
İsviçre’de yapılan yeni bir araştırma, tükettiğimiz sebzelerde otomobil lastiklerinden gelen kimyasal maddelerin bulunduğunu ortaya koydu.
Hangi Sebzeler Risk Altında?
Araştırmada, İsviçre, İtalya, İspanya ve Fransa’dan temin edilen 100 farklı sebze örneği incelendi. Salata, lahana, ıspanak, soğan, patates, havuç, domates, biber, kabak ve balkabağı gibi en çok tüketilen sebzeler araştırmaya dahil edildi. Çalışmanın sonucunda, tüm sebze türlerinde kontaminasyon izlerine rastlanırken, yüzde 31’inin kimyasal reifen türevlerini önemli miktarda içerdiği belirlendi.
Bilim insanlarına göre, özellikle yapraklı sebzeler (örneğin marul ve ıspanak), otomobil lastiklerinden gelen kimyasallarla kirlenmeye daha yatkın. Bunun nedeni, lastik aşınması sonucu havaya karışan mikro parçacıkların toprağa ve su kaynaklarına ulaşarak bitkiler tarafından emilmesi.
Reifen Kalıntıları Nereden Geliyor?
Lastiklerde kullanılan kimyasal katkı maddeleri, özellikle yol aşınması ve hava kirliliği nedeniyle toprağa, suya ve havaya karışıyor. ETH Zürih'e bağlı Malzeme Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü'nün (Empa) yaptığı bir araştırmaya göre, çevreye yayılan mikroplastiklerin yüzde 90’ı lastik aşınmasından kaynaklanıyor.
Ancak, bu maddelerin insan sağlığı üzerindeki etkileri hala tam olarak bilinmiyor. EPFL bilim insanları, bu kimyasalların sebzelere nasıl bulaştığının kesin mekanizmasının henüz netleşmediğini belirtiyor.
Sağlık Açısından Ne Kadar Tehlikeli?
Otomobil lastiklerinden kaynaklanan kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkında şu an için kesin bir bilgi bulunmuyor. Ancak 2020 yılında ABD'de Washington Üniversitesi'nde yapılan bir araştırma, 6PPD-Quinone adlı bir lastik türevinin, bazı akarsulardaki Coho somonlarının yüzde 40 ila 90’ının ölümüne yol açtığını ortaya koymuştu.
EPFL araştırmacıları, bu kimyasalların insan sağlığına olan etkilerinin henüz tam olarak araştırılmadığını ve bu konuda daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Daha Fazla Araştırmaya İhtiyaç Var
Şu ana kadar insan sağlığı üzerindeki riskler hakkında kesin veriler bulunmuyor. Ancak bilim insanları, özellikle sebze üretiminde kullanılan su ve toprakların denetlenmesi gerektiğini belirtiyor. Çevresel kirliliğin gıda güvenliği üzerindeki etkileri her geçen gün daha fazla gündeme gelirken, otomobil lastiklerinden kaynaklanan mikroplastiklerin potansiyel sağlık riskleri konusunda kapsamlı araştırmalar yapılması gerekiyor.








