Güvenlik birimi kamuoyundan özür dilese de, Yüksek Mahkeme bu durumun yeterince araştırılmadığını belirterek yeni ve bağımsız bir soruşturmanın başlatılmasına hükmetti.

Skandal, BBC muhabirinin neo-Nazi eğilimleri olan bir şahsın MI5 adına çalıştığını ortaya koymasıyla başladı. 2020 yılında gazetecinin bu kişiyle temasa geçmesi üzerine, üst düzey bir MI5 görevlisi gazeteciyi arayarak haberin yayımlanmaması için baskı yaptı ve söz konusu kişinin istihbarat adına muhbirlik yaptığını söyledi. Ancak MI5 daha sonra bu durumu inkâr ederek, üç ayrı mahkemede yalan beyanlarda bulundu.

Söz konusu kişi, geçmişte kadınlara şiddet uygulamış, eski partnerini pala ile tehdit etmiş ve çocuklara yönelik rahatsız edici fanteziler kurduğunu dile getirmişti. MI5, tüm bu bilgiler ışığında kimliği korumaya çalışarak mahkemelerde gerçeği sakladı.

Raporlar eksik ve sansürlü

MI5, hatalı ifadelerde bulunduğunu kabul ederek mahkemeye özür beyanında bulundu ve kurum içinde bir disiplin süreci başlattı. Ayrıca Sir Jonathan Jones KC yönetiminde bağımsız bir inceleme gerçekleştirildi. Ancak Yüksek Mahkeme’ye sunulan bu raporların sansürlendiği ve eksik bilgiler içerdiği tespit edildi. Mahkeme, belgelerin gerçeği yansıtmadığına hükmederek kapalı oturum kayıtlarının tamamının teslim edilmesini talep etti.

MI5 ise raporların adil ve doğru olduğunu savunmuştu. Ancak daha sonra yapılan incelemeler, önemli detayların raporlardan çıkarıldığını ve mahkemeye eksik bilgi verildiğini gün yüzüne çıkardı.

Yanıltıcı beyanlara karşı tepki

İç denetim ve bağımsız inceleme, hatalı beyanların "hafıza sorunları" nedeniyle yapıldığını öne sürdü. Fakat MI5 yetkilisinin gazeteciyle yaptığı görüşmeye dair detayların çarpıtıldığı iç notlar, bu savunmayı geçersiz kıldı. Söz konusu görüşmenin “kayıt dışı” yapıldığı iddiası da belgelerle çürütüldü; MI5, sonunda bu görüşmenin resmi olarak gerçekleştiğini kabul etti.

MI5 için kritik güven sınavı

Yüksek Mahkeme, yapılan soruşturmaların yetersiz olduğunu belirterek daha şeffaf ve tarafsız bir soruşturma gerektiğini vurguladı. Bu yeni süreçte, MI5 mensuplarının “mahkemeyi yanıltmak” gibi suçlamalarla karşı karşıya kalabileceği ifade edildi. Kriz, MI5’ın hukuka bağlılığı ve güvenilirliğinin ciddi şekilde sorgulanmasına neden oldu.