Güvenli olduğu tespit edilen bölgelere dönebilecek durumda olan kişilerin İsviçre’deki koruma statüleri iptal edilebilecek.

Bu adım, özellikle istismarların önlenmesi gerekçesiyle savunulurken; insan hakları uzmanları, uygulamanın hayata geçirilmesinin hem hukuki hem de teknik açıdan büyük zorluklar barındırdığı görüşünde.

Tartışmanın Odağında: Güvenli Bölge Var Mı?

İsviçre Adalet Bakanı Beat Jans, Ukrayna'nın hiçbir bölgesinin “tam anlamıyla güvenli” olmadığını vurgulayarak, cephe hattından uzak bölgelerde bile hava saldırılarının sürdüğüne dikkat çekti. Jans, “Ukrayna’da güvenli bir yer yok” sözleriyle uygulamanın temelini sorgularken, parlamentodaki sağ partiler bu yönde adım atılmasını sağladı. Önerge, SVP'nin öncülüğünde, FDP ve merkez partilerin oylarıyla 96’ya 87 oyla kabul edildi.

SVP’li Ulusal Konsey üyesi Pascal Schmid ise, Ukrayna’dan gelen her bireyin savaş mültecisi olmadığını savundu. “S statüsü fiilen Ukrayna ile serbest dolaşım hakkı sağlıyor, bu da İsviçre’nin sosyal sistemine doğrudan bir giriş anlamına geliyor. Bu halkımıza karşı adil değil,” dedi.

Değişiklik Büyük İş Yükü Getirebilir

Yasayı uygulamakla yükümlü olan İsviçre Göç Sekreterliği (SEM), her bireysel başvuruyu tek tek değerlendirmeye devam edeceklerini ve kişinin son ikamet ettiği bölgenin güvenliği temelinde karar verileceğini açıkladı. SEM, bu sürecin oldukça yüksek bir idari yük oluşturacağını da kabul etti.

Göç hukuku uzmanı Prof. Alberto Achermann ise, güvenli ve güvensiz bölgeleri belirlemenin teknik olarak çok zor olduğunu belirterek, önergenin pratikte ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti. “Dron saldırılarının yoğunluğu nasıl ölçülecek? ‘Çatışma’ tanımı nasıl yapılacak?” sorularıyla uygulamanın belirsizliklerine dikkat çekti.

Norveç Modeli Tartışılıyor

Önergeyi savunanlar arasında yer alan Pascal Schmid, Norveç’in bir yıldır benzer bir uygulama yürüttüğünü hatırlatarak, İsviçre’nin de bunu yapabileceğini savundu. Ancak Achermann’a göre, Norveç'teki uygulama, daha fazla sığınma başvurusu ve daha karmaşık süreçler doğurdu. Ayrıca Ukrayna'ya geri göndermelerin insani açıdan da ciddi tartışmalara yol açtığını belirtti.

Avrupa'dan Ayrışma

Avrupa genelinde, savaş nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan 5 milyon Ukraynalıya S statüsü tanınmışken, Norveç ve İsviçre bu çizgiden ayrılarak yeni bir yön izlemeye başladı. SVP bu yaklaşımın “caydırıcı” olmasını umut ederken, uzmanlar bu adımın İsviçre'yi uluslararası dayanışma çerçevesinde yalnızlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.

Yeni düzenleme için nihai karar süreci henüz tamamlanmış değil. Parlamentodaki değerlendirme süreci devam ederken, uygulanabilirliğin zorluğu nedeniyle önergenin geri çekilmesi de olasılıklar arasında. Ancak parlamentoda bu konuda yeni girişimlerin hazırlanmakta olduğu biliniyor.