Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, deri hücrelerinin laboratuvar ortamında olgunlaşarak spermle döllenebilecek ovositlere dönüştürüldüğü açıklandı. 

Bu gelişme, şu an bilimkurgu gibi görünen bir ihtimali gerçeğe dönüştürebilir: Yumurtalıkları işlevini yitirmiş ya da hiç yumurta üretemeyen kadınların, kendi hücrelerinden üretilen ovositlerle anne olabilmeleri. Araştırma ekibinden Paula Amato, bu yöntemin aynı zamanda eşcinsel çiftlere de genetik olarak her iki ebeveynden gelen çocuk sahibi olma imkânı sunabileceğini belirtiyor.

Kısırlık tedavisinde yeni ufuklar

İleri yaşta yumurta hücreleri artık işlevsiz hâle gelen kadınlarda tüp bebek (FIV) yönteminin etkisiz kalması, bu yeni yaklaşımın önemini artırıyor. Ayrıca pek çok ülkede, örneğin Fransa’da, gamet bağışının talebi karşılamaması da bu teknolojinin potansiyelini öne çıkarıyor.

Ancak bilim insanları sürecin henüz başında olunduğunu vurguluyor. Amato’ya göre, bu yöntemin klinik olarak kullanılabilmesi için en az 10 yıl daha araştırma yapılması gerekiyor. Gelişen alanlardan biri olan in vitro gametogenez, 2025’in başlarında Japon araştırmacıların iki biyolojik babadan gelen yavru fareler üretmesiyle dikkat çekmişti.

Bu son çalışmada ise bir adım daha ileri gidilerek insan hücrelerinden yumurta benzeri hücreler oluşturuldu ve bunların bazıları embriyo hâline gelebilecek kadar gelişti. Ancak bu embriyolar erken aşamada yok edildi. Ayrıca çok sayıda genetik anomali tespit edildiği için araştırmanın henüz klinik uygulamadan uzak olduğu belirtiliyor.

Tüm bu sınırlamalara rağmen sonuçlar bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. Southampton Üniversitesi’nden üreme tıbbı uzmanı Ying Cheon, “Bu, başka hiçbir seçeneği olmayanlar için gelecekte yumurta ve sperm benzeri hücrelerin oluşturulmasının yolunu açabilecek heyecan verici bir gelişme” değerlendirmesinde bulundu.