Yetkililer, ABD’yi çatışmanın tarafı olarak değerlendirdiği için, İsviçre’nin tarafsızlık hukuku gereği askeri destek sağlamaması gerektiği görüşü öne çıkıyor.

Karar an meselesi

İsviçre hükümetinin (Bundesrat) bu konuda çok yakında, hatta günler içinde karar vermesi bekleniyor. Süreçte özellikle Ignazio Cassis ve savunma yetkililerinin, yerli savunma sanayii temsilcileriyle yoğun temas halinde olduğu belirtiliyor.

Daha önce İsviçre, ABD’ye ait askeri uçuşların hava sahasını kullanmasına izin vermemişti. Şimdi ise tartışma daha ileri bir noktaya taşındı: Silah ihracatı tamamen durdurulacak mı?

Şirketler büyük kayıp riski görüyor

İsviçre’deki savunma şirketleri, olası bir yasak kararının milyarlarca franklık iş fırsatını riske atacağını söylüyor. Özellikle ABD’li savunma devi Lockheed Martin ile yürütülen projeler dikkat çekiyor.

Bazı İsviçreli firmalar, F-35 savaş uçakları için kritik parçalar üretmeye hazırlanıyordu. Bu projelerin iptal edilmesi durumunda, hem yatırımların hem de uzun vadeli iş planlarının tehlikeye gireceği ifade ediliyor.

Şirket temsilcileri, net bir karar çağrısı yapıyor:
Ya ihracat serbest bırakılmalı
Ya da İsviçre savunma sanayii tamamen yeniden düşünülmeli

Aksi halde bazı üreticiler faaliyetlerini yurt dışına taşıyabileceklerini açıkça dile getiriyor.

Hukukçular: Yasak kaçınılmaz olabilir

Uluslararası hukuk uzmanlarına göre ise tablo oldukça net. İsviçre tarafsızlık hukukuna bağlı kalmak istiyorsa, savaşan taraflara silah ihracatına izin vermemesi gerekiyor.

Bu sadece yeni anlaşmaları değil, mevcut sözleşmeleri de etkileyebilir. Gerekirse hükümetin daha önce verdiği izinleri geri çekme yetkisi bulunuyor.

Ekonomi mi, tarafsızlık mı?

İsviçre şimdi zor bir denklemin içinde:

Tarafsızlık ve uluslararası hukuk
Ekonomik çıkarlar ve sanayi yatırımları

Geçmişte benzer durumlarda İsviçre, kısmi yasaklar ve istisnalar içeren “orta yol” çözümler tercih etmişti. Bu kez nasıl bir karar alınacağı ise büyük merak konusu.