Ferah

Türk Hava Yolları’na ait TK1853 sefer sayılı İstanbul-Barselona uçağı, uçuş sırasında yaşanan bomba paniği nedeniyle perşembe günü acil iniş gerçekleştirdi. Olayın, bir yolcunun uçak içi internet ağına verdiği isimden kaynaklandığı bildirildi.

THY’de Wi-Fi alarmı

Edinilen bilgilere göre, söz konusu yolcu, kişisel bir Wi-Fi erişim noktası oluşturarak ağ adını bomba tehdimi çağrıştıracak şekilde ayarladı. Uçağın Barselona’ya yaklaşması sırasında bu durumun fark edilmesi üzerine, uluslararası havacılık güvenliği kuralları doğrultusunda bomba tehdidi prosedürü devreye alındı.<h3>THY’den resmi açıklama</h3>Türk Hava Yolları İletişim Başkanı Yahya Üstün, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, olayın uçuş güvenliği kapsamında derhal değerlendirildiğini belirtti. Üstün, TK1853 sefer sayılı uçağın Barselona’ya yaklaşırken, bir yolcunun uçak içi internet erişim noktası oluşturarak ağ ismini bomba tehdidi içerecek biçimde düzenlediğinin tespit edildiğini ve bunun üzerine gerekli emniyet adımlarının atıldığını ifade etti.Üstün, uçağın güvenli şekilde iniş yapmasının ardından kontrollerin ilgili ülkenin yetkili makamları tarafından gerçekleştirildiğini ve sürecin uluslararası havacılık güvenliği prosedürleri çerçevesinde yürütüldüğünü kaydetti.Acil iniş sonrası yapılan aramalarda herhangi bir olumsuzluğa rastlanmadığı bildirildi. Yetkililer, uçakta veya yolcularda güvenliği tehdit eden bir durumun tespit edilmediğini açıkladı.Bomba tehdidi çağrışımı yapan ağ adını kullanan yolcunun kimliğinin belirlenmesi için çalışma başlatıldığı ve olayla ilgili hukuki sürecin işletileceği öğrenildi. Ayrıca Üstün, dönüş seferinin, yolcu alım işlemlerinin tamamlanmasının ardından gerçekleştirileceğini duyurdu.

THY’nin İstanbul-Barselona uçağında bomba paniği yaşandı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Dünya Ekonomik Forumu (WEF) için Davos’a gelişi, İsviçre’de şimdiye kadarki en yoğun güvenlik önlemlerinden birini tetikledi. Graubünden Polisi ve federal makamlar, Trump’ın katılımı nedeniyle tarihi ölçekte bir koruma disiplini yürürlüğe koydu. 

Rekor sayıda devlet başkanı Davos’ta...

Bu yıl Davos’a 123 koruma statüsüne sahip VIP geliyor; bu sayı bugüne kadarki en yüksek rakam olarak kayıtlara geçti.Güvenlik güçleri, Trump’ın beraberinde getirdiği geniş ABD delegasyonunun lojistik taleplerinin olağanüstü olduğunu belirtiyor. Araçlar, helikopterler ve özel ekipmanlarla birlikte gelen ABD ekibi, Davos’un güvenlik planlamasını tamamen değiştirdi. Graubünden Polis Komutanı Walter Schlegel, Amerikan tarafının devasa hazırlıklarını “inanılmaz bir lojistik” olarak tanımlıyor.WEF boyunca Davos’ta 5000 asker, tüm kanton polisleri, büyük şehir polisleri ve Lihtenştayn güvenlik birimleri görev yapacak. Güvenlik bütçesi 9 milyon frank olarak belirlenmiş durumda. Yetkililer, Trump’ın varlığının yalnızca Davos’ta değil, Bern ve diğer şehirlerde de protestoları tetikleyebileceğini değerlendiriyorbluewin.Bu yılki WEF’e toplamda 64 devlet ve hükümet başkanı ile birlikte yaklaşık 3000 üst düzey katılımcı geliyor. Trump’ın katılımı, etkinliğe olan ilgiyi daha da artırmış durumda. Yetkililer, bu yoğunluk nedeniyle Davos’un fiilen bir yüksek güvenlik bölgesine dönüştüğünü belirtiyor.<h2>&nbsp;</h2>

Trump Davos’a gelmesi nedeniyle Davos`ta güvenlik önlemleri artırıldı

Zürih’teki Yahudi toplumu, şehirde dini yaşamı kolaylaştıracak önemli bir projeyi hayata geçirdi. Wiedikon, Enge ve Wollishofen başta olmak üzere birçok mahalleyi kapsayan 14 kilometrekarelik geniş bir Sabbat bölgesi, yani Eruv, resmen kuruldu. 

Eruv ile yeni dönem

Bu özel alan, Yahudi hukukuna göre normalde yasak olan bazı faaliyetlerin Sabbat gününde yapılabilmesine imkân tanıyor ve sembolik olarak “genişletilmiş bir özel alan” anlamına geliyor.Yahudi inancına göre, Cuma gün batımından Cumartesi akşamına kadar süren Sabbat boyunca kamusal alanda eşya taşımak yasak. Buna çocuk arabaları, tekerlekli sandalyeler, yemekler ve hatta dua kitapları da dahil. Eruv sayesinde bu yasaklar belirlenen bölge içinde gevşetiliyor. Böylece aileler çocuk arabasıyla dışarı çıkabiliyor, yaşlı veya engelli bireyler tekerlekli sandalye kullanabiliyor, ibadet için gerekli eşyalar taşınabiliyor.Zürih’te oluşturulan Eruv’un sınırları yaklaşık 18 kilometrelik bir hat boyunca uzanıyor ve yüzün üzerinde bağlantı noktasından oluşuyor. Çoğu noktada mevcut duvarlar, çitler ve bina yüzeyleri kullanılırken, eksik kalan bölümlerde ince naylon ipler veya küçük direkler eklenmiş. Projenin mimarlarından Cédric Bollag, bu yapıların şehir görünümünü değiştirmediğini vurguluyor.Eruv’un geçerliliği her hafta Sabbat öncesinde özel bir ekip tarafından kontrol ediliyor. Hasar tespit edilirse hemen onarılıyor. Güncel durum, Eruv.ch &nbsp;üzerinden “geçerli” veya “geçersiz” olarak duyuruluyor.Projenin tüm maliyeti Yahudi toplumu tarafından, kısmen de özel bağışlarla karşılandı. Eruv’un kurulabilmesi için 2022 yılında resmi bir inşaat izni başvurusu yapılmıştı. Zürih Şehri, bu projeyi “dini özgürlüğün desteklenmesi” açısından olumlu karşıladığını belirtiyor. Şehir yönetiminden Simone Brander, Eruv’un Zürih’in çeşitliliğini ve farklı topluluklara duyduğu saygıyı yansıttığını ifade ediyor.Zürih, Eruv uygulamasını hayata geçiren ilk şehir değil. Londra, Amsterdam, Viyana ve Anvers gibi birçok Avrupa kentinde benzer uygulamalar uzun süredir kullanılıyor. Ancak Zürih’teki Eruv’un büyüklüğü ve kapsamı, şehirdeki Yahudi yaşamı için yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.

Yahudi toplumu tarafından Zürih’te Sabbat bölgesi kuruldu

İsviçre’de son dönemde artan telefon dolandırıcılıkları nedeniyle polis vatandaşları uyarıyor: Resmî kurumları taklit eden aramalarda asla “1” tuşuna basılmamalı. 

Sahte polis aramaları artıyor

Kanton Polisi Tessin’in açıklamasına göre dolandırıcılar, kendilerini polis, gümrük yetkilisi, uluslararası mahkeme temsilcisi ya da kanton polisi gibi tanıtarak kişisel bilgi ve banka verilerini ele geçirmeye çalışıyor. Bu yöntem “Vishing” olarak biliniyor ve telefon üzerinden yapılan bir tür kimlik avı saldırısı.Dolandırıcılar genellikle bilgisayar tarafından oluşturulmuş bir sesle arıyor ve aranan kişiye SwissID veya banka hesabıyla ilgili bir sorun olduğunu söylüyor. Ses kaydı, daha fazla bilgi almak için “1” tuşuna basılması gerektiğini belirtiyor. Bu yönlendirmeye uyan kişiler, doğrudan gerçek dolandırıcılara bağlanıyor. Karşı tarafta çoğu zaman İngilizce konuşan, arka planda çağrı merkezi sesleri duyulan bir kişi bulunuyor. Bu kişiler, kurbanlardan hassas bilgiler almaya veya bilgisayara uzaktan erişim sağlayan bir yazılım yükletmeye çalışıyor. Amaç, banka işlemleri yapmak veya kurban adına alışveriş gerçekleştirmek.Kanton Polisi Tessin’den Patrick Cruchon, 2023 ile 2025 arasında her yıl yaklaşık 30 vishing vakasının kayda geçtiğini belirtiyor. Ancak gerçek sayı daha yüksek olabilir; çünkü birçok kişi maddi kayıp yaşamadığı için şikâyette bulunmuyor. Dolandırıcılar, aramaları daha inandırıcı kılmak için İsviçre telefon numaralarını taklit ediyor. Bu yöntem “spoofing” olarak biliniyor ve hatta bazı durumlarda acil durum hattı 117 bile kötüye kullanılmış. Polis, 117 numarasından hiçbir zaman dış arama yapılmadığının altını çiziyor.Yetkililer, bu aramaların rastgele yapıldığını ve herkesin hedef olabileceğini vurguluyor. Yaş, meslek veya bölge fark etmiyor; dolandırıcılar kimin telefonu açacağını bilmiyor. Polis, vatandaşlara kesin bir uyarıda bulunuyor: “1” tuşuna basmayın, hiçbir kişisel bilgi vermeyin ve şüpheli aramaları derhal bildirin.

Yeni dolandırıcılık dalgası: “1” tuşu sizi doğrudan suçlulara yönlendiriyor

İsviçre’de 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren yeni ayakta tedavi tarifesi Tardoc, hastaneleri ciddi bir finansal krize sürükledi. Tarife değişikliği kâğıt üzerinde hazır olsa da, bunun uygulanması için gerekli yazılım birçok kurumda hâlâ devreye alınamadı. 

Aylık 20 milyon eksik

Bu nedenle hastaneler, sundukları hizmetleri doğru şekilde faturalandıramıyor.&nbsp; Sağlık sigortaları ise eski sistem üzerinden gönderilen faturaları kabul etmeyerek ödemeleri durdurmuş durumda. Bu kesinti, bazı hastanelerin kasasında her ay milyonlarca franklık bir boşluk yaratıyor.Muri Bölge Hastanesi’nde yönetimde görev alan bir doktor, durumun ne kadar kritik olduğunu “yüksek maaşları geçici olarak yarıya indirmeyi bile tartıştık” sözleriyle anlatıyor. Hatta likidite sağlamak için hastane mülklerinin satılması bile gündeme gelmiş. Ancak vakıf yönetimi, personelin bu krizin bedelini ödememesi gerektiğine karar verdi. Maaşlar ödeniyor, fakat para akışı olmadığı için hastane bankalardan kredi çekmek zorunda kaldı.Benzer bir tablo Aarau Kanton Hastanesi’nde de görülüyor. Hastane, her ay 20 milyon franklık bir gelir kaybı yaşadığını açıklıyor. Yönetim, bu açığın maaş ödemelerini bile tehlikeye atabileceğini belirtiyor. Bu nedenle banka kredileri devreye sokulmuş durumda. Hastane, bu kredilerin maliyetinin sağlık sistemine gereksiz bir yük bindirdiğini vurguluyor.Sorunun temelinde, Federal Hükümet’in Tardoc’un nihai versiyonunu ancak Kasım 2025’te onaylaması yatıyor. Yazılım üreticileri bu kararı beklediği için geliştirme süreci gecikti. Hastaneler, sigortaların geçici olarak avans ödeme yapmasını talep etti; ancak sigorta birliği Prio.Swiss bu öneriyi reddetti. Sigortalar, hastanelerin bir yıldan fazla hazırlık süresi olduğunu savunuyor ve likidite sağlamanın kendi görevleri olmadığını belirtiyor.Durumu daha da ağırlaştıran bir diğer unsur, son yıllarda siyasi olarak teşvik edilen “ayakta tedavi, yatarak tedaviye tercih edilir” yaklaşımı. Bu politika nedeniyle hastanelerin ambulant hizmet hacmi önemli ölçüde arttı. Şu anda ise grip dalgası nedeniyle acil servisler dolup taşarken, bu hizmetlerin önemli bir kısmı faturalandırılamıyor. Muri Hastanesi’nden doktor, “Kimse durumumuzu umursamıyor. En kötü ihtimalle bir hastane eksilir” diyerek çaresizliği özetliyor.Buna karşın tüm hastaneler aynı ölçüde etkilenmiş değil. Zürih ve Bern üniversite hastaneleri, geçiş sürecine önceden hazırlık yaptıkları için daha az zorlanıyor. Bazıları geçici çözümlerle fatura kesmeye başlayabildiğini bildiriyor. Bu kurumlar, kısa vadede operasyonel risk görmediklerini belirtiyor.Hastalar açısından ise şimdilik büyük bir değişiklik yok. Tedaviler devam ediyor, faturalar gönderiliyor, sigortalar hasta payını talep ediyor. Ancak hastaneler için asıl soru, bu durumu ne kadar sürdürebilecekleri. Kredi maliyetleri arttıkça ve yazılım devreye alınmadıkça, finansal baskı büyümeye devam ediyor.

Hastaneler maaş ödemek için kredi çekiyor

Federal Hükümet, Crans-Montana’daki yılbaşı gecesi yaşanan büyük yangın felaketinin mağdurlarına ve yakınlarına hızlı, kapsamlı ve eksiksiz destek sağlanacağını açıkladı. Hükümet, gerekirse Parlamento’dan ek finansman talep etmeye hazır olduğunu duyurdu.

Crans-Montana faciası

Adalet Bakanlığı, mevcut yardım sisteminde hangi boşlukların bulunduğunu ve Federal Hükümet’in hangi alanlarda ek destek sunabileceğini inceleyecek.<h2>Soforthilfe: Konaklama, yeni ev masrafları, sağlık giderleri</h2>Federal Hükümet’in açıklamasına göre mağdurlar, mağdur destek merkezleri üzerinden acil yardım alabiliyor. Bu kapsamda:<ul><li>Otel ve geçici konaklama giderleri</li><li>Yeni bir eve taşınma masrafları (İsviçre içinde veya dışında)</li><li>Karşılanmayan tıbbi giderler</li><li>Sağlık sigortası muafiyetleri</li><li>Tıbbi nakil masrafları</li></ul>gibi kalemler için mali destek sağlanıyor.Ayrıca mağdurlara bireysel danışmanlık hizmeti sunuluyor. Federal Adalet Dairesi, kantonlarla sürekli temas hâlinde.<h2>40 ölü, 100’den fazla yaralı</h2>Yılbaşı gecesi bir barda çıkan yangında 40 kişi hayatını kaybetmiş, 100’den fazla kişi yaralanmıştı. Bu nedenle olay, İsviçre’nin son yıllardaki en ağır felaketlerinden biri olarak değerlendiriliyor.<h2>Mevcut sistem yeterli olmayabilir</h2>Federal Hükümet, mevcut sigorta ve mağdur destek sisteminin bu büyüklükte bir felaket için yeterli olup olmadığının belirsiz olduğunu vurguluyor. Özellikle finansal konuların çözümünün hem zaman hem de hukuk açısından çok karmaşık olacağı belirtiliyor.Hükümet, “Hiç kimse mevcut yardım ağının dışında kalmamalı” diyerek mağdurlara güvence verdi.<h2>Federal destek için yol haritası</h2>Federal Hükümet, ek finansmanın nasıl ve hangi koşullarda kullanılabileceğini 2026 Şubat ayı sonuna kadar değerlendirecek. Bu çalışma: Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından ortak yürütülecek.<h2>Kanton Wallis ailelere 10.000 frank destek sağlıyor</h2>Kanton Wallis, yangında hayatını kaybedenlerin ailelerine 10.000 frank tutarında acil destek sağlayacağını duyurdu.<h2>Yardım sistemindeki boşluklar kapatılacak</h2>Federal Hükümet, sağlık ve kaza sigortalarının sunduğu hizmetler ile mağdur destek sisteminin kapsamını analiz ederek nerede eksik kaldığını belirleyecek. Amaç, tüm mağdurların ihtiyaç duyduğu desteğe gecikmeden ve eksiksiz ulaşmasını sağlamak.

Federal Hükümet mağdurlara tam destek sözü verdi

Zürih Havalimanı, 2025 yılında tarihinin en yüksek yolcu sayısına ulaştı. Yolcu trafiği bir önceki yıla göre %4,5 artarak 32,6 milyon kişiye çıktı. Böylece pandemi dönemindeki büyük düşüş tamamen geride bırakılmış oldu.

Pandemi kayıpları tamamen silindi

Sadece Aralık ayında havalimanını 2,55 milyon yolcu kullandı; bu da %7,3’lük bir artış anlamına geliyor. Havalimanı yönetimi, 2024’te kıl payı kaçan rekorun 2025’te her ay artan yolcu sayılarıyla rahatlıkla aşıldığını belirtiyor.<h2>Pandemi etkisi tamamen silindi</h2>Önceki rekor 2019 yılında 31,5 milyon yolcu ile kırılmıştı. 2020’den itibaren pandemi nedeniyle yolcu sayıları sert düşmüş, toparlanma ise kademeli olmuştu. 2025 sonuçları, Zürih Havalimanı’nın pandemi kaynaklı kayıpları tamamen telafi ettiğini gösteriyor.<h2>Uçuş sayısı hâlâ kriz öncesinin biraz altında</h2>Yolcu sayıları rekor kırsa da uçuş hareketleri henüz eski seviyeye ulaşmadı:<ul><li>2025’te 270.116 uçuş (iniş + kalkış) gerçekleşti</li><li>Bu, 2024’e göre %3,5 artış</li><li>Ancak 2019 seviyesinin %2 altında</li></ul>Havalimanı, yolcu artışının uçuş sayısından daha hızlı büyümesini daha büyük uçakların kullanılması ve daha yüksek doluluk oranları ile açıklıyor. Koltuk doluluğu 2019’a kıyasla 1,5 puan artarak %79,8 oldu.<h2>Kargo trafiği hafif artışta</h2>2025’te Zürih Havalimanı’nda 440.930 ton hava kargosu işlendi. Bu, bir önceki yıla göre %1,1 artış anlamına geliyor. Ancak kargo hacmi hâlâ 2019’un biraz altında.<h2>Yolcu harcamaları sınırlı arttı</h2>Havalimanındaki ticari gelirler 2025’te %0,9 artarak 635,8 milyon franka yükseldi. Bu rakam pandemi öncesi seviyenin de üzerinde.<ul><li>Güvenlik sonrası alanlarda gelirler %3,9 arttı</li><li>Güvenlik öncesi alanlarda ise gelirler %3,1 azaldı &nbsp;
(Bu alana The Circle alışveriş ve hizmet merkezi de dahil)</li></ul>Havalimanı, 2025 yılına ilişkin detaylı finansal raporunu 10 Mart’ta açıklayacak.

Zürih Havalimanı 2025’te yolcu rekor kırdı

İsviçre’nin hava kurtarma hizmeti Rega, yalnızca Crans-Montana’daki trajik olaylarda değil, her yıl binlerce kişiye yardım ediyor. Ancak bu hizmet, büyük ölçüde halkın desteği sayesinde ayakta durabiliyor. 

Kâr etmiyor ama hayat kurtarıyor

Rega’nın 2024 yılı gelirleri 216 milyon frank olarak açıklandı; bunun 133 milyon frangı, bağışçılar, destek üyeleri ve vasiyetlerden geliyor. Geri kalan gelir ise kurtarma operasyonlarından elde ediliyor.<h2>Rega tamamen özel bir vakıf</h2>Rega, İsviçre’deki kritik rolüne rağmen devletten hiçbir destek almayan, tamamen özel bir vakıf olarak faaliyet gösteriyor. Rega Direktörü Ernst Kohler, “Devletten, kantonlardan veya belediyelerden tek bir frank bile almıyoruz” diyerek bunun doğru olduğunu savunuyor. Ona göre Rega, halkın desteğiyle kurulan ve yine halk tarafından yaşatılan bir yapı.1952’de kurulan hava kurtarma hizmeti, kısa sürede ülke genelinde önem kazandı. Ancak yeni ekipman ve personel için yeterli kaynak yoktu. Bu nedenle destek üyeliği sistemi ortaya çıktı: O dönem 20 frank bağış yapanlara acil durumda ücretsiz hava kurtarma hizmeti sunuluyordu. Bugün yetişkinler için yıllık üyelik ücreti 40 frank, ve Rega’nın 3,7 milyon destekçisi bulunuyor.<h2>Helikopter üsleri kârlı değil — açık bağışlarla kapatılıyor</h2>Rega’nın İsviçre genelindeki 14 helikopter üssünün hiçbiri maliyetini karşılamıyor. Her bir üs yılda 1,7 ila 3 milyon frank arasında açık veriyor. Kohler, Engadin’deki örneği şöyle anlatıyor:<ul><li>365 gün, 24 saat hazır bekleyen bir pilot, bir acil tıp teknisyeni ve bir acil doktoru</li><li>Kasım ayında yalnızca 15 görev</li><li>“Bu operasyonun kârlı olup olmadığını bir elin parmaklarıyla sayabilirsiniz.”</li></ul>Ancak Rega’nın amacı kâr etmek değil; bu nedenle bağışçılar sayesinde bu açıklar sorun olmuyor.<h2>Rega’nın görevleri: Dağ kurtarma sadece %7</h2>Rega’nın kamuoyundaki imajı çoğunlukla dağ kurtarma operasyonlarıyla şekillense de, gerçek tablo çok farklı. Dağ kurtarma görevleri yılda 600–800 uçuş ile toplam operasyonların yalnızca %7’sini oluşturuyor.Asıl görev dağılımı şöyle:<ul><li>5300 hasta: Kalp krizi, felç gibi hastalıklar</li><li>1867 kişi: Kış sporları kazaları</li><li>1047 kişi: İş kazaları</li></ul>Kohler, “Dağcı kurtarmak medyada daha çok ilgi çekiyor. Ama bir yenidoğanı Tessin’den başka bir kantondaki hastaneye taşımak çok daha karmaşık bir tıbbi operasyon” diyor.

Hava kurtarma hizmeti REGA bağışçılar sayesinde ayakta duruyor

İsviçre halkı, 8 Mart’ta yapılacak oylamada devlet tarafından finanse edilecek bir iklim fonu kurulup kurulmayacağına karar verecek. 

8 Mart’ta karar günü

SP ve Yeşiller tarafından desteklenen girişim, mevcut iklim politikalarının 2050 için belirlenen net sıfır emisyon hedefine ulaşmakta yetersiz kaldığını savunuyor. Bu nedenle ülkenin uzun vadeli ve güvenli bir finansman mekanizmasına ihtiyacı olduğu belirtiliyor.Girişimin komitesi Bern’de düzenlediği basın toplantısıyla “Evet” kampanyasını resmen başlattı. Girişime göre, iklim fonu olmadan İsviçre’nin enerji dönüşümünü, binaların yenilenmesini, ulaşımın modernleşmesini ve fosil yakıtlardan çıkışı zamanında gerçekleştirmesi mümkün değil.<h2>Fonun mali çerçevesi</h2>Girişim kabul edilirse:<ul><li>Federal Hükümet, 2050’ye kadar her yıl ekonomik çıktının %0,5 ila %1’i kadar bir tutarı iklim fonuna aktaracak.</li><li>Bu oran 2024 yılı için 4 ila 8 milyar frank anlamına geliyordu.</li><li>Fon, yenilenebilir enerji yatırımlarını, bina yenilemelerini, elektrikli ulaşım altyapısını ve mesleki eğitim programlarını finanse edecek.</li></ul>Federal Hükümet’in hesaplamalarına göre, iklim değişikliğinin İsviçre’ye verdiği zarar bugün yılda yaklaşık 1 milyar frank. 2060’a kadar bu rakamın 34 milyar franka çıkabileceği öngörülüyor. Alp coğrafyası nedeniyle İsviçre’nin iklim krizinden özellikle etkilendiği vurgulanıyor.<h2>“Bu fon halkın 2050 kararıyla uyumlu”</h2>Yeşiller Partisi Başkanı Lisa Mazzone, fonun 2023’te kabul edilen İklim Koruma Yasası’nın doğal devamı olduğunu söyledi:
“2050 net sıfır hedefi halk tarafından onaylandı. Bu fon, o iradenin uygulanmasıdır.”Mazzone, fonun aynı anda hem iklimi koruyacağını, hem yaşam kalitesini artıracağını hem de yeni ekonomik fırsatlar yaratacağını belirterek bunu “kazan-kazan durumu” olarak tanımladı. Fonun, Gotthard Tüneli veya büyük baraj projeleri gibi nesiller boyu sürecek bir altyapı yatırımı olduğunu söyledi.<h2>Sendikalar da kampanyada</h2>İsviçre Sendikalar Birliği Başkan Yardımcısı Vania Alleva, açık havada çalışan işçilerin iklim krizinden doğrudan etkilendiğini belirterek girişimi desteklediklerini açıkladı.
“Bu insanları korumanın en etkili yolu, iklim ısınmasını yavaşlatmaktır.”<h2>“Fosil bağımlılığı güvenlik riski”</h2>SP Eş Başkanı Cédric Wermuth, fosil yakıtlardan hızlı çıkışın yalnızca iklim açısından değil, ülkenin güvenliği ve bağımsızlığı açısından da zorunlu olduğunu söyledi:
“Fosil enerjiye bağımlı olan ülkeler, jeopolitik oyunların kolay hedefi olur.”ETH iklim bilimcisi Anthony Patt ise, dünya genelinde net sıfır hedefine ulaşmak için küresel ekonominin %2–4’ü kadar yatırım gerektiğini, zengin ülkelerin bu yükü daha fazla üstlenmesi gerektiğini belirtti. Yeni teknolojilere yatırımın çoğu zaman bilgi eksikliği, maliyet algısı ve altyapı yetersizliği nedeniyle ertelendiğini söyledi.

İsviçre’nin iklim nötr dönüşümü için fon önerisi oylamaya gidiyor

İsviçre’de 8 Mart 2026’da yapılacak oylamada, tüm bireylerin medeni durumdan bağımsız olarak ayrı ayrı vergilendirilmesini öngören sistem değişikliği halkın karşısına geliyor.

8 Mart’ta kritik karar

Federal Hükümet ve Parlamento, bireysel vergilendirme modelinin evli çiftlerin ne cezalandırıldığı ne de avantajlı duruma getirildiği daha adil bir sistem yaratacağını savunuyor.Bugün İsviçre’de evli çiftler ve kayıtlı birliktelik yaşayan eşcinsel çiftler ortak vergi beyannamesi veriyor ve gelirleri birlikte hesaplanıyor. Bu durum, gelirlerin birleşmesiyle vergi diliminin yükselmesine ve bazı çiftlerin bekâr çiftlere kıyasla daha fazla vergi ödemesine yol açıyor.Bu nedenle on kanton ve partiler üstü bir komite referandum başlattı. Konu şimdi halk oylamasına gidiyor.<h2>Keller-Sutter: “40 yıldır çözülemeyen eşitsizlik sona ermeli”</h2>Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter, basın toplantısında değişikliğin neden gerekli olduğunu anlattı. Son kırk yılda evli çiftlerle birlikte yaşamayı tercih eden çiftler arasındaki vergi eşitsizliğini gidermek için birçok modelin denendiğini, ancak hiçbirinin siyasi çoğunluk bulamadığını söyledi.Yeni modelin ayrıca ikinci gelir sahipleri için çalışma teşviklerini artıracağını belirtti. Bugün ikinci gelirler çoğu zaman yüksek oranda vergilendirildiği için, birçok kişi daha fazla çalışmaktan kaçınıyor. Bireysel vergilendirme, bu kişilerin daha yüksek bir çalışma oranı tercih etmesini kolaylaştırabilir.<h2>Vergi sistemi tamamen bireyselleşecek</h2>Teklif kabul edilirse:<ul><li>Her birey kendi vergi beyannamesini dolduracak.</li><li>Gelir ve varlıklar kişisel olarak vergilendirilecek.</li><li>Hem “evlilik cezası” hem de “evlilik bonusu” ortadan kalkacak.</li><li>Değişiklik yalnızca federal düzeyi değil, kantonları ve belediyeleri de kapsayacak.</li></ul>Federal Hükümet, tarife ayarlamaları sayesinde çoğu kişinin aynı miktarda veya daha az federal vergi ödeyeceğini belirtiyor. En çok fayda sağlayacak olanlar, bugün evlilik cezasından en fazla etkilenen çiftler.Buna karşılık, bugün avantajlı konumda olan — özellikle gelir farkı yüksek olan evli çiftler — daha fazla vergi ödeyebilir. Çünkü mevcut “evli çift tarifesi” kaldırılacak.Reform, bekârları da etkiliyor: Yüksek gelire sahip bekârlar daha fazla federal vergi ödeyebilir. Genel olarak federal vergi gelirlerinin 2026’da 630 milyon frank azalması bekleniyor.<h2>Kantonlar için geçiş süresi 2032’ye kadar</h2>Kantonlar ve belediyeler, yeni sistemi uygulamak için 2032’ye kadar süreye sahip. Bu tarihten itibaren tüm ülkede bireysel vergilendirme zorunlu hale gelecek.Muhalefet, çiftler için iki ayrı dosya açılmasının idari yükü artıracağını savunuyor. Ancak Keller-Sutter bu eleştiriyi reddediyor: “Vergi indirimi sağlanabiliyorsa, bürokrasi gerekçesiyle bundan vazgeçilemez.” Ayrıca dijitalleşmenin süreci kolaylaştıracağını vurguluyor.

Keller-Sutter: “Vergilendirmede evlilik cezası artık sona ermeli”

İsviçre Federal Tarım Dairesi (BLW), pestisit kullanımının risklerini azaltırken tarımsal üretimi korumayı hedefleyen yeni Bitki Koruma Stratejisi 2035 paketini açıkladı. 

İsviçre’den yeni bitki koruma planı

Strateji, hem mevcut zararlılara karşı yetersiz kalan koruma yöntemlerini güçlendirmeyi hem de çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri azaltmayı amaçlıyor. Toplam on önlem içeren planın en dikkat çekici unsurlarından biri, kiraz sirke sineğine karşı Schlupfwespe (Ganaspis brasiliensis) adlı parazitoid yaban arısının biyolojik mücadelede kullanılması.Son yıllarda pestisitler, kolaylaştırılmış onay süreçleri, sularda tespit edilen rekor seviyeler ve sağlık riskleri nedeniyle yoğun tartışmaların odağında yer alıyordu. BLW ise buna karşılık, piyasadan çekilen etken maddeler, artan zararlı türleri ve alternatiflerin yetersizliği nedeniyle tarımın giderek daha fazla baskı altında olduğunu vurguluyor.Strateji, “bütüncül yaklaşım” çerçevesinde hazırlanmış on maddelik bir eylem planına dayanıyor. BLW’ye göre en büyük açık, mevcut zararlılara karşı etkili çözümlerin bulunmaması. Kiraz sirke sineği, tel kurdu ve erik güvesi gibi yaygın zararlılara karşı bugün hâlâ “yetersiz veya hiç koruma seçeneği” bulunmuyor. Buna ek olarak Japon böceği ve pamuk kurdu gibi yeni istilacı türler de tehdit oluşturuyor.İlk adım olarak ulusal bir zararlı izleme platformu kurulacak. Bu platform, hangi alanlarda koruma açığı bulunduğunu tespit edecek ve bu doğrultuda yeni araştırma projeleri başlatılacak. Ayrıca tarım sektörüyle hedef anlaşmaları yapılması, dayanıklı üretim yöntemlerinin teşvik edilmesi, bilgi kampanyaları ve pestisit kullanımını optimize eden dijital karar destek araçlarının geliştirilmesi planlanıyor.Stratejinin önemli bir ayağı da biyolojik mücadele. BLW, doğal düşmanların daha fazla desteklenmesini istiyor. Bu kapsamda, kiraz sirke sineğine karşı yaban arılarının çoğaltılıp tarlalara salınması öngörülüyor. Ayrıca yeni uygulama teknolojilerinin yaygınlaştırılmasıyla pestisit miktarının azaltılması hedefleniyor.Son olarak, bitki koruma ürünlerinin onay süreçlerinin sadeleştirilmesi de paketin bir parçası. BLW, tamamen yenilenen bitki koruma yönetmeliğinin bu süreci hızlandıracağını belirtiyor. Ancak bazı toksikologlar, onay süreçlerinin gevşetilmesinin riskleri artırabileceği konusunda uyarıyor.Yeni strateji, 2030 tarım politikalarına entegre edilerek uygulanmaya başlanacak.

Kiraz sineğine karşı yaban arıları kullanılacak

İsviçre’nin önde gelen elektrik şirketleri, ülkenin enerji güvenliğini uzun vadede garanti altına almak için kış aylarında daha fazla yerli elektrik üretimi çağrısında bulunuyor. 

Enerji sektörü alarm veriyor

Enerji tüketiminin en yüksek olduğu dönem olan kış mevsiminde, İsviçre hâlâ büyük ölçüde ithalata bağımlı durumda. Şirketler, bu bağımlılığın hem fiyat dalgalanmalarına hem de jeopolitik risklere karşı kırılganlık yarattığını vurguluyor.Elektrikversorger’ler, özellikle 2030 sonrası için daha kararlı adımlar atılması gerektiğini belirtiyor. Hidroelektrik santrallerinin genişletilmesi, yeni rezervuar projeleri, kışa uygun güneş enerjisi çözümleri ve gerektiğinde esnek gaz santrallerinin devreye alınması gibi seçenekler masada. Sektör temsilcileri, mevcut projelerin ilerlediğini ancak ülkenin kış üretim açığını kapatmak için yeterli hızda olmadığını ifade ediyor.Enerji şirketlerine göre, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması için hem federal hükümetin hem de kantonların izin süreçlerini basitleştirmesi gerekiyor. Özellikle büyük hidroelektrik projelerinde çevresel itirazlar ve uzun süren planlama aşamaları, yatırımların yıllarca gecikmesine neden oluyor. Şirketler, iklim hedefleri ile arz güvenliği arasında daha dengeli bir yaklaşım talep ediyor.Kış aylarında elektrik açığının büyümesi, Avrupa’daki arz sıkıntılarıyla birleştiğinde İsviçre için stratejik bir risk oluşturuyor. Bu nedenle sektör, ülkenin kendi üretim kapasitesini artırmasının artık ertelenemez bir zorunluluk olduğunu savunuyor. Federal Hükümet ise enerji stratejisinin güncellenmesi kapsamında yeni teşvik modelleri ve hızlandırılmış izin süreçleri üzerinde çalışıyor.Elektrik şirketleri, “geleceğin enerji sistemi” için net bir mesaj veriyor: İsviçre’nin daha fazla kış elektriğine ihtiyacı var — hem güvenlik hem de fiyat istikrarı için.

Elektrik şirketlerinden uyarı: İsviçre’nin kış elektriği açığı büyüyor

İsviçre’de hafta sonu etkili olan yoğun kar yağışı ve buzlanma, özellikle kuzey ve nordwest bölgelerinde trafiği ciddi şekilde olumsuz etkiledi. Aargau, St. Gallen, Thurgau ve Solothurn kantonlarında toplamda yaklaşık 100 trafik kazası meydana geldi. 

Kış şartları sürücüleri zorladı

<h2>Aargau: 40’tan fazla kaza, bazı yollar kapandı</h2>Aargau Kanton Polisi, cumartesi sabahından bu yana 40’tan fazla kazanın meydana geldiğini bildirdi. Çoğu olayda yalnızca maddi hasar oluştu, ancak birkaç kişi hafif yaralandı. Polis, bazı sürücülerin hâlâ yaz lastikleriyle yollarda olduğunu belirtti.
Seon ile Hallwil arasındaki Seetalstrasse, bir çarpışma nedeniyle geçici olarak trafiğe kapatıldı. Yetkililer, sürücülere hızlarını ve sürüş tarzlarını hava koşullarına uyarlamaları çağrısında bulundu.<h2>St. Gallen: 30 kaza, 6 yaşındaki çocuk yaralandı</h2>St. Gallen’de cumartesi öğleden pazar sabahına kadar yaklaşık 30 kaza yaşandı. Beş kişi yaralandı; bunlar arasında bir kar temizleme aracının çarptığı 6 yaşındaki bir kız çocuğu da bulunuyor.
Polise göre kazaların büyük bölümü, sürücülerin hızlarını kar ve buzlanma koşullarına göre ayarlamamasından kaynaklandı. Bu kantonda kazaya karışan araçların hiçbirinde yaz lastiği bulunmadığı belirtildi.<h2>Thurgau: Yaz lastikleri yine sorun oldu</h2>Thurgau’da dört kişi trafik kazalarında yaralandı. Bir sürücü aracının kontrolünü kaybederek yoldan çıktı ve araç birkaç kez takla attı.
Kaza yapan aracın ön tekerleklerinde yaz lastiği bulunduğu açıklandı; bu durumun kazaya katkıda bulunduğu değerlendiriliyor.<h2>Solothurn: 20 kaza, üç yaralı</h2>Solothurn kantonunda kar ve buzlanma nedeniyle 20 civarında kaza meydana geldi. Çoğu olay sürücü hatası sonucu oluşan tek taraflı kazalardı.
Etziken’deki bir kazada üç kişi hafif yaralandı ve ambulansla hastaneye kaldırıldı. Kaza nedeniyle Luzernstrasse yaklaşık iki saat boyunca trafiğe kapatıldı.<h2>Pazartesi uyarısı: Sabah saatlerinde buzlanma riski</h2>SRF Meteo’ya göre hafta başında da yağışlar devam edecek. Sabah saatlerinde kar yağışı görülecek, gün içinde yağmurla karışık yağışlara dönmesi bekleniyor.
Özellikle pazartesi sabahı, kar ve donmuş yağmur nedeniyle yolların yer yer çok kaygan olabileceği uyarısı yapıldı. Sıcaklıkların 3–6 dereceye yükselmesi bekleniyor.

Yoğun kar yağışı nedeniyle 4 kantonda 100 trafik kazası meydana geldi

İsviçre’de yılbaşı gecesi düzenlenen bir parti sırasında çıkan ve 40 kişinin yaşamını yitirdiği, 116 kişinin yaralandığı bar yangınıyla ilgili olarak, mahkeme bir işletme yöneticisi hakkında 3 ay süreyle tutukluluk kararı verdi.

Yangın davası

Güneybatı İsviçre’de yer alan Valais kantonundaki mahkeme, Crans-Montana’da bulunan Le Constellation adlı barın ortak yöneticilerinden Jacques Moretti’nin, savcılığın dile getirdiği “kaçma ihtimali” gerekçesiyle tutuklu kalmasına hükmetti.Mahkeme kararında, kefalet dahil olmak üzere yeterli güvenlik tedbirlerinin sağlanması halinde bu üç aylık tutukluluk kararının kaldırılabileceği ifade edildi. Açıklamada, söz konusu önlemler netleşinceye kadar Moretti’nin cezaevinde kalacağı belirtildi.Jacques Moretti’nin avukatı Patrick Michod’un ofisi, e-posta yoluyla iletilen yorum taleplerine yanıt vermezken, avukatın sekreteri Michod’a kısa süre içinde ulaşılamadığını bildirdi.Öte yandan Jessica Moretti’nin avukatları, yaptıkları açıklamada, mahkemenin verdiği kararın gerekli şartların yerine getirilmesi durumunda müvekkillerinin eşinin serbest bırakılmasının önünü açabileceğini ifade etti.İsviçreli yetkililer, işletme sahipleri hakkında taksirle ölüme neden olma, taksirle yaralama ve taksirle yangına sebebiyet verme suçlamalarıyla ceza soruşturması başlatıldığını duyurdu.Soruşturmayı yürüten ekipler, yangının tavana aşırı derecede yakın yerleştirilen ve ses yalıtım malzemesiyle kaplı tavanı tutuşturduğu düşünülen pırıltılı mumlardan kaynaklandığını değerlendiriyor.Yetkililer, kullanılan yapı ve yalıtım malzemelerinin mevzuata uygunluğunu ve bu tür mumların bar ortamında kullanımına izin verilip verilmediğini araştırıyor.Geçen hafta yapılan açıklamalarda, söz konusu mekânda yangın güvenliği denetimlerinin 2019 yılından bu yana gerçekleştirilmediğinin ortaya çıktığı bildirildi.Bölgesel düzenlemelere göre, Valais kantonunda kamuya açık tüm binaların her yıl düzenli olarak yangın güvenliği denetiminden geçmesi gerekiyor.Yangının ardından ilk kez kamuoyuna konuşan Fransız vatandaşı Moretti çifti, geçen hafta yaptıkları açıklamada “derin bir yıkım ve yas içinde” olduklarını belirterek, soruşturma makamlarıyla tam iş birliği yapacaklarını ifade etti.Cuma günü ulusal yas günü kapsamında düzenlenen anma töreninde konuşan İsviçre Cumhurbaşkanı Guy Parmelin, ülkenin yaşanan felaket karşısında “dehşete kapıldığını” söyledi.Parmelin, yayımladığı açık mektupta, “Hayatını kaybedenlere, ailelerine ve yakınlarına saygı göstermek, onları anmak ve böyle bir trajedinin bir daha yaşanmaması için elimizden geleni yapmak zorundayız,” ifadelerine yer verdi.

İsviçre’de bar yangını: Bar yöneticisi tutuklandı

İsviçre’de işsizlik son iki yıldır artış eğiliminde olsa da, ülkede aynı anda 225 binden fazla açık pozisyon bulunuyor. 

Sağlık sektörü alarm veriyor

Personel hizmeti sağlayıcısı X28’in yaptığı analiz, işgücü piyasasında büyük bir dengesizlik olduğunu gösteriyor: Aralık ayında RAV’a kayıtlı 147.275 işsiz bulunurken, işverenler özellikle belirli mesleklerde personel bulmakta zorlanıyor.En fazla açık pozisyonun bulunduğu alan yine sağlık sektörü. Kasım ayında yalnızca hemşirelik ve bakım alanında 6.296 açık iş ilanı vardı. Covid-19 döneminde derinleşen uzman sıkıntısı hâlâ giderilebilmiş değil. Sağlık sektörünü, ikinci ve üçüncü sırada elektromontaj ve marangozluk gibi el sanatları ve teknik meslekler izliyor.Açık pozisyonların kantonlara göre dağılımında ise büyük şehirler öne çıkıyor. Zürih 46.657, Bern 29.697 ilanla listenin başında. St. Gallen ve Luzern’de de açık pozisyon sayısı beş haneli seviyelerde.X28’in değerlendirmesine göre bu tablo, bazı meslek gruplarında çalışanların işverenlere karşı güçlü bir pazarlık konumuna sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle sağlık, teknik işler ve el sanatları alanlarında iş arayanlar için seçenekler oldukça geniş.Son üç ayda iş ilanlarını en fazla artıran şirketler arasında Manor ilk sırada yer alıyor; şirket bu dönemde 126 yeni ilan yayınladı. Onu İsviçre Postası ve Migros Ostschweiz izliyor. X28’in hazırladığı liste, hangi şirketlerin işe alım faaliyetlerini en çok genişlettiğini ortaya koyuyor.İşsizlik oranı yüzde 3,1 ile pandemi döneminin seviyelerine geri dönmüş olsa da, işgücü piyasasında belirgin bir hareketlilik sürüyor. Uzmanlara göre bu durum, İsviçre’nin yapısal işgücü açığının devam ettiğini gösteriyor.

İsviçre’de işsizlik artıyor ama 225 bin pozisyon hâlâ boş

Basel-Landschaft polisi, Cuma sabahı A3 otoyolunda üç çalıntı aracın görüldüğü yönünde ihbar aldı. Araçlar Basel yönünde ilerlerken, Augst kavşağına kısa mesafe kala çalıntı otomobiller başka araçlarla çarpışmalara neden oldu. 

Basel-Landschaft’ta çalıntı araç operasyonu

Bu çarpışmalar, polis ve Gümrük ve Sınır Güvenliği Federal Dairesi (BAZG) ekiplerinin araçları durdurmasına imkân sağladı.Araçların durdurulması sırasında bir BAZG çalışanı silahını kullandı. Açılan ateş sonucu şüphelilerden biri ağır yaralandı ve olay yerinde hayatını kaybetti. Diğer iki şüpheli ise yakalanarak gözaltına alındı. Basel-Landschaft Savcılığı ile Askeri Adalet makamları olayla ilgili ayrı soruşturmalar başlattı. Polis, çarpışmalar sırasında üçüncü bir kişinin hafif yaralandığını açıkladı.Yetkililer, şüphelilerin kimlikleriyle ilgili ayrıntı vermekten kaçınıyor. Savcılık, yalnızca “üç genç erkek ve yabancı uyruklu kişiler” olduklarını doğruladı. Olayın, Fransa’ya lüks araç kaçıran çetelerle bağlantılı olup olmadığı ise henüz bilinmiyor.A3 otoyolu Rheinfelden ile Augst arasında birkaç saat boyunca tamamen kapatıldı. Trafik bölgesel olarak başka güzergâhlara yönlendirildi ve bölgede ciddi yoğunluk yaşandı.

Augst yakınlarında Polis operasyonu: Bir şüpheli vurularak öldürüldü

İsviçre Federal Mahkemesi, 2021 yılında bir genci otobüsten ittiği için işten derhal çıkarılan Vaud kantonundaki bir otobüs şoförünün fristlose Kündigung (derhal fesih) kararının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. 

Federal Mahkeme'nin kararı tartışma yarattı

Mahkeme, olayın “ağır bir kusur” oluşturmadığını belirterek şoföre 44 bin frank tazminat ödenmesine karar verdi.Olay, Eylül 2021’de Riviera bölgesinin toplu taşıma işletmesi VMCV SA’ya ait bir otobüste yaşandı. O dönem 52 yaşında olan ve sekiz yıldır sorunsuz bir şekilde görev yapan şoför, otobüs kapısını yaklaşık yirmi saniye boyunca engelleyerek aracın hareket etmesini durduran genç bir yolcuyu dışarı itmişti. Şoför, olaydan sonra davranışının uygun olmadığını kabul etmiş, gencin hakaretlerine karşılık vermeden görevine devam etmişti.İşveren ise bu davranışın güven ilişkisini geri dönülmez biçimde zedelediğini savunarak şoförü derhal işten çıkarmıştı. Şirket, şoförün yolcuyu gençliği ve görünüşü — özellikle kapüşonlu bir ceket giymesi — nedeniyle hedef aldığını iddia etmişti.Federal Mahkeme ise bu değerlendirmeye katılmadı. Kararda, derhal fesih için “özellikle ağır bir ihlal” gerektiği vurgulandı. Mahkeme, genç yolcunun şoföre karşı herhangi bir suç duyurusunda bulunmadığını, şoförün kapıları kapatmak için birkaç kez deneme yaptığını, buna rağmen yolcunun kapıyı “umursamaz bir şekilde” engellemeye devam ettiğini belirtti. Ayrıca şoförün, gecikmiş bir seferi yetiştirme baskısı altında olduğu ve bu gecikmenin kendisine yüklenemeyeceği ifade edildi.Sonuç olarak Federal Mahkeme, derhal fesih için geçerli bir neden bulunmadığına hükmetti. VMCV SA, eski çalışanına 44 bin frank tazminat ve 9 Eylül 2021 ile 31 Mart 2022 arasındaki dönem için %5 faiz ödemek zorunda kalacak. Bu miktar, şoföre verilmesi gereken ancak verilmemiş olan normal fesih süresine karşılık geliyor. Fesih kararı ise geçerliliğini koruyor; yalnızca “derhal yürürlüğe giren” kısmı iptal edildi.Şoförün avukatı Aline Bonard, kararın dört yıl sonra gelmiş olmasını eleştirerek bunun “geçimini maaşıyla sağlayan biri için inanılmaz derecede uzun bir süre” olduğunu söyledi. Bonard, derhal fesihlerin kişileri bir anda gelirden mahrum bıraktığını, işsizlik ödeneğine de hemen hak kazanılmadığı için birçok kişinin sosyal yardıma düşmek zorunda kaldığını vurguladı. Bu nedenle derhal fesih mekanizmasının yalnızca istisnai durumlarda uygulanması gerektiğini belirtti. Şirketin avukatı Christian Favre ise sorulara yanıt vermedi.

Genç yolcuyu otobüs'ten iten şoföre 44 bin frank tazminat ödenecek

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ve Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) iş birliğiyle düzenlenen 5. Uluslararası Genç Yazarlar Kurultayı, Strazburg’da gerçekleştirilen kapanış ve sertifika töreniyle sona erdi. 

Avrupa'nın kalbinde 'Türkçe' zirvesi

YTB Başkanı Abdulhadi Turus, "Amacımız Avrupa’da sadece nüfus olarak değil, entelektüel bir güç olarak da var olmaktır" mesajını verdi.Avrupa’nın farklı ülkelerinde yaşayan ve Türkçe eserler üreten genç kalemleri usta yazarlarla bir araya getiren 5. Uluslararası Genç Yazarlar Kurultayı, Strazburg’da düzenlenen sertifika programıyla nihayete erdi."Usta-Çırak Buluşması"Avrupa Türk Edebiyatı'nın temellerini güçlendirmek ve diasporadaki gençlerin anadilleriyle kurdukları bağı edebi bir derinliğe taşımak amacıyla düzenlenen kurultayda, 7 ülkeden 40 genç yazar; öykü, şiir, deneme ve düşünce dünyası üzerine atölye çalışmalarına katıldı.Kapanış programına YTB Başkanı Abdulhadi Turus, T.C. Strazburg Başkonsolosu Murat Onart ve TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan katıldı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696e8.jpg" width="1024" height="576"></figure>"Avrupa Türk Edebiyatı İçin Bir Mektep"Törende konuşan YTB Başkanı Abdulhadi Turus, YTB’nin "Telve" dergisi ve yazarlık akademileriyle Avrupa’da yeni bir entelektüel damar açtığını vurguladı. Turus, şunları kaydetti:"Avrupa’nın kalbinde Türkçenin irfanıyla mayalanan bu genç zihinler, 'usta-çırak' tedrisatından geçerek geleceğin fikir işçileri olacaktır. Bu kurultay, Avrupa Türk Edebiyatı'nın inşası için adeta bir mektep vazifesi görmüştür. Bizim çabamız; gençlerimizin sadece konuşulanı duyması değil, dünyaya söyleyecek sözlerinin olmasıdır. Avrupa’da Türkçenin edebi derinliğini yaşatacak yeni nesil münevverlerimizle gurur duyuyoruz."Gençlere, kalemlerini sadece estetik bir araç olarak değil, adaletin sesi olarak da kullanmaları çağrısında bulunan Başkan Turus; "Kaleminiz daima hakikati yazsın, mazlum coğrafyaların sesi olsun" ifadelerini kullandı.Edebiyatın Usta İsimleri Gençlerle BuluştuProgramda genç yazarlar; Prof. Dr. Muhammed Enes Kala, Prof. Dr. Dursun Ali Tökel, Mehmet Kurtoğlu, Dr. Musab Talha Akpınar, Dr. Yunus Emre Aydınbaş ve usta öykücü Necip Tosun gibi isimlerin rehberliğinde teknik ve teorik dersler aldı.YTB ve TYB iş birliğiyle gelenekselleşen kurultay, sertifika takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle son buldu.

5. Uluslararası Genç Yazarlar Kurultayı Strassburg'ta tamamlandı

İklim değişikliğinin etkileri derinleştikçe, Avrupa’daki bazı kentlerin gelecekte Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapması giderek zorlaşıyor. Fransa’nın Chamonix kenti ile Norveç’in başkenti Oslo, ilerleyen yıllarda Oyunlar için riskli görülen merkezler arasında yer alıyor.

İklim değişikliği

İklim değişikliğinin etkileri derinleştikçe, Avrupa’daki bazı kentlerin gelecekte Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapması giderek zorlaşıyor. Fransa’nın Chamonix kenti ile Norveç’in başkenti Oslo, ilerleyen yıllarda Oyunlar için riskli görülen merkezler arasında yer alıyor.Belçikalı biatlet Maya Cloetens, gelecek ay İtalya’nın Milano ve Cortina kentlerinde düzenlenecek Kış Olimpiyatları’na hazırlanırken, kış sporlarının geleceğine dair endişelerini dile getiriyor. Cloetens’in büyüdüğü ve kayaklı koşu ile atıcılığı birleştiren biatlon sporuna başladığı Fransa’daki Grenoble çevresindeki dağlarda, iklim değişikliğinin etkileri artık açıkça hissediliyor.1968 Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapan Grenoble’da günümüzde kış mevsimleri daha kısa ve daha ılıman geçiyor; yoğun ve düzenli kar yağışı ise geçmişe kıyasla belirgin biçimde azalmış durumda. 2030 yılında Kış Olimpiyatları Fransız Alpleri’ne geri dönecek olsa da Grenoble organizasyonun merkezinde yer almayacak.Cloetens, “Orada büyüdüm ve kar koşullarındaki farkı net biçimde görebiliyorum. Son 15 yılda her şey tamamen değişti” sözleriyle yaşanan dönüşümü özetliyor.Bilim insanlarına göre, dünyanın hızla ısınması Kış Olimpiyatları’nı güvenilir biçimde düzenleyebilecek şehirlerin sayısını önümüzdeki yıllarda ciddi ölçüde azaltacak. Bu tablo, Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ni (IOC) Oyunların, belirli ve sınırlı sayıda ev sahibi arasında dönüşümlü olarak yapılması fikrini değerlendirmeye yöneltti.IOC Oyunların Gelecek Ev Sahipleri Komisyonu Başkanı Karl Stoss, özellikle Mart ayının Paralimpik Oyunlar için giderek fazla sıcak hale gelmesi nedeniyle organizasyon tarihinin daha erken bir döneme çekilmesinin gündemde olduğunu açıkladı.Waterloo Üniversitesi’nden Prof. Daniel Scott ile Innsbruck Üniversitesi’nden Doç. Dr. Robert Steiger’in, IOC’nin de yararlandığı araştırmasına göre, günümüzde elit düzey kış sporları için altyapıya sahip 93 dağlık bölge bulunuyor. Ancak bu bölgelerden yalnızca 52’sinin 2050’li yıllarda Kış Olimpiyatları’nı düzenleyebilecek yeterli kar ve soğuk hava koşullarına sahip olması bekleniyor.Küresel karbon salımları hangi seviyede sınırlandırılırsa sınırlandırılsın, bu sayının 2080’lerde 30’a kadar gerileyebileceği öngörülüyor. IOC’nin mevcut tesislerin en az yüzde 80’inin hazır olmasını şart koşması da potansiyel ev sahibi havuzunu daha da daraltıyor.Aynı tesislerde Kış Olimpiyatları’ndan yaklaşık iki hafta sonra düzenlenen Kış Paralimpik Oyunları için tablo daha da olumsuz görünüyor. Ancak araştırmacılar, her iki organizasyonun yaklaşık üç hafta daha erken başlatılmasının, Paralimpik Oyunlar için uygun ev sahibi sayısını neredeyse iki katına çıkarabileceğini belirtiyor.Modellemeler, gelişmiş suni karlama teknolojilerinin varlığı varsayımına dayanıyor. Buna rağmen yüzyıl ortasına gelindiğinde, suni karlama olmadan kış sporlarına güvenilir biçimde ev sahipliği yapabilecek neredeyse hiçbir bölgenin kalmayacağına dikkat çekiliyor.Araştırmaya göre Grenoble, 2050’li yıllarda iklim koşulları nedeniyle yeniden Kış Olimpiyatları düzenleyemeyecek geçmiş ev sahibi kentler arasında yer alıyor.

Avrupa’da iklim krizi Kış Olimpiyatları’nı tehdit ediyor

Avrupa Birliği’nin sınır güvenliğinden sorumlu kurumu Frontex, 2025 yılına ait düzensiz göç verilerini içeren raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, AB ülkelerine yönelik düzensiz geçişler, 2024 yılına kıyasla 2025’te yüzde 26 oranında geriledi.

Frontex raporu açıklandı

Frontex’in verilerine göre geçen yıl Birlik sınırlarında yaklaşık 178 bin düzensiz geçiş tespit edildi. Bu rakam, 2021’den bu yana kaydedilen en düşük düzensiz geçiş sayısı olarak dikkat çekti.Raporda, düzensiz geçişlerin en yoğun yaşandığı hattın, Libya’dan İtalya’ya uzanan Orta Akdeniz rotası olduğu belirtildi. İncelenen yedi ana güzergâhta en sık karşılaşılan uyrukların ise Bangladeş, Mısır ve Afganistan vatandaşları olduğu kaydedildi.Batı Akdeniz rotası dışında kalan tüm güzergâhlarda düzensiz geçiş sayılarında düşüş yaşandığı vurgulanırken, en belirgin azalışın yüzde 63 ile Batı Afrika rotasında görüldüğü bildirildi. Orta Akdeniz hattında düşüş yüzde 1 ile sınırlı kalırken, Batı Balkanlar rotasında yüzde 42, Doğu kara sınırında ise yüzde 37 oranında gerileme yaşandı. AB ülkelerinden İngiltere’ye yönelik düzensiz çıkışların da yüzde 3 azaldığı ifade edildi.Türkiye üzerinden geçişlerin de dahil olduğu Doğu Akdeniz rotasında ise 2025’te, bir önceki yıla kıyasla yüzde 27’lik düşüş kaydedildi.Raporda görüşlerine yer verilen Frontex Direktörü Hans Leijtens, düzensiz geçişlerdeki azalışın olumlu bir eğilime işaret ettiğini ancak risklerin tamamen ortadan kalkmadığını belirtti. Leijtens, “Bu tablo, işbirliğinin etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Ancak bu durum rehavete kapılmak anlamına gelmemeli” değerlendirmesinde bulundu.

Frontex 2025’te AB’ye düzensiz geçişlerin azaldığını açıkladı

Zürih’te bir proktoloğun yıllar boyunca yaptığı ağır hatalı tedaviler, İsviçre’deki bildirim sistemindeki ciddi boşlukları ortaya çıkardı. Birçok hasta, yanlış operasyonlar ve kötü tıbbi uygulamalar nedeniyle hâlâ sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor. 

Daha güçlü hasta hakları talebi

Vakaların ortaya çıkması ise yalnızca mağdurların ısrarı ve cesareti sayesinde mümkün oldu. Doktor, ancak çok geç bir aşamada yetkililer tarafından durduruldu.<h2>İlk şikâyet: Gereksiz operasyon, aylarca süren acı</h2>İlk olarak genç bir kadın hasta, C.M., yaşadıklarını İsviçre Devlet Televizyonu'nda yayınlanan “Kassensturz” programına anlatıyor. Mart 2025’te anal kanalındaki bir kitle nedeniyle ameliyat edilen C.M., doktorun kendisine başka tedavi seçenekleri olduğunu söylemediğini belirtiyor. Oysa uzmanlara göre bu tür lezyonlar: soğukla yakma ve elektrik akımıyla yakma gibi yöntemlerle ameliyatsız tedavi edilebiliyor.Ameliyat sonrası komplikasyonlar nedeniyle C.M. dört ay çalışamaz hâle geldi, her tuvalet ihtiyacında dayanılmaz acılar yaşadı ve hâlâ sorunları devam ediyor.<h2>İkinci vaka: Yanlış bilgilendirme ve ağır, gereksiz operasyon</h2>L.S. isimli başka bir hasta, tekrarlayan bir kist nedeniyle doktora başvuruyor. Doktor, küçük bir işlem yapılacağını söylüyor. Ancak hasta uyandığında: kocaman bir doku boşluğu açıldığını ve Sfinkter kasının bir kısmının kesildiğini öğreniyor. İki haftalık iyileşme süresi denilen operasyon, on ay süren bir iş göremezlik ve yoğun bakım ihtiyacına dönüşüyor.Uzman cerrah Prof. Dieter Hahnloser, hastanın yanlış bilgilendirildiğini, yapılan operasyonun yıllar önce terk edilmiş, ağır bir yöntem olduğunu belirtiyor:
“Bu teknik artık kabul edilemez. Böyle ameliyat yapılmıyor.”<h2>Üçüncü vaka: Korkutma taktikleri ve etik dışı davranış</h2>P.K. isimli hasta, bağırsakla ilgili bir rahatsızlık nedeniyle doktora gidiyor. Doktor, hastaya: bağırsak düşmesi (prolaps) görüntüleri, ameliyat videoları ve yaşlı bir hastanın ağır bir prolaps fotoğrafını göstererek ameliyat olmazsa aynı duruma düşeceğini söylüyor.Başka bir uzmana başvuran P.K., aslında ameliyata gerek olmadığını öğreniyor. Uzmanlar, doktorun davranışını “etik dışı ve hastayı korkutmaya yönelik” olarak nitelendiriyor.<h2>Dördüncü vaka: Üç yıl boyunca 36 kez gereksiz işlem</h2>T.W. isimli erkek hasta, basur şikâyetiyle doktora gidiyor. Doktor, standart olarak 2–3 kez uygulanması gereken lastik bant tedavisini tam 36 kez yapıyor. Hasta üç yıl boyunca her ay kliniğe çağrılıyor ve durumu giderek kötüleşiyor.Prof. Hahnloser, “Böyle bir uygulamayı kariyerimde hiç görmedim. Bu kabul edilemez” diyor.<h2>Meldesystem: Hastalar nereye başvuracağını bilemedi</h2>Tüm hastalar, yaşadıkları ağır sonuçlara rağmen şikâyet sürecinin karmaşık, yavaş ve kişisel olmayan bir yapıda olduğunu söylüyor.
Hangi kurumun sorumlu olduğu bile çoğu zaman belirsiz.Bu nedenle uzmanlar ve siyasetçiler, daha şeffaf ve erişilebilir bir bildirim sistemi talep ediyor.<h2>Doktor hayatını kaybetti, ancak vakalar kamuoyuna açıklanıyor</h2>SRF, araştırma sürerken doktorun hayatını kaybettiğini duyurdu. Ancak vakaların ağırlığı ve sistemdeki eksiklikleri ortaya koyması nedeniyle dosya yine de yayımlandı.<h2>Mağdurlar: “Bu kadar geç fark edilmesi inanılmaz”</h2>Birbirleriyle sonradan tanışan hastalar, dayanışmanın kendilerine güç verdiğini söylüyor. Ancak hepsi aynı soruyu soruyor:
“Bu kadar ağır hatalar nasıl bu kadar uzun süre fark edilmedi?”Hastaların tedavileri hâlâ devam ediyor.

Zürihli doktorun gereksiz ameliyatları hastalara ağır bedel ödetti

İsviçre’de biyolojik çeşitliliğin durumu hâlâ kritik. Ancak 50’den fazla uzmanın hazırladığı kapsamlı rapor, hem umut veren gelişmeleri hem de alarm veren kayıpları aynı anda ortaya koyuyor.

İsviçre’de biyolojik çeşitlilik

<h2>Bazı türler geri dönüyor: Leylek, kerkenez, ayı, vaşak, kurt</h2>Rapora göre bazı hayvan ve bitki türleri İsviçre’de yeniden güçleniyor. Örneğin:<ul><li>Beyaz leylek ve kerkenez popülasyonları artıyor</li><li>Ayı, vaşak ve kurt yeniden ülkeye döndü</li><li>Ormanlarda bitkiler, yosunlar ve bazı yumuşakçalar toparlanıyor</li></ul>Biyolog Eva Spehn, “Bu örnekler, koruma çalışmalarının işe yaradığını gösteriyor” diyor.<h2>Ancak genel tablo kötü: Türlerin üçte biri hâlâ tehdit altında</h2>Olumlu gelişmelere rağmen İsviçre’deki türlerin üçte birinden fazlası tehlike altında. Uzmanlara göre baskı çok yüksek ve genel durum hâlâ “kötü”.Tür kayıplarının başlıca nedenleri:<ul><li>İklim ısınması</li><li>Tarım kaynaklı aşırı besin yükü</li><li>İstilacı türler</li><li>Yeni yollar ve yerleşimler nedeniyle yaşam alanlarının parçalanması</li></ul>Özellikle belirli habitatlara bağımlı türler hızla yok oluyor.<h2>“Hâlâ geç değil” — Uzmanlar çözümün mümkün olduğunu vurguluyor</h2>Medya toplantısında uzmanlar, doğru önlemlerle durumun tersine çevrilebileceğini belirtti. Bunun için:<ul><li>Toplumun tüm kesimlerinin desteği</li><li>Mevcut programlar için daha fazla finansman</li><li>Çevre yasalarının daha kararlı uygulanması</li></ul>gerekiyor.Orta İsviçre’deki akarsu ve derelerin neredeyse yarısı hâlâ doğal hâline uzak. Tarım bölgelerinde tarlatavşanı, boz kirazkuşu ve büyük çayır kelebeği gibi türler hızla azalıyor.<h2>Toplumun algısı gerçeklerle uyuşmuyor</h2>Araştırmalar, İsviçre halkının büyük bölümünün biyolojik çeşitliliğin durumunu “iyi” veya “çok iyi” olarak değerlendirdiğini gösteriyor. Oysa uzmanlara göre durum tam tersi.Bu algı farkının nedenleri:<ul><li>Medyanın uzun süre yalnızca küresel çevre krizlerine odaklanması</li><li>Yerel tür kayıplarının sessiz ve fark edilmeden gerçekleşmesi</li><li>İsviçre’nin “doğası bozulmamış ülke” imajının toplumda çok güçlü olması</li><li>İnsan psikolojisinin uzak sorunları daha ciddi algılaması</li></ul>Kültür tarihçisi Claudia Keller, “Bu ulusal öz-imaj artık gerçeklikle örtüşmüyor” diyor.<h2>Değişim mümkün: Herkesin rolü var</h2>Uzmanlara göre biyolojik çeşitliliği korumak yalnızca siyasetin değil, toplumun tüm kesimlerinin görevi. Özellikle şehirlerde:<ul><li>Ev sahipleri</li><li>Kooperatifler</li><li>Site yönetimleri</li></ul>kendi alanlarını küçük “doğa adalarına” dönüştürerek büyük fark yaratabilir.Spehn, “Bu sadece doğaya değil, insanlara da iyi gelir” diyor.

İsviçre doğasında bulunan birçok tür sessizce yok oluyor

2038 Olimpik ve Paralimpik Kış Oyunları’nın İsviçre’de düzenlenmesi için hazırlıklar hızlanıyor. Federal Hükümet, organizasyonu en fazla 200 milyon frank ile desteklemeyi planlıyor ve projeye “olumlu yaklaştığını” duyurdu. Teklif, 14 Mart’a kadar kamu istişare sürecinde değerlendirilecek.

200 milyon frank

<h2>Tüm ülkeye yayılan, merkezi olmayan bir model</h2>İsviçre, tarihte ilk kez tamamı ülke geneline yayılmış bir Kış Olimpiyatı düzenlemeyi hedefliyor. Oyunlar:<ul><li>Dört dil bölgesinde,</li><li>Mevcut tesisler kullanılarak,</li><li>Yeni inşaat yapılmadan,</li><li>Gerektiğinde yalnızca yenileme çalışmalarıyla</li></ul>gerçekleştirilecek.Federal Hükümet, bu yaklaşımın hem maliyetleri düşürdüğünü hem de sürdürülebilirliği artırdığını vurguluyor.<h2>200 milyon frankın kullanım alanları</h2>Federal katkı üç ana başlıkta toplanıyor:<ul><li>60 milyon frank → Paralimpik Oyunları’nın finansmanı</li><li>50 milyon frank → Seyirciler için indirimli toplu taşıma</li><li>80 milyon frank → Ülke genelindeki yarışma tesislerinin yenilenmesi</li></ul>Organizasyonun toplam bütçesinin 2,2 milyar frank olması bekleniyor. Bu bütçenin büyük kısmı sponsorluk, bilet satışları, ürün gelirleri ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin katkısıyla karşılanacak.<h2>Güvenlik maliyetleri federal katkıya dahil değil</h2>Federal Hükümet’in desteği, güvenlik harcamalarını kapsamıyor. Askerî destek, sivil koruma görevleri, sınır güvenliği ve federal polis birimlerinin masrafları ayrı değerlendirilecek. Güvenliğin ana sorumluluğu kantonlarda olacak.Ayrıca Federal Hükümet, olası bir bütçe açığı için garanti vermeyecek. Bu nedenle karar, “geniş kapsamlı bir federal yükümlülük” olarak görülmediği için referanduma sunulmayacak.<h2>Adaylık süreci 2027’ye kadar</h2>İsviçre, 2027 yılı sonuna kadar Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne resmi başvuru dosyasını sunabilecek. Dosya kabul edilirse, 2038 Kış Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları’nın ev sahibi İsviçre olacak.Federal Hükümet, bu organizasyonun:<ul><li>Sporun gelişimi,</li><li>Teknolojik yenilikler,</li><li>Turizm ve ekonomik değer yaratma</li></ul>açısından büyük fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Federal Hükümet, 2038 Kış Olimpiyatları için desteğini açıkladı

Lozan’daki Federal Teknoloji Enstitüsü’nde (EPFL) çalışan araştırmacılar, market fişlerinde kullanılan zararlı kimyasallara karşı bitkisel bir alternatif geliştirdi. Yeni biyolojik renk geliştirici hem patentlendi hem de gelecekte ticarileştirilmesi için bir start-up kurma fikri gündemde.

Bisfenole alternatif

<h2>Neden sorunlu?</h2>Birçok kasa fişinde hâlâ bisfenoller bulunuyor. Bu maddeler:<ul><li>Hormon sistemini bozuyor</li><li>Deri yoluyla vücuda geçiyor</li><li>Üreme sağlığını olumsuz etkileyebiliyor</li></ul>Bisfenoller, ısıya duyarlı fişlerde yazının görünmesini sağlayan renk geliştirici olarak kullanılıyor. AB’de Bisfenol S hâlâ serbestken, İsviçre 2020’den beri tehlikeli bisfenolleri yasaklamış durumda.Ancak bir araştırma, yasağın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen İsviçre’de incelenen fişlerin %20’sinde hâlâ Bisfenol S bulunduğunu gösterdi. Yani bisfenollü fişlerin tamamen ortadan kalktığını söylemek mümkün değil.Mevcut alternatif Pergafast ise bisfenolden daha az zararlı olsa da çevre ve sağlık açısından hâlâ riskli kabul ediliyor.<h2>EPFL’den bitkisel çözüm</h2>Araştırma ekibi, bilim dergisi Science Advances’te tanıtılan yeni kaplamayı lignin ve bitkisel şekerler kullanarak geliştirdi. Lignin, odunun ana bileşenlerinden biri. Kullanılan tüm maddeler yenilemeyen biyokütleden elde edilebiliyor.Bu bitkisel karışım:<ul><li>Termal baskıda net sonuç veriyor</li><li>Sarımsı bir tona sahip olsa da okunabilirliği yüksek</li><li>Bir yıl sonra bile baskı kalitesini koruyor</li></ul>Bu yönüyle, çabuk solan diğer biyolojik alternatiflerden ayrılıyor.<h2>Patent alındı, ticari üretim hedefleniyor</h2>EPFL ekibi, formülün patentini aldı. Araştırmacılar şimdi:<ul><li>Baskı kalitesini daha da artırmayı</li><li>Endüstriyel üretime uygun hale getirmeyi</li><li>Gerekirse bir start-up kurarak ürünü piyasaya çıkarmayı</li></ul>değerlendiriyor.Uzmanlara göre maliyet, uzun vadede mevcut termal kâğıtlarla karşılaştırılabilir seviyeye gelebilir.<h2>En sağlıklı seçenek: Fişi hiç bastırmamak</h2>Yeni çözümün piyasaya çıkması birkaç yıl alabilir. O zamana kadar en güvenli yöntem belli:
Kasa fişini mümkünse hiç bastırmamak.

Zehirli fişlere karşı daha sağlıklı çözüm geliştirildi

Fransa, Paris’in simgelerinden Louvre Müzesi’nin yenilenmesi için kaynak yaratmak amacıyla, Avrupa dışından gelen bireysel ziyaretçiler için giriş ücretini yüzde 45 oranında artırdı.

Çifte fiyatlandırma

Yeni düzenlemeyle birlikte, Avrupalı olmayan ziyaretçiler için bilet fiyatı 32 euroya yükseltildi. Rehberli gruplar için ise kişi başı ücret 28 euro olarak belirlendi ve gruplar en fazla 20 kişiyle sınırlandırıldı.Bu karar, Avrupa’da müzelerde “çifte fiyatlandırma” uygulamasına yönelik atılmış en dikkat çekici adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Çifte fiyatlandırma, ziyaretçilerin vatandaşlık ya da ikamet durumuna göre farklı ücretler ödemesi anlamına geliyor ve bugüne kadar Avrupa’da yaygın bir uygulama olarak görülmüyordu.Eleştirmenler, uygulamanın ayrımcılık yarattığını ve Mona Lisa’ya ev sahipliği yapan, dünyanın en çok ziyaret edilen müzesine erişimi özellikle düşük gelirli yabancı ziyaretçiler için zorlaştırdığını savunuyor.Louvre yönetimi, bilet fiyatının 22 eurodan 32 euroya çıkarılmasının, geçen yılın başında duyurulan ulusal “farklılaştırılmış fiyatlandırma” politikasının bir parçası olduğunu belirtti. Bu politika, Versailles Sarayı, Paris Operası ve Sainte-Chapelle gibi diğer önemli kültürel mekânlarda da uygulanmaya başlanmıştı.<h3>Kimler Zamlı Ücret Ödeyecek?</h3>Yeni fiyatlandırma, ABD başta olmak üzere Louvre’un yabancı ziyaretçilerinin büyük bölümünü oluşturan Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelenleri kapsıyor. AB vatandaşları ve AB ülkelerinde ikamet edenler ile İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç vatandaşları ya da sakinleri bu artıştan muaf tutuluyor.32 euroluk bilet ücreti, Avrupa dışından gelen bireysel ziyaretçiler için geçerli olurken, rehberli gruplarda kişi başı ücret 28 euro olarak uygulanacak. Grup büyüklüğü ise “ziyaret deneyimini korumak” gerekçesiyle 20 kişiyle sınırlandırıldı.18 yaş altındaki ziyaretçiler başta olmak üzere bazı gruplar için ücretsiz giriş uygulaması devam ediyor. Louvre’da bir önceki zam Ocak 2024’te yapılmış ve standart bilet fiyatı 17 eurodan 22 euroya çıkarılmıştı.<h3>Sendikalardan Sert Tepki</h3>CGT Culture sendikası, yeni fiyat politikasını eleştirerek, kültüre erişimin ticari bir meta haline getirildiğini ve ulusal mirasa erişimde eşitsizlik yaratıldığını savundu.Avrupa’daki diğer örnekler ise farklılık gösteriyor. Roma’daki Kolezyum, Forum ve Palatin Tepesi için standart giriş ücreti 18 euro olurken, Atina’daki Akropolis’te yetişkin bilet fiyatı 30 euro seviyesinde bulunuyor.<h3>Diğer Kültürel Mekânlar da Zam Yapıyor</h3>Versailles Sarayı, Loire bölgesindeki Chambord Şatosu ve Paris Ulusal Operası gibi Fransız kamuya ait diğer önemli kültür merkezleri de Avrupalı olmayan ziyaretçiler için fiyat artışına hazırlanıyor.Versailles’da “Passport” bileti, yüksek sezonda Avrupa dışından gelenler için 35 euroya yükselirken, AB ülkeleri ile İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç vatandaşları veya sakinleri için fiyat 32 euro olarak kalacak. Sainte-Chapelle’de ise Avrupa dışından gelen ziyaretçiler 22 euro ödeyecek; Avrupalılar için bilet fiyatı 16 euro olacak.<h3>Gelir Artışı ve Güvenlik Tartışmaları</h3>Louvre yönetimi, yeni fiyatlandırmanın “Louvre – Yeni Rönesans” modernizasyon projesi kapsamındaki yatırımları finanse edeceğini ve müzeye yılda 15 ila 20 milyon euro ek gelir sağlayacağını açıkladı. Fransız hükümeti de artışı mali gerekçelerle savunarak, düzenlemenin müzeye yıllık 20 ila 30 milyon euro ek kaynak yaratabileceğini belirtti.Geçen ekim ayında yaşanan ve araştırmacıların yaklaşık 88 milyon euro değer biçtiği taç mücevherleri hırsızlığı, müzelerde güvenlik harcamaları ve yenileme maliyetlerinin nasıl karşılanacağına dair tartışmaları daha da alevlendirdi.Ayrıca çalışanlar, ziyaretçilerin kimlik kontrolünü yapmak zorunda kalmanın pratik sorunlara yol açacağına dikkat çekiyor. Ücretler ve çalışma koşulları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle müze personeli pazartesi günü yeniden greve gitti.

Louvre, Avrupalı olmayan ziyaretçilere yüzde 45 zam yaptı

Bilim insanları, küresel sıcaklık artışının daha önce yapılan tahminlerin ötesine geçtiğini belirterek iklim krizine ilişkin acil uyarılarda bulunuyor. Uzmanlara göre, küresel ısınmanın hızı ve bunun ekonomi üzerindeki etkileri ciddi biçimde küçümsendi.

Küresel tehdit

Aktüerler Enstitüsü ve Fakültesi (IFoA) ile Exeter Üniversitesi tarafından hazırlanan yeni rapor, küresel sıcaklıkların öngörülenden çok daha hızlı yükseldiğini ortaya koyuyor. Rapora göre, mevcut eğilimler devam ederse Dünya’nın sanayi öncesi döneme kıyasla 2 derece daha sıcak hale gelmesi 2050’den önce gerçekleşebilir.Bu hızda bir ısınmanın, küresel ölçekte toplumlar ve ekonomiler üzerinde yıkıcı etkiler yaratabileceği vurgulanıyor. Su ve gıda sistemlerinde ciddi bozulmalar, artan göç hareketleri ve insan sağlığı üzerinde ağır sonuçlar öne çıkan riskler arasında yer alıyor.<h3>“Gizli Soğutma” Etkisi Ortadan Kalkıyor</h3>Parasol Lost adlı rapor, sıcaklık artışındaki hızlanmanın önemli nedenlerinden birinin “aerosol soğutmasının” azalması olduğunu belirtiyor. Hava kirliliği kaynaklı aerosoller, uzun yıllar boyunca Güneş ışınlarının bir kısmını geri yansıtarak yaklaşık 0,5 derecelik bir ısınmayı dengelemişti. Ancak küresel ölçekte hava kirliliği azaltıldıkça, bu görünmez koruyucu etki de ortadan kalkıyor.Araştırmacılar ayrıca, Dünya’nın sera gazlarına karşı hassasiyetinin beklenenden daha yüksek olmasının da ısınma hızını artırdığını ifade ediyor. Bu kavram, sera gazı emisyonlarının sanayi öncesi seviyelerin iki katına çıkması durumunda, gezegenin ortalama yüzey sıcaklığının ne kadar yükseleceğini açıklıyor.<h3>İklim Riskleri Ekonomide Hafife Alınıyor</h3>Raporda, politika yapıcılar ve finans kuruluşlarının, iklim değişikliğinin tetikleyebileceği enflasyon baskısını, finansal şokları ve sigorta şirketlerinin yüksek riskli bölgelerden beklenenden çok daha erken çekilme ihtimalini yeterince ciddiye almadığı uyarısı yapılıyor.Önceki ekonomik tahminler, küresel sıcaklıkların 3 derece artması halinde iklim kaynaklı zararların dünya ekonomisinin yalnızca yüzde 2,1’ine, 6 derecelik artışta ise yüzde 8’inden azına karşılık geleceğini öngörüyordu.Ancak İngiltere İklim Finansal Risk Forumu’nun yakın tarihli bir analizi, şiddetli bir iklim ve doğa şokunun yalnızca beş yıl içinde küresel GSYH’de yüzde 15 ila 20 arasında bir daralmaya yol açabileceği senaryosunun artık “makul” kabul edilebileceğini ortaya koyuyor.Araştırmacılar, bu farkın temel nedeninin, birçok ekonomik modelin deniz seviyesinin yükselmesi, okyanus asitlenmesi ve ekosistem tahribatı gibi bilim insanlarının uzun süredir uyardığı riskleri yeterince hesaba katmaması olduğunu belirtiyor.<h3>Acil “Toparlanma Planı” Çağrısı</h3>IFoA raporunun baş yazarlarından ve sürdürülebilirlik kurulunda görev yapan Sandy Trust, dünyanın gecikmeden kapsamlı bir toparlanma planına ihtiyacı olduğunu vurguluyor. Trust, yön değişikliği olmazsa iklim kaynaklı zararların ekonomik büyümeyi ve gelecekteki refahı doğrudan etkileyeceği uyarısında bulunuyor.Trust, Küresel Finansal Kriz öncesindeki risk yönetimi hatalarıyla iklim değişikliğine karşı bugün sergilenen eylemsizlik arasında açık benzerlikler bulunduğunu belirterek, her iki durumda da düşük risk gösteren modellere aşırı güvenildiğini ve sistemik tehditlerin göz ardı edildiğini ifade ediyor.Avrupa’daki uzmanlar, 2025 yazında yaşanan aşırı sıcakların kısa vadede en az 43 milyar euroluk ekonomik kayba yol açtığını, toplam maliyetin ise 2029’a kadar 126 milyar euroyu bulabileceğini hesaplıyor.Halihazırda ortaya çıkan zararlar, 2024 yılında Avrupa Birliği’nin toplam ekonomik üretiminin yaklaşık yüzde 0,26’sına denk geliyor. Ancak araştırmacılar, bu tahminlerin muhafazakâr olduğunu; sıcak hava dalgalarıyla kuraklık gibi eş zamanlı aşırı olayların birleşik etkilerini içermediğini vurguluyor.Bu hesaplamalara, Avrupa genelinde bu yıl rekor düzeye ulaşan orman yangınlarının, dolu ve fırtınaların yol açtığı rüzgâr hasarlarının maliyeti de dahil değil.Exeter Üniversitesi’nden Dr. Jesse Abrams ise dünyanın artık, ekonomileri, yaşam maliyetlerini ve finansal sistemleri tehdit eden yoğun fiziksel risklerin bulunduğu yeni bir 1,5 derece gerçekliğine girdiğini söylüyor.Abrams’a göre, iklim değişikliğinin ekonomik bedeli bugün bile açıkça hissediliyor. Isınma hızı arttıkça, iklim şoklarının daha sık ve daha sert yaşanması kaçınılmaz hale geliyor. Bu nedenle hem politika yapıcıların hem de piyasaların bu yeni gerçekliğe hızla hazırlanması gerekiyor.

Dünya tahmin edilenden daha hızlı ısınıyor

Elon Musk’ın sohbet robotu Grok’un son günlerde sosyal medya platformu X’i cinsel içerikli yapay zekâ görüntüleriyle doldurması, büyük tepki çekti.

İnternette çıplak görüntüler

Kullanıcılar, gerçek kişilerin fotoğraflarını izinsiz şekilde manipüle ederek bikini veya iç çamaşırı görüntülerine dönüştürdü. Özellikle kadınların fotoğrafları hedef alındı.Bu durum, yapay zekâ ile üretilen sahte görüntülerin — yani deepfake içeriklerin — ne kadar hızlı ve kontrolsüz yayılabileceğini bir kez daha gösterdi.<h2>Deepfake nedir?</h2>Deepfake, yapay zekâ tarafından gerçekçi görünen ancak değiştirilmiş veya tamamen üretilmiş fotoğraf ve videoları ifade ediyor. Bu içerikler, kişilerin rızası olmadan kullanıldığında ciddi bir kişilik hakkı ihlali oluşturuyor.<h2>Deepfake mağduru olursam ne yapabilirim?</h2>Medya hukuku uzmanları şu adımları öneriyor:<ul><li>İlk olarak platforma bildirin ve içeriğin derhal silinmesini talep edin.</li><li>İçeriği paylaşan kişiye ulaşmak mümkünse, doğrudan kaldırılmasını isteyin.
Ancak çoğu fail anonim olduğu için bu adım genellikle zor.</li></ul><h2>Hukuki olarak nasıl mücadele edebilirim?</h2><ul><li>Fail biliniyorsa sivil dava açılabilir. Mahkeme, kişilik hakkı ihlali varsa içeriğin kaldırılmasına hükmeder.</li><li>Fail bilinmiyorsa “kimliği belirsiz kişiye karşı suç duyurusu” yapılabilir.</li><li>Bertschi’ye göre, kişilik hakkı ihlaline katkıda bulunan platformlar da hukuken sorumlu tutulabilir. Ancak teknoloji şirketleri çoğu zaman kendilerini yalnızca “aracı” olarak tanımlayıp sorumluluğu reddediyor.</li></ul><h2>Benden deepfake üretilip üretilmediğini nasıl anlarım?</h2>Tineye veya Faceseek gibi araçlara kendi fotoğrafınızı yükleyerek internette benzer görüntülerin olup olmadığını taratabilirsiniz. Bu araçlar yüz tanıma teknolojisiyle çalışıyor.<h2>Deepfake’lere karşı nasıl önlem alabilirim?</h2><ul><li>Sosyal medyada hangi fotoğrafları paylaştığınıza dikkat edin.</li><li>Hesaplarınızda görünürlük ayarlarını kısıtlayın.</li><li>Bertschi, “Temkinli olmakta fayda var” diyor.</li><li>Ancak günümüzde yapay zekâ, tek bir portre fotoğrafından bile tüm vücut hareketi içeren sahte videolar üretebiliyor. Bu nedenle tam koruma mümkün değil, ama risk azaltılabilir.</li></ul><h2>Devlet ne yapıyor?</h2>Uluslararası platformlar, anonim kullanıcılar ve farklı hukuk sistemleri nedeniyle düzenleme yapmak zor. Uzmanlar, asıl sorunun yaptırımların uygulanabilirliği olduğunu söylüyor. Etkili bir çözüm için ülkelerin ortak kurallar belirlemesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Başkasının fotoğrafını “şaka olsun diye” değiştirmek serbest mi?</h2>Hayır. Fotoğraflar telif hakkıyla korunur.
İzin almadan görüntüleri kullanmak, değiştirmek veya paylaşmak:<ul><li>Telif hakkı ihlali,</li><li>Kişilik hakkı ihlali</li></ul>olarak değerlendirilebilir ve hukuki yaptırımlara yol açabilir.

Deepfake alarmı: Yapay zekâ ile üretilen çıplak görüntüler hızla yayılıyor

Avrupa Birliği’nde içme suyunda “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerine karşı hazırlanan yeni koruma düzenlemeleri yürürlüğe girdi.

İçme suyunda PFAS

12 Ocak itibarıyla uygulanmaya başlayan kurallar, üye ülkelere halk sağlığını korumaya yönelik yeni yükümlülükler ve denetim araçları getiriyor.Yeni düzenleme kapsamında, perfloroalkil ve polifloroalkil maddeleri içeren PFAS bileşikleri ilk kez AB genelinde sistematik olarak izlenecek. Güncellenen İçme Suyu Direktifi uyarınca tüm üye ülkeler, belirlenen yeni sınır değerleri esas alarak içme suyundaki PFAS seviyelerini düzenli biçimde test etmek zorunda olacak.Direktif, insan tüketimine sunulan suyun “temiz ve güvenli” kabul edilebilmesi için karşılanması gereken yasal kriterleri de net şekilde tanımlıyor.<h3>“Sonsuz kimyasallar” nedir?</h3>PFAS, 10 binden fazla yapay kimyasalı kapsayan geniş bir madde grubunu oluşturuyor. Bu maddeler, Everest Dağı’nın zirvesinden insan vücudundaki kan örneklerine kadar dünyanın hemen her noktasında tespit edilmiş durumda.Doğada bin yılı aşkın sürede parçalanabildikleri için “sonsuz kimyasallar” olarak adlandırılan PFAS’lar; yapışmaz mutfak ürünleri, su ve yağ tutmayan tekstil ürünleri ile gıda ambalajlarının üretiminde yaygın biçimde kullanılıyor.Uzun süreli PFAS maruziyetinin bazı kanser türleriyle bağlantılı olduğu, doğurganlığı olumsuz etkilediği ve bağışıklık sisteminde bozulmalara yol açtığı bilimsel çalışmalarla ortaya konmuş durumda. Uzmanlar, bu maddelerin solunum yoluyla, gıda ve içme suyu aracılığıyla ya da cilt üzerinden vücuda girebildiğini vurguluyor.Tahminlere göre Avrupa genelinde yaklaşık 12,5 milyon kişi, PFAS ile kirlenmiş içme suyu kaynaklarının bulunduğu bölgelerde yaşamını sürdürüyor.<h3>AB’nin PFAS düzenlemesi</h3>Yeni kurallar doğrultusunda AB ülkeleri, içme suyundaki PFAS oranlarını düzenli olarak ölçmek ve elde edilen verileri Avrupa Komisyonu’na iletmekle yükümlü olacak.Komisyon, bu yeni raporlama sisteminin önceki İçme Suyu Direktifi’ne kıyasla daha sade olduğunu ve daha az veri toplanmasını gerektirdiğini belirtiyor.Belirlenen sınır değerlerin aşılması halinde üye ülkeler, PFAS oranlarını düşürmek ve halk sağlığını güvence altına almak için gerekli adımları atmak zorunda kalacak. Bu süreçte kamuoyunun bilgilendirilmesi de zorunlu olacak.Komisyonun önerdiği önlemler arasında, kirlenmiş su kuyularının kapatılması, PFAS’ı arıtacak ilave filtreleme sistemlerinin kurulması ya da kirlilik giderilene kadar içme suyunun kullanımının sınırlandırılması yer alıyor.Bu adım, Fransa’nın yakın zamanda alternatifleri bulunan ürünlerde PFAS içeren malların satışını, üretimini ve ithalatını yasaklamasının ardından geldi. İlk taslakta yapışmaz tencere ve tavaların da yasaklanması öngörülmüştü; ancak Tefal başta olmak üzere bazı üreticilerin yoğun lobi faaliyetleri sonucu bu madde düzenlemeden çıkarıldı.<h3>“Avrupa için büyüyen bir risk”</h3>AB Çevre, Su Dayanıklılığı ve Rekabetçi Döngüsel Ekonomi Komiseri Jessika Roswall, PFAS kirliliğinin Avrupa genelinde içme suyu açısından giderek daha ciddi bir sorun haline geldiğini ifade etti.Roswall, “Uyumlu sınır değerler ve zorunlu izleme mekanizmaları artık yürürlükte. Bu sayede üye ülkeler, PFAS kirliliğini erken aşamada tespit edip halk sağlığını koruyacak önlemleri hızla uygulayabilecek” dedi.

AB'den içme suyunda sonsuz kimyasallara karşı yeni kurallar

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesinde faaliyet gösteren Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), 2025 yılına ait küresel sıcaklık verilerini içeren raporunu yayımladı.

Küresel ısınma

Rapora göre, 2025’te dünya genelinde ortalama yüzey sıcaklığı 14,97 derece olarak ölçüldü. Bu değer, sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,47 derece üzerine çıkarak 2025’in, kara yüzeyi sıcaklıkları açısından kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olarak kayda geçmesine neden oldu.Bir önceki yıl olan 2024’te küresel sıcaklık artışı sanayi öncesi döneme kıyasla 1,6 dereceye ulaşarak en sıcak yıl olurken, 2023’te bu artış 1,48 dereceyle ikinci sırada yer almıştı.Copernicus’un hesaplamalarına göre, uzun vadeli küresel ısınma seviyesi hâlihazırda sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,4 derece üzerinde bulunuyor. Mevcut ısınma eğilimi devam ederse, Paris Anlaşması’nda yer alan “küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama” hedefinin 2030’dan önce aşılma riski bulunduğu ve bu eşik değerin öngörülenden yaklaşık 10 yıl daha erken geçilebileceği değerlendiriliyor.Son veriler, dünyada kaydedilen en sıcak 11 yılın tamamının son 11 yıllık dönemde yaşandığını ortaya koydu. Ayrıca 2023-2025 aralığı, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi ortalamaya göre 1,5 dereceyi geçtiği ilk üç yıllık dönem olarak kayıtlara geçti.2025 yılı, hava sıcaklıkları bakımından en sıcak ikinci yıl olurken, deniz yüzeyi sıcaklıklarında da 20,73 derece ortalamayla en sıcak üçüncü yıl olarak belirlendi. Antarktika şimdiye kadarki en sıcak yıllık ortalamayı yaşarken, Kuzey Kutbu ise kayıtlardaki en sıcak ikinci yılını geride bıraktı.Küresel ısınmanın etkileriyle birlikte 2025; aşırı sıcak hava dalgaları, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’daki şiddetli fırtınalar ile İspanya, Kanada ve Güney Kaliforniya’da yaşanan büyük orman yangınları gibi olağanüstü hava olaylarının görüldüğü bir yıl oldu.Öte yandan Kaliforniya merkezli araştırma kuruluşu Berkeley Earth de yayımladığı analizde, 2025’in 1850’den bu yana ölçülen en sıcak üçüncü yıl olduğunu doğruladı. Bu verilerle birlikte 2024 en sıcak, 2023 ise en sıcak ikinci yıl olma özelliğini korudu.ECMWF Genel Direktörü Florian Pappenberger, dünyanın son on yılı kapsayan en sıcak dönemden geçtiğini belirterek, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel bulguların hayati önem taşıdığını vurguladı. C3S Direktörü Carlo Buontempo ise son 11 yılın tamamının en sıcak yıllar olmasının iklim değişikliğinin açık bir göstergesi olduğunu ifade ederek, dünyanın Paris Anlaşması’nda belirlenen uzun vadeli sıcaklık sınırına hızla yaklaştığını ve bu aşımın etkilerinin en iyi şekilde yönetilmesi gerektiğini söyledi.

Dünya 2025’te kayıtlardaki en sıcak üçüncü yılı yaşadı

İsviçre’nin uzun süredir tartışılan çift katlı FV-Dosto trenleri, yolcularda mide bulantısına yol açan sarsıntılı ve zıplayan sürüş karakteri nedeniyle sık sık eleştiriliyordu. İsviçre Federal Demiryolları (SBB), bu sorunu çözmek için treni kapsamlı şekilde yeniledi ve ilk test sürüşleri umut verici sonuçlar verdi.

Mide bulantısına son

Bern–Zofingen hattında yapılan medya testinde, trenin eski ve yeni versiyonları karşılaştırıldı. Teknik bir arıza nedeniyle rota değişse de, sonuç netti: Yenilenen Dosto belirgin şekilde daha az sallanıyor.<h2>Sarsıntının kaynağı: Süspansiyon ve denge sistemi</h2>Zofingen’de tanıtılan yenilenmiş trenin en büyük değişikliği, tekerleklerin bağlı olduğu döner aks sisteminin tamamen yenilenmesi. Proje yöneticisi Thomas Grossenbacher, yapılan değişiklikleri şöyle özetliyor:<ul><li>Yan denge sistemi tamamen kaldırıldı</li><li>Süspansiyonun hareket alanı genişletildi</li><li>Böylece tren, makas geçişlerinde, ray bozukluklarında ve viraj girişlerinde daha yumuşak tepki veriyor</li></ul>Bu değişiklikler sayesinde tren daha stabil hale gelirken, yolcuların yaşadığı rahatsızlık da önemli ölçüde azalıyor.<h2>Hız avantajı artık kullanılmayacak</h2>FV-Dosto trenleri aslında virajlarda daha hızlı gidebilmek için özel bir denge sistemiyle tasarlanmıştı. Ama SBB, bu hız avantajını hiçbir zaman kullanmadığını ve gelecekte de kullanmayacağını açıkladı.SBB Yolcu Taşımacılığı Üretim Başkanı Reto Liechti, “Tren aslında daha hızlı viraj alabilir, ancak biz bu özelliği başından beri devreye sokmadık” diyerek, hız yerine konforun önceliklendirildiğini belirtti.<h2>Sarsıntı üçte bir oranında azaldı</h2>Test sürüşlerinde yapılan ölçümlere göre:<ul><li>Alt katta sarsıntı biraz daha azaldı</li><li>Üst katta iyileşme daha belirgin</li><li>Genel olarak titreşimler yaklaşık %33 oranında azaltıldı</li></ul>Test sırasında kullanılan portakal suyu dolu bardak, ilk sürüşte belirgin şekilde sallanırken, yenilenmiş trende neredeyse sabit kaldı.<h2>90 milyon franklık dönüşüm – yolcular 2026’yı bekleyecek</h2>Yenilenen tren henüz yolcu taşımaya hazır değil; yalnızca medya temsilcileri test amaçlı binebildi. SBB, tüm filonun dönüşümüne 2026 sonunda başlayacak.<ul><li>Toplam maliyet: 90 milyon frank</li><li>Yenilenecek tren sayısı: 62 adet FV-Dosto</li><li>Tüm dönüşümün tamamlanması: 7 yıl</li></ul>SBB’nin hedefi, 2033’e gelindiğinde tüm FV-Dosto trenlerinde sarsıntı sorununu tamamen ortadan kaldırmak.

SBB sorunlu Dosto trenlerini yeniliyor: Sarsıntı üçte bir azalacak

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’da ekonomik sıkıntılar nedeniyle başlayan protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısının 3 bin 308’e ulaştığını açıkladı.

HRANA’dan açıklama

HRANA’nın paylaştığı bilgilere göre, ülkenin farklı kentlerinde yaşanan olaylar kapsamında şu ana kadar 24 bin 266 kişi gözaltına alındı. Gösteriler sırasında meydana gelen şiddet olaylarında hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 308 olduğu bildirildi.İranlı yetkililer, protestolar sırasında ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin resmi bir veri açıklamazken, olayları kışkırttıkları ve terör örgütleriyle bağlantılı oldukları iddia edilen yaklaşık 3 bin kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, dün yaptığı açıklamada, yaşanan olayların İsrail ve ABD ile bağlantılı kişiler tarafından yönlendirildiğini öne sürerek, bu unsurların ülkede büyük yıkıma neden olduğunu ve binlerce insanın hayatını kaybettiğini savundu.Merkezi ABD’nin Virginia eyaletinde bulunan HRANA, bir gün önce yayımladığı raporda ölü sayısının 3 bin 90 olduğunu açıklamıştı. Son verilerle birlikte can kaybının arttığı ifade edildi.<h3>İran’daki protestoların arka planı</h3>İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde, ulusal para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’daki esnaf tarafından başlatılan protestolar kısa sürede ülke genelindeki birçok kente yayıldı.Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta protestoların şiddetlenmesi üzerine çıkan olayların ardından İran yönetimi, internet erişimini kısıtlama yoluna gitmişti.

İran’da protesto bilançosu ağırlaşıyor: 3 bin 308 ölü

İran’da 28 Aralık’ta ekonomik nedenlerle başlayıp kısa sürede ülke geneline yayılan protestoların ardından, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a müdahale edilebileceği yönündeki açıklamalarını yinelemesi Washington–Tahran hattındaki tansiyonu yükseltti.

Müdahale sinyali

ABD’li bir yetkili, artan bölgesel riskler nedeniyle Orta Doğu’daki bazı Amerikan üslerinden personelin geri çekildiğini açıkladı. Bu gelişme, üst düzey bir İranlı yetkilinin, ABD’nin saldırması halinde İran’ın Amerikan üslerini hedef alacağı uyarısını komşu ülkelere ilettiklerini söylemesinin ardından geldi.İran yönetimi, bugüne kadarki en geniş protesto dalgalarından biriyle karşı karşıya kalırken, Trump yönetimi de hükümet karşıtı göstericilere yönelik baskıların ölümcül boyuta ulaşması durumunda müdahale seçeneğini gündemde tutuyor.Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, ABD’nin talebi üzerine bugün İran’daki gelişmeleri ele almak üzere toplanması bekleniyor.İsmini vermek istemeyen bir ABD’li yetkili, önlem amacıyla bölgedeki kritik üslerden bazı personelin çekildiğini belirtirken, Reuters’a konuşan Batılı bir askeri kaynak, ABD’nin saldırıya yakın olduğu izlenimi oluştuğunu ancak bu belirsizliğin Trump yönetiminin bilinçli bir stratejisi olabileceğini söyledi.Beyaz Saray ise Başkan Trump’ın krize ilişkin olarak “bekle ve gör” yaklaşımını sürdürdüğünü ima etti.Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, protestolara yönelik baskı sırasında ölümlerin azaldığı yönünde bilgiler aldığını ve şu an için idamların planlanmadığını düşündüğünü söyledi. Bu bilgilerin kaynağını ise “karşı taraftaki çok önemli kişiler” sözleriyle ifade etti.ABD Başkanı, askeri müdahale ihtimalini tamamen reddetmezken, gelişmelerin yakından izleneceğini ve İran’dan “tatmin edici” mesajlar aldıklarını dile getirdi.İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de hükümet karşıtı gösterilerle ilgili bir soruya yanıtında idam planlarının olmadığını savundu. Ancak Norveç merkezli İran İnsan Hakları Derneği, ülkedeki cezaevlerinde idamın yaygın biçimde uygulandığını bildiriyor.<h3>Müdahalenin Zamanlaması Belirsiz</h3>İki Avrupalı yetkili, ABD’nin askeri müdahalesinin önümüzdeki 24 saat içinde gerçekleşebileceğini ileri sürerken, İsrailli bir yetkili de Trump’ın müdahale kararına yakın olduğunu düşündüklerini, ancak kapsam ve zamanlamanın netleşmediğini söyledi.Katar, Orta Doğu’daki en büyük ABD üssü olan El-Udeyd Hava Üssü’ndeki personel sayısının mevcut bölgesel gerilimler nedeniyle azaltıldığını açıkladı. Diplomatlar, bazı personele üssü terk etmelerinin söylendiğini, ancak geniş çaplı bir tahliye işareti bulunmadığını belirtti.İngiltere’nin de olası bir ABD saldırısı öncesinde Katar’daki bir hava üssünden bazı personelini geri çektiği bildirildi.Trump, protestoculara destek amacıyla İran’a yönelik müdahale tehdidini sık sık dile getirirken, 28 Aralık’tan bu yana süren gösterilerde 2 bin 615 kişinin yaşamını yitirdiği ifade ediliyor.İran Genelkurmay Başkanı Abdolrahim Musevi, yaşananları ülkenin daha önce hiç karşılaşmadığı bir yıkım olarak tanımlayarak sorumluluğu dış güçlere yükledi. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise olayları, “İran’ın çağdaş tarihindeki en sert baskı süreci” olarak nitelendirdi.İranlı yetkililer, şiddet olaylarının “silahlı teröristler” tarafından gerçekleştirildiğini savunarak ABD ve İsrail’i ülkeyi istikrarsızlaştırmakla suçluyor.<h3>İran’dan ABD’ye Müdahaleyi Durdurma Çağrısı</h3>Trump, günlerdir İran’a müdahale mesajlarını açıkça dile getiriyor. CBS News’e verdiği röportajda, protestocuların idam edilmesi halinde çok sert karşılık vereceklerini söyledi ve İran halkına protestoları sürdürmeleri çağrısında bulunarak “yardım yolda” ifadesini kullandı.Üst düzey bir İranlı yetkili ise Tahran’ın, bölgedeki ABD müttefiklerinden Washington’un olası saldırısını engellemelerini istediğini açıkladı.ABD’nin bölgede, Katar’daki El-Udeyd Üssü ve Bahreyn’deki Beşinci Filo karargâhı başta olmak üzere geniş bir askeri varlığı bulunuyor.İnternet kesintileri nedeniyle İran’dan bilgi akışı sınırlı kalırken, ABD merkezli HRANA, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 615’e ulaştığını ve bunun 2009 ile 2022’deki gösterilerden çok daha yüksek olduğunu bildirdi.2025 Haziran’ında İsrail’in, ABD’nin de katıldığı ve 12 gün süren saldırıları ile Avrupa ülkelerinin İran’ın nükleer programı nedeniyle BM yaptırımlarını yeniden devreye alması, ülkedeki ekonomik krizi daha da derinleştirdi.

ABD–İran geriliminde son durum

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran’da ekonomik gerekçelerle başlayan ve 17 gündür devam eden protestolara ilişkin yeni bir rapor yayımladı.

İran krizde

HRANA’nın internet sitesinde yer alan bilgilere göre, ülke genelinde süren gösterilerde yaşamını yitirenlerin sayısı 2 bin 550’ye ulaştı. Hayatını kaybedenlerin 2 bin 403’ünün gösterici olduğu, bunlardan 12’sinin 18 yaşından küçük olduğu belirtildi. Ölenler arasında emniyet güçlerine mensup 147 kişinin de bulunduğu aktarıldı.Raporda, olaylar sırasında 1.134 kişinin yaralandığı, 18 bin 434 kişinin ise güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındığı ifade edildi.İranlı yetkililer, protestolarda hayatını kaybedenler ve yaralananlara ilişkin şimdiye kadar resmi bir açıklama yapmadı. HRANA, daha önce yayımladığı 16’ncı gün raporunda ölü sayısını 664, gözaltına alınanların sayısını ise 10 bin 721 olarak duyurmuştu.Protestolar, 28 Aralık 2025’te İran’ın yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve artan ekonomik sıkıntılar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı eylemlerle başlamış, kısa sürede birçok kente yayılmıştı.Öte yandan İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, protesto olaylarının “bazı faillerinin” kamuoyuna açık şekilde yargılanması için çalışmalar yürüttüklerini açıkladı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre Ejei, Tahran’daki bazı cezaevlerini ziyaret ederek, gösterilerle bağlantılı olduğu öne sürülen şüphelilerin dosyalarını inceledi.Ejei, yargılamaların yasal çerçevede yürütüleceğini vurgulayarak, silah ya da patlayıcıyla yakalanan ve kamu güvenliğini tehdit ettiği iddia edilen zanlıların öncelikli olarak yargılanacağını söyledi.İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi ise olaylar sırasında yakalanan ve “terörist” olarak tanımlanan kişilere ait mal varlıklarının tespit edilmesi için emniyet güçlerine talimat verdi. Muvahhidi ayrıca, maddi zarara uğrayan vatandaşlardan belge ve kanıtlarını yetkililere teslim etmelerini istedi.Protestolar sırasında şiddet olaylarının artması ve güvenlik güçlerinin müdahalelerinin yoğunlaşması üzerine, 9 Ocak’ta ülke genelinde internet erişiminin kesildiği bildirildi.

İran’daki protestolarda can kaybı 2 Bin 550'ye yükseldi

İsrail’in saldırıları ve uyguladığı abluka nedeniyle ağır bir insani krizin yaşandığı Gazze Şeridi, bu kez şiddetli yağış ve fırtınanın etkisiyle daha da derinleşen bir felaketle karşı karşıya kaldı.

Gazze’de kış

Hastalık, yoksulluk ve çaresizlik içinde hayatta kalmaya çalışan Filistinliler için kış koşulları doğrudan yaşam tehdidine dönüştü.Bölgede etkili olan kuvvetli yağmur ve rüzgar, özellikle evlerini kaybederek çadırlarda yaşayan yerinden edilmiş Filistinlileri vurdu. Dün akşam saatlerinden itibaren Gazze’yi etkisi altına alan kutup kökenli fırtına, çok sayıda çadırın yıkılmasına ve barınma alanlarının sular altında kalmasına yol açtı.İlk belirlemelere göre fırtına ve yağışlar nedeniyle 5 Filistinli hayatını kaybetti, yerinden edilmiş sivillerin kaldığı çadırlarda ise ağır hasar meydana geldi. Gazze Şeridi’nde soğuk hava koşulları nedeniyle bugüne kadar 21’i çocuk olmak üzere toplam 24 Filistinlinin yaşamını yitirdiği bildirildi.Gazze’deki Hükümet Medya Ofisi, kış mevsiminin başlamasından bu yana şiddetli soğuk nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının yediye yükseldiğini, Ekim 2023’ten bu yana ise barınma yetersizliği ve soğuk kaynaklı ölümlerin toplamda 24’e ulaştığını açıkladı.Gazze Sivil Savunma İdaresi de şiddetli yağmur ve rüzgarın yol açtığı kısmi bina çökmeleri sonucu 4 Filistinlinin yaşamını yitirdiğini duyurdu. Sağlık kaynakları ise Gazze kentinde çadırda yaşayan yaşlı bir Filistinli erkeğin, daha önce yıkılan bir cami minaresinden kopan molozların üzerine düşmesi sonucu hayatını kaybettiğini bildirdi.<h3>Fırtınanın yıkıcı etkileri</h3>Gazze Belediyesi Sözcüsü Hüsnü Mühenna, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kuvvetli rüzgarlar ve yoğun yağışların özellikle batı bölgeleri ve alçak alanlarda bulunan binlerce çadırı yerinden ettiğini ve sular altında bıraktığını söyledi. Mühenna, bu çadırlarda evlerini kaybeden yerinden edilmiş sivillerin barındığını vurguladı.Çok sayıda barınağın artık yaşanamaz hale geldiğini belirten Mühenna, fırtınanın etkilerinin devam eden savaşın yıkıcı sonuçlarından ayrı değerlendirilemeyeceğini ifade etti. Yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampların büyük bölümünün kış şartlarına hazır olmadığını dile getiren Mühenna, battaniye, yatak ve ısınma imkanlarının ciddi şekilde yetersiz olduğunu, bunun özellikle çocuklar, kadınlar ve yaşlılar için hayati risk oluşturduğunu kaydetti.Altyapının büyük ölçüde tahrip edildiğine dikkat çeken Mühenna, su ve kanalizasyon şebekeleri ile yolların zarar görmesinin her fırtınayı iki katlı bir insani felakete dönüştürdüğünü söyledi. Mevcut sağlık ve çevre sorunlarıyla birlikte bu durumun salgın hastalık riskini artırdığı uyarısında bulundu.Yerinden edilmiş binlerce ailenin yağmur ve soğuğa dayanıklı olmayan çadırlarda yaşam mücadelesi verdiğini belirten Mühenna, kış koşullarının artık geçici bir doğa olayı olmaktan çıkıp savaşın bir parçası haline geldiğini ifade etti. Uluslararası topluma ve yardım kuruluşlarına acil müdahale çağrısı yapan Mühenna, yaşananların yalnızca sert hava koşulları değil, aynı zamanda küresel vicdan için bir sınav olduğunu vurguladı.<h3>Müdahale yetersizliği</h3>Gazze Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal da fırtınanın mevcut insani krizi ciddi biçimde ağırlaştırdığını belirterek, sel baskınları, çadırların uçması ve daha önce bombardımanda hasar gören binaların yeniden çökmesi nedeniyle kısa sürede yüzlerce yardım çağrısı aldıklarını söyledi.Basal, sivil savunma ekiplerinin hasarlı yapıların tekrar çöktüğünü gözlemlediğini ve devam eden hava koşullarının daha fazla can kaybına yol açabileceğini belirtti. Yakıt sıkıntısı ve ağır ekipman eksikliğinin müdahale kapasitesini ciddi şekilde sınırladığını da sözlerine ekledi.Ekipler, yaygın yıkım ve büyük ekipman eksikliği nedeniyle son derece zor koşullar altında çalışmalarını sürdürürken, her kurtarma operasyonunun büyük güçlüklerle gerçekleştirildiği bildirildi. Aralık ayından bu yana Gazze’yi etkileyen fırtınalarda, daha önce bombardımanlarda zarar gören çok sayıda binanın çöktüğü ve can kayıplarının yaşandığı hatırlatıldı.<h3>Ateşkese rağmen süren abluka</h3>Resmi verilere göre, yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail, barınma malzemeleri, çadırlar, mobil evler ve yeniden inşa için gerekli inşaat malzemelerinin Gazze’ye girişine izin verme taahhüdünü büyük ölçüde yerine getirmedi.İsrail’in ABD’nin desteğiyle Ekim 2023’te başlattığı saldırılar sonucu iki yılı aşkın süredir devam eden yıkımda 71 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 171 binden fazla kişi yaralandı ve sivil altyapının yaklaşık yüzde 90’ı tahrip edildi.Birleşmiş Milletler, Gazze’nin yeniden inşası için gereken maliyetin yaklaşık 70 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor.

Gazze’de fırtına ve yağış insani felaketi derinleştiriyor

İran yönetimi, ülkede devam eden protestolara ilişkin Avrupa’dan gelen açıklamalara tepki göstererek, bazı Avrupa ülkelerine diplomatik uyarıda bulundu. Tahran, gösteriler sırasında yaşanan can kayıplarına dair yapılan değerlendirmelerin “dış müdahaleyi teşvik ettiğini” savundu.

Avrupa'da İran protestoları

İran Dışişleri Bakanlığı, pazartesi günü Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere’yi temsilen görev yapan diplomatları Tahran’a çağırdı. Görüşmede, söz konusu ülkelerin protestolara destek verdiği iddia edilen açıklamalarına itiraz edildiği bildirildi.Devlet televizyonunun aktardığı bilgilere göre, toplantı sırasında diplomatlara protestocuların neden olduğu tahribatı gösteren görüntüler izletildi ve ilgili ülkelerden, “göstericileri destekleyen resmi açıklamalarını geri çekmeleri” talep edildi.Bu diplomatik girişim, Norveç merkezli İran İnsan Hakları (IHR) örgütünün, İran güvenlik güçlerinin müdahaleleri sonucu en az 648 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmasının ardından geldi. IHR, gerçek ölü sayısının açıklanan rakamların çok üzerinde olabileceği uyarısında bulundu.IHR Direktörü Mahmood Amiry-Moghaddam, doğrulanan son verileri değerlendirirken, “Uluslararası toplumun, İslam Cumhuriyeti’nin gerçekleştirdiği toplu ölümler karşısında protestocuları koruma sorumluluğu vardır,” ifadelerini kullandı.Örgüt ayrıca bazı tahminlere göre 6 binden fazla kişinin hayatını kaybetmiş olabileceğini, ancak İran yönetiminin yaklaşık dört gündür sürdürdüğü internet kesintisinin, bu bilgilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanmasını büyük ölçüde zorlaştırdığını vurguladı.<h3>Batı’dan Tepkiler</h3>Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran’da protestoculara yönelik uygulamaları “devlet şiddeti” olarak nitelendirerek kınadı. Macron, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Haklarına saygı talep eden İranlı kadın ve erkeklerin ayrım gözetilmeksizin hedef alınmasını şiddetle kınıyorum,” dedi.Macron, temel özgürlüklere saygının evrensel bir ilke olduğunu vurgulayarak, bu değerleri savunanların yanında durmaya devam edeceklerini ifade etti.Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise, İran güvenlik güçlerinin göstericilere karşı uyguladığı şiddeti “orantısız ve acımasız” olarak tanımladı ve bunun yönetimin zayıflığını ortaya koyduğunu söyledi. Hindistan ziyareti sırasında konuşan Merz, “Bu şiddeti en sert şekilde kınıyoruz,” ifadelerini kullandı.Berlin’de Alman Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Almanya’nın İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) Avrupa Birliği’nin terör yaptırımları listesine alınması için baskı yapmayı sürdürdüğünü açıkladı. Sözcü, bu konuda AB genelinde ortak bir tutum oluşturulması için çalışmaların devam ettiğini belirtti.İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da protestoculara yönelik müdahaleleri sert sözlerle eleştirdi. Cooper, “Barışçıl göstericilerin öldürülmesi ve acımasızca bastırılması dehşet verici,” dedi.X üzerinden yaptığı paylaşımda Cooper, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüştüğünü belirterek, İran yönetimine şiddeti derhal durdurma, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alma ve İngiliz vatandaşlarının güvenliğini sağlama çağrısında bulunduğunu aktardı.Avrupa Birliği de İran’daki protestoların bastırılması nedeniyle yeni yaptırımların gündemde olduğunu duyurdu. AB Sözcüsü Anouar El Anouni, “Protestoculara yönelik sert baskıların ardından, ilave ve daha ağır yaptırımlar önermeye hazırız,” dedi.<h3>Ekonomik Kriz ve Protestolar</h3>Gösteriler, İran riyalinin tarihi düzeyde değer kaybetmesi ve ağırlaşan ekonomik koşulların ardından 28 Aralık’ta Tahran’daki Büyük Çarşı’nın kapanmasıyla başladı. Kısa sürede ülkenin farklı kentlerine yayılan protestolarda, rejim değişikliği talepleri dile getirildi.Uzmanlar, bu süreci, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana İran’daki teokratik yönetime karşı ortaya çıkan en ciddi meydan okumalardan biri olarak değerlendiriyor.Bazı protestocular “Diktatöre ölüm” ve “İslam Cumhuriyeti’ne ölüm” sloganları atarken, bazı grupların dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in fotoğraflarını yaktığı görüldü.Eylemlerin başlamasından kısa süre sonra ülkede internet ve telefon hatları kesildi. İnternet altyapı şirketi Cloudflare ile sivil toplum kuruluşu NetBlocks, bu kesintilerin İran hükümetinin müdahalesi sonucu gerçekleştiğini bildirdi.Hükümet ise kontrolü yeniden sağlamak amacıyla ülke genelinde destek mitingleri düzenlenmesi çağrısında bulundu. Devlet televizyonuna göre, binlerce kişi Tahran’daki Devrim Meydanı’nda toplanarak ulusal bayraklar taşıdı ve yönetimin “ayaklanma” olarak tanımladığı olaylarda hayatını kaybedenler için dua etti.İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, hükümet yanlısı mitingleri överek, bu katılımın ABD’ye yönelik bir “uyarı” niteliği taşıdığını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, protestocuların öldürülmesi halinde askeri müdahaleyi gündeme getirmesinin ardından konuşan Hamaney, “Bu, Amerikalı siyasetçilere bir uyarıydı. Aldatmacadan vazgeçmeleri ve paralı hainlere güvenmemeleri gerektiğini gösterdi,” dedi.Hamaney ayrıca, söz konusu mitinglerin, “yabancı düşmanların içerideki unsurlar aracılığıyla yürüttüğü planları boşa çıkardığını” savundu.İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da Tahran’daki bir mitingde yaptığı konuşmada, protestolara verilen yanıtı “teröristlere karşı savaş” olarak nitelendirdi. Galibaf, İran’ın ekonomik, psikolojik, ABD ve İsrail’le askeri mücadele ile terörle mücadele olmak üzere “dört cephede savaş” yürüttüğünü söyledi.“Büyük İran milleti hiçbir zaman düşmanın hedeflerine ulaşmasına izin vermedi,” diyen Galibaf, konuşmasını “İsrail’e ölüm, Amerika’ya ölüm” sloganları eşliğinde sürdürdü ve olası yeni bir saldırı durumunda İran ordusunun ABD Başkanı Donald Trump’a “unutulmaz bir ders vereceğini” ileri sürdü.

İran, Avrupa ülkelerini protestolar nedeniyle uyardı

ABD, İran’da süren protestolar ve artan güvenlik risklerini gerekçe göstererek, ülkede bulunan vatandaşlarına “derhal İran’dan ayrılmaları” yönünde çağrıda bulundu.

Tahliye çağrısı

ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik bildirisinde, Amerikan vatandaşlarından Washington yönetiminin herhangi bir yardımına ihtiyaç duymadan kendi çıkış planlarını yapmaları istendi.Açıklamada, ülkede devam eden kitlesel gösterilere ve güvenlik koşullarındaki kötüleşmeye dikkat çekilerek, “İran’ı hemen terk edin. Ülkeden ayrılamıyorsanız, evinizde ya da güvenli olduğunu düşündüğünüz başka bir binada korunaklı bir alana geçin” ifadelerine yer verildi.Öte yandan Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran meselesinde önceliği diplomatik yollarla çözümden yana kullandığını, ancak askeri seçeneğin de her zaman masada bulunduğunu daha önce açıklamıştı.<h3>İran’daki Gösteriler</h3>İran’da protestolar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin yabancı para karşısında ciddi değer kaybetmesi ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı eylemlerle başlamış, kısa sürede ülkenin farklı şehirlerine yayılmıştı.Gösterilerde hayatını kaybedenler ya da yaralananlarla ilgili İranlı yetkililerden resmi bir açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), bugün yayımladığı ve protestoların 16. gününü kapsayan raporunda, 133’ü güvenlik görevlisi, biri savcı ve 9’u 18 yaşın altında olmak üzere toplam 646 kişinin yaşamını yitirdiğini, 10 bin 721 kişinin ise gözaltına alındığını duyurmuştu.Protestolar sırasında şiddet olaylarının artması ve güvenlik güçlerinin müdahalelerinin yoğunlaşması üzerine 9 Ocak’ta ülke genelinde internet erişimi kesilmişti.

ABD, İran’daki vatandaşlarını ülkeyi terk etmeye çağırdı

İran’da hükümet karşıtı gösterilerde yaşamını yitirenlerin sayısının arttığı bildiriliyor. Protestolara destek amacıyla yurt dışında da eylemler düzenlenirken, Almanya’nın başkenti Berlin’de Brandenburg Kapısı önünde toplanan kalabalık, İran’daki gelişmelere dikkat çekti.

İran ayakta

Ülkede internet erişiminin kesilmesi ve telefon hatlarının devre dışı bırakılması, protestoların yaygınlığına ve bilançosuna dair sağlıklı bilgi alınmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle uluslararası basın kuruluşları, can kayıplarını bağımsız kaynaklardan teyit etmekte güçlük çekiyor.Yurt dışı merkezli İranlı insan hakları grupları, devam eden gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının en az 544’e ulaştığını ileri sürüyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı ise iki haftadır süren protestolar kapsamında 10 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Kurumun verilerine göre ölenlerin 48’i güvenlik güçlerinden, 496’sı ise göstericilerden oluşuyor.ABD Başkanı Donald Trump, pazar gecesi Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın ABD baskısından bunaldığını ve müzakere arayışında olduğunu savundu. Trump, bir görüşmenin planlandığını ifade ederken, yaşanan can kayıpları nedeniyle toplantıdan önce harekete geçilmesinin gerekebileceğini söyledi. Başkan, “İran bizimle iletişime geçti, müzakere talep ediyorlar,” dedi.Tahran yönetimi ise bu iddialara ilişkin resmi bir doğrulamada bulunmadı. İran, geçtiğimiz hafta Washington’un olası bir askeri müdahalesine karşılık verileceğini ilan etmişti.İranlı yetkililer, ABD’nin göstericileri koruma gerekçesiyle güç kullanması durumunda Amerikan askeri unsurları ile İsrail’i “meşru hedef” olarak değerlendireceklerini açıkladı. Bu tehditlere yanıt veren Trump, böyle bir adım atılması halinde ABD’nin “daha önce görülmemiş ölçekte” karşılık vereceğini söyledi. Trump ayrıca ordunun tüm seçenekleri değerlendirdiğini ve son derece güçlü senaryoların masada olduğunu vurguladı.Öte yandan bazı uzmanlar, ABD’nin Karayipler’de sürdürdüğü kapsamlı askeri yığınaklanmanın, İran’a yönelik olası bir müdahalede önemli bir unsur olarak dikkate alınması gerektiğine işaret ediyor. Trump da yönetimin Tahran’la temas kurmaya çalıştığını, ancak İran’daki ölümlerin ve gözaltıların artması nedeniyle önce harekete geçmek zorunda kalabileceklerini dile getirdi.İran’daki protestolar, 28 Aralık’ta ülke para birimi riyalin sert değer kaybıyla başladı. Uluslararası yaptırımların da etkisiyle riyal, dolar karşısında 1,4 milyon seviyesinin üzerine çıktı. Ekonomik krizle başlayan gösteriler kısa sürede büyüyerek, ülkedeki teokratik yönetime doğrudan karşı çıkan taleplere dönüştü.İletişim kanallarının kapatılması nedeniyle sahadaki durumu izlemek zorlaşırken, İran hükümeti şimdiye kadar toplam can kaybına dair resmi bir açıklama yapmadı. Yurt dışındaki gözlemciler ise bilgi akışının engellenmesinin, güvenlik güçleri içindeki sertlik yanlısı unsurların daha kanlı bir bastırma sürecine yönelmesine yol açabileceğinden endişe ediyor.

İran’daki protestolarda can kaybı artıyor, gerilim tırmanıyor

İsviçre’nin Crans-Montana kentinde yılbaşı gecesi yaşanan yangında hayatını kaybeden altı İtalyan vatandaşından beşinin cenazesi, çarşamba günü Roma, Milano ve Bologna’da defnedildi.

İtalyan gençler anıldı

Roma ve Bologna’da Riccardo Minghetti ve Giovanni Tamburi için, Milano’da ise Achille Barosi ile Chiara Costanzo için cenaze törenleri düzenlendi. İtalyan basınına göre yangının en genç kurbanı Sofia Prosperi’nin cenazesi Lugano’da, Emanuele Galeppini’nin cenazesi ise perşembe günü Cenova’da gerçekleştirilecek.İtalya Eğitim Bakanı Giuseppe Valditara, ülke genelindeki okullarda hayatını kaybedenler anısına bir dakikalık saygı duruşu yapıldığını açıkladı. Gençlerin eğitim gördüğü okullar, “genç kurbanları anmak ve ailelerine destek olmak” amacıyla derslere ara verdi.Chiara Costanzo’nun babası Andrea Costanzo, Santa Maria delle Grazie Bazilikası’nda düzenlenen cenaze töreninde, “İtalya olağanüstü bir duyarlılık gösterdi, ancak artık gerçeği öğrenme ve bir daha yaşanmaması için önlem alma zamanı” dedi.Roma’daki Riccardo Minghetti’nin cenazesine yaklaşık 600 kişi katıldı. Aziz Petrus ve Aziz Pavlus Bazilikası’na getirilen tabutun yanına iki çelenk bırakıldı; biri Roma Eyaleti Mühendisler Odası’ndan, diğeri ise Riccardo’nun eğitim gördüğü Cannizzaro Fen Lisesi II F sınıfı tarafından sunuldu.Bologna’da Giovanni Tamburi için Aziz Petrus Katedrali dolup taşarken, törene ailesi, arkadaşları, okul arkadaşları ve bölgesel yetkililer katıldı. Giovanni’nin babası gözyaşları içinde oğluna veda etti.Milano’da Chiara Costanzo ve Achille Barosi’nin cenazeleri öğleden sonra düzenlendi. Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala ve Lombardiya Bölge Başkanı Attilio Fontana da törenlere katıldı. Öğrenciler ve arkadaşlar gençleri anmak için özel anma günleri gerçekleştirdi.Lugano’daki San Lorenzo Katedrali’nde Sofia Prosperi’nin cenazesi düzenlenecek. Babası Matteo Prosperi, medyadan aileye ve mağdurlara saygılı yaklaşmalarını talep etti.Altıncı kurban olan 17 yaşındaki Emanuele Galeppini’nin cenazesi ise perşembe günü, muhtemelen özel bir törende gerçekleştirilecek. İsviçre’de hayatını kaybeden 40 kişi için Cuma günü bir anma töreni düzenlenecek ve törene İtalya Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un katılması bekleniyor.

İsviçre bar yangını: Ölenler için İtalya'da cenaze törenleri düzenlendi

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump liderliğindeki yönetimin, Grönland’ın ABD’ye ait olması yönündeki hedefi doğrultusunda, askeri güç kullanımını da kapsayan tüm olasılıkları masada tuttuğunu açıkladı.

Grönland tartışması

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Anadolu Ajansı muhabirinin yönelttiği soruya yazılı bir açıklamayla yanıt vererek Trump yönetiminin Grönland politikasına ilişkin değerlendirmede bulundu.Leavitt açıklamasında, Başkan Trump’ın Grönland’ın ABD açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu net bir şekilde dile getirdiğini belirtti. Trump’a göre Grönland’a sahip olmak, Amerika Birleşik Devletleri’nin ulusal güvenlik çıkarları açısından kritik bir unsur olarak görülüyor ve Kuzey Kutbu bölgesinde faaliyet gösteren rakip ülkelere karşı caydırıcılık sağlıyor.Sözcü Leavitt, Başkan Trump ve ekibinin bu dış politika hedefini hayata geçirmek için farklı senaryolar üzerinde durduğunu vurgulayarak, ABD ordusunun devreye sokulmasının da Anayasa gereği Başkomutan’ın yetki alanında bulunan seçeneklerden biri olduğunu ifade etti.Bu açıklama, Trump’ın kısa süre önce yaptığı ve Grönland’ın özellikle Rusya ve Çin’e karşı stratejik bir güvenlik önceliği taşıdığını belirttiği değerlendirmelerin ardından geldi. Trump, ulusal güvenlik gerekçeleriyle adanın ABD kontrolünde olması gerektiğini savunmuştu.

Beyaz Saray: Grönland için askeri operasyon da masada

İsviçre Federal Konseyi, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve onunla bağlantılı kişilere ait İsviçre’de bulunan tüm mal varlıklarının dondurulmasına karar verdi.

Maduro’ya yaptırım

İsviçre hükümeti tarafından yapılan yazılı açıklamada, Federal Konseyin, Maduro ile ilişkili kişi ve kuruluşların ülkedeki varlıklarını derhal dondurma yönünde karar aldığı bildirildi.Açıklamada, alınan bu kararla söz konusu varlıkların İsviçre dışına çıkarılmasının engellenmesinin amaçlandığı belirtilirken, kararın mevcut Venezuela hükümetinde görev yapan isimleri kapsamadığı vurgulandı.Federal Konsey açıklamasında ayrıca, ilerleyen süreçte yürütülecek hukuki incelemeler sonucunda söz konusu fonların yasa dışı yollarla elde edildiğinin tespit edilmesi halinde, İsviçre’nin bu varlıkların Venezuela halkının yararına kullanılmasını sağlamaya çalışacağı ifade edildi.Varlıkların dondurulmasına ilişkin kararın, 2018 yılından bu yana Ambargo Yasası kapsamında Venezuela’ya yönelik olarak uygulanan yaptırımlara ek bir tedbir niteliği taşıdığı kaydedildi.<h3>Olayın arka planı</h3>Venezuela’nın başkenti Caracas’ta 3 Ocak’ta yerel saatle 02.00 sularında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu. Venezuela yönetimi, bu gelişmenin ardından ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri hedeflere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.ABD Başkanı Donald Trump, Maduro’ya yönelik geniş çaplı bir operasyon gerçekleştirildiğini, Devlet Başkanı Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını açıklamıştı.ABD Adalet Bakanı Pam Bondi ise Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD’de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro’nun uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı ve ABD’ye karşı ağır silahlar bulundurmak gibi suçlamalarla karşı karşıya olduğunu duyurmuştu.Venezuela yönetimi, ABD’nin saldırılarının kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunurken, bazı ülkeler saldırıları eleştirmiş, bazıları ise açıklamalarıyla Washington yönetimine destek vermişti.Maduro’nun alıkonulmasının ardından Venezuela Yüksek Adalet Mahkemesi (TSJ), Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez’in geçici Devlet Başkanı olarak görevi devralmasına hükmetmişti.

İsviçre, Maduro’nun ülkedeki tüm varlıklarını dondurma kararı aldı

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Ukrayna, Gazze ve Venezuela’nın toprak bütünlüklerinin tartışmaya açılmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Egemenlik pazarlık dışı

Sanchez, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, devletlerin egemenliği ve sınır bütünlüğüne saygının müzakere konusu yapılamayacak temel bir ilke olduğuna dikkat çekti. Paylaşımında, “Tüm ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı, pazarlık edilemez bir ilkedir. Ukrayna’dan Gazze’ye, Venezuela da dahil olmak üzere” ifadelerine yer verdi.Öte yandan Sanchez, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın stratejik önemine ve ulusal güvenlik gerekçesiyle bu bölgeye ihtiyaç duyulduğuna ilişkin açıklamalarına da tepki gösterdi. İspanya’nın Birleşmiş Milletler’e bağlılığını sürdüreceğini belirten Sanchez, Danimarka ve Grönland halkıyla tam bir dayanışma içinde olduklarını ifade etti.

Sanchez: Ukrayna, Gazze ve Venezuela’nın sınırları tartışılamaz

İngiltere’ye düzensiz yollarla ulaşan sığınmacı sayısı 2025 yılında belirgin biçimde artarken, Avrupa Birliği ülkelerine yönelik geçişler aynı dönemde büyük ölçüde sabit seyretti.

İngiltere-AB göç farkı

Resmi hükümet verilerine göre, 2025’te Manş Denizi üzerinden İngiltere’ye ulaşan göçmen sayısı 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Yıl boyunca ülkeye 41 bin 472 kişinin giriş yaptığı bildirildi.Bu rakam, 2024 yılına kıyasla yaklaşık 5 bin kişilik bir artışa işaret ediyor. Böylece 2022’de 45 bin 774 kişiyle ulaşılan zirvenin ardından, son üç yılın en yüksek ikinci verisi kaydedilmiş oldu.İngiltere’deki bu yükseliş, Avrupa Birliği genelinde gözlenen düşüş eğilimiyle ters bir tablo ortaya koyuyor. AB Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex’in verilerine göre, 2025’in ilk 11 ayında Birlik ülkelerine yönelik düzensiz geçişler bir önceki yıla kıyasla yüzde 25 oranında azalarak 166 bin 900’ün biraz üzerine geriledi.Söz konusu dönemde en sert düşüş, Batı Afrika rotasında yüzde 60, Batı Balkanlar hattında ise yüzde 43 olarak kaydedildi. Doğu Akdeniz güzergâhında da benzer biçimde yüzde 43’lük bir gerileme yaşandı.Buna karşın, Cezayir, Fas ve İspanya’yı kapsayan Batı Akdeniz rotasında düzensiz geçişlerin aynı zaman aralığında yüzde 15 arttığı belirtildi.Orta Akdeniz rotası ise yıl boyunca Avrupa Birliği’ne yönelik tüm düzensiz girişlerin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturarak en yoğun göç hattı olmayı sürdürdü. Frontex, Ocak-Kasım 2025 döneminde bu güzergâh üzerinden 63 bin 200 varış kaydetti. Bu rota, ağırlıklı olarak Libya çıkışlı geçişlerle öne çıkıyor.AB’ye yönelik düzensiz göçteki genel düşüşe rağmen, insani kayıplar yüksek seviyede devam ediyor. Uluslararası Göç Örgütü’ne (IOM) göre, 2025 yılında Akdeniz’i geçmeye çalışan 1.700’den fazla kişi hayatını kaybetti.

İngiltere’ye sığınmacı girişi artarken AB’de denge korundu

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Grönland’ın ABD bayrağıyla birlikte sosyal medyada paylaşılmasının ardından kamuoyuna seslenerek, korku ve endişeye kapılmaya gerek olmadığını söyledi.

Grönland satılık değil

Nielsen, ABD merkezli sosyal medya platformu Instagram’da, podcast yayıncısı Katie Miller’ın Grönland’ı ABD bayrağıyla ve “Yakında” notuyla paylaşmasına ilişkin değerlendirmede bulundu. Açıklamasında, Grönland’ın satılık olmadığı yönündeki tutumunu bir kez daha yineledi.“Geleceğimiz sosyal medya paylaşımlarıyla belirlenmeyecek” diyen Nielsen, söz konusu paylaşımın saygı sınırlarını aştığını ifade etti. Ülkeler arası ilişkilerin karşılıklı saygı ve uluslararası hukuk temelinde yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Nielsen, Grönland’ın haklarını yok sayan ayrılıkçı söylemlerin kabul edilemez olduğunu dile getirdi.Nielsen ayrıca, Grönland’ın güçlü kurumlara sahip, demokratik bir toplum olduğunu belirtti.Söz konusu paylaşımı yapan Katie Miller’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın Politika ve İç Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Stephen Miller’ın eşi olduğu hatırlatıldı. Miller, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri müdahalesinin ardından Grönland’ı “Yakında” ifadesi ve ABD bayrağıyla paylaşmıştı.<h3>İsveç’ten Danimarka ve Grönland’a destek</h3>ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesinin ardından yeniden gündeme gelen Grönland tartışmalarına İsveç’ten de destek açıklaması geldi. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ABD merkezli X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, Grönland ve Danimarka’ya desteğini dile getirdi.Kristersson, Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda karar alma yetkisinin yalnızca bu iki tarafa ait olduğunu belirterek, İsveç’in komşularının yanında olduğunu ifade etti.<h3>Danimarka Başbakanı’ndan ABD’ye çağrı</h3>Öte yandan Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’nin Grönland’ı devralmasına yönelik söylemlere tepki gösterdi. Frederiksen, ABD’nin Danimarka Krallığı’nı oluşturan iki özerk bölgeden herhangi birini ilhak etme yetkisine sahip olmadığını vurguladı.Danimarka ve Grönland’ın NATO üyesi olduğunu anımsatan Frederiksen, ABD ile savunma alanında işbirliği yaptıklarını ve Arktik bölgesinin güvenliği için birlikte çalıştıklarını belirtti. Frederiksen, ABD’ye, tarihsel olarak yakın bir müttefik olan Danimarka’ya ve defalarca satılık olmadığını açıklayan Grönland halkına yönelik tehditkâr söylemlere son verilmesi çağrısında bulundu.<h3>Trump’ın Grönland açıklamaları</h3>ABD Başkanı Donald Trump, seçilmesinin ardından görevi süresince Grönland’ın ABD’nin kontrolünde olması gerektiğini birçok kez dile getirmişti. Trump, Ada’nın mülkiyetinin ve kontrolünün ABD için “mutlak bir gereklilik” olduğunu savunmuştu.Trump’ın, Grönland’ın ABD’ye ait olmasının “özgür dünyayı savunmak” açısından zorunlu olduğu yönündeki açıklamaları, başta Grönlandlı yetkililer olmak üzere geniş kesimlerden tepki görmüştü.Grönland’ın önceki Başbakanı Mute Bourup Egede de bu söylemlere karşı çıkarak, Grönland’ın Grönland halkına ait olduğunu ve hiçbir koşulda satılık olmadığını vurgulamıştı.Danimarka Krallığı’na bağlı iki özerk bölgeden biri olan Grönland, Faroe Adaları ile birlikte Danimarka’ya yaklaşık 2 bin 900 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Grönland Başbakanı’ndan ABD paylaşımına sert mesaj

ABD basınına yansıyan iddialara göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya aralık ayı sonunda görevden çekilmesi ve Türkiye’ye gönderilmesi yönünde bir teklif sunduğu, ancak Maduro’nun bu ültimatomu reddettiği öne sürüldü.

Türkiye sürgünü iddiası

Venezuela’nın başkenti Karakas’ta cumartesi gecesi boyunca süren hava saldırılarının ardından Trump, Maduro ve eşi Cilia Flores’in yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını açıklamıştı. ABD medyası, ikilinin “uyuşturucu terörizmi komplosu” ile “ABD’ye karşı makineli silah ve yıkıcı cihaz bulundurma” suçlamalarıyla New York’ta yargılanacağını aktardı.ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Maduro’ya yaşanan süreci önlemek adına daha önce birçok seçenek sunulduğunu belirterek, “Maduro’nun bundan kaçınmak için gerçekten çok sayıda fırsatı vardı. Kendisine defalarca yeni ve ciddi teklifler iletildi. Ancak o farklı bir yol izlemeyi tercih etti ve bugün gelinen nokta ortaya çıktı.” ifadelerini kullandı.Amerikan basınında yer alan değerlendirmelere göre, Rubio’nun sözünü ettiği bu “fırsatlardan” biri, Maduro’nun Türkiye’ye sürgüne gönderilmesi seçeneği olabilir. New York Times, Trump’ın bizzat Maduro’ya aralık ayı sonunda görevden çekilmesi ve “Türkiye’de lüks bir sürgün hayatı” yaşaması yönünde bir ültimatom sunduğunu, ancak bunun kabul edilmediğini yazdı.Washington Post ise kasım ayında yayımladığı haberinde, 2024’teki tartışmalı seçimlerin ardından Maduro’yu arayan az sayıdaki liderden birinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğuna dikkat çekmişti. Gazete, Trump’ın “kolay ya da zor yoldan” görevden uzaklaştırmak istediği Maduro’nun, Karakas’tan ayrılmak zorunda kalması halinde Türkiye’yi güvenli bir sığınak olarak görmesinin şaşırtıcı olmayacağını ifade etmişti.2024’te Maduro’nun yeniden iktidara gelmesiyle sonuçlanan seçimler, dünya genelinde tartışmalara yol açmış, 50’den fazla ülke seçimleri hileli bularak tanımamıştı. Bu süreçte Maduro’yu telefonla arayarak tebrik eden liderlerden biri Erdoğan olmuştu. Maduro da 2023’te Erdoğan’ın yeniden cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından düzenlenen yemin törenine katılmış ve Erdoğan’dan “kardeşim” diye söz etmişti.Son yıllarda Türkiye ile Venezuela arasında bakanlık düzeyinde karşılıklı ziyaretler gerçekleştirilmiş, stratejik anlaşmalar imzalanmış ve ticari ilişkiler sürdürülmüştü. ABD yönetiminin Venezuela çevresindeki operasyonlarına aşina bir kaynak, kasım ayında Washington Post’a yaptığı değerlendirmede, “Türkiye onun için mükemmel bir yer.” ifadesini kullanmıştı.Aynı kaynak, Türkiye’ye yönelik olası bir sürgün anlaşmasının, Maduro’nun ABD’ye iade edilmemesini garanti altına alacak bazı güvenceler içerebileceğini ileri sürmüştü.Haberde ayrıca, Maduro’nun olası bir kaçış için Rusya, İran ya da Küba gibi ülkeleri tercih etme ihtimalinin düşük görüldüğü, Türkiye’nin ise daha güvenli bir seçenek olarak değerlendirildiği aktarıldı. ABD yönetimine yakın bazı kaynaklar, Maduro’nun uzun süredir Türkiye’ye altın gönderdiğini, ailesi ve yakın çevresinin ülkede ciddi bir servet ve ilişki ağı bulunduğunu iddia etti.Türkiye’nin, Venezuela’nın büyük altın rezervlerinin önemli bir bölümü için maden imtiyazlarına sahip olduğu hatırlatılırken, ABD’li yetkililer geçmişte Venezuela’dan Türkiye’ye rafinasyon amacıyla gönderilen altının İran’a ve Maduro’ya yakın kişi ve hesaplara aktarıldığını öne sürmüştü.Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly ise Maduro’nun Türkiye’ye sürgünü konusunun görüşülüp görüşülmediğine dair sorulara “Yorum yok.” yanıtını verdi. Venezuela hükümeti ise Maduro’nun sürgün seçeneğini değerlendirdiği yönündeki haberleri daha önce defalarca yalanlamıştı.

ABD Basını: Trump Maduro’yu Türkiye’ye göndermek istedi

Otobüs şoförlüğü ve metro vatmanlığından Venezuela Devlet Başkanlığı’na uzanan siyasi yolculuğuyla tanınan Nicolas Maduro, görevdeyken ABD’nin askeri müdahalesiyle alıkonulması sonucu dünya gündeminin ilk sırasına yerleşti.

Maduro gözaltında

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, Caracas’a yönelik saldırıların ardından ABD’ye götürülen Maduro’nun, “USS Iwo Jima” adlı gemide çekilmiş bir fotoğrafını kamuoyuyla paylaştı. Fotoğrafta Maduro’nun gözlerinin bağlı olduğu ve elinde bir şişe su tuttuğu görüldü.<h3>Nicolas Maduro kimdir?</h3>23 Kasım 1962’de Venezuela’nın başkenti Caracas’ta dünyaya gelen Nicolas Maduro, lise yıllarında Sosyalist Lig’e katılarak siyasi faaliyetlere başladı. Genç yaşlarda otobüs şoförlüğü yapan Maduro, daha sonra Caracas Metrosu’nda vatman olarak çalıştı. Zamanla metro işletmesinin yönetim kuruluna girdi ve sendika başkanlığı görevini üstlendi.Maduro, eski Devlet Başkanı Hugo Chavez’in kurduğu Bolivarcı Devrimci Hareket 200’ün (MBR-200) üyeleri arasında yer aldı. Chavez’in 1992’deki darbe girişimi sonrası tutuklanmasının ardından serbest bırakılması için yürütülen kampanyalarda aktif rol oynadı.Siyasi kariyerine 1999 yılında Kurucu Ulusal Meclis üyeliğiyle başlayan Maduro, çeşitli komisyonlarda görev aldı. Ocak 2006’da Ulusal Meclis Başkanı seçilen Maduro, aynı yılın ağustos ayında Dışişleri Bakanlığı görevine getirildi. 2012’de Devlet Başkan Yardımcısı olan Maduro, Hugo Chavez’in ölümünden birkaç gün sonra, 8 Mart 2013’te anayasa gereği devlet başkanlığı görevini devraldı.14 Nisan 2013’te yapılan seçimleri kazanarak göreve gelen Maduro, Chavez çizgisindeki yönetimin işçi sınıfı kökenli ilk devlet başkanı oldu. Görev süresi boyunca ABD ile ilişkileri gergin seyreden Maduro, ağır yaptırımlarla karşı karşıya kaldı. Washington yönetimi, Maduro’nun yakalanmasına yardım edecek kişilere 50 milyon dolar ödül teklif ettiğini duyurdu.2017’deki öğrenci protestoları ve 2018 seçim sonuçlarının muhalefet tarafından tanınmaması, ülkede siyasi gerilimi tırmandırdı. Aynı dönemde Venezuela, yüksek enflasyon ve ekonomik krizle mücadele ederken uluslararası yaptırımların etkisi daha da derinleşti.2018 yılında bir etkinlikte konuşma yaptığı sırada suikast girişimine uğrayan Maduro, 2019’da ABD destekli olduğu belirtilen muhalefet kalkışmasını bastırdı. Uzun süre uluslararası alanda tanınırlığı zayıflayan Maduro, zamanla muhalefetle yürütülen görüşmeler ve ılımlı mesajlarla diplomatik temaslarını kısmen yeniden canlandırdı.ABD yönetimi, Maduro ve çevresini uyuşturucu kaçakçılığıyla suçlayarak, sözde “Cartel de los Soles” yapılanmasını terör listesine aldı. Caracas yönetimi ise bu suçlamaların, Venezuela’nın özellikle petrol başta olmak üzere stratejik kaynaklarını kontrol altına alma amacı taşıdığını savundu.Filistin davasına verdiği destek, şarkı söyleyip dans ettiği görüntülerle sık sık gündeme gelen Maduro, Türkiye’yi son olarak 8 Haziran 2022’de ziyaret etti. Ayrıca Temmuz 2018’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yemin törenine, Haziran 2023’te ise Erdoğan’ın yeniden seçilmesinin ardından düzenlenen göreve başlama törenine katıldı.<h3>Trump–Maduro görüşmesi ve müdahale süreci</h3>ABD basını, Aralık 2025’te Trump ile Maduro arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştiğini yazdı. Haberlere göre Trump, Maduro’dan ülkeyi terk etmesini isterken, Maduro ise kendisi ve ailesi için küresel af talep etti. Trump’ın bu talebi reddettiği, ancak güvenli çıkış imkânı sunabileceğini ilettiği aktarıldı. Maduro da görüşmeyi doğrulayarak temasların saygı çerçevesinde geçtiğini söyledi.ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri müdahalesinin, Çin’in Latin Amerika ve Karayipler Özel Temsilcisi Çiu Şiaoçi’nin Caracas ziyaretinden yalnızca saatler sonra gerçekleşmesi dikkat çekti. Çin heyetiyle yapılan görüşme, Maduro’nun ABD müdahalesi öncesindeki son resmi diplomatik teması oldu.

Şoförlükten Devlet Başkanlığına Maduro’nun siyasi yolculuğu

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…

TOHUM’un yolculuğu: Cenevre’den dünyaya açılan Türk tasarımcı Verda Alaton

Cenevre’de yaşayan bağımsız sanat editörü ve sanat yazarı Nazlı Kök Akbaş, sanat dünyasındaki çok yönlü birikimini uluslararası deneyimleriyle harmanlayan bir isim. Mimarlık ve şehir planlaması geçmişinden gelen gözlem gücüyle, sanatın mekanla, insanla ve zamanla kurduğu ilişkiyi incelikli bir dille aktarıyor. 

Sanatın nabzını yazmak

Onun yazılarında bir serginin duygusu, bir sanatçının sessiz ifadesi ya da bir kentin estetik ritmi iç içe geçiyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Akbaş, Japonya’da JICA Programı kapsamında Proje Yönetimi sertifikasını almış ve bu dönemi yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor. Ardından Cenevre Üniversitesi’nde Uluslararası Gelişim Projeleri yüksek lisansını tamamlamış, aynı üniversitenin Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak çalışmalar yürütmüş. 2011 yılında Londra’daki Christie’s eğitim kurumunda aldığı eğitimle Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika sahibi olan Akbaş, müzeler, galeriler, küratörler ve sanatçılarla kurduğu yakın temaslar sayesinde sanat dünyasının nabzını tutmakta; ayrıntılı araştırmalarla desteklenen yazılarında sanat piyasasının dinamiklerini düzenli olarak irdeliyor. Prestijli bir İsviçre yaşam dergisinde sanat editörü olarak köşe yazılarına devam eden Nazlı Kök Akbaş, sanat tarihine meraklı, gözlemci ve derinlikli yaklaşımıyla dikkat çekiyor.Kendisi, Nazlı Kök Akbaş Art Reports platformunda sergilerden notlar, sanatçılarla röportajlar ve kültürel izlenimlerini paylaşıyor. Sanatı bir “rapor”un ötesinde yaşayan bir deneyim olarak gören Nazlı Hanım ile hem gözlem gücünü hem de bağımsız üretimin anlamını konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular<ul><li>Nazlı Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?&nbsp;</li></ul>Öncelikle çok teşekkür ederim. Memnuniyetle… Ben Mevlana Celaleddin Rumi’nin şehri, Konya’da doğdum. Harika bir gençlik geçirdiğimi düşünüyorum; çok hareketli, sportif ve meraklı bir gençtim. Üniversite eğitimimi Ankara’da, ODTÜ’de tamamladım. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 15 yıl görev yaptım.2001 yılında, devletimizin Japonya devleti ile yürüttüğü özel bir çalışma ve eğitim iş birliği projesi kapsamında, ülkemizi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni temsil eden uzman olarak Japonya’ya gitmeye hak kazandım. Japonya çok özel bir ülke; etkisini hâlâ her adımımda hissediyorum. En kısa zamanda tekrar dönmeyi planlıyorum.2004 yılında Cenevre’ye taşındım ve hemen Cenevre Üniversitesi’nin yolunu tuttum. Öğrenmeye olan tutkum hiçbir yaşımda eksilmedi; aksine artarak devam etti. Cenevre Üniversitesi Uluslararası Gelişme Politikaları Fakültesi’nde yüksek lisans programını tamamladım ve Fransızca dil programına katıldım. Ardından, 2010 yılında yine Cenevre Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak başladığım dört yıllık bir programı tamamladım.Öğrenmeye başlayınca, aslında ne kadar az bildiğinizi daha iyi anlıyorsunuz ve durmadan yeni öğrenme programları geliştiriyorsunuz; ben de tam olarak bu şekilde ilerliyorum.Sanat tarihi eğitimim sırasında, her sanat profesyonelinin yolunun geçtiği gibi, benim yolum da Christie’s eğitim programından geçti. 2011 yılında Londra’da, Christie’s eğitim kurumunda Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika programını tamamladım.Tüm bu eğitim projelerini taçlandırmak adına, bildiğiniz üzere 2024 yılında&nbsp;Nazlı Kök Akbaş Sanat Haberleri Cenevre – İsviçre&nbsp;sitesini kurdum ve akredite sanat habercisi olarak çok yoğun, bir o kadar da keyifli bir döneme başladım. Yaklaşık bir yıl içinde 20’nin üzerinde önemli sanat projesini takip ederek, dünyanın dört bir yanından gelen sanat muhabirleriyle birlikte basın toplantılarına katıldım ve 30 civarında sanat makalesi yayımladım.Her şey çok hızlı ve etkileyici bir şekilde ilerledi. Dünya çapında tanınmış sanatçılarla röportajlar yaptım. Ayrıca, prestijli bir İsviçre dergisinde sanat editörü olarak köşe yazıları yazıyorum. Yeni sezon benim için heyecan verici; birçok yeni projeye başlıyorum, hepsini birazdan sizinle konuşacağız.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84306.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | BEYELER Vakıf Yayoi Kusama Sergisi Basın Toplantısı</figcaption></figure><ul><li>Sizi sanatın dünyasına çeken şey neydi?&nbsp;Bu yola nasıl başladınız?</li></ul>Sanat, hayatımda her zaman çok önemli bir yer tuttu. Müzeler, çok küçük yaşlarımdan itibaren bana birer hayaller diyarı gibi gelirdi. Sanat eserlerine bakarken zamanı unuturum; hâlâ da öyledir.Bana göre sanat; tüm özgürlüklerin, ifadenin, yaratıcılığın ve özgün bir dil geliştirme cesaretinin bir bütünüdür. Sanatçılar her zaman beni çok etkilemiştir. Düşüncenin özgürce dans ettiği, gündelik hayatımızda hayal etmemizin bile mümkün olamayacağı dünyaları bize sanat ve sanatçılar açar.Bu duyguların peşinden gitmek, onları yazmak, konuşmak ve sanat haberlerini geniş kitlelerle paylaşmak… İşte bu, benim en büyük merakım, hatta tutkum.<ul><li>Sanat haberleri ve röportajlar yazarken sizi en çok ne motive ediyor?</li></ul>Ben çok meraklı bir yapıya sahibim; bilgi edinmek ve yeni şeyler öğrenmek benim için büyük bir keyif. Yeni bir serginin basın toplantısına davet edildiğimde, her defasında çocukça bir sevinç ve heyecan duyuyorum. Toplantı öncesinde, “daha çok öğrenmeliyim, daha derin araştırmalıyım” düşüncesiyle konuyu detaylı biçimde inceliyorum.Dünyanın dört bir yanından gelen sanat editörleriyle eş zamanlı olarak bir sergiyi takip ediyor olmak benim için hem keyifli hem de heyecan verici bir deneyim. Bu sürecin hakkını verebilmek için büyük bir motivasyonla çalışıyorum.Tabii ki güçlü bir akademik altyapıya sahip olmam bu araştırmalarımda bana çok yardımcı oluyor. Özellikle İsviçre üniversitelerinin çok kapsamlı sanat arşivleri var. Cenevre Üniversitesi’nin eski bir yüksek lisans öğrencisi olarak her türlü dokümana kolaylıkla erişip bilgi alabiliyorum. Bazen fakültedeki profesörlerimle ya da İsviçre’de yaşayan sanat eleştirmenleriyle de konuların detaylarını istişare ediyorum.&nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84307.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Sunhee Choi, Choi &amp; Choi Gallery, Güney Kore</figcaption></figure><ul><li>Cenevre gibi uluslararası bir kentte sanat sahnesini nasıl tanımlarsınız?</li></ul>Cenevre bir kesişme noktası; her alandan uzmanların ve profesyonellerin yollarının mutlaka dünya ölçeğinde geçtiği, çok nadide bir şehir. Kalvinist kültürün benim çok sevdiğim özelliği gereği “bling bling” değildir; yani gösterişten uzaktır. Bu da Cenevre’nin stratejik konumunu daha derin, sade ama etkili bir biçimde yansıtmasını sağlar.Finans sektöründe olduğu gibi sanat dünyasında da profesyonellerce çok iyi bilinir ki, Cenevre sanat piyasasında önemli bir role sahiptir. Özellikle son dönemde Avrupa sanat piyasasının merkezi Londra’dan Paris’e kaydığı için, Cenevre adeta Paris’in bir uzantısı -bir periferisi- haline gelmeye başladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde şehrin sanat sahnesini daha da canlandıracak gibi görünüyor.<ul><li>Yazılarınızda duyguyla analizi dengeleyen bir üslubunuz var.&nbsp;Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?</li></ul>Benim konseptim, sizin de takip ettiğiniz üzere, çok samimi ve filtresiz bir sanat editörlüğü ekolü üzerine kurulu. Müzelerde, vakıflarda ya da dünya çapında bir sanatçıyla gerçekleştirdiğim her karşılaşmada, son derece doğal ve içten bir yaklaşımı tercih ediyorum.Okuyucularıma da bu doğallığı, olduğu gibi, filtresiz biçimde aktarmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Bilginin samimiyetle aktarımı, benim en çok benimsediğim ve keyif aldığım yöntem.<ul><li>Bir sergiye girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey ne olur?</li></ul>Çok güzel bir soru, Özgür Hanım, teşekkür ederim. Ben bir sergiyi gezerken ilk olarak küratörünü merak ederim; çünkü biliyorsunuz, serginin hikâyesini kurgulayan kişidir küratör. Gitmeden önce mutlaka araştırırım.Sergiye girdiğimde yenilikleri keşfetmeyi severim. Aslında sergideki tüm detaylar ilgimi çeker; özellikle eserler arasındaki iletişim bana göre çok heyecan vericidir. Bazen daha önce bildiğiniz bir eser, öyle bir hikâye içinde sergilenir ki, size yepyeni bir pencere açar. Eseri yeniden, bambaşka bir bağlamda kavrar, farklı bir şekilde anlarsınız; hatta bazen yeniden seversiniz, bazen de tam tersi olur.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84308.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Bir röportaj veya yazı hazırlarken süreç sizin için nasıl ilerliyor; not almak, gözlem yapmak, yazmak?</li></ul>Ben işlerimde çok detaylı ve hızlı ilerlemeyi seviyorum; buna mecburum da, çünkü artık her şey çok hızlı ilerliyor. Basın toplantılarında mutlaka ses ve görüntü kayıtları alıyorum. Sergi yetkililerine ulaşarak pek çok soru sorarım. Yazılı not tutmak yerine, diktafona kendi yorumlarımı kaydederim.Daha sonra, trende ya da uçakta bu kayıtları hemen metne dönüştürürüm. En kısa zamanda da haberleri ve izlenimlerimi platformlarımda paylaşırım.<ul><li>Sanatçılarla yaptığınız söyleşilerde sizi en çok etkileyen anlardan biri neydi, anlatabilir misiniz?</li></ul>Aslında her röportaj ayrı bir hikâye. Ben en çok, sanatçıların doğallıklarını ve yaratım süreçlerindeki heyecanlarını paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bazen ise, ne kadar büyük zorluklar içinde olduklarını görmek beni gerçekten çok üzüyor.<ul><li>Yazılarınızda sanatın toplumsal yönüne de değiniyorsunuz. Sizce sanat bugün toplumla nasıl bir ilişki kurmalı?</li></ul>Bu, benim temel çalışma prensiplerimden biridir; sorduğunuz için teşekkür ederim. Ben, sanatın&nbsp;demokratizasyonuna çok gönül vermiş&nbsp;bir sanat editörüyüm. Benim için sanatın herkese açık ve ulaşılabilir olması son derece önemli.Bu nedenle, çalışmalarımın mümkün olduğunca geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması, sanatı olabildiğince çok insanla paylaşmak, en büyük hedefim ve motivasyonum.“Bana göre sanat,&nbsp;‘sanat için’den ziyade&nbsp;herkes için!” diyor Nazlı Hanım gülümseyerek.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84309.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Freelance çalışmak size nasıl bir özgürlük veya zorluk getiriyor?</li></ul>Evet, freelance çalışmak kişisel disiplin ve sorumluluk gerektiriyor. Düşünüldüğü gibi rahat olduğunu sanmıyorum. Aslında “her yer sizin ofisiniz” durumu, her an çalışabileceğiniz gerçeği, çok planlı olmayı zorunlu kılıyor.Öte yandan, randevularımı daha esnek saat dilimlerinde alabiliyorum ve sonrasında daha uygun saatlerde dinlenebiliyorum. Kısacası, bu çalışma sistemi oldukça sorumluluk gerektiriyor. Ayrıca, kendi patronunuz olduğunuzda kendinizi kandırmanız imkânsız; hiçbir projeyi rastgele yapamıyorsunuz ve sonuçta ortaya güzel işler çıkıyor.Ben kendimle hem çok eğlenceli hem de hayli katı bir patronum, kendi ismimle çalışıyor olmam bu durumu güçlendiriyor.<ul><li>Dijital platformlarda sanat üzerine yazmak, geleneksel basından nasıl farklı?</li></ul>Çok daha etkili gerçekten. Her yerde, her an bağlanıp okunabilmesi harika bir olanak. Trende, uçakta, parkta ya da bir bankta kısa bir molada, telefonunuzdan tüm makaleyi bir anda okuyabiliyorsunuz, bence bu harika.Geçen gün bir arkadaşım çok çarpıcı bir şey anlattı: İstanbul’da bir yakınını ziyarete gitmiş ve benim röportajımı televizyona aktarmışlar; kahvelerini alıp röportajı dinlemişler. Bayıldım bu fikre. Ne hoş değil mi? Bu dijital dönüşüm, doğru kullanıldığında bize inanılmaz fırsatlar sunuyor. Düşünün, aniden canınız isteyip harika bir sanat olayını, kahvenizi alıp iki üç arkadaşla izleyebiliyorsunuz.&nbsp;Şimdi uygulamalar var, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi. Mesela annem için, makalenin metnini anında Türkçeye çeviriyor benim web sitemde; sonra bunu sesli dinleyebiliyor.Gerçekten harika bir dönemde yaşıyoruz. Bütün bu dijital ilerlemeleri, doğru kullanıldığında, mükemmel buluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430a.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Pat Andrea, süper realism sanat hareketinin dünyaca meşhur yaşayan öncü usta ressamı</figcaption></figure><ul><li>Sosyal medya, sanatın anlatım biçimini nasıl değiştirdi sizce?</li></ul>Sosyal medya, sanatı çok olumlu bir şekilde destekledi. Öncesinde, sanat maalesef çoğunlukla lüks bir alan olarak ya da sadece belirli bir entelektüel birikime sahip grupların tekelinde olduğu zannedilirdi. Ama artık her sosyal gruptan ilgilenen kişiler, sosyal medya aracılığıyla sergileri izleyebilir ve her an yeni sanat haberlerinden haberdar olabilirler. Bu, gerçekten çok önemli bir gelişme ve benim için temel motivasyon kaynaklarından biri.<ul><li>Kendi estetik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlarsanız, bunlar ne olurdu?</li></ul>Benim estetik anlayışım öncelikle doğallık ve samimiyet üzerine kurulu. Zekice yapılmış her işe çok düşkünüm. İkinci olarak, bir objenin veya bir işin beni güncelden koparıp bambaşka bir perspektiften bakmaya sevk etmesi ve bir hikâyesinin olması, bana çok estetik görünür.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430b.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Özgür Mumcular ve Nazlı Kök Akbaş</figcaption></figure>•&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Önümüzdeki dönemde “Nazlı Kök Akbaş Art Reports”ta okuyucuları neler bekliyor?Yeni projelerim birkaç başlık altında toplanıyor ve beni çok heyecanlandırıyor. Öncelikle, kendi platformlarımda yazılarım ve röportajlarım yoğun bir şekilde devam edecek. Bunun yanı sıra, İsviçre’nin prestijli bir dergisinde sanat editörü olarak yazdığımı biliyorsunuz; dergim yılda dört sezon yayınlanıyor ve readers.com’da okunabiliyor. Ayrıca internet sitemi de oldukça geliştirdik.Yeni ve çok heyecan verici bir projem de bir katalog kitap yayımlamak. Kitap hem Türkçe hem İngilizce olacak, Türkiye ve İsviçre’de dağıtılacak. Yayın evimle çalışmalarımız hâlâ devam ediyor.Bütün bunlara ilaveten, benim için çok heyecan verici ve bir o kadar da önemli bir projeye destek veriyorum: TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun koordinatörlüğünü Işıl Nişli’nin yaptığı&nbsp;Sanatta Girişimcilik Projesi. Bu proje, kadın sanatçılara üretim, sergileme ve satış alanlarında destek olmayı; yeni teknolojik gelişmelere uyum sağlamalarına katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sanatçılara mentorluk, network ve satış ağlarını geliştirme desteği veriliyor.Sanatın ve kadın sanatçıların sanat ekosisteminde güçlü bir şekilde üretmeye devam etmeleri, iş dünyasıyla bağlantılarını sürdürmeleri için önemli projeler geliştiriliyor. Yakında İsviçre’de, tüm bu projeleri tanıtan bir toplantı düzenleyeceğiz. Bu projeyi çok önemli buluyorum. Çok teşekkür ederim Özgür Hanım ve Pusula Swiss’e de teşekkürlerimi sunuyorum.

Nazlı Kök Akbaş ile sanat ve gözlem üzerine

Hayatın yönünü genç yaşlarda okunan bir kitap değiştirebilir mi? Şiyma Barkın Kuzmin, lise yıllarında okuduğu bir kitap sonrası kurduğu hayalin peşinden gitmiş. 

İlişkilerde ve ebeveynlikte şefkatin gücü

Psikoloji eğitimiyle başlayan yolculuğunu Paris’in varoşlarında yaşayan çocuklardan, *İstanbul'da sokakta yaşayan çocuklara Amerika’daki yüksek lisans eğitimine, ardından UNICEF’te geçen çeyrek asırlık uluslararası kariyere taşımış. Afrika’dan Orta Doğu’ya, Orta Asya’dan Avrupa’ya uzanan çalışmalarıyla çocukların haklarının korunması ve daha iyi bir gelecek kurmaları için politikalar geliştirmiş ve hayata geçirilmelerine destek olmuş.Bugünse Cenevre’de yaşamını sürdüren konuğumuz, uzun yıllara dayanan profesyonel deneyimini kişisel gelişim ve ebeveynlik alanına aktarıyor. Olumlu ebeveynlik, şefkatli sorgulama ve koçluk üzerine aldığı eğitimlerle hem bireylere hem de ailelere yol gösteriyor. İçimizdeki çocukla barışmayı, özşefkati ve ilişkilerde derinleşmeyi odağına alarak eğitimler veriyor, koçluk yapıyor. Onunla hem geçmiş yolculuğunu hem de bugünkü çalışmalarını konuştuk.Röportaj: Özgür MUMCULAR<ul><li>Şiyma Kuzmin kimdir, bize kendinizi tanıtır mısınız?</li></ul>Her gün kendisinin daha iyi bir versiyonu olmak için okuyan, düşünen, çalışan, değişimin kendimizle başladığına inanan, barışa, eşitliğe ve iletişime gönül vermiş bir insan; çocukları ve çocuklar ile zaman geçirmekten çok keyif alan bir anne; ailesine, dostluğa, insanlığa ve tüm canlılara değer veren bir kadın.&nbsp;<ul><li>İçimizdeki çocukla şefkatli bir ilişki kurmak sizce neden bu kadar önemli?</li></ul>Doğan Cüceloğlu’nun sözleri ile “Uyanış, olduğu gibi kabul ettiğimiz dünyanın, düşündüğümüzden farklı olabileceğini anlamakla başlar”. Kendimizi tüm hallerimizle kabul edip, şefkatle yaklaştığımızda ve içimizdeki çocuğun küçükken ihtiyacı olup da alamadığı şefkati ona kendimiz verdiğinde, bizi sınırlayan inançları fark edebiliriz, ve bizi bağlayan zincirlerimizden kurtulabiliriz. İşte bu yüzden içimizdeki çocuğun ihtiyaçlarını fark etmek ve şefkatle yaklaşmak önemlidir.&nbsp;<ul><li>Lise yıllarında okuduğunuz&nbsp;İnsan İnsana&nbsp;kitabı sizi nasıl etkiledi, hayalinizi nasıl şekillendirdi?</li></ul>İnsan doğasını, ilişkileri, yaşadığımız toplumun bizi nasıl şekillendirdiğini, hayata olumlu bakmanın önemini düşündürttü. Okuduğum her satırda bu konular hakkında daha çok öğrenme istediği duydum. Sanırım psikoloji okumaya karar vermemde etkili olan etmenlerden biriydi bu kitap. Daha zor koşullardan gelen çocukların da kendilerini geliştirebilmeleri ve olabileceklerinin en iyi olabilmeleri için de çalışmaya o sıralarda karar verdim.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03913.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Boğaziçi Psikoloji’den sonra Paris’te varoşlarda çocuklarla çalıştığınız dönemde sizi en çok etkileyen deneyim neydi?</li></ul>Varsıl ve yoksul ayırımındaki sınıf eşitsizliğine karşı en iyi ilacın daha küçük yaştan çocukların okuma yazma becerilerinin geliştirilmesi ile olabileceğini gördüm. Her hafta sonu sırt çantamızda kitaplar, boyalar, defterlerle varoşlara gidiyor ve ailelerinin izniyle çocuklarla buluşup sıcak soğuk demeden açık havada farklı aktiviteler yapıyorduk. Birçok çocuğun evinde kitap yoktu. Küçük yaşta kitaplarla haşır neşir olma, eğlenerek öğrenme bu çocuklar için farklı bir hayatın kapılarını açıyor ve yoksulluk çarkından çıkabilmeleri için olanak sağlıyordu. Bu süreçte farklı kültürlerden, dinlerden gelen diğer gönüllüler ile de geçirdiğim zamanda, aslında insanların nereden gelirlerse gelsinler özlerinin benzer olduğunu gördüm.<ul><li>UNICEF’te 23 yıl boyunca farklı coğrafyalarda çalıştınız. Bu süreçte hangi anı sizin için unutulmaz oldu?</li></ul>O kadar çok unutamayacağım anım var ki ama bir &nbsp;tanesini &nbsp;düşündükçe, hem üzülüyor hem de yaptığım iş nedeniyle gurur duyuyorum. Özbekistan’da çalıştığım yıllarda projelerimden biri devlet bakımında olan çocukların aile ortamında yaşayabilmeleri için &nbsp;çocukların ailelerine destekle kendi aileleriyle kalabilmeleri mümkün olmadığı durumlarda &nbsp;koruyucu ailelik gibi, şefkatle bakılabilecekleri birebir ilgi alabilmeleri için hizmet modelleri geliştirmekti. &nbsp;Bu süreçte, farklı şehirlerdeki yurt ve yuvaları geziyor, çalışanlardan bilgi topluyor ve kurum bakımını değiştirmek için eğitim veriyorduk. Semerkant’ta bir yuvada yeni terk edilmiş 8-9 aylık Timur isimli bir bebek vardı. Timur’u ilk gördüğümde ufacık yüzünde kocaman bir gülümseme ile bana bakıyordu. Kollarını uzatıp kucağıma gelmek istedi. Aldım. O kadar güven dolu mutlu bir bebekti ki. İşim nedeniyle, aynı yuvaya birkaç sefer daha gittim. Her gittiğimde Timur’u soruyor ve özellikle görmek istiyordum. Geçen her ayla birlikte Timur’un yüzündeki gülüş biraz daha azalıyordu ve gözlerinin parlaklığı sönüyordu. Timur’a sevecen bir ev sağlamak çok isterdim. Öte yandan uzun vadede Timur gibi ailesinden ayrılmak durumunda kalan çocuklar için daha iyi hizmet modelleri, ve daha eğitimli bir uzman kadro oluşturulmasına katkıda bulunarak, yüzlerce çocuğun hayatına dolaylı olarak dokunabildim.Öte yandan, mutlulukla hatırladığım bir anımsa Tacikistan’da çalışırken duyma engelli çocukları bir çocuk korosu ile bir araya getirmek ve çocukların birlikte hem işaret dili hem şarkı söyleyerek sahnede John Lennon’ın Imagine&nbsp; şarkısını yorumlamalarıydı. Engelli ve engelsiz çocuklar ilk defa bu şekilde bir araya gelebildiler, birlikte ürettiler ve birbirlerini arkadaş olarak görebildiler.<ul><li>Uluslararası bir kurumda çalışırken edindiğiniz en önemli deneyim neydi, size ne kattı?</li></ul>Farklı kültürlerden gelen çok kişi ile birlikte çalışma imkanı buldum. Üstüne üstlük bunu kendi ülkemden ve kültürümden uzakta başka bir ülkede misafir konumundayken yapmayı öğrendim. Farklılıklarımız kadar benzerliklerimiz olduğunu, iyi niyetle ve saygıyla yaklaştığımda güvene dayalı ilişkiler yaratabileceğimi öğrendim. Ayrıca, konuşulmayan kodlar olduğunu ve bunları anlayıp aşabilmenin zaman aldığını da öğrendim. Bazen bize çok benziyor diye düşündüğüm kültürlerden gelen kişiler çok farklı olabilecek bir kültürden gelen birinden daha uzak olabiliyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03914.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Farklı kültürlerden gelen biriyle evli olmak ve çocuklarınızı “third culture kid” olarak yetiştirmek nasıl bir şey?</li></ul>Aynı ülkeden ve kültürden gelen iki insan bile bazen birbirlerini anlamakta zorlanıyor. Eşimle 20 yıldır birlikteyiz ve her gün yeni bir şey öğreniyoruz. Uzun süreli ilişkilerde hergün tekrar ilişkiye kendini adamak ve öğrenmeye açık olmak değerli. Ortak değerlerimizin olması ve birbirimizi anlamaya ve olduğumuz halimizle kabul etmeye olan adanmışlığımız bizi bir arada tutuyor. Çocuklarımız Türkiye'de sadece bir yıl -o da Covid döneminde- yaşadılar, eşimin ülkesinde ise bebekliklerinde yaşadılar. Dolayısı ile hem dillerimizi hem de kültürlerimizi sadece bizlerden öğrendiler. Dil bizim için çok önemliydi. O yüzden aramızda İngilizce ya da Fransızca konuşsak da çocuklarımızla doğduklarından beri sadece kendi dillerimizde konuştuk.&nbsp;Bence yemek, kültürün önemli bir parçası ve yemeklerimizi çocuklarımız biliyor ve seviyor. Aileler ile bağlantıya özen gösterdik. Benim ailem daha geniş olduğundan tatillerde Türkiye’ye gittik ama her yıl birkaç kere eşimin ailesini bize davet ettik. Çocuklarımız hem bizlerden öğrendiler hem de yaşadığımız birbirinden farklı ülkelerden deneyim kazandılar. En zorlandığımız konu ise “third culture kid” lerde çok görülen aidiyet hissi. Hem yaşadıkları yere uyum sağlamaları hem de kendi kültürleri ile bağlarının oluşması için özel çaba harcamak önemli.<ul><li>Cenevre’ye taşındığınızda kariyerinizde nasıl bir dönüm noktası yaşadınız?</li></ul>Daha önce benim işim nedeniyle farklı ülkelerde yaşadık Cenevre’ye ise eşimin işi nedeniyle taşındık. Çocuklarımız ergenliğe girmişti ve İsviçre onların altıncı ülkesiydi. Artık taşınmak istemediler. Ben de onları bırakmak ve başka bir ülkede görev almak istemedim. UNICEF’den ayrılmaya ve kendi işimi kurmaya karar verdim. Uzun yıllar büyük bir organizasyonda ve politika oluşturma düzeyinde çalıştıktan sonra birebir insanlara dokunmak bana çok iyi geldi.<ul><li>Dr. Gabor Maté’nin şefkatli sorgulama yöntemini ve koçluğu nasıl bir arada uyguluyorsunuz? Danışanlarınıza hem bir eğitmen hem de bir yol arkadaşısınız. Danışmanlık süreçlerinde en çok hangi konular gündeme geliyor?</li></ul>Genelde koçluk bugünden ileriye doğru hedeflerimizi belirleme ve hayalini kurduğumuz geleceği yaratmaya destek olma sürecidir. Şefkatli sorgulama ile ise çocukluğumuzda oluşturduğumuz ve bizi sınırlayan inanç kalıplarımızın ilk başlangıç zamanlarına yani geçmişimize doğru bir yolculuk yapılır. Benim çalışmalarımda gördüğüm, yaşadığımız zorlukları aşabilmek, gerek kendimizle gerek eşimiz, ailemiz ya da iş arkadaşlarımızla sağlıklı ilişkiler kurabilmemiz ise geçmişimizi iyi anlamak ve kendi iç çocuğumuza şefkatla yaklaşmaktan geçer. Ben bu iki yaklaşımı harmanlayarak kullanıyorum. Danışanlarımın ihtiyacı doğrultusunda hem geleceğe yönelik hedeflerinde destek oluyorum hem de içlerindeki çocuğu tanımalarını, kendi inanç kalıplarını farkedip kendilerine şefkatle yaklaşmalarına, kendi hikayelerine yeni bir gözle bakmalarına destek oluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03916.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Kendi çocuklarınızı yetiştirirken edindiğiniz profesyonel bilgilerin ne kadarını kullanıyorsunuz, ne kadarını bırakıyorsunuz?</li></ul>Çocuklarımı yetiştirirken aldığım eğitimlerin çok faydasını gördüm. &nbsp;Ama onların annesiyim, koçu, psikoloğu değil. Bunun ayrımını yapıyorum. Yapmazsam zaten -hele de şimdi ergen olarak- bana bunu çok iyi hatırlatıyorlar...<ul><li>Bugünden geleceğe baktığınızda kişisel hedefleriniz ve hayalleriniz neler?</li></ul>Bu tür bir desteğe ihtiyaç duyan daha çok kişiye ulaşabilmek istiyorum. İnsanların birbirlerini ve kendilerini dinleyebilecekleri, barışın ve anlayışın hakim olduğu bir dünyaya katkıda bulunmaya devam etmeyi hayal ediyorum.