Uzmanlara göre gençler artık kariyerlerini büyük şirketlerde yükselmek yerine kendi işlerini kurarak şekillendirmeyi tercih ediyor. Ancak bu tercih beraberinde ciddi riskleri ve sorumlulukları da getiriyor.

23 yaşında patron oldu

Bu yeni nesil girişimcilerin örneklerinden biri, Freiburg kantonundaki Kerzers kasabasında kendi fırınını işleten 23 yaşındaki Melanie Niklaus. Henüz 20 yaşındayken bir fırını devralan genç girişimci bugün 13 çalışanı yönetiyor.

Melanie’nin günü gece yarısından hemen sonra başlıyor. Öğlene kadar üretim yapan genç işletmeci, kısa bir dinlenmenin ardından yeniden işinin başına dönüyor. Haftada altı gün çalışan Melanie, pazartesi günlerini ise muhasebe ve ofis işlerine ayırıyor.

Kendi işini kurmasının temel nedeninin özgürlük olduğunu söyleyen Niklaus, “Yaratıcı olmak, kararları kendim vermek ve kendi yolumu çizmek istiyorum” diyor. Ancak çalışanların maaşlarından işletmenin geleceğine kadar her şeyin sorumluluğunu taşımanın zaman zaman ciddi stres yarattığını da kabul ediyor.

Pandemiden iki ay önce şirket kurdu

32 yaşındaki mimar Qendrim Gashi’nin hikâyesi de girişimciliğin ne kadar riskli olabileceğini gösteriyor. Gashi, 2020 yılının başında kendi mimarlık ofisini kurduktan sadece iki ay sonra Covid-19 salgını nedeniyle ülke genelinde kapanmaların başlamasıyla büyük bir belirsizlik yaşadı.

İlk projeyi aldıktan sonra işlerin nasıl devam edeceğini bilmediğini anlatan genç mimar, eski işine dönmenin kendisi için seçenek olmadığını söylüyor. Buna rağmen pandemi döneminde insanların evlerini yenilemeye yönelmesi sayesinde beklenmedik şekilde yeni projeler elde etmeyi başardı.

Rekor seviyede şirket kuruluşu

İsviçre’de şirket kuruluşları son yıllarda sürekli artış gösteriyor. Girişimcilik danışmanlığı yapan uzmanlar, müşterilerinin yaklaşık dörtte birinin 30 yaşın altında olduğunu belirtiyor.

Genç girişimcilerin önemli bir bölümü özellikle GmbH (Limited Şirket) modelini tercih ediyor. Uzmanlar, gençlerin artık geleneksel kariyer anlayışından uzaklaşarak daha fazla bağımsızlık ve kontrol aradığını ifade ediyor.

Belirsizlikler girişimcileri durdurmuyor

Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve yükselen yaşam maliyetleri girişimcilik açısından riskleri artırıyor. Özellikle krediye erişim zorlaşırken bankalar ve yatırımcılar daha temkinli davranıyor.

Bunun yanında kira ve sağlık sigortası gibi zorunlu harcamaların yükselmesi tüketicilerin harcama eğilimlerini de azaltıyor. Bu durum yeni kurulan işletmeler için müşteri bulmayı daha zor hale getiriyor.

Ancak uzmanlara göre kriz dönemleri aynı zamanda yeni fırsatlar yaratıyor. Tarihsel olarak bakıldığında ekonomik belirsizliklerin arttığı dönemlerde girişimcilik faaliyetlerinin de yükseldiği görülüyor.

Gençlerin önceliği para değil, özgürlük

Araştırmalar, genç girişimcilerin en büyük motivasyonunun yüksek kazanç değil, kendi kararlarını verebilmek ve bağımsız çalışabilmek olduğunu ortaya koyuyor.

Melanie Niklaus için başarı, büyük bir zincire dönüşmek değil. Genç işletmeci işini "bölgesel ve aile odaklı" şekilde büyütmek istiyor.

Qendrim Gashi ise kendi tasarladığı projelerin hayata geçtiğini görmenin tüm risklere değdiğini söylüyor. Ona göre girişimcilik sadece bir iş modeli değil, aynı zamanda kendi kaderini belirleme fırsatı.