Genç SVP’nin başlattığı inisiyatif, kantonda uzun süredir sessizce uygulanan bir düzenlemeyi hedef alıyor. Hükümet ve parlamento ise bu değişikliğe açıkça karşı çıkıyor.

Bugünkü uygulama: Altı aylık maaş, ancak istisnalarla

Uri’de bir Regierungsrat yeniden seçilmezse, bugün yürürlükte olan düzenlemeye göre altı aylık maaş alıyor. Bu uygulama 2004’te iki görevdeki hükümet üyesinin aynı anda seçimi kaybetmesi üzerine getirilmişti. Gerekçe: Abwahl bir “ani işten çıkarma” niteliği taşıyor ve kişinin mesleğine geri dönmesini zorlaştırıyor.

Ancak düzenleme sınırsız değil:

• 62 yaş ve üzeri olanlar bu tazminatı alamıyor.
• Uygulama 20 yılda yalnızca bir kez devreye girdi: 2024’te yeniden seçilmeyen SP’li Dimitri Moretti için.

Genç SVP: “Bu altın paraşüt artık gereksiz”

İnisiyatif, bu tazminatın tamamen kaldırılmasını talep ediyor. Genç SVP’ye göre:

• Hükümet üyeleri tanınmış kişiler, kolayca yeni iş bulabilirler.
• 90.000 frank civarındaki ödeme “zamanın ruhuna uygun değil”.
• Kantonun tasarruf etmesi gerekir.
• “Fürstliche Abgangsentschädigungen” (krallara layık tazminatlar) kabul edilemez.

Bu nedenle Uri’nin bu “goldenen Fallschirm”i (altın paraşüt) kaldırması gerektiğini savunuyorlar.

Hükümet: “Bu bir Abwahlentschädigung, haklı bir güvence”

Uri hükümeti ise inisiyatife net şekilde karşı çıkıyor. Tazminatın bir “ayrılık ikramiyesi” değil, Abwahlentschädigung olduğunu vurguluyor. Gerekçeleri:

• Regierungsrat üyeleri yıllarca kendi mesleklerinden uzak kalıyor, geri dönüş kolay değil.
• Görev çok zaman alıyor; başka bir işte çalışmak veya profesyonel ağları korumak neredeyse imkânsız.
• Uygun bir tazminat, görevin toplumdaki değerinin bir göstergesi.

Parlamento büyük çoğunlukla karşı

Urner Landrat, inisiyatifi 52’ye karşı 6 oyla reddetti. Karşı çıkan partiler: Mitte, FDP, SP, Grüne, GLP   SVP ise bölünmüş durumda.

İnisiyatife karşı çıkanlar, “Göreve duyulan saygı ve istikrar” gerekçesini öne sürüyor. Destekleyenler ise, inisiyatifin 698 imza ile halktan anlamlı bir destek aldığını hatırlatıyor.

Sonuç: Küçük bir kantonda büyük bir ilkesel tartışma

Uri’deki oylama, yalnızca bir tazminat düzenlemesi değil; aynı zamanda şu sorunun oylanması:

Siyasetçiler görevden alındığında maddi güvenceye sahip olmalı mı, yoksa kamu parasıyla sağlanan bu güvence artık gereksiz mi?

8 Mart’taki karar, Uri’nin siyasi kültürü açısından önemli bir işaret olacak.