Milyarlık sözleşmede armasuisse hukukçuları neden devre dışı kaldı?
Ulusal Konsey Denetim Komisyonu, yani GPK-N, F-35 anlaşmasını ayrıntılı biçimde inceledi.
Komisyonun en önemli tespitlerinden biri şu:
İsviçre ile ABD arasında kamuoyuna anlatıldığı şekilde genel ve bağlayıcı bir sabit fiyat anlaşması hiçbir zaman yapılmamıştı.
Ancak raporun dikkat çeken başka ayrıntıları da var.
Savunma Bakanlığı’nın genel sekreterliği, armasuisse’ye sözleşme görüşmelerinde destek olması için dışarıdan özel bir hukuk bürosu görevlendirdi.
Bunun sonucunda armasuisse’nin kurum içindeki hukuk servisi sözleşme müzakerelerine fiilen dahil edilmedi.
Komisyon bu yapıyı uygun bulmadığını açıkça belirtiyor.
Daha da dikkat çekici olan, anlaşmayla ilgilenen kişilerden yalnızca sınırlı sayıda kişinin sözleşmenin tamamını okumuş olması.
Komisyona göre bu nedenle müzakere sonucunun yeterince ayrıntılı kontrol edilmediği görülüyor.
Raporda dönemin Savunma Bakanı Viola Amherd de eleştiriliyor.
Armasuisse’nin olası ek maliyetlere ilişkin ilk işaretleri Ağustos 2024’te aldığı ve Amherd’in de bundan haberdar olduğu belirtiliyor.
Ancak Federal Konsey’in tamamı ancak Mart 2025’te, ABD’nin ek maliyetleri yazılı biçimde bildirmesinin ardından bilgilendirildi.
Komisyon bu bilgilendirmenin geç yapıldığı görüşünde.
Federal Konsey’in rapora ve tavsiyelere 11 Aralık 2026’ya kadar cevap vermesi gerekiyor.
Dolayısıyla F-35 tartışması artık yalnızca uçakların fiyatıyla ilgili değil.
Soru aynı zamanda şu: Milyarlarca franklık bir kamu alımında sözleşme nasıl kontrol edildi ve siyasi karar vericilere bilgi ne kadar şeffaf aktarıldı?
