Bu gelişme, pandemi döneminde ödenen fiyatların yüksek olup olmadığı tartışmasını yeniden alevlendirdi.
İsviçre aşılar için diğer ülkelerden daha fazla ödedi
Yayımlanan sözleşmelere göre İsviçre, Moderna aşıları için doz başına 32 ila 35 dolar arasında ödeme yaptı. Hazır enjektörlerde bu fiyat yaklaşık 40 dolara kadar çıktı.
Novavax için ise doz başına 22 dolar ödendi. Uzmanlara göre Avrupa ülkeleri Moderna aşısını biraz daha ucuza alırken, ABD’nin ödediği fiyatın yaklaşık yarı seviyesinde olduğu ifade ediliyor.
Pandemi koşulları fiyatları etkiledi
Uzmanlar, bu fiyat farklarının pandemi koşullarıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor. Küresel ölçekte yüksek talep ve acil ihtiyaç, ülkeleri hızlı karar almaya zorladı.
Bu süreçte hükümetler, halk sağlığını korumak ve ekonomik kayıpları önlemek için maliyetleri ikinci planda değerlendirdi. İsviçre de benzer bir yaklaşım izledi.
İlaç şirketlerine yönelik eleştiriler sürüyor
Pandemi döneminde ilaç şirketlerinin yüksek kâr elde etmesi uzun süredir eleştiri konusu. Özellikle Moderna’nın geliştirdiği mRNA aşılarının kamu destekleriyle ilerletildiği ve buna rağmen milyarlarca dolar kazanç sağladığı yönünde görüşler bulunuyor.
Buna karşılık bazı uzmanlar, şirketlerin piyasa kuralları içinde hareket ettiğini ve bu yaklaşımın gelecekteki krizler için araştırma yatırımlarını teşvik ettiğini savunuyor.
Sözleşmeler neden şimdi açıklandı
BAG, sözleşmelerin bugüne kadar gizli tutulmasının nedenini olası gelecekteki krizlerde yapılacak müzakerelerde dezavantaj yaşama riski olarak açıkladı.
Ayrıca sözleşmelerde yer alan sorumluluk ve yükümlülük maddelerinin de hassasiyet taşıdığı ifade edildi. Mahkeme kararı sonrasında ise tüm detaylar kamuoyuyla paylaşılmış oldu.
Tartışma devam ediyor
Aşı alımlarına ilişkin maliyetler, pandemi sonrası dönemde kamu harcamalarının sorgulanmasına yol açıyor. İsviçre’nin ödediği yüksek bedelin gerekli olup olmadığı konusu ise tartışılmaya devam ediyor.
Bu tartışma, gelecekte benzer krizlerde nasıl bir strateji izleneceği açısından da önem taşıyor.
