çünkü Luzern'in de içinde bulunduğu Orta İsviçre'deki altı kanton, meme kanseri taramaları konusunda ülkenin birçok bölgesine göre daha yavaş hareket etti.Bugüne kadar merkezi bir organizasyon bulunmadığı için ek sağlık sigortası olmayan kadınlar önleyici mamografi muayenelerinin ücretini çoğu zaman kendileri karşılamak zorunda kalıyordu.Özellikle Fransızca konuşulan Batı İsviçre kantonlarının birçoğu meme kanseri tarama programlarını daha 1990'lı yıllarda uygulamaya koymuştu.<h2>Tarama programları ülke genelinde yaygınlaşıyor</h2>Günümüzde İsviçre'de 16 kantonda aktif meme kanseri tarama programı bulunuyor. Yedi kantonda ise uygulamanın başlatılması veya genişletilmesi için çalışmalar sürüyor.Bu konuda en geride kalan kantonlar arasında Zürih, Obwalden ve Nidwalden yer alıyor. Söz konusu kantonlarda da benzer programların oluşturulması için siyasi girişimler devam ediyor.<h2>Erken teşhis tedavi şansını artırıyor</h2>Luzern Sağlık Direktörü Michaela Tschuor, programın hayata geçirilmesinde 2024 yılında yayımlanan bölgesel bir araştırmanın önemli rol oynadığını belirtti.Araştırmaya göre düzenli ve organize tarama programlarının uygulandığı kantonlarda ağır hastalık vakalarına daha az rastlanıyor.Luzern Kanton Hastanesi Meme Merkezi Başkanı Dr. Susanne Bucher ise tümörlerin erken aşamada tespit edilmesinin tedavi sürecini önemli ölçüde kolaylaştırdığını ifade ediyor. Uzmanlara göre erken teşhis sayesinde daha hafif tedavi yöntemleri uygulanabiliyor ve iyileşme şansı belirgin şekilde artıyor.Yetkililer, programın temel amacının kadınların daha erken teşhis sayesinde sağlıklarını koruyabilmesi ve gereksiz acıların önlenmesi olduğunu vurguluyor.<h2>Sonuçlar sekiz gün içinde açıklanacak</h2>Luzern'de önümüzdeki haftalarda ilk davet mektupları ve bilgilendirme broşürleri gönderilmeye başlanacak.Program, halen meme kanseri teşhisi bulunmayan ve son mamografi muayenesinin üzerinden en az 12 ay geçmiş kadınları kapsıyor.Katılımcılar muayenelerini hangi radyoloji merkezinde yaptıracaklarını kendileri seçebilecek. Çekilen görüntüler ise iki farklı uzman doktor tarafından bağımsız olarak değerlendirilecek.Muayenenin ardından en geç sekiz gün içerisinde sonuçlar kadınlara bildirilecek. Böylece ek inceleme gerekip gerekmediği veya herhangi bir sağlık sorununun bulunup bulunmadığı kısa sürede öğrenilebilecek.

Meme kanseriyle mücadelede yeni dönem: Luzern kadınlara davet gönderecek

Zürih kentinde cuma günü etkili olan şiddetli fırtına can aldı. Fırtına sırasında üzerine kopan bir ağaç dalı düşen 16 yaşındaki genç kız, kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi.

Genç kız hayatını kaybetti

Zürih Koruma ve Kurtarma Birimi (Schutz &amp; Rettung Zürich), genç kızın tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığını açıkladı. Olayın ardından ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan genç, günlerdir yoğun bakımda tedavi görüyordu.Kaza, Zürih’in 8. bölgesinde meydana geldi. Yetkililer olayın tam olarak nasıl gerçekleştiğinin ve ölüm nedeninin belirlenmesi için soruşturma başlatıldığını duyurdu. Soruşturma, Zürih Şehir Polisi, Adli Tıp Enstitüsü ve savcılık tarafından yürütülüyor.<h3>Fırtına yüzlerce müdahaleye neden oldu</h3>Cuma akşamı İsviçre’nin birçok bölgesinde etkili olan gök gürültülü sağanak ve fırtınalar özellikle Zürih kantonunda büyük hasara yol açtı. Urdorf yönünden gelerek Winterthur istikametine ilerleyen fırtına sistemi yaklaşık iki saat boyunca Zürih şehir merkezinde etkili oldu.Koruma ve Kurtarma Birimi verilerine göre saat 17.30 ile 21.00 arasında yalnızca Zürih kentinde yaklaşık 270 acil müdahale gerçekleştirildi. Ambulans ekipleri 50 farklı vakaya müdahale etti.Aynı zaman diliminde acil çağrı merkezine 730 itfaiye ve 130 sağlık ihbarı ulaştı. Kanton genelinde toplam 680 itfaiye görevlendirmesi yapıldı.<h3>Birçok bölgede ağaçlar devrildi</h3>Fırtına nedeniyle çok sayıda ağaç devrilirken, bazı araçlar ve binalar da zarar gördü. En fazla etkilenen bölgeler arasında Zürih kentinin yanı sıra Bülach, Bassersdorf, Dübendorf, Erlenbach ve Meilen yer aldı.Yetkililer, şiddetli hava olaylarının ardından vatandaşları parklar ve ağaçlık alanlarda dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Zürih’te fırtına can aldı: 16 yaşındaki genç yaşam savaşını kaybetti

İsviçre’de büyük yangınlar, ağır trafik kazaları, ani ölümler, intihar vakaları veya doğal afetler sonrasında olay yerine sadece polis, itfaiye ve sağlık ekipleri gitmiyor. Travmatik olaylardan etkilenen insanlara psikolojik destek sağlamak için görev yapan Care Team ekipleri de sahada yer alıyor. 

Care Team gönüllüleri

Peki insanların en zor anlarında yanlarında olan bu gönüllüler kimlerden oluşuyor ve neden bu görevi üstleniyor?<h3>En zor günlerde devreye giriyorlar</h3>Care Team ekipleri, insanların hayatlarında yaşadıkları en ağır olayların ardından psikolojik ilk yardım sağlıyor. İsviçre’de Rupperswil’de yaşanan dört kişilik aile cinayeti, Crans-Montana’daki ölümcül yangın felaketi ve Menznau’daki silahlı saldırı gibi birçok olayda bu ekipler görev aldı.Ekiplerde psikologlar, psikoterapistler, sağlık çalışanları ve özel eğitim almış gönüllüler bulunuyor. Amaç, olayın hemen ardından insanların yaşadığı şok ve travmanın etkilerini hafifletmek ve gerekli desteği sunmak.<h3>Solothurn yeni gönüllüler yetiştiriyor</h3>Solothurn Kantonu’nda geçtiğimiz yıl Care Team üyelerinin sayısının yetersiz kalması üzerine yeni gönüllüler için çağrı yapıldı. Beklenenin üzerinde ilgi gören başvurular sonucunda yeni ekip üyeleri eğitime alındı.Care Team sorumlusu Urs Rickenbacher, özellikle kriz anlarında sakin kalabilen ve danışmanlık deneyimi bulunan kişilerin tercih edildiğini belirtiyor.Dört gün süren eğitim programında katılımcılar hem teorik bilgiler alıyor hem de gerçek olay senaryolarına dayalı uygulamalar yapıyor.<h3>Kendi yaşadıkları acılar onları motive ediyor</h3>Uzmanlara göre Care Team gönüllülerinin önemli bir kısmı geçmişte kendileri veya yakınları aracılığıyla ağır kayıplar ve travmalar yaşamış kişilerden oluşuyor.Bu insanlar zor zamanlarında kendilerine destek olan kişileri unutmadıkları için aynı desteği başkalarına vermek istiyor. Bazıları ise kriz anlarında doğal olarak sakin kalabildiklerini ve insanlara yardımcı olabildiklerini fark ettikleri için bu göreve yöneliyor.Rickenbacher, “Çoğu insan zor bir durumla karşılaştığında uzaklaşmak ister. Care Team üyeleri ise tam tersine, insanların en çok yardıma ihtiyaç duyduğu anda onların yanına gider” diyor.<h3>“İnsanlar bana neden bunu yaptığımı soruyor”</h3>Yeni eğitim alan gönüllülerden 30 yaşındaki psikolog Aline Berberat, bir iş arkadaşının hayatını kaybetmesinin ardından Care Team çalışmalarını yakından tanıdığını söylüyor.Yakın çevresindeki birçok kişinin bu göreve başlamasına şaşırdığını belirten Berberat, özellikle çocuk ölümleri gibi olayların herkes için çok zor olduğunu ifade ediyor.Ancak ekip çalışmasının büyük avantaj sağladığını vurgulayan Berberat, gönüllülerin istemedikleri veya kişisel geçmişleri nedeniyle zorlanabilecekleri vakalara gitmeme hakkına sahip olduklarını da hatırlatıyor.<h3>En büyük zorluk: Sürekli hazır olmak</h3>Care Team üyeleri günün 24 saati ulaşılabilir olmak zorunda. Acil durum çağrıları gece yarısında ya da sabaha karşı gelebiliyor.Uzun süreli nöbet sistemi nedeniyle bazı gönüllülerin zamanla görevden ayrıldığını belirten yetkililer, psikolojik yükten çok sürekli hazır olma zorunluluğunun daha fazla yıpratıcı olabildiğini ifade ediyor.<h3>Toplum için önemli bir görev</h3>Uzmanlar, Care Team ekiplerinin yaptığı işin yalnızca psikolojik destek vermekten ibaret olmadığını belirtiyor. Travmatik olayların ardından insanların yalnız olmadığını hissetmesi, yaşadıkları süreci daha sağlıklı atlatabilmeleri açısından büyük önem taşıyor.Bu nedenle İsviçre genelinde kantonlar yeni gönüllüler yetiştirmeye ve ekipleri güçlendirmeye devam ediyor.

İsviçre’nin görünmeyen acil yardım ekipleri

İsviçre Federal Hükümeti, Ukrayna’daki savaşın devam etmesi nedeniyle Ukraynalı mülteciler için uygulanan S koruma statüsünün Mart 2027 sonrasına uzatılmasını değerlendiriyor. Hükümet ayrıca askerlik yükümlülüğü bulunan Ukraynalı erkeklerin gelecekte bu statünün dışında bırakılmasını da masaya yatırdı.

Ukraynalı mülteciler

Adalet Bakanı Beat Jans, düzenlediği basın toplantısında Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaşın sürdüğünü ve yakın zamanda kalıcı bir barış ihtimalinin görünmediğini belirtti. Bu nedenle mevcut koşullarda S statüsünün devam ettirilmesinin en uygun çözüm olarak görüldüğünü ifade etti.<h2>İsviçre’de yaklaşık 72 bin kişi S statüsüyle yaşıyor</h2>Federal hükümetin verilerine göre şu anda yaklaşık 72 bin Ukraynalı İsviçre’de S koruma statüsü kapsamında bulunuyor. Bunların yaklaşık 46 bini savaşın başladığı 2022 yılında ülkeye geldi.S statüsü, savaş veya olağanüstü krizlerden kaçan kişilere hızlı şekilde oturma hakkı tanıyor. Bu kişiler normal iltica prosedüründen geçmeden İsviçre’de çalışma ve yaşama imkanına sahip oluyor.<h2>Sosyal yardım sisteminde değişiklik gündemde</h2>Federal hükümet, Mart 2027’den itibaren kantonlara sosyal yardım konusunda daha fazla yetki verilmesini de planlıyor.Mevcut düzenlemelere göre bir kişi S statüsüyle beş yıl İsviçre’de kaldığında, bu statüye bağlı B oturum izni alma hakkı kazanıyor ve İsviçre vatandaşlarıyla benzer sosyal yardım haklarından yararlanabiliyor.Ancak Federal Hükümet’in hazırladığı 2027 Tasarruf Paketi kapsamında, beş yıldan uzun süredir S statüsüne sahip kişiler için federal mali destek öngörülmüyor. Bu nedenle oluşabilecek ek maliyetlerin yönetilebilmesi amacıyla kantonlara daha geniş hareket alanı verilmesi planlanıyor.<h2>Üç farklı senaryo hazırlanıyor</h2>Federal Göç Sekreterliği (SEM), kantonlar, şehirler ve belediyeler tarafından hazırlanan “S Statüsünün Geleceği” adlı çalışma üç farklı senaryoyu içeriyor:<ul><li>S statüsünün mevcut haliyle devam ettirilmesi,</li><li>Ukrayna’da kalıcı ateşkes sağlanması halinde statünün tamamen kaldırılması,</li><li>Savaşın sürmesine rağmen statüden kademeli çıkış planının uygulanması.</li></ul>Federal Hükümet bu çalışmayı karar sürecinin temel hazırlık belgesi olarak değerlendiriyor.<h2>Nihai karar yaz sonunda verilecek</h2>Konuya ilişkin istişare süreci 2026 yazının sonuna kadar devam edecek. Federal Hükümet, değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından yaz bitmeden nihai kararını açıklamayı planlıyor.Beat Jans, İsviçre’nin şimdiye kadar S statüsü konusunda Avrupa Birliği ile yakın koordinasyon içinde hareket ettiğini ve gelecekte de bu iş birliğinin sürdürüleceğini vurguladı.

İsviçre, Ukraynalılar için S statüsünü uzatmayı değerlendiriyor

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…

TOHUM’un yolculuğu: Cenevre’den dünyaya açılan Türk tasarımcı Verda Alaton

Cenevre’de yaşayan bağımsız sanat editörü ve sanat yazarı Nazlı Kök Akbaş, sanat dünyasındaki çok yönlü birikimini uluslararası deneyimleriyle harmanlayan bir isim. Mimarlık ve şehir planlaması geçmişinden gelen gözlem gücüyle, sanatın mekanla, insanla ve zamanla kurduğu ilişkiyi incelikli bir dille aktarıyor. 

Sanatın nabzını yazmak

Onun yazılarında bir serginin duygusu, bir sanatçının sessiz ifadesi ya da bir kentin estetik ritmi iç içe geçiyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Akbaş, Japonya’da JICA Programı kapsamında Proje Yönetimi sertifikasını almış ve bu dönemi yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor. Ardından Cenevre Üniversitesi’nde Uluslararası Gelişim Projeleri yüksek lisansını tamamlamış, aynı üniversitenin Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak çalışmalar yürütmüş. 2011 yılında Londra’daki Christie’s eğitim kurumunda aldığı eğitimle Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika sahibi olan Akbaş, müzeler, galeriler, küratörler ve sanatçılarla kurduğu yakın temaslar sayesinde sanat dünyasının nabzını tutmakta; ayrıntılı araştırmalarla desteklenen yazılarında sanat piyasasının dinamiklerini düzenli olarak irdeliyor. Prestijli bir İsviçre yaşam dergisinde sanat editörü olarak köşe yazılarına devam eden Nazlı Kök Akbaş, sanat tarihine meraklı, gözlemci ve derinlikli yaklaşımıyla dikkat çekiyor.Kendisi, Nazlı Kök Akbaş Art Reports platformunda sergilerden notlar, sanatçılarla röportajlar ve kültürel izlenimlerini paylaşıyor. Sanatı bir “rapor”un ötesinde yaşayan bir deneyim olarak gören Nazlı Hanım ile hem gözlem gücünü hem de bağımsız üretimin anlamını konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular<ul><li>Nazlı Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?&nbsp;</li></ul>Öncelikle çok teşekkür ederim. Memnuniyetle… Ben Mevlana Celaleddin Rumi’nin şehri, Konya’da doğdum. Harika bir gençlik geçirdiğimi düşünüyorum; çok hareketli, sportif ve meraklı bir gençtim. Üniversite eğitimimi Ankara’da, ODTÜ’de tamamladım. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 15 yıl görev yaptım.2001 yılında, devletimizin Japonya devleti ile yürüttüğü özel bir çalışma ve eğitim iş birliği projesi kapsamında, ülkemizi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni temsil eden uzman olarak Japonya’ya gitmeye hak kazandım. Japonya çok özel bir ülke; etkisini hâlâ her adımımda hissediyorum. En kısa zamanda tekrar dönmeyi planlıyorum.2004 yılında Cenevre’ye taşındım ve hemen Cenevre Üniversitesi’nin yolunu tuttum. Öğrenmeye olan tutkum hiçbir yaşımda eksilmedi; aksine artarak devam etti. Cenevre Üniversitesi Uluslararası Gelişme Politikaları Fakültesi’nde yüksek lisans programını tamamladım ve Fransızca dil programına katıldım. Ardından, 2010 yılında yine Cenevre Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak başladığım dört yıllık bir programı tamamladım.Öğrenmeye başlayınca, aslında ne kadar az bildiğinizi daha iyi anlıyorsunuz ve durmadan yeni öğrenme programları geliştiriyorsunuz; ben de tam olarak bu şekilde ilerliyorum.Sanat tarihi eğitimim sırasında, her sanat profesyonelinin yolunun geçtiği gibi, benim yolum da Christie’s eğitim programından geçti. 2011 yılında Londra’da, Christie’s eğitim kurumunda Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika programını tamamladım.Tüm bu eğitim projelerini taçlandırmak adına, bildiğiniz üzere 2024 yılında&nbsp;Nazlı Kök Akbaş Sanat Haberleri Cenevre – İsviçre&nbsp;sitesini kurdum ve akredite sanat habercisi olarak çok yoğun, bir o kadar da keyifli bir döneme başladım. Yaklaşık bir yıl içinde 20’nin üzerinde önemli sanat projesini takip ederek, dünyanın dört bir yanından gelen sanat muhabirleriyle birlikte basın toplantılarına katıldım ve 30 civarında sanat makalesi yayımladım.Her şey çok hızlı ve etkileyici bir şekilde ilerledi. Dünya çapında tanınmış sanatçılarla röportajlar yaptım. Ayrıca, prestijli bir İsviçre dergisinde sanat editörü olarak köşe yazıları yazıyorum. Yeni sezon benim için heyecan verici; birçok yeni projeye başlıyorum, hepsini birazdan sizinle konuşacağız.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84306.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | BEYELER Vakıf Yayoi Kusama Sergisi Basın Toplantısı</figcaption></figure><ul><li>Sizi sanatın dünyasına çeken şey neydi?&nbsp;Bu yola nasıl başladınız?</li></ul>Sanat, hayatımda her zaman çok önemli bir yer tuttu. Müzeler, çok küçük yaşlarımdan itibaren bana birer hayaller diyarı gibi gelirdi. Sanat eserlerine bakarken zamanı unuturum; hâlâ da öyledir.Bana göre sanat; tüm özgürlüklerin, ifadenin, yaratıcılığın ve özgün bir dil geliştirme cesaretinin bir bütünüdür. Sanatçılar her zaman beni çok etkilemiştir. Düşüncenin özgürce dans ettiği, gündelik hayatımızda hayal etmemizin bile mümkün olamayacağı dünyaları bize sanat ve sanatçılar açar.Bu duyguların peşinden gitmek, onları yazmak, konuşmak ve sanat haberlerini geniş kitlelerle paylaşmak… İşte bu, benim en büyük merakım, hatta tutkum.<ul><li>Sanat haberleri ve röportajlar yazarken sizi en çok ne motive ediyor?</li></ul>Ben çok meraklı bir yapıya sahibim; bilgi edinmek ve yeni şeyler öğrenmek benim için büyük bir keyif. Yeni bir serginin basın toplantısına davet edildiğimde, her defasında çocukça bir sevinç ve heyecan duyuyorum. Toplantı öncesinde, “daha çok öğrenmeliyim, daha derin araştırmalıyım” düşüncesiyle konuyu detaylı biçimde inceliyorum.Dünyanın dört bir yanından gelen sanat editörleriyle eş zamanlı olarak bir sergiyi takip ediyor olmak benim için hem keyifli hem de heyecan verici bir deneyim. Bu sürecin hakkını verebilmek için büyük bir motivasyonla çalışıyorum.Tabii ki güçlü bir akademik altyapıya sahip olmam bu araştırmalarımda bana çok yardımcı oluyor. Özellikle İsviçre üniversitelerinin çok kapsamlı sanat arşivleri var. Cenevre Üniversitesi’nin eski bir yüksek lisans öğrencisi olarak her türlü dokümana kolaylıkla erişip bilgi alabiliyorum. Bazen fakültedeki profesörlerimle ya da İsviçre’de yaşayan sanat eleştirmenleriyle de konuların detaylarını istişare ediyorum.&nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84307.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Sunhee Choi, Choi &amp; Choi Gallery, Güney Kore</figcaption></figure><ul><li>Cenevre gibi uluslararası bir kentte sanat sahnesini nasıl tanımlarsınız?</li></ul>Cenevre bir kesişme noktası; her alandan uzmanların ve profesyonellerin yollarının mutlaka dünya ölçeğinde geçtiği, çok nadide bir şehir. Kalvinist kültürün benim çok sevdiğim özelliği gereği “bling bling” değildir; yani gösterişten uzaktır. Bu da Cenevre’nin stratejik konumunu daha derin, sade ama etkili bir biçimde yansıtmasını sağlar.Finans sektöründe olduğu gibi sanat dünyasında da profesyonellerce çok iyi bilinir ki, Cenevre sanat piyasasında önemli bir role sahiptir. Özellikle son dönemde Avrupa sanat piyasasının merkezi Londra’dan Paris’e kaydığı için, Cenevre adeta Paris’in bir uzantısı -bir periferisi- haline gelmeye başladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde şehrin sanat sahnesini daha da canlandıracak gibi görünüyor.<ul><li>Yazılarınızda duyguyla analizi dengeleyen bir üslubunuz var.&nbsp;Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?</li></ul>Benim konseptim, sizin de takip ettiğiniz üzere, çok samimi ve filtresiz bir sanat editörlüğü ekolü üzerine kurulu. Müzelerde, vakıflarda ya da dünya çapında bir sanatçıyla gerçekleştirdiğim her karşılaşmada, son derece doğal ve içten bir yaklaşımı tercih ediyorum.Okuyucularıma da bu doğallığı, olduğu gibi, filtresiz biçimde aktarmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Bilginin samimiyetle aktarımı, benim en çok benimsediğim ve keyif aldığım yöntem.<ul><li>Bir sergiye girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey ne olur?</li></ul>Çok güzel bir soru, Özgür Hanım, teşekkür ederim. Ben bir sergiyi gezerken ilk olarak küratörünü merak ederim; çünkü biliyorsunuz, serginin hikâyesini kurgulayan kişidir küratör. Gitmeden önce mutlaka araştırırım.Sergiye girdiğimde yenilikleri keşfetmeyi severim. Aslında sergideki tüm detaylar ilgimi çeker; özellikle eserler arasındaki iletişim bana göre çok heyecan vericidir. Bazen daha önce bildiğiniz bir eser, öyle bir hikâye içinde sergilenir ki, size yepyeni bir pencere açar. Eseri yeniden, bambaşka bir bağlamda kavrar, farklı bir şekilde anlarsınız; hatta bazen yeniden seversiniz, bazen de tam tersi olur.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84308.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Bir röportaj veya yazı hazırlarken süreç sizin için nasıl ilerliyor; not almak, gözlem yapmak, yazmak?</li></ul>Ben işlerimde çok detaylı ve hızlı ilerlemeyi seviyorum; buna mecburum da, çünkü artık her şey çok hızlı ilerliyor. Basın toplantılarında mutlaka ses ve görüntü kayıtları alıyorum. Sergi yetkililerine ulaşarak pek çok soru sorarım. Yazılı not tutmak yerine, diktafona kendi yorumlarımı kaydederim.Daha sonra, trende ya da uçakta bu kayıtları hemen metne dönüştürürüm. En kısa zamanda da haberleri ve izlenimlerimi platformlarımda paylaşırım.<ul><li>Sanatçılarla yaptığınız söyleşilerde sizi en çok etkileyen anlardan biri neydi, anlatabilir misiniz?</li></ul>Aslında her röportaj ayrı bir hikâye. Ben en çok, sanatçıların doğallıklarını ve yaratım süreçlerindeki heyecanlarını paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bazen ise, ne kadar büyük zorluklar içinde olduklarını görmek beni gerçekten çok üzüyor.<ul><li>Yazılarınızda sanatın toplumsal yönüne de değiniyorsunuz. Sizce sanat bugün toplumla nasıl bir ilişki kurmalı?</li></ul>Bu, benim temel çalışma prensiplerimden biridir; sorduğunuz için teşekkür ederim. Ben, sanatın&nbsp;demokratizasyonuna çok gönül vermiş&nbsp;bir sanat editörüyüm. Benim için sanatın herkese açık ve ulaşılabilir olması son derece önemli.Bu nedenle, çalışmalarımın mümkün olduğunca geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması, sanatı olabildiğince çok insanla paylaşmak, en büyük hedefim ve motivasyonum.“Bana göre sanat,&nbsp;‘sanat için’den ziyade&nbsp;herkes için!” diyor Nazlı Hanım gülümseyerek.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84309.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Freelance çalışmak size nasıl bir özgürlük veya zorluk getiriyor?</li></ul>Evet, freelance çalışmak kişisel disiplin ve sorumluluk gerektiriyor. Düşünüldüğü gibi rahat olduğunu sanmıyorum. Aslında “her yer sizin ofisiniz” durumu, her an çalışabileceğiniz gerçeği, çok planlı olmayı zorunlu kılıyor.Öte yandan, randevularımı daha esnek saat dilimlerinde alabiliyorum ve sonrasında daha uygun saatlerde dinlenebiliyorum. Kısacası, bu çalışma sistemi oldukça sorumluluk gerektiriyor. Ayrıca, kendi patronunuz olduğunuzda kendinizi kandırmanız imkânsız; hiçbir projeyi rastgele yapamıyorsunuz ve sonuçta ortaya güzel işler çıkıyor.Ben kendimle hem çok eğlenceli hem de hayli katı bir patronum, kendi ismimle çalışıyor olmam bu durumu güçlendiriyor.<ul><li>Dijital platformlarda sanat üzerine yazmak, geleneksel basından nasıl farklı?</li></ul>Çok daha etkili gerçekten. Her yerde, her an bağlanıp okunabilmesi harika bir olanak. Trende, uçakta, parkta ya da bir bankta kısa bir molada, telefonunuzdan tüm makaleyi bir anda okuyabiliyorsunuz, bence bu harika.Geçen gün bir arkadaşım çok çarpıcı bir şey anlattı: İstanbul’da bir yakınını ziyarete gitmiş ve benim röportajımı televizyona aktarmışlar; kahvelerini alıp röportajı dinlemişler. Bayıldım bu fikre. Ne hoş değil mi? Bu dijital dönüşüm, doğru kullanıldığında bize inanılmaz fırsatlar sunuyor. Düşünün, aniden canınız isteyip harika bir sanat olayını, kahvenizi alıp iki üç arkadaşla izleyebiliyorsunuz.&nbsp;Şimdi uygulamalar var, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi. Mesela annem için, makalenin metnini anında Türkçeye çeviriyor benim web sitemde; sonra bunu sesli dinleyebiliyor.Gerçekten harika bir dönemde yaşıyoruz. Bütün bu dijital ilerlemeleri, doğru kullanıldığında, mükemmel buluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430a.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Pat Andrea, süper realism sanat hareketinin dünyaca meşhur yaşayan öncü usta ressamı</figcaption></figure><ul><li>Sosyal medya, sanatın anlatım biçimini nasıl değiştirdi sizce?</li></ul>Sosyal medya, sanatı çok olumlu bir şekilde destekledi. Öncesinde, sanat maalesef çoğunlukla lüks bir alan olarak ya da sadece belirli bir entelektüel birikime sahip grupların tekelinde olduğu zannedilirdi. Ama artık her sosyal gruptan ilgilenen kişiler, sosyal medya aracılığıyla sergileri izleyebilir ve her an yeni sanat haberlerinden haberdar olabilirler. Bu, gerçekten çok önemli bir gelişme ve benim için temel motivasyon kaynaklarından biri.<ul><li>Kendi estetik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlarsanız, bunlar ne olurdu?</li></ul>Benim estetik anlayışım öncelikle doğallık ve samimiyet üzerine kurulu. Zekice yapılmış her işe çok düşkünüm. İkinci olarak, bir objenin veya bir işin beni güncelden koparıp bambaşka bir perspektiften bakmaya sevk etmesi ve bir hikâyesinin olması, bana çok estetik görünür.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430b.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Özgür Mumcular ve Nazlı Kök Akbaş</figcaption></figure>•&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Önümüzdeki dönemde “Nazlı Kök Akbaş Art Reports”ta okuyucuları neler bekliyor?Yeni projelerim birkaç başlık altında toplanıyor ve beni çok heyecanlandırıyor. Öncelikle, kendi platformlarımda yazılarım ve röportajlarım yoğun bir şekilde devam edecek. Bunun yanı sıra, İsviçre’nin prestijli bir dergisinde sanat editörü olarak yazdığımı biliyorsunuz; dergim yılda dört sezon yayınlanıyor ve readers.com’da okunabiliyor. Ayrıca internet sitemi de oldukça geliştirdik.Yeni ve çok heyecan verici bir projem de bir katalog kitap yayımlamak. Kitap hem Türkçe hem İngilizce olacak, Türkiye ve İsviçre’de dağıtılacak. Yayın evimle çalışmalarımız hâlâ devam ediyor.Bütün bunlara ilaveten, benim için çok heyecan verici ve bir o kadar da önemli bir projeye destek veriyorum: TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun koordinatörlüğünü Işıl Nişli’nin yaptığı&nbsp;Sanatta Girişimcilik Projesi. Bu proje, kadın sanatçılara üretim, sergileme ve satış alanlarında destek olmayı; yeni teknolojik gelişmelere uyum sağlamalarına katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sanatçılara mentorluk, network ve satış ağlarını geliştirme desteği veriliyor.Sanatın ve kadın sanatçıların sanat ekosisteminde güçlü bir şekilde üretmeye devam etmeleri, iş dünyasıyla bağlantılarını sürdürmeleri için önemli projeler geliştiriliyor. Yakında İsviçre’de, tüm bu projeleri tanıtan bir toplantı düzenleyeceğiz. Bu projeyi çok önemli buluyorum. Çok teşekkür ederim Özgür Hanım ve Pusula Swiss’e de teşekkürlerimi sunuyorum.

Nazlı Kök Akbaş ile sanat ve gözlem üzerine

Hayatın yönünü genç yaşlarda okunan bir kitap değiştirebilir mi? Şiyma Barkın Kuzmin, lise yıllarında okuduğu bir kitap sonrası kurduğu hayalin peşinden gitmiş. 

İlişkilerde ve ebeveynlikte şefkatin gücü

Psikoloji eğitimiyle başlayan yolculuğunu Paris’in varoşlarında yaşayan çocuklardan, *İstanbul'da sokakta yaşayan çocuklara Amerika’daki yüksek lisans eğitimine, ardından UNICEF’te geçen çeyrek asırlık uluslararası kariyere taşımış. Afrika’dan Orta Doğu’ya, Orta Asya’dan Avrupa’ya uzanan çalışmalarıyla çocukların haklarının korunması ve daha iyi bir gelecek kurmaları için politikalar geliştirmiş ve hayata geçirilmelerine destek olmuş.Bugünse Cenevre’de yaşamını sürdüren konuğumuz, uzun yıllara dayanan profesyonel deneyimini kişisel gelişim ve ebeveynlik alanına aktarıyor. Olumlu ebeveynlik, şefkatli sorgulama ve koçluk üzerine aldığı eğitimlerle hem bireylere hem de ailelere yol gösteriyor. İçimizdeki çocukla barışmayı, özşefkati ve ilişkilerde derinleşmeyi odağına alarak eğitimler veriyor, koçluk yapıyor. Onunla hem geçmiş yolculuğunu hem de bugünkü çalışmalarını konuştuk.Röportaj: Özgür MUMCULAR<ul><li>Şiyma Kuzmin kimdir, bize kendinizi tanıtır mısınız?</li></ul>Her gün kendisinin daha iyi bir versiyonu olmak için okuyan, düşünen, çalışan, değişimin kendimizle başladığına inanan, barışa, eşitliğe ve iletişime gönül vermiş bir insan; çocukları ve çocuklar ile zaman geçirmekten çok keyif alan bir anne; ailesine, dostluğa, insanlığa ve tüm canlılara değer veren bir kadın.&nbsp;<ul><li>İçimizdeki çocukla şefkatli bir ilişki kurmak sizce neden bu kadar önemli?</li></ul>Doğan Cüceloğlu’nun sözleri ile “Uyanış, olduğu gibi kabul ettiğimiz dünyanın, düşündüğümüzden farklı olabileceğini anlamakla başlar”. Kendimizi tüm hallerimizle kabul edip, şefkatle yaklaştığımızda ve içimizdeki çocuğun küçükken ihtiyacı olup da alamadığı şefkati ona kendimiz verdiğinde, bizi sınırlayan inançları fark edebiliriz, ve bizi bağlayan zincirlerimizden kurtulabiliriz. İşte bu yüzden içimizdeki çocuğun ihtiyaçlarını fark etmek ve şefkatle yaklaşmak önemlidir.&nbsp;<ul><li>Lise yıllarında okuduğunuz&nbsp;İnsan İnsana&nbsp;kitabı sizi nasıl etkiledi, hayalinizi nasıl şekillendirdi?</li></ul>İnsan doğasını, ilişkileri, yaşadığımız toplumun bizi nasıl şekillendirdiğini, hayata olumlu bakmanın önemini düşündürttü. Okuduğum her satırda bu konular hakkında daha çok öğrenme istediği duydum. Sanırım psikoloji okumaya karar vermemde etkili olan etmenlerden biriydi bu kitap. Daha zor koşullardan gelen çocukların da kendilerini geliştirebilmeleri ve olabileceklerinin en iyi olabilmeleri için de çalışmaya o sıralarda karar verdim.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03913.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Boğaziçi Psikoloji’den sonra Paris’te varoşlarda çocuklarla çalıştığınız dönemde sizi en çok etkileyen deneyim neydi?</li></ul>Varsıl ve yoksul ayırımındaki sınıf eşitsizliğine karşı en iyi ilacın daha küçük yaştan çocukların okuma yazma becerilerinin geliştirilmesi ile olabileceğini gördüm. Her hafta sonu sırt çantamızda kitaplar, boyalar, defterlerle varoşlara gidiyor ve ailelerinin izniyle çocuklarla buluşup sıcak soğuk demeden açık havada farklı aktiviteler yapıyorduk. Birçok çocuğun evinde kitap yoktu. Küçük yaşta kitaplarla haşır neşir olma, eğlenerek öğrenme bu çocuklar için farklı bir hayatın kapılarını açıyor ve yoksulluk çarkından çıkabilmeleri için olanak sağlıyordu. Bu süreçte farklı kültürlerden, dinlerden gelen diğer gönüllüler ile de geçirdiğim zamanda, aslında insanların nereden gelirlerse gelsinler özlerinin benzer olduğunu gördüm.<ul><li>UNICEF’te 23 yıl boyunca farklı coğrafyalarda çalıştınız. Bu süreçte hangi anı sizin için unutulmaz oldu?</li></ul>O kadar çok unutamayacağım anım var ki ama bir &nbsp;tanesini &nbsp;düşündükçe, hem üzülüyor hem de yaptığım iş nedeniyle gurur duyuyorum. Özbekistan’da çalıştığım yıllarda projelerimden biri devlet bakımında olan çocukların aile ortamında yaşayabilmeleri için &nbsp;çocukların ailelerine destekle kendi aileleriyle kalabilmeleri mümkün olmadığı durumlarda &nbsp;koruyucu ailelik gibi, şefkatle bakılabilecekleri birebir ilgi alabilmeleri için hizmet modelleri geliştirmekti. &nbsp;Bu süreçte, farklı şehirlerdeki yurt ve yuvaları geziyor, çalışanlardan bilgi topluyor ve kurum bakımını değiştirmek için eğitim veriyorduk. Semerkant’ta bir yuvada yeni terk edilmiş 8-9 aylık Timur isimli bir bebek vardı. Timur’u ilk gördüğümde ufacık yüzünde kocaman bir gülümseme ile bana bakıyordu. Kollarını uzatıp kucağıma gelmek istedi. Aldım. O kadar güven dolu mutlu bir bebekti ki. İşim nedeniyle, aynı yuvaya birkaç sefer daha gittim. Her gittiğimde Timur’u soruyor ve özellikle görmek istiyordum. Geçen her ayla birlikte Timur’un yüzündeki gülüş biraz daha azalıyordu ve gözlerinin parlaklığı sönüyordu. Timur’a sevecen bir ev sağlamak çok isterdim. Öte yandan uzun vadede Timur gibi ailesinden ayrılmak durumunda kalan çocuklar için daha iyi hizmet modelleri, ve daha eğitimli bir uzman kadro oluşturulmasına katkıda bulunarak, yüzlerce çocuğun hayatına dolaylı olarak dokunabildim.Öte yandan, mutlulukla hatırladığım bir anımsa Tacikistan’da çalışırken duyma engelli çocukları bir çocuk korosu ile bir araya getirmek ve çocukların birlikte hem işaret dili hem şarkı söyleyerek sahnede John Lennon’ın Imagine&nbsp; şarkısını yorumlamalarıydı. Engelli ve engelsiz çocuklar ilk defa bu şekilde bir araya gelebildiler, birlikte ürettiler ve birbirlerini arkadaş olarak görebildiler.<ul><li>Uluslararası bir kurumda çalışırken edindiğiniz en önemli deneyim neydi, size ne kattı?</li></ul>Farklı kültürlerden gelen çok kişi ile birlikte çalışma imkanı buldum. Üstüne üstlük bunu kendi ülkemden ve kültürümden uzakta başka bir ülkede misafir konumundayken yapmayı öğrendim. Farklılıklarımız kadar benzerliklerimiz olduğunu, iyi niyetle ve saygıyla yaklaştığımda güvene dayalı ilişkiler yaratabileceğimi öğrendim. Ayrıca, konuşulmayan kodlar olduğunu ve bunları anlayıp aşabilmenin zaman aldığını da öğrendim. Bazen bize çok benziyor diye düşündüğüm kültürlerden gelen kişiler çok farklı olabilecek bir kültürden gelen birinden daha uzak olabiliyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03914.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Farklı kültürlerden gelen biriyle evli olmak ve çocuklarınızı “third culture kid” olarak yetiştirmek nasıl bir şey?</li></ul>Aynı ülkeden ve kültürden gelen iki insan bile bazen birbirlerini anlamakta zorlanıyor. Eşimle 20 yıldır birlikteyiz ve her gün yeni bir şey öğreniyoruz. Uzun süreli ilişkilerde hergün tekrar ilişkiye kendini adamak ve öğrenmeye açık olmak değerli. Ortak değerlerimizin olması ve birbirimizi anlamaya ve olduğumuz halimizle kabul etmeye olan adanmışlığımız bizi bir arada tutuyor. Çocuklarımız Türkiye'de sadece bir yıl -o da Covid döneminde- yaşadılar, eşimin ülkesinde ise bebekliklerinde yaşadılar. Dolayısı ile hem dillerimizi hem de kültürlerimizi sadece bizlerden öğrendiler. Dil bizim için çok önemliydi. O yüzden aramızda İngilizce ya da Fransızca konuşsak da çocuklarımızla doğduklarından beri sadece kendi dillerimizde konuştuk.&nbsp;Bence yemek, kültürün önemli bir parçası ve yemeklerimizi çocuklarımız biliyor ve seviyor. Aileler ile bağlantıya özen gösterdik. Benim ailem daha geniş olduğundan tatillerde Türkiye’ye gittik ama her yıl birkaç kere eşimin ailesini bize davet ettik. Çocuklarımız hem bizlerden öğrendiler hem de yaşadığımız birbirinden farklı ülkelerden deneyim kazandılar. En zorlandığımız konu ise “third culture kid” lerde çok görülen aidiyet hissi. Hem yaşadıkları yere uyum sağlamaları hem de kendi kültürleri ile bağlarının oluşması için özel çaba harcamak önemli.<ul><li>Cenevre’ye taşındığınızda kariyerinizde nasıl bir dönüm noktası yaşadınız?</li></ul>Daha önce benim işim nedeniyle farklı ülkelerde yaşadık Cenevre’ye ise eşimin işi nedeniyle taşındık. Çocuklarımız ergenliğe girmişti ve İsviçre onların altıncı ülkesiydi. Artık taşınmak istemediler. Ben de onları bırakmak ve başka bir ülkede görev almak istemedim. UNICEF’den ayrılmaya ve kendi işimi kurmaya karar verdim. Uzun yıllar büyük bir organizasyonda ve politika oluşturma düzeyinde çalıştıktan sonra birebir insanlara dokunmak bana çok iyi geldi.<ul><li>Dr. Gabor Maté’nin şefkatli sorgulama yöntemini ve koçluğu nasıl bir arada uyguluyorsunuz? Danışanlarınıza hem bir eğitmen hem de bir yol arkadaşısınız. Danışmanlık süreçlerinde en çok hangi konular gündeme geliyor?</li></ul>Genelde koçluk bugünden ileriye doğru hedeflerimizi belirleme ve hayalini kurduğumuz geleceği yaratmaya destek olma sürecidir. Şefkatli sorgulama ile ise çocukluğumuzda oluşturduğumuz ve bizi sınırlayan inanç kalıplarımızın ilk başlangıç zamanlarına yani geçmişimize doğru bir yolculuk yapılır. Benim çalışmalarımda gördüğüm, yaşadığımız zorlukları aşabilmek, gerek kendimizle gerek eşimiz, ailemiz ya da iş arkadaşlarımızla sağlıklı ilişkiler kurabilmemiz ise geçmişimizi iyi anlamak ve kendi iç çocuğumuza şefkatla yaklaşmaktan geçer. Ben bu iki yaklaşımı harmanlayarak kullanıyorum. Danışanlarımın ihtiyacı doğrultusunda hem geleceğe yönelik hedeflerinde destek oluyorum hem de içlerindeki çocuğu tanımalarını, kendi inanç kalıplarını farkedip kendilerine şefkatle yaklaşmalarına, kendi hikayelerine yeni bir gözle bakmalarına destek oluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03916.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Kendi çocuklarınızı yetiştirirken edindiğiniz profesyonel bilgilerin ne kadarını kullanıyorsunuz, ne kadarını bırakıyorsunuz?</li></ul>Çocuklarımı yetiştirirken aldığım eğitimlerin çok faydasını gördüm. &nbsp;Ama onların annesiyim, koçu, psikoloğu değil. Bunun ayrımını yapıyorum. Yapmazsam zaten -hele de şimdi ergen olarak- bana bunu çok iyi hatırlatıyorlar...<ul><li>Bugünden geleceğe baktığınızda kişisel hedefleriniz ve hayalleriniz neler?</li></ul>Bu tür bir desteğe ihtiyaç duyan daha çok kişiye ulaşabilmek istiyorum. İnsanların birbirlerini ve kendilerini dinleyebilecekleri, barışın ve anlayışın hakim olduğu bir dünyaya katkıda bulunmaya devam etmeyi hayal ediyorum.

Dört kıtada çocuklarla, şimdi içimizdeki çocukla

İsrail-Filistin çatışması ve özellikle Gazze’deki insani kriz, uluslararası siyasetin en tartışmalı gündemlerinden biri olmaya devam ediyor. Gazze’deki insani kriz her geçen gün derinleşirken, uluslararası toplumun sessizliği tartışmaları büyütüyor.

Filistin çıkmazı

Bu bağlamda (SP) Sozialdemokratische Partei Basel-Stadt üyesi ve aktivist Erol Malaydın ile İsrail’in kuruluş sürecinden bugüne uzanan tarihi arka planı, Gazze’de yaşanan trajediyi ve olası çözüm yollarını konuştuk. Malaydın, Batı’nın rolünü sert bir dille eleştirirken, son günlerde insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Sumud Filosu girişiminin de Filistin halkının sesi açısından önemli olduğunu, ancak saldırıları durdurmakta yetersiz kaldığını vurguluyor.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanI. Tarihsel Arka Plan1. Öncelikle, İsrail devletinin Filistin topraklarında nasıl kurulduğunu özetleyebilir misiniz? Temelde İngiltere ve Fransa arasındaki Sykes-Picot Antlaşması ile başladı. Ardından Balfour’un (Jaffa’dan Hayfa’ya kadar olan kıyıyı Hindistan’a güvenli şekilde kaçırdığı çalıntı malları götürmek için almak istemesi) planları devreye girdi. Osmanlılar da Birinci Dünya Savaşı’nı kaybedince, Levant bölgesindeki koruma ortadan kalktı ve İngiltere bölgeyi kolonileştirdi. 1922’den itibaren İngilizler Filistin köylerini hem tahliye etti hem yağmaladı. İngiltere, Araplara güvenmektense Britanya Yahudilerini Filistin’e gönderdi. Ben Gurion, 1910’lu yıllarda Filistin’i ziyaret etmişti ve Filistinli Haredi Yahudilerini küçümsüyordu; bu yüzden özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri tercih etti. İkinci Dünya Savaşı sonrası ise Avrupalı Yahudiler Filistin’e gönderildi; böylece Avrupa pratikte Yahudilerden boşalmış oldu.2. İsrail’in kısa sürede güçlü bir ordu ve uluslararası destek kazanmasında etkili olan faktörler nelerdir? 1922’den itibaren İngiltere, Yahudilere sürekli daha fazla güç verdi. 1920’lerin sonlarında İngiltere’nin Levant’a ilgisi azaldığında, gücünü kademeli olarak Yahudilere devretti. Siyonistler, İngiliz silahlarını devraldı ve Irgun ile Haganah gibi en az iki silahlı grup kurdular. Bu gruplar hızla köyleri nasıl ele geçireceklerini ve insanları nasıl tahliye edeceklerini öğrendiler. İkinci Dünya Savaşı sonrası, yaklaşık 40 kolonici ağırlıklı ülke tarafından oluşan küçük BM, “iki devletli çözümü kabul etti. Toprak bölüşümü İsrail lehine yapıldı: nüfusun %25’i, toprakların %60’ını aldı.3. ABD ve Batılı ülkelerin İsrail’i desteklemesi, Filistin-İsrail dengesi üzerinde kalıcı olarak nasıl etkiler yaptı? Amerika Birleşik Devletleri açısından İsrail, enerji kaynaklarıyla çevrili bölgede stratejik bir üs işlevi görmekteydi. Buna karşılık, Arap dünyası hakkında yeterli bilgiye sahip olunmadığından, güven eksikliği hâkimdi.II. Gazze’de Güncel Durum2. Gazze’deki son gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? İnsanî durumu nasıl tanımlarsınız? Felaket! Daha önce böyle bir durum yaşanmamıştı. Son iki yıldır ilan edilmiş bir soykırım gerçekleşiyor. Bunu çok sayıda izleyici görüyor ve sessiz kalıyor. (Yemen ve İran dışında).3. Uluslararası toplumun Gazze’deki sivil kayıplara tepkisini yeterli buluyor musunuz? Tepki mi? Hiç yok.4. Gazze’deki trajediyi sona erdirmek için öncelikli olarak hangi siyasi adımlar atılmalı? BM birliklerinin derhal gönderilmesi, İsrail’in silahsızlandırılması ve savaş suçlularının tutuklanması.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/97d4f7e1e32861c7d2ddd2a02.jpg" width="1024" height="576"></figure>III. Uluslararası Tepkiler ve Diplomasi5. Avrupa’da yapılan Filistin’e destek gösterilerinin karar alıcılar üzerinde gerçek bir baskı oluşturduğunu düşünüyor musunuz? Evet bu gösteriler devletler üzerinde büyük bir baskı oluşturdu. Hatta karar vericiler bu duruma uzun süre direndi ve bu gösteriler görmezden gelindi.Şimdi bir takım kararlar (Filistin Devlet'ini tanıma) alındı ama bence çok geç kalındı. Sızdırılmış İsrail verilerine göre 680.000’den fazla kişi öldü; gerçek sayı çok daha yüksek. Medyada yalnızca 60.000 civarında kişi gösterildi.6. “Sumud Filosu” girişimiyle Gazze’ye insani yardım götürmenin önemi nedir? Gazze halkının sesi duyuluyor, ama bu aynı zamanda daha fazla kurban anlamına geliyor. Greta Thunberg’in katıldığı ilk filo örneğinde görüldü ki, İsrail’in saldırıları devam etti. Daha çok filo katılımcıları ön plana çıkıyor, Filistin halkı değil.7. Bazı Avrupa ve dünya ülkelerinin Filistin’i resmen tanımasının Gazze’de somut etkisi olur mu, yoksa daha çok sembolik midir? Batılı ülkelerin Filistin Devletini tanıması, teorik olarak bir takım etkiler yaratabilir ama şu an baktığımızda görüyoruz ki büyük bir önemi yok. Filistinlilerin yok edilmesi/soykırım hızla devam ediyor.8. BM ve uluslararası mahkemeler İsrail’in eylemlerini insan hakları ihlali olarak nitelendiriyor. Buna rağmen uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor ve Filistin’in diplomatik mücadelesini nasıl etkiliyor? BM’nin Güvenlik Konseyi sorunu var: En üstte 3 eski sömürgeci ve 2 BRICS temsilcisi bulunuyor… Kim kazanacak belli değil.9. Avrupa özelinde soruyorum: Avrupa ülkelerinin Filistin’i tanıma adımlarını samimi buluyor musunuz, yoksa siyasi bir manevra mı? Manevra ve halkı sakinleştirme amaçlı bir tedbir.10. Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz? Evet, umutluyum. Ama soykırım ve Filistinlilerin sürgünü hızla devam ediyor. Bu süreçte birçok İsrailli de ülkeyi terk ediyor. Soykırım ve toprak işgali planı tam olarak işlemiyor. Savaş öncesinde yaklaşık 60.000 İsrailli Portekiz’e, savaşın başlamasıyla 12.000’i Kıbrıs’a gitmiş ve arazi satın almış. Kıbrıs yetkilileri, ikinci bir Filistin istemediklerini belirtiyor. İki devletli çözüm bir ütopya olarak görünüyor. İsrail her zaman buna karşıydı. Bu soykırımdan sonra Filistinliler de büyük olasılıkla iki devlet çözümüne karşı olacak.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:2048/1536;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/97d4f7e1e32861c7d2ddd2a00.jpeg" width="2048" height="1536"></figure>

Filistin’in geleceği: Soykırım, direniş ve uluslararası tepkiler

İsviçre’nin prestijli teknik üniversitelerinden EPFL’de tamamladığı doktora çalışmasıyla bilim dünyasında dikkatleri üzerine çeken Nergiz Şahin Solmaz, 2025 EUROMAR Konferansı’nda verilen Raymond Andrew Ödülü’nün bu yılki sahibi oldu.

Başarıya uzanan yol

Nergiz Şahin Solmaz’ın Samsun Bafra’da başlayan başarı hikayesi, ailesinin İstanbul’a taşınma kararıyla ivme kazandı. Yatılı okulda edindiği disiplin ve Türkiye’nin önde gelen mühendislik fakültelerinde aldığı eğitimle şekillenen bu yolculuk, İTÜ’deki çift anadal programıyla bilim tutkusuna dönüştü. Akademik hedefleri onu İsviçre’ye, Avrupa’nın ileri teknoloji merkezlerine taşıdı. Bugün, bilimi insanlığa faydaya dönüştürme hedefiyle çalışan Solmaz’ın bu yolculuğu, 2025 EUROMAR Konferansı’nda verilen Raymond Andrew Ödülü ile taçlandı.Manyetik rezonans alanında en iyi doktora tezine verilen bu ödülle, genç bilim insanı sadece akademik bir başarıya değil, aynı zamanda teknolojiye erişimi demokratikleştirmeye yönelik vizyoner bir çalışmaya da imza attı.İstanbul Teknik Üniversitesi’nden başlayan mühendislik yolculuğunu İsviçre’de ileri düzey araştırmalara taşıyan Solmaz, tek yongada (single-chip) Elektron Spin ve Nükleer Manyetik Rezonans dedektörlerini entegre eden öncü projesiyle büyük takdir topladı. Kendisiyle hem bu çığır açan araştırmasını hem de bir Türk kadın mühendisin İsviçre’deki başarı hikâyesini konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular - Ferah Koçak ErdoğanNergiz Hanım sizi tanıyabilir miyiz?Samsun Bafra doğumluyum ve dört kardeşin en küçüğüyüm. Üç yaşındayken İstanbul’a taşındık ve ilkokulu Kağıthane Hasdal İlköğretim Okulu’nda okudum. Lise eğitimimi, Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi’nde yatılı olarak tamamladım. Üniversite giriş sınavında Türkiye genelinde 300. olarak İTÜ Elektronik Mühendisliği bölümüne üçüncü sıradan girdim ve İTÜ Vakfı ile Türk Eğitim Vakfı’ndan üstün başarı bursları aldım.Üniversitede Elektronik Mühendisliği ile birlikte Kontrol Mühendisliği çift anadal programını tamamladım. Lisans eğitimim sırasında VLSI Laboratuvarı’nda çalışarak devre tasarımına ilk adımlarımı attım. Yüksek lisans dönemimde, uzay uygulamaları için kriyojenik sıcaklıklara ve radyasyona dayanıklı radyo frekansı devre tasarımı üzerine araştırmalar yürüttüm.Üniversite yıllarında eşimle tanıştım ve evlenerek İsviçre’ye birlikte taşındık. Doktora eğitimimi EPFL’de tamamladım ve burada manyetik rezonans sensörleri için entegre devre tasarımına odaklandım. Amerika, İtalya, Almanya, Fransa ve Finlandiya’da düzenlenen konferanslara katıldım ve konuşmacı olarak davet edildim.&nbsp;Yaklaşık bir buçuk yıldır, akademiyle endüstri arasında bir köprü kuran CSEM’de görev alıyorum. Temel amacım; ileri teknolojiler geliştirmek, onları erişilebilir kılmak ve bilimsel yenilikler ile gerçek dünya problemlerine somut çözümler üreterek insanlığa katkı sağlamak.Gelecekte, daha bağımsız araştırmalar yürütebileceğim bir konuma ulaşmayı hedefliyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/31eb92bc7b5b4ee63b53d3600.jpg" width="1024" height="576"></figure>Raymond Andrew Ödülü’nü kazandığınızı ilk duyduğunuzda neler hissettiniz? Bu ödül sizin için ne ifade ediyor?Bu ödülü kazandığımı ilk duyduğumda büyük bir mutluluk ve onur hissettim. Elektronik mühendisliği altyapısıyla manyetik rezonans alanına adım attığımda önümde pek çok belirsizlik vardı. Bu alana yeni giren bir araştırmacı olarak kendimi ne kadar geliştirebileceğimi ve bilimsel topluluk tarafından nasıl karşılanacağımı bilemiyordum. Raymond Andrew Ödülü, manyetik rezonans alanında doktorasını tamamlayan genç araştırmacılara verilen çok prestijli bir ödül ve benim için hem bir motivasyon kaynağı hem de bu alanda doğru yolda olduğumun güzel bir göstergesi.Doktora tezinizde geliştirdiğiniz “Single Chip Dynamic Nuclear Polarization Microsystems” teknolojisinin bilimsel dünyaya katkısını nasıl özetlersiniz?Bu teknoloji, dinamik nükleer polarizasyon (DNP) yöntemini çip ölçeğinde minyatürize ederek manyetik rezonansın hassasiyet sınırlarını genişletmeyi amaçlıyor. Yani, daha düşük maliyetli, daha kompakt ve yaygın kullanılabilir manyetik rezonans cihazlarının önünü açıyor. Bu sayede laboratuvar dışına taşabilecek, daha erişilebilir ölçüm ve analiz imkânları yaratmayı hedefliyoruz.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/31eb92bc7b5b4ee63b53d3601.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu araştırma sürecinde sizi en çok zorlayan teknik ya da teorik engel neydi ve bunu nasıl aştınız?En zorlu kısımlardan biri, yüksek frekansta çalışan DNP deneylerini gerçekleştirmekti. Hem deney düzenekleri hem de kullandığımız malzemeler benim için yeniydi ve tasarladığım devrenin doğru çalıştığını göstermek için ön testler yapmak gerekiyordu. Deneyleri yürütürken bir yandan da hangi malzemenin hangi sonucu vereceğini öngörmeye, bunu güncel yayınlardan edindiğimiz bilgilerle birleştirerek en uygun deney planını oluşturmaya çalışıyorduk. Farklı fiziksel süreçleri aynı anda kontrol etmek karmaşık bir süreçti ama bu engelleri disiplinler arası bir yaklaşımla, sabırla ve ekip çalışmasıyla aşabildik. Bu süreç uzun ama öğretici oldu.&nbsp;Projenizin, özellikle DNP teknolojisinin yaygınlaştırılması ve erişilebilir kılınması açısından gelecekte nasıl etkiler yaratmasını bekliyorsunuz?Özellikle yüksek frekansta çalışan DNP test ekipmanları oldukça pahalı ve dünyada sadece sayılı üniversite ve araştırma merkezi bu ekipmanlara sahip olabilecek bütçeye sahip. Doktora tezimde tasarladığımız DNP çipleri sayesinde, yüksek maliyetli gyrotronlara ve mikrodalga dalga kılavuzlarına ihtiyaç duymadan bu deneyleri gerçekleştirebildik.&nbsp;Umudum, bu teknolojinin sadece büyük laboratuvarlarla sınırlı kalmayıp daha küçük araştırma gruplarında ve hatta klinik uygulamalarda da kullanılabilir hale gelmesi. DNP, manyetik rezonans sinyalini yüzlerce kat artırabiliyor; bu da daha hızlı ve daha detaylı ölçümler yapılmasına imkân tanıyor. Böylece hem deney süreleri kısalıyor hem de daha önce mümkün olmayan, çok kısa ömürlü ve hızlı gerçekleşen dinamik süreçler takip edilebiliyor. Uzun vadede, bu teknolojinin tıp, malzeme bilimi ve biyosensörler gibi alanlarda yeni fırsatlar yaratacağına inanıyorum.İTÜ’den EPFL’ye uzanan yolculuğunuzda sizi bu alana yönlendiren motivasyon neydi?İTÜ’de lisans eğitimim sırasında elektromanyetik dalgalar, radyo frekansı devreleri gibi konularda sağlam bir altyapı edindim. Bunun yanında, kuantum fiziğinin geniş uygulama alanları tam olarak kavrayamasam da her zaman ilgimi çekiyordu. Doktora konusu seçerken EPFL’de karşıma bu alanda çalışma fırsatı çıktı. Neredeyse hiç bilmediğim bir konuda doktora yapmak başta oldukça ürkütücüydü.&nbsp;Ancak manyetik rezonansın neredeyse sınırsız uygulama alanına sahip olması ve bir elektronik mühendisi olarak bu alana kendi katkımı sunma ihtimali beni çok heyecanlandırdı. EPFL bu tür araştırmalar için çok uygun bir ortam sunuyor; deneysel olanaklarımız oldukça ileri düzeyde. Bu alanda beni en çok motive eden şey ise temel bilimin, yenilikçi mühendislikle birleşerek somut bir ürüne dönüşebilmesi.Doktora süreciniz boyunca sizi en çok etkileyen kişi ya da olay neydi?Yüksek frekansta çalışan DNP deneylerini başarıyla gerçekleştirmek oldukça uzun zaman aldı. Bir dönem, deneylerden elde ettiğimiz verileri yorumlamakta çok zorlandık ve doğrudan neden beklediğimiz DNP etkisini gözlemleyemediğimizi anlamıyorduk. Danışman hocamla aylar boyunca deneme ve sonuç değerlendirme süreci yürüttük. Her seferinde yeni bir yorum geliştiriyor, o yorumu doğrulamak için yeni bir deney ya da matematiksel hesaplama yapıyorduk. Doğru cevaba ulaşana kadar pek çok yanlış varsayımı test ettik.&nbsp;Tüm bunlar olurken büyük bir merak ve heyecanla yeni olasılıklar üretmeye devam ettik. Pes etmeyi hiç düşünmedik çünkü cevabı mutlaka bulacağımıza inanıyorduk. Danışman hocamla, daha önce birlikte yürüttüğümüz deneylerde de bana aşıladığı bu yaklaşım, neredeyse her akşam laboratuvardan çıkarken ‘Çözümü bulacağız, yarın görüşürüz’ diyerek bitirdiğimiz uzun tartışmaların bir parçasıydı. Bu süreç bana yalnızca mühendislik ve tasarımın değil, bilimsel araştırmanın da ne kadar keyifle ve azimle yürütülebileceğini gösterdi.Kadın bir mühendis ve araştırmacı olarak bilim dünyasında karşılaştığınız zorluklar oldu mu? Bunlarla nasıl baş ettiniz?Açıkçası bu konuda kendimi şanslı azınlık içinde görüyorum. Hayatım boyunca ailemden, öğretmenlerimden ve arkadaşlarımdan güçlü bir destek hissettim. Hiçbir zaman ‘bunu sen yapamazsın ama bir erkek yapar’ gibi bir düşünce bana aşılanmadı; yeteneklerim küçümsenmedi. Aksine öğretmenlerimin özel ilgisi ve kazandığım burslar bu özgüveni pekiştirdi. Egitim hayatım boyunca arkadaşlarımdan, asistanlardan ve hocalarımdan her zaman saygı ve destek gördüm. Türkiye’de kız öğrencilerin çalışkan ve başarılı olduğu yönündeki yaygın algının da bu anlamda bana moral verdiğini söyleyebilirim.EPFL’ye geldiğimde de içinde yer aldığım laboratuvar ortamında ve hocalarımla çalışırken hep yeteneklerime değer verildiğini hissettim. Bunun yanında EPFL’de kadın araştırmacılara destek sağlayan ‘Fix the Leaky Pipeline’ programına katıldım. Bu sayede harika kadın araştırmacılarla tanıştım ve aslında pek çok kadının bilim dünyasında ne tür engellerle yüz yüze kaldığını yakından gördüm. Bu süreçte ben de kendi kendime koyduğum görünmez sınırların farkına vardım. Bu, hâlâ üzerinde çalışmaya ve kendimi geliştirmeye devam ettiğim bir alan.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/31eb92bc7b5b4ee63b53d3603.jpg" width="1024" height="576"></figure>Sizin gibi yüksek teknoloji alanlarında çalışmak isteyen gençlere ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?Meraklı olun, soru sormaktan çekinmeyin ve hata yapmaktan korkmayın. Yeni bir alana girerken yeteneklerinizden şüphe etmeyin, cesur olun. Ben hiçbir başarının sadece büyük bir zekânın ürünü olduğuna inanmıyorum; ama her başarının mutlaka büyük bir emeğin sonucu olduğundan eminim.&nbsp;İyi bir ekipte yer almak ve farklı disiplinlerden insanlarla çalışmak vizyonunuzu inanılmaz derecede genişletir. Mümkünse farklı alanlarda araştırma yapan insanlarla iletişim kurun, onlardan öğrenin. Ve unutmayın: Sabır çok önemli. Büyük fikirler bir günde gerçeğe dönüşmez, ama emekle, inatla ve merakla mutlaka yolunu bulur.Akademide mi kalmayı düşünüyorsunuz yoksa endüstride de çalışmalar yapmak istiyor musunuz?Şu anda çalıştığım kurum olan CSEM, akademi ile endüstri arasında tam anlamıyla bir köprü görevi görüyor. Doktora sonrasında araştırmalarımı burada yürütüyorum. İçinde yer aldığım grup bugüne kadar birçok başarılı tasarıma imza atmış, içinden start-up şirketler çıkarmış bir ekip.&nbsp;Bu farklı ortam, uzun zamandır fırsat bulamadığım alanlarda kendimi geliştirmeme imkân sağlıyor. Grubumuzda elektronik devre tasarımında 20 yılı aşkın deneyime sahip mühendislerle çalışıyorum ve onlarla yaptığım fikir alışverişleri manyetik rezonans alanında uygulanabilir yeni fikirler ortaya çıkarıyor.Aslında yüksek lisansım sırasında da bir süre İTÜ Teknopark’taki Mikroelektronik firmasında yarı zamanlı çalışmış ve oradaki tecrübeli mühendislerden çok şey öğrenmiştim. Hatta o dönemde edindiğim pratik bilgilerin, doktora sırasında tasarladığım devrelerin başarıyla çalışmasında kritik rol oynadığına inanıyorum.Demek istediğim şu ki: akademi ve endüstri, birbirini sürekli besleyen ve birlikte ilerleyen iki DNA sarmalı gibidir. Benim gönlümde uzun vadede akademi var; çünkü bir ürünü geliştirmekten ziyade, sıfırdan yepyeni bir ürünün gerçeğe dönüşebileceğini göstermek bana çok daha heyecan verici geliyor. Tabii en büyük hayalim, bu fikirlerin sadece laboratuvarda kalmayıp bir gün gerçek dünyaya taşınarak birilerine, ne kadar küçük olursa olsun, somut bir fayda sağlaması.Araştırma konularınız arasında özellikle ilginizi çeken, gelecekte derinleşmeyi planladığınız yeni bir teknoloji ya da alan var mı?Şu anda kuantum algılama ve biyouyumlu mikro sistemler alanı özellikle ilgimi çekiyor. Manyetik rezonans tekniklerini biyomedikal cihazlarla birleştirmek önemli fırsatlar sunabilir ve bu yönde derinleşmeyi hedefliyorum. Bu alanda ilerlemek için iş birlikleri geliştirmem ve yapılabilecekler konusunda kendimi daha fazla beslemem gerektiğinin farkındayım.&nbsp;Şu anda bilgi ve yetkinlik alanım doğrultusunda alana katkı sağlayacağına inandığım devreleri tasarlamaya devam ediyorum. Kısa vadede, geniş sıcaklık aralığında çalışabilen, farklı yöntemleri ve frekansları aynı çipte bir araya getiren gelişmiş manyetik rezonans devreleri tasarlamayı hedefliyorum. Böylece pek çok farklı deney tek bir çip ile gerçekleştirilebilecek.Uluslararası iş birliklerinin araştırmalarınızdaki yeri nedir? Türkiye’deki üniversitelerle ortak projeler yürütmeyi düşünüyor musunuz?Uluslararası iş birliklerinin degerini gittikce daha iyi anliyorum. Farklı bakış açıları ve teknik imkanlar bir araya geldiğinde çok daha yaratıcı çözümler üretilebiliyor. Gelecekte Türkiye’deki üniversitelerle de ortak projelerde yer almayı çok isterim. Bu tür bağların hem bilgi paylaşımı hem de insan kaynağı açısından büyük katkı sağladığına inanıyorum.Kendi kariyer hikayenizi düşündüğünüzde, geriye dönüp genç Nergiz’e bir cümleyle ne söylemek isterdiniz?Kendine güven ve fikirlerinin pesinden kosmaktan asla çekinme. Daima açık iletişimden yana ol; sorunları ertelemeden, güzel bir iletişimle çöz. Yıllar önce İTÜ’den bir hocamın bana söylediği bir sözün ne kadar doğru olduğunu her geçen gün daha iyi anlıyorum: ‘Ne olmak istiyorsan, o olacaksın.’ Çok basit ama benim için çok güçlü bir cümle. Hâlâ kendime sık sık bunu hatırlatıyorum.

Bir Türk kadınının bilimde çığır açan devrimi

Modernleşme denince akla genellikle teknolojik gelişmeler, eğitim reformları ve hukukta yapılan değişiklikler gelir. Ancak tarihî süreçler sadece görünen yüzlerden ibaret değildir. Bir toplumun dönüşümünde, yüksek sesle konuşmayan ama derin izler bırakan aktörler de vardır. 

Sessiz aktörler

Pusula Swiss olarak, Osmanlı’nın son döneminde hem devletin çeşitli kademelerinde görev almış hem de tasavvuf geleneğine sıkı sıkıya bağlı kalmış bu "sessiz aktörler"i gündeme taşımak istedik.&nbsp;Harvard Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmalarını sürdüren ve Osmanlı’nın geç dönem sûfî bürokratları üzerine kapsamlı çalışmalar yürüten Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya ile gerçekleştirdiğimiz bu röportaj, modernleşme ile maneviyat arasında kurulmuş köprülerin izini sürüyor.Pusula Swiss: Sayın Yalçınkaya, bize öncelikle akademik geçmişinizden ve sizi “sûfî bürokratlar” gibi özel bir alana yönlendiren sebeplerden bahseder misiniz?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Elbette. Lisans ve yüksek lisans eğitimim sırasında Osmanlı düşünce tarihi ve tasavvuf geleneği benim ana ilgi alanımdı. Doktora tezimi Ken’ân Rifâʿî üzerine hazırladım. Ardından Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü’nde akademik kariyerime başladım. 2022-2024 arasında Harvard Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Merkezi’nde (CMES) doktora sonrası araştırmalarımı yürüttüm. Halen Harvard Universitesi kaynaklarıyla sabbatical sürecimdeyim ve doktora sonrası araştırmalarımı yayın haline getiriyorum. Burada geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde sûfî entelektüellerin devlet ve toplum üzerindeki etkilerini inceledim. Bu konuyu seçmemin en büyük nedeni, tarih yazımında çoğu zaman göz ardı edilen bu aktörlerin, modernleşme sürecinin manevî ve ahlâkî yüzünü temsil etmesiydi.Pusula Swiss: "Sûfî bürokrat" kavramı ilk bakışta tezat gibi görünüyor. Bu tanımı biraz açar mısınız?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Haklısınız, kulağa zıt gibi geliyor. Bir yanda mistik hayatın sadeliğini benimseyen sûfîler, diğer yanda seküler devlet düzeni içinde görev yapan bürokratlar... Ancak Osmanlı toplumunda bu ikilik düşündüğümüz kadar keskin değildi. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyıl başlarında birçok devlet adamı aynı zamanda bir tarikata mensuptu. Bu kişiler hem mektepler açıyor, eğitim reformları yapıyor hem de dergâhlarda zikir halkalarına katılıyor, Mesnevî okutuyorlardı. Onların çok yönlü kimlikleri sayesinde devletin teknik modernleşmesi ile toplumun manevî değerleri arasında bir denge sağlandı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/4cd25ef3a8c8b7b7fcc50c819.jpg" width="1024" height="576"></figure>Pusula Swiss: Bu sûfî bürokratlar Osmanlı modernleşmesine ne tür katkılar sundular? Reformlara karşı mıydılar yoksa desteklediler mi?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Bu noktada geleneksel anlatılarla yüzleşmemiz gerekiyor. Osmanlı modernleşmesini genellikle seküler, Batıcı elitlerin projesi gibi görürüz. Ancak gerçekte sûfî entelektüeller bu sürecin tam içindeydiler. Örneğin, Aşçı Dede İbrahim Halil Efendi'nin hatıratında Japonya'nın modernleşmesinden övgüyle bahsedilir. Bu isimler reformları bir tür dinî sorumluluk olarak gördüler. Gazetelerde yazılar yazdılar, halka yeniliklerin gerekçelerini anlattılar. Modernleşmenin vicdanı oldular diyebiliriz. Yaptıkları iş, sadece modern kurumları savunmak değil; bu kurumlara manevî ve ahlâkî içerikler kazandırmaktı.Pusula Swiss: Örnek olarak kimleri sayabiliriz?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Ken’ân Rifâʿî bu profilin en çarpıcı örneği. Galatasaray Sultanîsi mezunu, aynı zamanda şeyh. Maarif Nezareti’nde müfettişlik yapmış, vilayetlerde maarif müdürlüğü görevinde bulunmuş. İstanbul’da Ümmü Ken’an Dergâhı’nı kurmuş. Cumhuriyet’in radikal reformlarına dahi anlayışla yaklaşmış biri. "Gerçek tekke kalptedir" diyerek, zahiri kurumların değil, tasavvufun özünün korunmasını savunmuştur. Hem klasik Türk musikisine hem de Batı müziğine ilgi göstermiş, piyano çalmış ve ilahiler bestelemiştir.Veled Çelebi İzbudak da önemli bir örnek. Mevlânâ soyundan gelen bir Mevlevî şeyhi, ama aynı zamanda II. Meşrutiyet’ten itibaren Modernleşme süreçlerinde aktif olarak yer almış, Cumhuriyet döneminde de milletvekili olarak görev almış bir dil âlimi. Türk Dil Kurumu’nda çalışmış, 12 ciltlik bir sözlük hazırlamış. Mevlânâ Dergâhı'nın müzeye dönüştürülmesinde de adı geçiyor. Onun hikâyesi, sûfî kimliğin ulus-devlet reformlarıyla çatışmadığını, tam tersine bu sürece içeriden katkı sunduğunu gösteriyor.Pusula Swiss: Daha az bilinen ama önemli isimlerden de bahseder misiniz?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Mehmet Şemseddin Ulusoy, Bursa’da Halvetî-Misrî Dergâhı'nın son şeyhi. Şiirlerinde modern toplumun meselelerini tasavvuf perspektifinden değerlendirmiş. Aşçı Dede İbrahim Halil, II. Abdülhamid döneminde hem mutfakta hizmet etmiş hem de hatıratında dönemin reform tartışmalarına yer vermiştir. Bu metinler, sufîlerin dünyadan kopuk olmadığını, aksine yenilikleri takip ettiklerini gösteriyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/4cd25ef3a8c8b7b7fcc50c81a.jpg" width="1024" height="576"></figure>Tâhirü’l-Mevlevî ise tam bir entelektüel. Hem mevlevî hem de eğitimci, şair ve yayıncı. 1912’de yazdığı "Teşebbüs-i Şahsî" romanı, tasavvufun çalışma ve girişimcilik ahlâkıyla nasıl örtüştüğünü gösteriyor. O, “çalışmak da ibadettir” anlayışıyla sûfîlerin üretken bireyler olmasını savunmuş.Pusula Swiss: Günümüz için bu “sessiz aktörler”in ne gibi bir anlamı olabilir sizce?Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Bu isimler bize çok şey söylüyor. Öncelikle tarihî süreçlerde seküler ve dindar ayrımının bu kadar keskin olmadığını hatırlatıyorlar. Modernleşme, manevî değerlerle çatışmak zorunda değil. Aksine, etik ilkelerle desteklendiğinde daha kalıcı hale geliyor. Ken’ân Rifâʿî gibi bir isim hem Batılı yaşam tarzına açık hem de tasavvufun özüne sadık kalabiliyorsa, bu bizler için çok güçlü bir mesaj. Kamu hizmetinde, eğitimde ya da kültürde çalışan herkes için ilham verici. Sessiz aktörlerin geçmişte söyledikleri, bugün de içimizde yankılanıyor. Bu yüzden onları hatırlamak, sadece tarihî bir borç değil; aynı zamanda toplumsal bilinç ve geleceğe yönelik vizyon açısından da çok değerli.Pusula Swiss: Çok teşekkür ederiz bu derinlikli ve ufuk açıcı sohbet için.Dr. Arzu Eylül Yalçınkaya: Ben teşekkür ederim. Bu tür konulara yer vermeniz, geçmişle bugün arasında kurduğumuz bağların güçlenmesine katkı sağlıyor.