Çalışmanın başyazarı Prof. Mark Eisenegger’e göre gazetecilik, hem teknoloji şirketlerinin reklam gelirlerini çekmesi hem de yapay zekâ platformlarının yükselişi nedeniyle tarihin en büyük baskı dönemlerinden birine giriyor.
KI-Chatbotlar gazeteciliğin görünürlüğünü azaltıyor
Eisenegger, ChatGPT ve benzeri yapay zekâ araçlarının gazetecilik ürünlerini kaynak olarak kullanıp kullanıcıya özet bilgi sunduğunu, bunun da iki yönlü kayba yol açtığını söylüyor:
- Haber kaynakları daha az ziyaret ediliyor.
- Okuyucular belirli bir medya markasına daha az bağlılık hissediyor.
Bu durum, özellikle abonelik modelleri için risk oluşturuyor.
“News-Deprivierte” artıyor – demokrasi için tehlike
Araştırma, siyasi ve toplumsal gelişmeleri takip etmeyen “haber yoksunu” kesimin büyüdüğünü gösteriyor. Eisenegger’e göre bu eğilim, demokratik katılımı ve ortak toplumsal zemini zayıflatabilir.
Çözüm: Telif ve lisans düzenlemeleri
Eisenegger, kısa vadede en etkili adımın telif ve komşu haklar üzerinden gelmesi gerektiğini savunuyor. Yapay zekâ şirketlerinin, gazetecilik içeriklerini kullandıklarında yayıncılara ödeme yapması gerektiğini belirtiyor.
Neden insanlar habere değil, Netflix’e para ödüyor?
Araştırmaya göre medya tüketimi artmasına rağmen haber için ödeme isteği düşük. Eisenegger bunu “dikkat rekabeti” ile açıklıyor:
- Eğlence içerikleri daha çekici.
- Dijital platformlarda geçirilen süre rekor seviyede (İsviçre’de 2025 ortalaması: günde 5.7 saat).
Gençlere ulaşmak için yeni içerik stratejileri
Gelecekte gençleri çekmek için:
- Kimlik oluşturan, topluluk hissi veren içerikler,
- Sosyal hareketler ve gençlik temaları,
- Okullarda medya okuryazarlığının güçlendirilmesi öneriliyor. Cenevre ve Fribourg’da gençlere devlet tarafından geçici gazete aboneliği verilmesi gibi pilot projeler de dikkat çekiyor.
