Bu noktada kritik bir gerçeği kabul etmemiz gerekiyor: Tükenmişlik kişisel bir başarısızlık değil, doğrudan bir liderlik meselesidir.

Bir ekibi motive etmek, bağlı tutmak ve psikolojik olarak güvenli bir alan yaratmak liderliğin temel sorumluluklarındandır. İster kurumsal bir yönetici olun ister bir girişimci, sorumluluk aynıdır. Çünkü tükenmişlik çoğu zaman sessiz ilerler; özellikle işine tutkuyla bağlı, yüksek performans gösteren çalışanlarda fark edilmeden derinleşir. Kimse “yetişemiyorum” demek istemez. Daha çok çalıştıkça, hamster çarkında koşar gibi bir döngünün içine girilir ve hiçbir şey yeterli gelmez.

Tükenmişliğin belirtileri her zaman dramatik değildir: Dinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluk, motivasyon kaybı, sinirlilik, duygusal uzaklaşma, dikkat dağınıklığı ve sürekli geride kalma hissi bunlardan sadece birkaçıdır. Liderin görevi her şeyi çözmek değil; fark etmek, kabul etmek, dinlemek ve harekete geçmektir.

Öncelikle, dinlenmenin saygı gördüğü bir kültür yaratmak şarttır. Fazla çalışmayı yücelten kurumlar kısa vadede kazanç sağlıyor gibi görünse de uzun vadede sürdürülebilirliği kaybeder. Çalışma saatlerine ve tatillere saygı duymak, gerçek molaları teşvik etmek ve lider olarak bunu bizzat uygulamak güçlü bir mesaj verir: Dinlenmek tembellik değil, bilinçli bir liderlik davranışıdır.

İkinci olarak, tükenmişlik hakkında konuşulmalıdır. Sessizlik, tükenmişliğin en büyük müttefikidir. “Nasılsın?” sorusunu sadece bir nezaket cümlesi olarak değil, gerçek bir ilgiyle sormak; yargısız bir alan sunmak çalışanlara nefes aldırır.

Bir diğer önemli konu önceliklendirmedir. Bazen sorun iş yükünün fazlalığı değil, anlamsız ve dağınık işlerin çokluğudur. Net öncelikler, görevleri sadeleştirir ve zihinsel yükü azaltır. Lider, baskı noktası değil, tampon olmalıdır.

Ayrıca yalnızca sonuçları değil, gösterilen emeği de takdir etmek gerekir. Görülmeyen çaba, zamanla duygusal tükenmişliğe dönüşür. Samimi bir “teşekkür ederim” çoğu zaman sanılandan çok daha etkilidir.

Son olarak, ekipleri donatmak ve güçlendirmek gerekir. Yeterli bilgi ve destek olmadan verilen sorumluluklar, stresin kapısını aralar. Eğitim, mentorluk ve sağlıklı bir özerklik dengesi tükenmişliğin en güçlü panzehirlerindendir.

İnsan odaklı liderlik, yalnızca daha sağlıklı ekipler değil, daha sürdürülebilir başarı da yaratır.