Suva’nın verilerine göre futbol sahalarında her yıl ortalama 40 bin civarında kaza ve sakatlanma yaşanıyor. Buna rağmen lisanslı futbolcu sayısı hızla artarken, toplam sakatlanma sayısının yıllardır neredeyse aynı seviyede kalması dikkat çekiyor.

Bu durum, futbol oynayan kişi başına düşen sakatlanma riskinin son yıllarda azaldığını ortaya koyuyor.

Her yıl yaklaşık 40 bin futbol sakatlığı

İsviçre’de kaza sigortacıları, 2020 ile 2024 yılları arasında futbol sahalarında yılda ortalama 40 bin civarında sakatlanma kaydetti. Bu rakam, futbolun fiziksel temasın yoğun olduğu ve sakatlık riskinin yüksek bulunduğu bir spor olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Ancak bu istatistiklerde Covid-19 yıllarının da yer aldığı belirtiliyor. Pandemi döneminde futbol faaliyetleri kısıtlandığı için uzun yıllar ortalamasına göre daha az sakatlanma yaşandı. Buna rağmen futbol, hâlâ İsviçre’de en fazla kaza bildirilen spor dalları arasında yer alıyor.

En sık görülen sakatlıklar arasında ayak bileği burkulmaları, diz yaralanmaları, bağ kopmaları ve kemik kırıkları bulunuyor. Özellikle çapraz bağ yırtıkları, futbolcular için uzun süreli tedavi ve rehabilitasyon gerektiren ciddi sakatlıklar arasında sayılıyor.

İş dünyasına da büyük maliyet

Futbol sahalarında yaşanan sakatlıklar yalnızca sporcuları değil, iş dünyasını da etkiliyor. Suva verilerine göre yılda yaklaşık 40 bin futbol kazası, toplamda 680 bin iş günü kaybına neden oluyor.

Sigorta şirketlerinin bu sakatlıklar için ödediği yıllık tutar ise yaklaşık 200 milyon frank seviyesinde. Ortalama bir futbol sakatlığı, çalışanların iş yerinden yaklaşık 15 gün uzak kalmasına yol açıyor.

Bu nedenle futbol kazaları, yalnızca spor sağlığı açısından değil, ekonomik etkileri bakımından da önemli bir konu olarak değerlendiriliyor.

Lisanslı futbolcu sayısı hızla arttı

Verilerdeki en dikkat çekici nokta ise sakatlanma sayısının sabit kalmasına rağmen futbolcu sayısının ciddi şekilde artması. İsviçre’de 2016 yılında yaklaşık 280 bin lisanslı futbolcu bulunurken, bugün bu sayı 350 bine yaklaşmış durumda.

Özellikle kız çocukları ve kadınlar arasında futbola ilgi büyük artış gösterdi. Lisanslı kadın ve kız futbolcu sayısı son yıllarda neredeyse iki katına çıktı.

Bu tablo, futbolun İsviçre’de giderek daha geniş kitlelere yayıldığını gösteriyor. Ancak artan oyuncu sayısına rağmen sakatlık sayısının aynı seviyede kalması, kişi başına düşen riskin azaldığı anlamına geliyor.

Daha iyi antrenman, daha az risk

Futbolda sakatlanma riskinin azalmasında antrenör eğitimi ve önleyici çalışmaların önemli rol oynadığı belirtiliyor. Nordwestschweiz Futbol Federasyonu Başkanı Daniel Schaub’a göre kulüpler, son yıllarda antrenörlerin eğitimine daha fazla yatırım yapıyor.

Isınma, doğru yüklenme, dinlenme ve toparlanma gibi konular artık futbol antrenmanlarının vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor. Özellikle genç oyuncuların bilinçli şekilde hazırlanması, sakatlık riskini azaltan en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.

Bunun yanında fair play kampanyaları da oyuncuları daha dikkatli ve kontrollü oynamaya teşvik ediyor. Sert müdahalelerin azaltılması ve oyun disiplininin güçlendirilmesi, sahadaki kaza riskini düşüren unsurlar arasında yer alıyor.

Futbol diğer sporlardan çok daha tehlikeli değil

Toplumda futbolun çok tehlikeli bir spor olduğu yönünde yaygın bir algı bulunuyor. Ancak Suva verileri, futbolun diğer spor dallarına kıyasla olağanüstü derecede riskli olmadığını gösteriyor.

İsviçre’de her yıl yalnızca futbolda değil, diğer takım sporlarında, bireysel sporlarda ve boş zaman aktivitelerinde de on binlerce kaza meydana geliyor. Özellikle kayak gibi sporlar, uzun tedavi süreçleri ve ciddi iş kayıpları nedeniyle önemli riskler taşıyor.

Verilere göre her yıl yaklaşık 25 bin kaza diğer takım top sporlarında, 120 bin kaza diğer spor dallarında ve 350 bine yakın kaza ise genel boş zaman aktivitelerinde yaşanıyor.

Bu nedenle uzmanlar, futbolun sakatlık riski taşıdığını ancak bu riskin sporun yaygınlığı ve katılımcı sayısı dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Sakatlananlar daha uzun süre işten uzak kalıyor

Olumlu gelişmelere rağmen dikkat çeken bir başka nokta var: Futbolda sakatlanan kişiler bugün geçmişe göre daha uzun süre işten uzak kalıyor. Ortalama iş kaybı süresi, on yıl öncesine kıyasla yaklaşık üç gün artmış durumda.

Bunun kesin nedeni bilinmiyor. Ancak uzmanlar birkaç olasılığa işaret ediyor. Bunlardan biri, sakatlanan futbolcuların yaş ortalamasının artması. Bugün futbol kazası geçirenlerin ortalama yaşı yaklaşık 30’a yaklaşıyor. Yaş ilerledikçe iyileşme süreci de uzayabiliyor.

Bir diğer faktör ise kadın futbolcu sayısındaki artış olabilir. Kadın futbolcularda bazı ciddi sakatlıkların, özellikle çapraz bağ yırtıklarının erkeklere göre daha sık görüldüğü biliniyor. Bu da ortalama iyileşme süresini etkileyebilir.

Kadın futbolundaki büyüme yeni önlemler gerektiriyor

İsviçre’de kadın futbolunun hızlı büyümesi, sporun gelişimi açısından olumlu bir tablo oluşturuyor. Ancak bu büyüme, sakatlık önleme çalışmalarının kadın futbolcuların ihtiyaçlarına göre daha da geliştirilmesini gerekli kılıyor.

Uzmanlara göre özellikle diz ve bağ sakatlıklarını önlemeye yönelik özel antrenman programları, kadın futbolunda daha fazla önem kazanmalı. Doğru kas güçlendirme, denge çalışmaları ve teknik eğitim, ciddi sakatlıkların azaltılmasında etkili olabilir.

Bu nedenle futbol kulüplerinin yalnızca oyuncu sayısını artırmaya değil, aynı zamanda sağlıklı ve güvenli spor ortamı oluşturmaya da odaklanması gerekiyor.

Futbolda büyüme devam ediyor

İsviçre’de futbol hem erkekler hem kadınlar arasında büyümeye devam ediyor. Lisanslı oyuncu sayısındaki artış, futbolun toplumdaki önemini güçlendiriyor. Buna karşın sakatlanma sayısının sabit kalması, kulüplerin, federasyonların ve antrenörlerin önleyici çalışmalarda ilerleme kaydettiğini gösteriyor.

Yine de yılda 40 bin civarında sakatlık ve 200 milyon franklık sigorta maliyeti, futbol güvenliği konusunun önemini koruduğunu ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre hedef, futbolu daha az riskli hale getirmek; bunu yaparken de sporun yaygınlığını ve toplumdaki olumlu etkisini korumak olmalı.