ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yeni müzakerelerin 3 Ağustos Pazartesi günü başlayacağını açıkladı. Trump’a göre görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılması ve İran’ın nükleer programı ele alınacak.

Trump, daha önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kısa sürede anlaşmaya varılması koşuluyla İran’a yönelik saldırıları iptal ettiğini duyurmuştu. İran ve bölgedeki diğer ülkelerin saldırıların ertelenmesini istediğini öne süren ABD Başkanı, tarafların bir “anlaşma çerçevesi” üzerinde uzlaştığını savundu.

İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’den bir heyetin Tahran’a gelmesi veya İranlı bir heyetin Washington’a gönderilmesi yönünde hazırlanmış herhangi bir plan bulunmadığını açıkladı. Washington ile Tahran arasındaki önceki temaslar doğrudan değil, arabulucular üzerinden yürütülmüştü.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran yönetiminin şu aşamada Umman ile birlikte Hürmüz Boğazı üzerinden oluşturulabilecek geçici bir güzergâh üzerinde görüşmelere odaklandığını belirtti.

Trump, savaşın müzakereler yoluyla sona erdirilmesine yakın olunduğunu birçok kez dile getirse de ABD ve İran arasındaki karşılıklı saldırılar yeniden başlamıştı. Yeni müzakere açıklaması, ABD basınında Washington’ın hafta sonunda İran’a yönelik kapsamlı saldırılar hazırladığına ilişkin haberlerin yayımlanmasının ardından geldi.

Tahran yönetimi, gerilimi artırmakla suçladığı ABD’ye sert tepki gösterdi. İran, 1 Ağustos’taki açıklamasında Washington ile iş birliği yapacak bölge ülkelerinin savaşın etkileriyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.

ABD hükümeti de Ortadoğu’da bulunan vatandaşlarına dikkatli olmaları ve gerilimin yükselmesi durumunda bölgeden ayrılmaya hazırlanmaları çağrısı yaptı. Yayımlanan güvenlik uyarısında Amerikalılardan şu olasılıklara karşı hazırlıklı olmaları istendi:

• Uçuşların iptal edilmesi
• Hava sahalarının geçici olarak kapatılması
• Bölgesel seyahatlerin aksaması
• Güvenlik risklerinin artması

BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS News’e konuşan kaynaklar, ABD ve İsrail’in İran’ın enerji altyapısını hedef alabilecek geniş çaplı bir saldırı planladığını ileri sürdü. Bu iddiaya göre saldırı planı, Trump’ın 31 Temmuz’da gerçekleştirdiği kabine toplantısında gündeme geldi.

Trump, sosyal medya açıklamasında ABD’nin İran’a karşı son derece kapsamlı bir askerî harekât gerçekleştirmeye hazır olduğunu söyledi. Saldırı kararının geri çekilmesini ise gelecekte sağlanabilecek bir anlaşma ve İran’ın ekonomik olarak ayakta kalması açısından alınmış bir karar olarak değerlendirdi. İran yönetimi, Trump’ın bu açıklamalarına henüz yanıt vermedi.

Axios, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın 1 Ağustos’ta Trump ile görüştüğünü ve olası saldırılara ilişkin endişelerini aktardığını yazdı. Reuters da iki lider arasındaki telefon görüşmesini haberleştirdi.

Washington ile Tahran arasındaki çatışmalar, savaşı durdurmak amacıyla nisanda ilan edilen ateşkesin haziran ayında bozulmasının ardından giderek şiddetlendi. ABD, bölgedeki Amerikan güçlerine yönelik balistik füze saldırısı girişimine karşılık İran’a yoğun bir saldırı dalgası düzenlediğini açıklamıştı.

ABD’nin İran limanlarını abluka altına aldığı ve ülke içindeki bazı noktaları bombaladığı bildirildi. İran ise Ortadoğu’daki ABD varlıklarına füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştirdi. Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı da çatışmaların hedeflerinden biri oldu.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 28 Şubat’ta başlamıştı. Bölgedeki savaş ve Hürmüz Boğazı gerilimi, küresel petrol fiyatlarında önemli dalgalanmalara neden oldu.