Turgut

St. Moritz’de iki hafta sonra düzenlenecek “The I.C.E.” etkinliği, her yıl olduğu gibi dünyanın dört bir yanından otomobil tutkunlarını Engadin’e çekmeye hazırlanıyor. 

St. Moritz’de “The I.C.E.” hazırlığı

Donmuş St. Moritzersee üzerinde gerçekleştirilen bu gösteri, klasik otomobillerin drift yaptığı, kürklü paltoların ve şampanyanın eksik olmadığı bir lüks buluşma olarak biliniyor. Ancak bu deneyimin bedeli, özellikle konaklama açısından, dudak uçuklatıyor.İngiltere’den genç bir otomobil meraklısı, TikTok’ta paylaştığı videoda St. Moritz’te bulabildiği en ucuz otelin üç gece için 16 bin sterlin olduğunu söyledi. Bu da yaklaşık 17 bin 190 franka denk geliyor. Hostellerin çoktan dolduğunu belirten genç kadın, çözümü Chur’da konaklamakta buldu. Chur’da üç gece için yalnızca 200 frank ödediğini, toplamda ise dört günlük İsviçre seyahatinin 593 franka mal olduğunu anlattı. Mizahi bir dille, “Muhtemelen sadece tost ekmeği yiyeceğim ama buna değer” dedi.“The I.C.E.”, yalnızca bir otomobil etkinliği değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı olarak tanımlanıyor. Etkinlikte kürk mantolar, aynalı güneş gözlükleri, pahalı çantalar ve buz üzerinde fraklı garsonların servis ettiği şampanya adeta ritüelin bir parçası. “Görünmek ve görülmek” etkinliğin temel mottosu.St. Moritz sakinleri indirimli biletlerden yararlanırken, diğer ziyaretçiler için hafta sonu bileti 250 frank. Etkinlikte sergilenen klasik otomobiller, bir jüri tarafından değerlendiriliyor ve hafta sonunda kazananlar açıklanıyor. Geçen yılın dikkat çeken araçlarından biri, değeri 10 milyon frankı aşan Bugatti 59 olmuştu.Bu yılki buluşma 30–31 Ocak tarihlerinde gerçekleşecek ve yine binlerce meraklıyı donmuş gölün üzerine çekecek.

En ucuz oda 17 bin frank: Lüks otomobil etkinliği fiyatları uçurdu

İsviçre’de nükleer enerji konusu yeniden siyasi ve ekonomik tartışmaların merkezine yerleşti. Enerji ihtiyacının artması, mevcut nükleer santrallerin yaşlanması ve enerji güvenliği endişeleri, ülkede yeni nükleer santral ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

Enerji ihtiyacı ve iklim hedefleri

<h2>Teknoloji, maliyet ve siyasi direnç gibi birçok soru hâlâ yanıt bekliyor</h2>İsviçre, 2050 yılına kadar iklim nötr olmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda fosil yakıtla çalışan ısıtma sistemleri ve araçların elektrikli alternatiflerle değiştirilmesi planlanıyor. Bu dönüşüm ise ülkede elektrik talebinin önemli ölçüde artmasına yol açacak.Buna ek olarak İsviçre’de hâlen faaliyet gösteren dört nükleer santralin de yaşları nedeniyle önümüzdeki yıllarda devreden çıkması bekleniyor. Uzmanlar, ortaya çıkacak enerji açığının yalnızca hidroelektrik, güneş ve rüzgâr enerjisi ile kapatılıp kapatılamayacağı konusunda farklı görüşler dile getiriyor.Nükleer enerjiyi savunanlara göre yeni nesil santraller bu boşluğu doldurabilir ve aynı zamanda düşük karbonlu enerji üretimi sağlayabilir.<h2>Enerji güvenliği endişesi arttı</h2>Nükleer enerjiye yönelik bakış açısının değişmesinde Ukrayna savaşı da önemli rol oynadı. Avrupa’da enerji güvenliği konusu yeniden ön plana çıkarken birçok ülke özellikle kış aylarında yabancı gaz veya elektrik kaynaklarına bağımlı kalmaktan kaçınmak istiyor.Bu nedenle bazı siyasetçiler ve uzmanlar, olası elektrik kesintileri riskinin ve iklim hedeflerinin, 2011’deki Fukushima nükleer felaketinden sonra oluşan güvenlik kaygılarından daha ağır bastığını düşünüyor.<h2>Yeni nesil reaktörler umut yaratıyor</h2>Nükleer enerji tartışmalarında özellikle iki yeni teknoloji öne çıkıyor. Bunlardan biri Small Modular Reactors (SMR) olarak bilinen küçük modüler reaktörler. Bu reaktörlerin seri üretimle daha hızlı ve daha düşük maliyetle kurulabileceği düşünülüyor.Ancak bu teknolojinin henüz yaygınlaşmadığı görülüyor. Şu anda dünyada yalnızca Rusya ve Çin’de iki SMR reaktörü faaliyette bulunuyor. Avrupa Birliği bu teknolojiyi 2030’lu yılların başında devreye almayı hedefliyor. ABD’de ise bazı projeler son dönemde gecikmelerle karşı karşıya kaldı.Bir diğer seçenek ise dördüncü nesil büyük nükleer santraller. Bu santrallerin en önemli avantajının daha az ve daha kısa ömürlü radyoaktif atık üretmesi olduğu belirtiliyor. Ancak bu tür santrallerin ticari olarak kullanılmasının en erken 2030’lu yılların ortasında mümkün olabileceği ifade ediliyor.<h2>En büyük engel maliyet</h2>Yeni nükleer santrallerin önündeki en büyük engellerden biri ise maliyet. Uzmanların tahminlerine göre İsviçre’de kurulacak bir nükleer santral için 15 ila 25 milyar frank arasında yatırım gerekebilir.Bu büyüklükte bir projenin yalnızca özel sektör tarafından finanse edilmesi gerçekçi görülmüyor. Bu nedenle devletin mali destek sağlaması veya garanti vermesi gerektiği ifade ediliyor.Olası modeller arasında elektrik tüketicilerinin faturalarına küçük bir ek ücret eklenmesi ya da devletin projeye ortak olarak katılması gibi seçenekler bulunuyor.<h2>Avrupa’da da nükleer enerji yeniden gündemde</h2>Nükleer enerji tartışması yalnızca İsviçre’de değil, Avrupa genelinde de yeniden hız kazandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’nin nükleer enerjiye yeniden daha fazla yatırım yapmak istediğini açıkladı.Bu yaklaşım bazı çevreler tarafından enerji güvenliği ve iklim hedefleri açısından olumlu görülürken, bazı uzmanlar ise nükleer yatırımların güneş, rüzgâr ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji projelerini gölgede bırakabileceği uyarısında bulunuyor.<h2>İsviçre’de siyasi tartışma büyüyebilir</h2>İsviçre hükümeti Bundesrat (Federal Hükümet), nükleer enerjinin yenilenebilir enerji kaynaklarını tamamlayıcı bir rol oynayabileceğini belirtiyor. Ancak kamuoyu araştırmaları, nükleer enerji konusunun İsviçre toplumunda hâlâ ciddi şekilde tartışmalı olduğunu gösteriyor.Bu nedenle ülkede yeni bir nükleer santral projesinin hayata geçmesi durumunda, güçlü siyasi muhalefet ve uzun sürecek hukuki süreçlerle karşılaşılması muhtemel görülüyor. Uzmanlara göre bu durum İsviçre’nin enerji dönüşümünü de önemli ölçüde yavaşlatabilir.

İsviçre’de nükleer enerji yeniden siyasi tartışmanın merkezinde

İsviçre’de süt üretiminin hızla artması, piyasada ciddi bir arz fazlasına yol açtı. Süt fiyatlarının düşmesi ise birçok süt üreticisini ekonomik açıdan zor durumda bırakıyor ve bazı çiftçiler için üretimi azaltma ya da tamamen bırakma gibi kararları gündeme getiriyor.

Birçok çiftçi üretimi azaltıyor

SRF'te yayınlanan habere göre, Bern kantonundaki Willadingen köyünde süt üreticiliği yapan Hansjürg Steffen, ahırındaki 22 inekten birini kesim pazarına götürmek zorunda kaldığını söylüyor. Normalde üretime devam edebilecek bir hayvanı satmanın kendisi için kolay olmadığını belirten Steffen, süt teslim ettiği Emmental peyniri üreticisinin belirlediği yıllık üretim sınırını aşmamak için sürüsünü küçültmek zorunda kaldığını anlatıyor.<h2>Süt üretimi beklenenden fazla arttı</h2>Süt sektörünü temsil eden Branchenorganisation Milch, ülkede şu anda “dramatik bir aşırı üretim” yaşandığını belirtiyor. Çiftçilerin piyasaya sunduğu süt miktarı son dönemde yaklaşık yüzde 10 arttı.Bu artışın nedenlerinden biri ise geçen yılki hava koşulları oldu. Güneşli ve yağışlı dönemlerin dengeli şekilde yaşanması, çok kaliteli ot üretimine yol açtı. Çiftçiler bu durumu “süper saman” olarak tanımlıyor. Bu yem sayesinde ineklerin süt verimi de arttı. Steffen’in çiftliğinde her inek günde yaklaşık dört litre daha fazla süt veriyor.Ancak bu durum çiftçiler için avantaj değil. Süt miktarı arttıkça fiyatlar düşüyor ve bazı durumlarda üreticilere kilo başına yaklaşık 20 rappen gibi çok düşük fiyatlar ödeniyor.<h2>Süt işleme kapasitesi sınırına ulaştı</h2>İsviçre’de süt işleyen şirketler de artan üretim karşısında zorlanıyor. Emmi ve Cremo gibi büyük süt işleme firmalarının bazı dönemlerde gelen sütü tamamen işleyemediği belirtiliyor. Son yıllarda bazı süt fabrikaları ve peynir üretim tesislerinin kapanması da bu sorunu daha da büyüttü.Bazı üretici kooperatifleri ise fazla yağı alınmış sütü biyogaz tesislerine göndererek enerji üretiminde kullanıyor. Böylece en azından fazla süt elektrik üretimine katkı sağlayabiliyor.<h2>Birçok süt üreticisi sektörden çekildi</h2>Sektördeki ekonomik baskı son yıllarda birçok çiftçinin üretimi bırakmasına yol açtı. Verilere göre son on yılda her dört süt çiftliğinden biri ya faaliyetini durdurdu ya da farklı bir üretim alanına yöneldi.Bern kantonundaki Moosseedorf köyünde çiftçilik yapan Rudolf Bigler ise ayakta kalabilmek için üretimi modern teknolojiyle daha verimli hale getirmeye çalışıyor. Çiftlikte yem dağıtımı robotlarla yapılırken, sağım işlemi de otomatik sistemlerle gerçekleştiriliyor.Bigler’e göre süt üretimi bugün geçmişe kıyasla çok daha zorlu bir sektör haline geldi. Çiftçi, çiftliği devraldığı dönemde süt fiyatlarının bugün olduğunun neredeyse iki katı olduğunu hatırlatıyor. Köyünde eskiden yaklaşık 20 süt üreticisi bulunduğunu söyleyen Bigler, bugün ailesinin köyde kalan tek süt üreticisi olduğunu belirtiyor.<h2>Çiftçiler gelecek konusunda endişeli</h2>Willadingen’deki çiftçi Hansjürg Steffen ise şimdilik üretime devam etmeyi planlıyor. Ancak mevcut fiyatlarla yeni yatırımlar yapmanın mantıklı olmadığını düşünüyor.Steffen, mevcut şartlarda süt üretiminin geleceğinin belirsiz olduğunu söylerken, birçok çiftçi için önümüzdeki yılların sektörün kaderini belirleyeceğini ifade ediyor.

İsviçre’de aşırı süt üretimi çiftçileri ekonomik baskı altına aldı

İsviçre’nin Fribourg kantonunda Kerzers bölgesinde bir posta otobüsünde çıkan yangında 6 kişi yaşamını yitirdi, 5 kişi ise yaralandı.

İsviçre’de otobüs yangını

Polis, olayın salı akşamı, İsviçre'nin başkenti Bern'in 20 kilometre batısındaki küçük kasabanın ana caddesinde meydana geldiğini bildirdi.Polis, halktan bölgeden uzak durmalarını ve acil müdahale ekiplerinin talimatlarına uymalarını istedi. İsviçre haber ajansı Keystone-ATS, bir kişinin helikopterle hastaneye kaldırıldığını bildirdi.Blick gazetesinin aktardığına göre, yangın Kerzers’te bir posta otobüsünde meydana geldi. Fribourg polisi, olayda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 5 kişinin ise yaralandığını doğruladı. Polis sözcüsü, yangına müdahalenin gece boyunca sürdüğünü belirtti.Yangının, bir kişinin kendini ateşe vermesi sonucu çıkmış olabileceği ifade edildi. Kesin nedeni ise henüz netleşmedi. Ölen 6 kişinin kimlikleri ise şu an için tespit edilemedi.Fribourg savcılığı, olayla ilgili soruşturmayı başlattı ve polis olay yerinde incelemelerini sürdürüyor.

Fribourg kantonunda çıkan otobüs yangınında 6 kişi hayatını kaybetti

Zürih kenti, aile içi ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı yeni bir farkındalık kampanyası başlattı. Kampanya özellikle erkeklere seslenerek şiddetin çözüm olmadığını ve erkeklerin bu sorunun çözümünün bir parçası olabileceğini vurguluyor.

Şiddete karşı farkındalık

Şehrin başlattığı “Gewalt macht dich nicht zum Mann. Zuhören schon.” (Şiddet seni erkek yapmaz, dinlemek yapar) adlı kampanya kapsamında Zürih’te gönüllüler fotoğraflar çektirerek mesajlarını kamuoyuna duyuruyor. Kampanyaya katılan kişiler, şiddete karşı durduklarını göstermek için sosyal medya ve internet platformlarında yer alacak fotoğraflarla destek veriyor.Kampanyaya katılan Sonja adlı bir kadın, normalde kameraların önüne çıkmayı sevmediğini ancak bu konu için sesini yükseltmenin önemli olduğunu düşündüğünü söylüyor. Ona göre kadınlar günlük hayatta hâlâ küçümsenme ve baskı gibi davranışlarla karşılaşabiliyor.<h2>Aile içi şiddet İsviçre’de önemli bir sorun</h2>Yetkililere göre aile içi şiddet İsviçre’de hâlâ ciddi bir toplumsal sorun. Zürih kantonunda polis günde ortalama 21 kez, Zürih kentinde ise yaklaşık altı kez aile içi şiddet vakaları nedeniyle müdahalede bulunuyor.İstatistikler, şiddetin çoğu zaman insanların kendilerini güvende hissetmeleri gereken ev ortamında yaşandığını gösteriyor. İsviçre’de her yıl ortalama 25 kişi aile içi şiddet nedeniyle hayatını kaybediyor ve bu vakaların yaklaşık yüzde 75’inde mağdurlar kadınlar ve kız çocukları oluyor.<h2>Kampanya özellikle erkekleri hedef alıyor</h2>Zürih Belediye Başkanı Corine Mauch, kampanyanın özellikle erkeklere yönelik hazırlandığını belirtiyor. Mauch’a göre aile içi şiddetin büyük kısmı erkekler tarafından uygulanıyor ve mağdurların çoğunluğunu kadınlar oluşturuyor.Bu nedenle kampanya erkekleri sorunun parçası değil çözümünün bir parçası olmaya teşvik etmeyi amaçlıyor. Kampanya kapsamında çekilen fotoğraflar ve mesajlar internet sitesi ile sosyal medya üzerinden paylaşılacak.<h2>Erkekler de kampanyaya destek veriyor</h2>Kampanyaya yalnızca kadınlar değil, erkekler de destek veriyor. Gece hayatı ve bağımlılık konularında çalışan Janis adlı bir katılımcı, şiddetin özellikle gece hayatında da sıkça karşılaşılan bir sorun olduğunu belirtiyor.Janis’e göre bu nedenle erkeklerin de açık şekilde şiddete karşı tavır göstermesi önemli.Kadın hakları savunucusu Zita Küng ise şiddetin kaçınılmaz olmadığını vurgulayarak insanların zor durumlarla farklı yollarla başa çıkmayı öğrenebileceğini söylüyor. Küng’e göre toplumun bu konuda daha fazla düşünmesi ve alternatif çözümler geliştirmesi gerekiyor.

Zürih aile içi şiddete karşı erkekleri hedef alan kampanya başlattı

İsviçre hükümeti, ABD’ye yapılması planlanan silah ihracatı konusunda henüz net bir karar vermedi. Orta Doğu’da ABD ile İran arasında yaşanan savaşın İsviçre’nin tarafsızlık kuralları açısından nasıl değerlendirileceği tartışılırken, Federal Hükümet (Bundesrat) kararını ertelemeyi tercih ediyor.

Tarafsızlık tartışması

Şu anda İsviçre’den ABD’ye yapılması planlanan çeşitli silah ihracatı başvuruları beklemede bulunuyor. Ancak ABD’nin Orta Doğu’da aktif bir savaş yürütmesi, İsviçre’nin tarafsızlık hukuku kapsamında bu satışların yapılıp yapılamayacağı sorusunu gündeme getirdi.<h2>Yetkililer karar için zaman kazanıyor</h2>Silah ihracatı izinlerinden sorumlu kurum olan Ekonomi Devlet Sekreterliği (Seco), konunun dikkatle incelendiğini belirtiyor. Seco’da ihracat kontrollerinden sorumlu yetkili André Mittmann, kararın aceleye getirilmeyeceğini ifade ederek ihracat izinleri için gerekli kriterlerin ayrıntılı şekilde değerlendirildiğini söyledi.Bu durum yalnızca yeni ihracat başvurularını değil, daha önce onaylanmış bazı satışları da etkileyebilir. Yetkililer şu anda onaylanmış izinlerin geri çekilmediğini belirtse de, bu ihtimalin de değerlendirildiğini ifade ediyor.<h2>Kararı Federal Hükümet verecek</h2>Konunun siyasi boyutu oldukça yüksek. Nihai kararın Bundesrat (Federal Hükümet) tarafından verilmesi bekleniyor. Ancak hükümet henüz ABD ile İran arasındaki çatışmanın “uluslararası silahlı çatışma” olarak kabul edilip edilmeyeceğine karar vermiş değil.Eğer bu çatışma resmi olarak uluslararası bir savaş olarak değerlendirilirse, İsviçre’nin tarafsızlık hukuku ve silah ihracatı yasaları gereği ABD’ye silah satışının mümkün olmayabileceği belirtiliyor.Hükümet ise böyle bir değerlendirme yapabilmek için çatışmanın belirli bir süre devam etmesi ve yeterli yoğunluğa ulaşması gerektiğini savunuyor. Bu nedenle mevcut durumda kesin bir karar verilmediği ifade ediliyor.<h2>Sol partilerden hükümete eleştiri</h2>Hükümetin temkinli yaklaşımı özellikle sol partiler tarafından eleştiriliyor. Sosyal Demokrat Parti (SP) milletvekili Priska Seiler Graf, hükümetin Ukrayna savaşı konusunda tarafsızlık kurallarını çok daha katı uyguladığını hatırlattı.Seiler Graf’a göre ABD söz konusu olduğunda hükümetin daha temkinli davranması eleştiri konusu. Politikacı, İsviçre’nin ABD karşısında aşırı çekingen bir tutum sergilemesinin ülkeye fayda sağlamayacağını savundu.<h2>Savunma sanayisi belirsizlikten endişeli</h2>İsviçre savunma sanayisini temsil eden Swissmem ise hükümetin temkinli yaklaşımını daha anlaşılır buluyor. Kuruluşta güvenlik sanayisinden sorumlu temsilci Matthias Zoller, böyle karmaşık konularda hükümetin dikkatli hareket etmesinin normal olduğunu söyledi.Ancak Zoller’e göre olası bir ihracat kısıtlaması yalnızca silah satışlarını değil, sivil ve askeri amaçlarla kullanılabilen bazı teknoloji ürünlerini de etkileyebilir.Bu tür ürünler “Dual-Use” olarak adlandırılıyor ve yüksek hassasiyetli makineler gibi hem sivil hem askeri kullanım alanı bulunan teknolojileri kapsıyor. ABD’ye yönelik bu ürünlerin ihracatı şu anda genel bir izin kapsamında yapılabiliyor.Ancak İran ile yaşanan çatışma resmi olarak savaş olarak kabul edilirse, bu ürünlerin her bir sevkiyatı için ayrı ayrı izin alınması gerekebilir. Swissmem temsilcisi Zoller’e göre böyle bir durum İsviçre sanayisi için ciddi sonuçlar doğurabilir ve ABD pazarını büyük ölçüde zorlaştırabilir.<h2>İsviçre için kritik bir karar</h2>İsviçre’nin silah ihracatı son yıllarda yüksek seviyelere ulaşmış durumda ve ABD bu alanda önemli müşteriler arasında yer alıyor. Bu nedenle hükümetin vereceği karar yalnızca dış politika açısından değil, aynı zamanda ülkenin sanayi ve ekonomi politikası açısından da büyük önem taşıyor.Federal Hükümetin önümüzdeki dönemde tarafsızlık hukukunun nasıl uygulanacağı konusunda net bir karar vermesi bekleniyor.

İsviçre hükümeti ABD’ye silah ihracatı konusunda karar vermekte zorlanıyor

Şirket mezarcıları olarak adlandırılan kişiler, borç içindeki şirketleri devralarak kısa süre içinde iflasa sürüklüyor ve alacaklıları ortada bırakıyor. İsviçre devlet televizyonu SRF tarafından yürütülen gizli araştırma, bu yöntemlerin nasıl işlediğini ortaya çıkardı.

Alacaklıları zarara uğratıyorlar

Araştırmada gazeteci, borç içindeki bir şirket sahibi gibi davranarak Basel’de faaliyet gösteren bir iş insanıyla temasa geçti. Telefonda konuşulan kişi kendisini açıkça şu sözlerle tanımladı: “Bana ‘mezarcı’ derler. Şirketleri devralırım ve onları gömerim.”Karşısındaki kişinin bir gazeteci olduğunu bilmeyen iş insanı, borçlu şirketlerin nasıl devralındığını ve kısa sürede nasıl iflasa götürüldüğünü ayrıntılarıyla anlattı.<h2>Beş yılda 44 şirket iflas etti</h2>SRF’nin araştırmasına göre Basel’deki bu kişi 2020 ile 2025 yılları arasında 44 şirketin iflas etmesiyle bağlantılı. Bu şirketler İsviçre’nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteriyordu.İflas eden şirketler arasında:<ul><li>Basel bölgesinde inşaat firmaları</li><li>Zürih ve Appenzell’de danışmanlık ve gayrimenkul şirketleri</li><li>Bern ve Orta İsviçre’de restoranlar yer alıyor.</li></ul>Araştırmaya göre bu şirketler genellikle iş insanının ortak ya da yönetim kurulu üyesi olmasından yaklaşık bir yıl sonra iflas etti.<h2>Alacaklılar çoğu zaman hiçbir ödeme alamıyor</h2>Birçok iflas dosyasında şirketlerin geride neredeyse hiçbir varlık bırakmadığı ortaya çıktı. İflas memurları çoğu zaman satılabilecek araç, gayrimenkul veya nakit varlık bulamadı.Bu nedenle ticaret sicilinde dosyalar genellikle “varlık bulunamadığı için işlem durduruldu” ifadesiyle kapatılıyor. Bu durum, alacaklıların paralarını geri alamayacağı anlamına geliyor.<h2>Uzmanlar kasıtlı iflaslardan şüpheleniyor</h2>Ekonomik veri ve kredi bilgileri sağlayan CRIF şirketinde veri yönetimi bölümünün başında bulunan Serge Trefzger, bu tür iflasların tesadüf olmadığını düşünüyor.Trefzger’e göre bir kişinin farklı sektörlerde bu kadar sık iflasla bağlantılı olması ciddi şüphe doğuruyor.Uzman, “Bir kişi bu kadar çok ve farklı sektörde iflasla bağlantılıysa, burada kasıtlı hareket edildiğini ve güçlü bir suç niyeti olabileceğini düşünmek gerekir” değerlendirmesinde bulundu.<h2>İsviçre’de iflas şirketleri yönetenlerin sayısı artıyor</h2>Uzmanlar bu kişilere “iflas binicileri” veya “şirket mezarcıları” adını veriyor. Son yıllarda bu tür kişilerin sayısının arttığı belirtiliyor.Araştırmalara göre:<ul><li>2016 ile 2025 arasında İsviçre’de 73 bin kişi en az bir kez şirket iflasıyla bağlantılı oldu</li><li>2440 kişi en az üç şirket iflasında rol oynadı</li><li>95 kişi ise en az on şirketin iflasında sorumluluk taşıdı</li></ul>Bu veriler, sistematik iflasların İsviçre’de büyüyen bir sorun haline geldiğini gösteriyor.<h2>Kamuya yüz milyonlarca franklık zarar</h2>Şirket mezarcıları yalnızca alacaklılara değil, kamuya da büyük maliyetler yüklüyor. Örneğin Zürih Kantonu Polisi, yalnızca kendi kantonlarında dört yıl içinde bu yöntemle 240 milyon franklık zarar oluştuğunu tahmin ediyor.Şirket sahiplerinin maaşları, kiraları, tedarikçi borçlarını veya vergileri ödemeden şirketleri iflasa sürüklemesi durumunda ortaya çıkan zarar çoğu zaman kamuya yükleniyor.<h2>Basel savcılığı soruşturma yürütüyor</h2>SRF Investigativ’in ulaştığı belgelere göre Basel’de faaliyet gösteren “şirket mezarcısı” hakkında Basel-Stadt Savcılığı tarafından çeşitli suçlamalar kapsamında soruşturma yürütülüyor.Soruşturmanın 2016 yılından bu yana devam ettiği, yani yaklaşık on yıldır sürdüğü belirtiliyor. Savcılık ise devam eden soruşturma nedeniyle ayrıntılı açıklama yapmıyor.İş insanı ise kendisine yöneltilen suçlamaları reddediyor ve yaptığı işin yasa dışı olmadığını savunuyor.<h2>Bir şirketi “gömmek” 7 bin franka mal oluyor</h2>SRF muhabiriyle yaptığı görüşmede iş insanı, borçlu bir şirketi devralmanın maliyetini de açıkladı. Buna göre şirket devri ve gerekli işlemler için yaklaşık 7 bin frank talep ediliyor.İş insanı bu ücretin noter ve resmi işlemleri de kapsadığını belirterek, borçların “tek seferde ortadan kalkacağını” iddia ediyor.Ancak hukukçulara göre bu yöntem çoğu zaman iflası geciktirme ve şirketi bilinçli şekilde boşaltma anlamına geliyor ve hem sivil hem de ceza hukuku açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.Soruşturma sürerken söz konusu iş insanının yeni şirketler devralmaya devam ettiği belirtiliyor.

Borçlu şirketleri devralıp iflasa götüren ağ İsviçre’de büyüyor

İsviçre’de konut sıkıntısı ve artan kiralar siyasetin gündemindeki yerini korurken, Ulusal Meclis (Nationalrat) uygun fiyatlı ve kamu yararına konut projelerine destek için yeni bir finansman kararı aldı.

150 milyon franklık ek kaynak

Meclis, özellikle konut krizinin hafifletilmesi amacıyla kullanılan özel fonun bütçesini artırmayı kabul etti.Ulusal Meclis, kamu yararına konut projelerini destekleyen “Fonds de Roulement” adlı fonu 150 milyon frank artırma kararı aldı. 2030 ile 2034 yıllarını kapsayan ek finansman paketi 129’a karşı 62 oyla kabul edildi. Bu artışla birlikte söz konusu fonun toplam büyüklüğünün 900 milyon franka ulaşması bekleniyor.Fon, özellikle yeni konut projeleri, mevcut binaların yenilenmesi ve gayrimenkul satın alınması için uygun koşullarda kredi sağlıyor. Böylece kamu yararına çalışan konut kooperatifleri ve kuruluşları daha kolay finansman bulabiliyor.<h2>Konut projeleri için milyarlarca franklık garanti desteği</h2>Ulusal Meclis ayrıca konut projelerini desteklemek için sağlanan devlet garantilerinin devam etmesini de kararlaştırdı. Bu sistem, kamu yararına konut üreticilerine finansman sağlarken bankalar nezdinde daha iyi kredi koşulları elde etmelerine yardımcı oluyor.Bu kapsamda 1,92 milyar franklık taahhüt kredisi de yine 130’a karşı 62 oyla kabul edildi.<h2>Sol partiler daha fazla kaynak istedi</h2>Meclisteki sol partiler ise hem fon hem de garanti programı için daha fazla bütçe ayrılmasını talep etti. Sosyal Demokrat Parti (SP) milletvekili Jacqueline Badran, fonun 300 milyon franka çıkarılmasını önerdi.Yeşiller Partisi milletvekili Franziska Ryser ise konut projeleri için sağlanan devlet garantilerinin 2,3 milyar franka yükseltilmesini istedi.Her iki siyasetçi de federal katkıların yalnızca mevcut pazar payını korumaya yönelik olduğunu, oysa anayasanın kamu yararına konut üretiminin genişletilmesini hedeflediğini savundu.Ancak meclisteki sağ ve merkez partilerin çoğunluğu bu talepleri reddetti. Merkez Parti Başkanı Philipp Matthias Bregy, mevcut bütçenin zaten uygun fiyatlı konut üretimini desteklemek için güçlü bir mesaj verdiğini söyledi ve ek artışa gerek olmadığını ifade etti.<h2>Göç tartışması konut politikasıyla bağlantılı</h2>Konut fonuna yapılan ek katkı, Federal Hükümetin göç politikasıyla bağlantılı olarak aldığı önlemlerden biri olarak görülüyor. Hükümet bu adımı, SVP (İsviçre Halk Partisi) tarafından başlatılan “10 milyonluk İsviçre’ye hayır” halk girişimine karşı alınan tedbirler kapsamında gündeme getirdi.Söz konusu girişim İsviçre nüfusunun hızlı artışına karşı daha sıkı göç politikaları talep ediyor. Bu konuda yapılacak halk oylaması 14 Haziran’da gerçekleştirilecek.SVP milletvekili Paolo Pamini, konut konusundaki tartışmada asıl sorunun göç olduğunu savunarak, kararın referandum sonrasına ertelenmesini istedi. Pamini, “Odada duran büyük sorun kontrolsüz göçtür” ifadelerini kullandı.Ancak Ulusal Meclis çoğunluğu kararın ertelenmesini kabul etmedi ve oylamayı gerçekleştirdi.<h2>Uzmanlara göre konut krizinin nedeni yalnızca göç değil</h2>Zürih Üniversitesi’nde emlak ekonomisi alanında görev yapan ve aynı zamanda London School of Economics’te de ders veren Christian Hilber, konut krizinin tek başına göçle açıklanamayacağını belirtiyor.Hilber’e göre göç elbette konut talebini artırıyor. Ancak konut talebini etkileyen en önemli faktörlerden biri gelir seviyesindeki artış.Uzman ayrıca konut krizinin temel nedenlerinden birinin 2014 yılında yapılan Mekânsal Planlama Yasası (Raumplanungsgesetz) değişikliği olduğunu ifade ediyor. Bu düzenleme sonrasında yeni konut üretiminin daha zor ve pahalı hale geldiğini belirten Hilber, özellikle şehir merkezlerinde yeni konut üretmenin giderek güçleştiğini vurguluyor.Hilber’e göre günümüzde İsviçre’de yeterince yeni konut üretilemiyor ve bu durum kira fiyatlarının yükselmesine yol açıyor.<h2>Tasarı Eyaletler Meclisi’ne gidecek</h2>Ulusal Meclis’te kabul edilen düzenleme şimdi Ständerat (Eyaletler Meclisi) tarafından ele alınacak. Nihai karar, iki meclisin ortak onayı sonrasında yürürlüğe girecek.

Kamu yararına olan konut projelerine yeni finansman sağlanacak

Zürih’te belediye başkanlığı için yapılan seçimlerde Sosyal Demokrat Parti’nin (SP) adayı Raphael Golta, ilk turu açık farkla önde tamamlayarak yarışın favorisi haline geldi.

İkinci tur seçimleri 26 Nisan'da!

Ancak Zürih’te belediye başkanının seçilebilmesi için ilk turda mutlak çoğunluk şartı bulunduğundan, Golta’nın aldığı yüksek oy oranı yeterli olmadı ve seçim ikinci tura kaldı.<h2>Golta’dan güçlü birinci tur performansı</h2>Mevcut sosyal işler müdürü olan Golta, tüm adaylar arasında en yüksek oyu alarak seçmenlerden güçlü bir destek gördü. Bu sonuç, görevini bırakan Corine Mauch’un ardından SP’nin şehir başkanlığını koruma ihtimalini oldukça yükseltti. Seçim gecesi konuşan Golta, “Zürih için tutkulu bir şehir başkanı olacağım” diyerek ikinci tur için iddiasını ortaya koydu.<h2>İkinci tur 26 Nisan’da yapılacak</h2>Zürih’te belediye başkanlığı iki turlu bir sistemle belirleniyor. İlk turda hiçbir aday oyların %50’sinden fazlasını alamadığı için süreç otomatik olarak ikinci tura taşındı. İkinci tur seçimleri 26 Nisan 2026 Pazar günü yapılacak.Bu turda artık mutlak çoğunluk gerekmiyor; en çok oyu alan aday doğrudan Zürih’in yeni belediye başkanı olacak. Bu nedenle ikinci tur, yarışın kesin sonucunu belirleyecek final niteliğinde.<h2>Avdili’nin elenmesi dengeleri değiştirdi</h2>FDP’nin öne çıkan adayı Përparim Avdili, yürütme organı olan şehir hükümetine bile seçilemediği için ikinci turda güçlü bir rakip olarak sahada yer alamayacak. Bu durum, sağ-liberal blokun belediye başkanlığı yarışında etkili bir aday çıkarma ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırdı.Bu tablo, ilk turu açık farkla önde tamamlayan Golta’nın ikinci turda da avantajlı olduğunu gösteriyor.<h2>Zürih’te siyasi rüzgâr sola dönmüş durumda</h2>Şehir hükümeti seçimlerinde SP ve Yeşiller’in güç kazanması, belediye başkanlığı yarışının genel atmosferini de etkiliyor. Sol blokun mobilizasyon gücü yüksek, sağ blok ise Avdili’nin elenmesiyle zayıflamış durumda. Bu nedenle 26 Nisan’daki ikinci turda Golta’nın belediye başkanlığına ulaşması birçok çevre tarafından yüksek olasılık olarak değerlendiriliyor.Görevini devretmeye hazırlanan mevcut belediye başkanı Corine Mauch ise halefine tek bir tavsiye verdi: “Bu işi yapacak kişi insanları sevmeli.”

Zürih’te belediye başkanlığı yarışı ikinci tura kaldı: Golta açık ara önde

İsviçre Federal Başkanı ve Ekonomi Bakanı Guy Parmelin, işsizlik sigortası fonundan (ALV – işsizlik sigortası) yapılan günlük ödeneklerdeki gecikmenin yaz aylarına kadar tamamen giderilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

İşsizlik ödemeleri

İsviçre’de işsizlik sigortası ödemelerinde yaşanan gecikmelerle ilgili hükümetten yeni bir açıklama geldi.&nbsp;Parmelin, İsviçre Ulusal Konseyi (Nationalrat)’nde düzenlenen soru saatinde milletvekillerinin yönelttiği soruları yanıtladı. Parmelin, ödeme sisteminde yaşanan teknik sorunların büyük ölçüde çözüldüğünü ve yeni sistemin Şubat ayından bu yana istikrarlı şekilde çalıştığını ifade etti.<h3>Sorunun kaynağı yeni ödeme sistemi</h3>Gecikmelerin nedeni olarak, Ekonomi Devlet Sekreterliği (SECO) tarafından 6 Ocak’ta devreye alınan Asal 2.0 adlı yeni ödeme sistemi gösteriliyor. İşsizlik kasalarının ödeme işlemlerini yürütmek için kullanılan bu sistemin devreye girmesinin ardından ciddi teknik aksaklıklar yaşandı.Bu nedenle birçok işsiz vatandaşın alması gereken günlük ödenekler zamanında ödenemedi. Sorundan özellikle ilk kez işsizlik ödeneği almaya başlayan kişiler etkilendi. Çünkü bu kişilerin ödeme hakkı önce detaylı şekilde incelenmek zorunda kalıyor.<h3>Ödemelerin bir kısmı yapılamadı</h3>Yetkililer, teknik sorunlar nedeniyle yaklaşık bir ay önce Ocak ayına ait ödemelerin yaklaşık yüzde 15’inin hak sahiplerine zamanında ulaştırılamadığını açıkladı.SECO bünyesinde çalışma piyasasından sorumlu birimin başında bulunan Jérôme Cosandey ise geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada sistemin artık stabil hale geldiğini ve süreçlerin yeniden normale dönmeye başladığını söyledi.Hükümet yetkililerine göre SECO şu anda geciken ödemeleri telafi etmek için çalışmalarını sürdürüyor ve biriken işlemlerin yaz aylarına kadar tamamen kapatılması hedefleniyor.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

Yeni sistem de sorun çıkardı: işsizlik ödeneklerinde gecikme sürüyor

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat), referandumda SRG girişiminin reddedilmesine rağmen kurumun özellikle spor ve eğlence içeriklerini sınırlamayı planlıyor. Bu durum hem referandumun kazananları hem de spor federasyonları tarafından sert şekilde eleştiriliyor.

İsviçre kamu yayıncılığı reformu

İsviçre’de kamu yayıncısı SRG SSR hakkında yeni düzenleme planları siyasi tartışma başlattı.&nbsp;Yeni düzenleme, 2029 yılında yürürlüğe girmesi planlanan SRG yayın lisansı (Konzession – yayın yetkisi) kapsamında hazırlanıyor. Hükümete göre kamu yayıncısının spor ve eğlence alanında yalnızca özel yayıncıların sunmadığı içeriklere odaklanması gerekiyor.<h3>Rösti: “SRG’ye bazı sınırlamalar getirilecek”</h3>Medya ve ulaştırmadan sorumlu Federal Konsey üyesi Albert Rösti, hükümetin bu planlardan geri adım atmayacağını açıkladı. Rösti, referandum kitapçığında bu düzenlemelerin zaten yer aldığını belirterek seçmenlerin SRG girişimini reddederken aynı zamanda bu çerçeveyi de kabul ettiğini savundu.Rösti’ye göre yeni yayın lisansında SRG’nin hangi alanlara ağırlık vermesi gerektiği genel hatlarıyla belirtilecek. Ancak hükümetin program içeriklerine doğrudan müdahale etmeyeceği ve kurumun editoryal bağımsızlığının korunacağı ifade ediliyor.<h3>SP’den sert tepki: “Referandum sonucuna saygı gösterilmeli”</h3>Bu yoruma en sert tepki Jon Pult’tan geldi. Sosyal Demokrat Parti (SP)’nin Graubünden kantonundan Ulusal Konsey üyesi olan Pult, hükümetin yaklaşımını “absürt” olarak nitelendirdi.Pult, referandumda seçmenlerin büyük çoğunluğunun SRG’nin zayıflatılmasına karşı çıktığını belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Seçmenlerin yüzde 62’si ve tüm kantonlar bu girişime hayır dedi. Buna rağmen şimdi azınlığın taleplerine kısmen karşılık verilmesi demokratik açıdan doğru bir yaklaşım değil.”<h3>Spor federasyonlarından da eleştiri</h3>Hükümetin planları spor dünyasında da rahatsızlık yarattı. Swiss Top Sport Başkanı Ruedi Kunz, referandum sonucunun ardından spor yayınlarında kısıtlama tartışmasının gündeme gelmesini anlamakta zorlandıklarını açıkladı.Swiss Olympic Başkanı ve eski federal konsey üyesi Ruth Metzler-Arnold ise İsviçre halkının spor çeşitliliğinin kamu yayıncısı tarafından gösterilmeye devam etmesini istediğini vurguladı.<h3>Siyasi partiler arasında farklı görüşler</h3>Merkez sağ partiler ise tartışmaya daha temkinli yaklaşıyor. Die Mitte Partisi Başkanı Philipp Matthias Bregy, SRG’nin temel görevinin tarafsız haber sunmak olduğunu belirterek spor ve kültür yayınlarının izleyici çekmek açısından önemli olduğunu söyledi.FDP.Die Liberalen eş başkanlarından Susanne Vincenz-Stauffacher ise referandum sonucunun ardından SRG’nin bütçesinde yine de tasarrufa gitmek zorunda kalacağını ifade etti. Hükümetin planına göre radyo-televizyon vergisi 335 franktan 300 franka düşürülecek. Bu nedenle kurum bütçesinde yaklaşık yüzde 17’lik bir azalma bekleniyor.Öte yandan İsviçre Halk Partisi (SVP) Ulusal Konsey üyesi Gregor Rutz, eğlence ve kültür alanlarında özel yayıncıların daha fazla rol üstlenebileceğini savundu.<h3>Yeni lisans 2027’de tartışmaya açılacak</h3>Hükümet, SRG’nin yeni yayın lisansını 2027 yılının ilk yarısında geniş bir istişare sürecine açmayı planlıyor. Bu süreçte siyasi partiler, medya kuruluşları ve kamuoyu, SRG’nin gelecekte spor ve eğlence alanlarında ne kadar yer alması gerektiği konusunda görüş bildirebilecek.Tartışmaların önümüzdeki yıllarda İsviçre’de kamu yayıncılığının rolü ve sınırları konusunda yeni bir siyasi gündem oluşturması bekleniyor.

İsviçre hükümeti referandum sonucuna rağmen SRG’yi sınırlamak istiyor

İsviçre’de yapılan halk oylamasında bireysel vergilendirme sistemi kabul edildi. Yeni düzenlemeyle birlikte evli çiftler ve kayıtlı eşcinsel partnerlikte yaşayan kişiler de dahil olmak üzere herkes kendi vergi beyannamesini ayrı ayrı dolduracak. 

Kim kazanacak, kim kaybedecek?

Sistem değişikliği özellikle evli çiftlerin vergi yükünü ve gelir dağılımına bağlı avantajları önemli ölçüde etkileyecek.Yeni sistemin yürürlüğe girmesiyle birlikte vergi hesaplamaları bireysel gelir üzerinden yapılacak. Federal hükümet, kantonlara ve belediyelere bu sisteme geçiş için en fazla altı yıl süre tanındığını açıkladı. Buna göre bireysel vergilendirme en geç 1 Ocak 2032 tarihinde yürürlüğe girecek.<h3>Ortak mal varlıkları nasıl vergilendirilecek?</h3>Yeni sistemde eşlerin ortak mal varlıklarının nasıl vergilendirileceği medeni hukuk kurallarına göre belirlenecek. Ortak banka hesapları veya yatırımlar genellikle iki eş arasında eşit şekilde paylaştırılmış kabul edilecek.Gayrimenkullerde ise tapudaki mülkiyet kaydı esas alınacak. Bu durum bazı durumlarda vergi planlaması yapılmasına olanak sağlayabilir. Ancak federal yetkililer, gerçek dışı veya abartılı gelir ve mal paylaşımı durumlarında düzeltme yapılabileceğini belirtiyor.<h3>Nafaka ve sosyal güvenlik ödemelerinde değişiklik yok</h3>Yeni düzenleme nafaka ve bakım ödemelerinin vergilendirilmesinde bir değişiklik getirmiyor. Mevcut uygulamaya göre nafaka alan kişi bu geliri vergiye tabi tutmaya devam edecek, nafaka ödeyen kişi ise bu ödemeyi vergi matrahından düşebilecek.Çocuklu evli çiftler aynı evde yaşıyorsa çocuk indirimi her iki eş arasında yarı yarıya paylaştırılacak. Ayrıca bireysel vergilendirme sisteminin AHV (Yaşlılık ve Dul Yetim Sigortası) emekli maaşları üzerinde herhangi bir etkisi olmayacağı ifade ediliyor.<h3>Hangi çiftler daha fazla fayda sağlayacak?</h3>Uzmanlara göre yeni sistemden en fazla fayda sağlayacak grup, benzer gelir seviyesine sahip çiftler olacak. Eşlerin gelirleri birbirine ne kadar yakınsa, bireysel vergilendirme sayesinde ödedikleri vergi o kadar azalabilecek.Buna karşılık gelir farkı çok yüksek olan çiftlerde vergi yükü artabiliyor. Özellikle yalnızca bir eşin çalıştığı ve yüksek gelir elde ettiği hanelerde vergi miktarı yükselme ihtimali taşıyor.Örneğin iki eşin yıllık geliri 100’er bin frank olduğunda toplam vergi yaklaşık 6 bin 733 franktan 2 bin 696 franka düşebiliyor. Ancak toplam gelirin tamamının tek eş tarafından kazanıldığı bir senaryoda vergi 8 bin 566 franktan 11 bin 321 franka çıkabiliyor.<h3>Bekâr kişiler de etkilenecek</h3>Bireysel vergilendirme sistemi zaten bekâr kişiler için uygulanıyordu. Ancak yeni sistemle birlikte doğrudan federal vergi tarifeleri de değişeceği için bekâr vatandaşlar da dolaylı olarak etkilenecek.Federal hükümete göre düşük ve orta gelirli bekârların büyük bölümü daha az vergi ödeyecek. Buna karşılık yüksek gelir grubundaki bekârların vergi yükü artabilir. Çok düşük gelirli ve çocuk sahibi bekâr kişiler ise bugün olduğu gibi federal gelir vergisi ödememeye devam edecek.<h3>Devlet bütçesinde gelir kaybı bekleniyor</h3>Yeni sistemin federal bütçeye maliyeti de hesaplandı. Mevcut tahminlere göre bireysel vergilendirme nedeniyle 2026 vergi yılında yaklaşık 630 milyon franklık bir vergi geliri kaybı oluşabilir.Bu miktarın yaklaşık 130 milyon frankı kantonlara yansıyacak. Çünkü kantonlar federal vergi gelirlerinin bir bölümünü paylaşıyor. Düzenlemenin kanton ve belediye vergilerine etkisi ise her kantonun uygulayacağı vergi tarifesine bağlı olacak.

Bireysel vergilendirme sistemi vatandaşları nasıl etkileyecek?

İsviçre’de gerçekleştirilen yerel seçimlerde Türk kökenli birçok aday bulundukları seçim bölgelerinde belediye meclislerine girmeyi başardı. 

Yerel seçimler

Farklı siyasi partilerden seçime katılan adaylar, hem yaşadıkları şehirlerin yönetimine katkı sağlamayı hem de göçmen kökenli toplumların siyasette daha görünür olmasını hedeflediklerini vurguladı.Seçilen isimler arasında eğitim, eşitlik, gençlik politikaları ve sosyal adalet gibi konuların öne çıktığı görülüyor. Yeni seçilen meclis üyeleri, özellikle gençler, aileler ve çocuklara yönelik politikaların güçlendirilmesi için çalışacaklarını ifade ediyor.<h3>Zürih Kreis 12’de Murat Gediz destek aldı</h3>Zürih’in Schwamendingen, Saatlen, Auzelg ve Oerlikon bölgelerini kapsayan Kreis 12 bölgesinde siyasete katılan isimlerden biri de Murat Gediz oldu. Gediz, seçim sürecinde Türk toplumunun İsviçre siyasetinde daha bilinçli, görünür ve etkili şekilde yer alması gerektiğini vurguladı.Gediz, farklı kültürlerden insanların birlikte yaşadığı şehirlerde sorumluluk bilinciyle hizmet etmek istediğini ve toplumun siyasi katılımını artırmayı hedeflediğini dile getirdi.<h3>Opfikon’da Ceren Bingöl meclise seçildi</h3>Opfikon’da belediye meclisine giren Ceren Bingöl, seçim kampanyasında eğitimde fırsat eşitliği ve ayrımcılıkla mücadele konularına dikkat çekti. Bingöl, insan odaklı bir siyaset anlayışını savunduğunu belirterek özellikle kadınlara ve çocuklara yönelik şiddetin önlenmesinin öncelikli hedeflerinden biri olduğunu vurguladı.Bingöl, daha adil bir toplum için fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade ederken, aileler, gençler ve çocuklar için daha kapsayıcı politikalar geliştirmek istediğini dile getirdi.<h3>Zürih’te Vera Çelik belediye meclisine girdi</h3>Vera Çelik, SP (Sosyal Demokrat Parti) listesinden aday olarak Zürih’te belediye meclisine seçilen isimlerden biri oldu. Çelik, siyasette sessiz kalmanın bir seçenek olmadığını belirterek ayrımcılıkla açık şekilde mücadele eden bir politika anlayışını savunduğunu ifade ediyor.Seçim kampanyasında özellikle toplumda yeterince temsil edilmeyen grupların görünürlüğünü artırmayı hedeflediğini belirten Çelik, kapsayıcı bir yerel yönetim anlayışının önemine dikkat çekti.<h3>Pfäffikon’da Reha Özkarakaş belediye meclisine seçildi</h3>Pfäffikon belediyesinde SP (Sosyal Demokrat Parti) listesinden seçilen Reha Özkarakaş, özellikle çocukların gelişimi ve eğitim politikalarına odaklanan bir programla seçmenlerin karşısına çıktı.Özkarakaş, erken çocukluk eğitimine ve çocukların okula daha iyi hazırlanmasına yönelik çalışmaların önemine dikkat çekiyor. Ayrıca çocukların dil gelişimi ve duygusal dayanıklılığı konularının yalnızca Pfäffikon’da değil, birçok belediyede önemli bir sorun olduğuna işaret ediyor.<h3>Crissier’de Sara Pınar meclise seçildi</h3>Vaud kantonundaki Crissier belediyesinde belediye meclisine giren Sara Pınar, genç yaşına rağmen uzun süredir siyasetle ilgilenen isimler arasında yer alıyor. Pınar, siyasete 14 yaşında başladığını ve yerel komitelerden kanton düzeyine kadar farklı görevlerde deneyim kazandığını belirtiyor.Bankacılık alanında eğitim alan Pınar, PLR (Hür Demokrat Parti) içinde aktif görevler üstleniyor ve aynı zamanda Lozan Batı bölgesinin parti iletişim sorumluluğunu yürütüyor. Pınar, belediyede sürdürülebilir ve yapıcı çözümler üretmek için çalışacağını ifade ediyor.<h3>Türk toplumunun siyasette görünürlüğü artıyor</h3>Yerel seçimlerde Türk kökenli adayların farklı kanton ve belediyelerde meclise girmesi, İsviçre’de göçmen kökenli toplumların siyasetteki temsilinin giderek güçlendiğini gösteriyor. Yeni seçilen meclis üyeleri, hem yerel yönetimlerde aktif rol almayı hem de farklı topluluklar arasında köprü kurmayı hedefliyor.

İsviçre’de Türk toplumunun siyasetteki temsili güçleniyor

İsviçre’de pazar günü yapılan ulusal referandum ve seçimlerde seçmenler dört önemli halk oylaması hakkında karar verdi. Sonuçlara göre bireysel vergilendirme yasası kabul edilirken, SRG, iklim fonu ve nakit para girişimleri reddedildi. 

8 Mart referandum sonuçları

Nakit para girişimine karşı hazırlanan karşı öneri ise halktan güçlü destek aldı.Gün boyunca hem federal düzeyde referandumlar hem de birçok kanton ve şehirde seçimler gerçekleştirildi. Özellikle Zürih ve Winterthur şehirlerinde yerel yönetim ve parlamentoların seçimi dikkat çekti.<h3>Bireysel vergilendirme kabul edildi</h3>Seçmenler, uzun süredir tartışılan bireysel vergilendirme yasasını yüzde 54,3 “evet” oyuyla kabul etti. Yasa, evli çiftlerin birlikte vergilendirilmesi yerine bireylerin ayrı ayrı vergilendirilmesini öngörüyor.Resmi sonuçlar şöyle oldu:1) Bireysel vergilendirme yasası: %54,3 evet – %45,7 hayır 2) SRG girişimi: %38,1 evet – %61,9 hayır 3) İklim fonu girişimi: %29,3 evet – %70,7 hayır 4) Nakit para girişimi: %45,6 evet – %54,4 hayır 5) Nakit para girişimine karşı öneri: %73,4 evet – %26,6 hayırSRG ve iklim fonu girişimleri yalnızca halk oylamasında değil, aynı zamanda Ständemehr (kanton çoğunluğu) şartını da sağlayamadı. Bu nedenle söz konusu girişimler yürürlüğe giremedi.<h3>Federal hükümetten erken açıklama</h3>Yoğun geçen referandum gününde Bundesrat (Federal hükümet) dikkat çeken bir adım attı. Hükümet üyeleri, tüm sonuçlar kesinleşmeden önce akşam saatlerinde değerlendirme yaparak sonuçlara ilişkin ilk açıklamalarını paylaştı. Bu durum son yıllarda pek görülmeyen bir uygulama olarak dikkat çekti.<h3>Zürih şehir parlamentosunda güç dengesi değişti</h3>Zürih şehir parlamentosu seçimlerinde SP (Sosyal Demokrat Parti) önemli bir başarı elde etti. Parti dört sandalye kazanarak parlamentodaki en büyük grup olmayı sürdürdü.125 sandalyeli Zürih şehir parlamentosundaki yeni dağılım şöyle oluştu:<ul><li>SP (Sosyal Demokrat Parti): 41 sandalye (+4)</li><li>FDP (Hür Demokrat Parti): 24 sandalye (+2)</li><li>SVP (İsviçre Halk Partisi): 16 sandalye (+2)</li><li>GLP (Yeşil Liberal Parti): 15 sandalye (-2)</li><li>Yeşiller: 14 sandalye (-4)</li><li>AL (Alternatif Liste): 8 sandalye</li><li>Die Mitte (Merkez Parti): 7 sandalye (+1)</li></ul>Seçimlerin en büyük kaybedeni ise EVP (Evanjelik Halk Partisi) oldu. Parti üç sandalyesini kaybederek parlamentonun dışında kaldı.<h3>Bazı bölgelerde sayım gecikti</h3>Son sonuçların açıklanması, Fribourg kantonundaki Estavayer-le-Lac ve Marly belediyelerinde oyların yeniden sayılması nedeniyle kısa süre gecikti. Yetkililer, bu yeniden sayımın genel sonuçları etkilemeyeceğini açıkladı.<h3>Basel-Landschaft’ta sağlık sigortası tartışması</h3>Basel-Landschaft kantonunda seçmenler, SVP’nin sağlık sigortası primlerinin vergi beyannamesinden düşülmesine izin verilmesi önerisini yüzde 53 hayır oyuyla reddetti.Kanton yönetimi bu düzenlemenin yaklaşık 150 milyon frank vergi kaybına yol açacağını savunuyordu. Buna rağmen sonuç, artan sağlık sigortası primleri nedeniyle halkın hükümetten çözüm beklediğinin bir göstergesi olarak yorumlandı.Kantonun maliye direktörü Anton Lauber, hükümetin prim yükünü hafifletmek için farklı yollar üzerinde çalışacağını açıkladı.

İsviçre’de halk oylaması sonuçları açıklandı: İklim fonu ve SRG girişimlerine ret

İsviçre Federal İstihbarat Servisi (NDB) ise alışılmadık derecede açık bir uyarı yayımlayarak, İran’ın veya ona bağlı grupların İsviçre’de misilleme eylemleri gerçekleştirmesinin “muhtemel” olduğunu duyurdu.

İsviçre de hedef olabilir

İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Tahran’dan gelen sert açıklamalar, Avrupa genelinde güvenlik endişelerini artırdı.&nbsp;Bu değerlendirme, İran’ın önde gelen din adamlarından Büyük Ayetullah Nasser Makarem Şirazi’nin “Rövanş tüm Müslümanların dini görevidir” sözleriyle yaptığı çağrının ardından geldi. NDB Sözcüsü Christoph Gnägi, Blick gazetesine yaptığı açıklamada, İran’ın doğrudan kendi servisleriyle, vekil örgütleriyle veya suç ağları aracılığıyla Avrupa’da ve İsviçre’de saldırılar düzenleyebileceğini belirtti.<h3>Hedefte kimler var?</h3>NDB’ye göre İran’ın olası misilleme eylemleri özellikle şu grupları hedef alabilir:<ul><li>İsrail bağlantılı kurumlar ve kişiler</li><li>Yahudi toplumu</li><li>ABD’li kişi ve kuruluşlar</li></ul>Bu tehditler yalnızca terör saldırılarıyla sınırlı değil. NDB, sabotaj, şiddet içeren protestolar, dezenformasyon kampanyaları ve siber saldırıların da olası senaryolar arasında olduğunu vurguluyor.<h3>Hisbullah’ın İsviçre’deki ağı</h3>İsviçre istihbaratının yıllık raporunda, İran’ın en önemli vekil örgütlerinden biri olan Lübnan Hizbullahı’nın İsviçre’de aktif bir destek ağına sahip olduğu belirtiliyor. Rapora göre, ülkedeki Şii-Lübnan diasporası içinde örgüte lojistik ve siyasi destek sağlayan kişiler bulunuyor. NDB, bu kişilerin “gerekirse harekete geçirilebileceği” uyarısında bulunuyor.Bu durum, İsviçre’nin uzun yıllar boyunca İran tarafından “güvenli bir arka alan” olarak görülmesine rağmen, artık hedef haline gelebileceği anlamına geliyor.<h3>Uzmanlar: “Avrupa’da uyuyan hücreler olabilir”</h3>Alman güvenlik çevreleri de benzer uyarılar yapıyor. Almanya’daki istihbarat denetim komisyonunun başkanı Marc Henrichmann, İran’ın Avrupa’da uyuyan hücreleri harekete geçirebileceğini söyledi. Berlin merkezli Politisch-Militärische Gesellschaft’tan askeri uzman Ralph Thiele ise “İsviçre de ciddi şekilde endişelenmeli” diyerek olası bir terör dalgasına dikkat çekti.<h3>Geçmişte İsviçre de hedef olmuştu</h3>İran’ın yurtdışında şiddet eylemleri düzenleme kapasitesi yeni değil. En bilinen örneklerden biri, 1994’te Buenos Aires’teki Yahudi merkezine yapılan ve 85 kişinin öldüğü saldırı. Arjantin yargısı, 2024’te İran ve Hizbullah’ı bu saldırıdan sorumlu tuttu.İsviçre ise 1990’da İran destekli bir suikastla sarsılmıştı: İranlı muhalif Kazem Rajavi, Cenevre yakınlarında bir infaz timi tarafından öldürülmüştü. NDB’ye göre, Hamaney’in öldürülmesinin ardından benzer saldırıların riski son yılların en yüksek seviyesinde.

İsviçre’de İran kaynaklı terör tehdidi: Federal Hükümet alarm veriyor

İsviçre Federal Konseyi, kötüleşen küresel güvenlik ortamı nedeniyle ülkenin savunma kapasitesini önemli ölçüde artırmak istiyor. Bu amaçla, on yıl süreyle geçerli olacak geçici bir KDV artışı öngören yasa paketi için kamu istişare süreci (Vernehmlassung) resmen başlatıldı. 

31 milyarlık savunma paketi

Planlanan artış, ordunun ve güvenlikle ilgili sivil federal kurumların, hibrit tehditlere ve uzak mesafeden gelebilecek saldırılara karşı daha iyi korunmasını sağlayacak ek finansmana ulaşmasını hedefliyor.Federal Konsey, 6 Mart 2026 tarihli toplantısında, KDV artışına ek olarak bir Rüstungsfonds (Savunma Fonu) kurulmasını ve KDV Yasası’nda değişiklik yapılmasını içeren taslağı kamuoyuna sundu.<h3>Güvenlik Ortamı Kötüleşti: İsviçre Daha Fazla Yatırım Yapmak Zorunda</h3>Ukrayna’daki savaş, artan hibrit tehditler, siber saldırılar, dezenformasyon ve casusluk faaliyetleri, İsviçre’nin güvenlik ortamını doğrudan etkiliyor. Buna karşın, geçmişteki tasarruf önlemleri ve uluslararası silah piyasasında yükselen fiyatlar nedeniyle federal güvenlik araçları güncel tehditlere karşı yetersiz kalıyor.Bu nedenle Federal Konsey, 28 Ocak 2026’da güvenlik ve savunmanın güçlendirilmesi için finansman çerçevesini belirlemişti. Şimdi bu plan somutlaşıyor.<h3>KDV’de 0,8 puanlık artış: 2028’den itibaren 10 yıl boyunca</h3>Önerilen düzenlemeye göre KDV, 2028’den itibaren 10 yıl boyunca 0,8 puan artırılacak. Elde edilecek tüm ek gelirler yalnızca güvenlik ve savunma alanında kullanılacak. Toplam finansman ihtiyacı yaklaşık 31 milyar frank olarak hesaplanıyor.Bu miktar dört ana kaleme ayrılıyor:9 milyar frank – Hibrit tehditlere, dron saldırılarına, siber saldırılara ve kritik altyapı risklerine karşı yeni savunma sistemleri, mühimmat ve yedek parça stokları.9 milyar frank – Silah piyasasındaki fiyat artışlarını karşılamak. Aksi halde mevcut planlanan alımlar bile yapılamayacak.10 milyar frank – Ordu bütçesinin 2032’ye kadar GSYİH’nin %1’ine çıkarılması hedefinin finansmanı.3 milyar frank – İstihbarat, sivil alarm sistemleri, kriz yönetimi ve dezenformasyonla mücadele gibi sivil güvenlik araçlarının güçlendirilmesi.<h3>Yeni Savunma Fonu: Esnek ve hızlı finansman</h3>Federal Konsey, tüm ek gelirlerin toplanacağı bir Rüstungsfonds kurulmasını öneriyor. Bu fon: KDV artışından gelen tüm ek gelirleri toplayacak, ordunun normal bütçesinden de pay alacak, büyük savunma alımlarının tamamını finanse edecek.Fonun 6 milyar franka kadar borçlanabilmesi öngörülüyor. Böylece büyük projelerde gerekli peşinatlar hızlıca ödenebilecek ve tedarik süreçleri hızlandırılabilecek. Borç, KDV artışının sona erdiği tarihe kadar tamamen kapatılmak zorunda olacak. Bu sayede borç freni (Schuldenbremse) korunmuş olacak.<h3>Takvim: 2027’de halk oylaması, 2028’de yürürlük</h3>Öneri, Anayasa değişikliği gerektirdiği için halk oylamasına sunulacak. Süreç şöyle ilerleyecek:Vernehmlassung: Mayıs 2026 sonuna kadar, Halk oylaması: Yaz 2027, Yürürlüğe giriş: 1 Ocak 2028.Federal Konsey, bu adımların İsviçre’nin güvenlik ihtiyaçlarına zamanında yanıt verebilmesi için gerekli olduğunu vurguluyor.

Federal Konsey: “Savunmayı güçlendirmek için KDV artışı şart”

İsviçre Parlamentosu, şiddet içeren aşırı gruplara karşı daha sert önlemler alınmasını istiyor. Özellikle 2025 yılında Bern’de düzenlenen Gazze gösterisinde yaşanan olayların ardından polis yetkilerinin artırılması ve güvenlik kurumlarına yeni yetkiler verilmesi gündeme geldi.

Gazze gösterisi sonrası

Parlamentoda yapılan tartışmalarda birçok siyasetçi son yıllarda polise yönelik saygının belirgin şekilde azaldığını dile getirdi. FDP (Hür Demokrat Parti) milletvekili Christian Wasserfallen, bu durumun özellikle şiddet içeren gösterilerde açıkça görüldüğünü belirterek, saldırgan eylemlerin ciddi sonuçları olması gerektiğini söyledi.<h2>Bern’deki gösteri tartışmayı tetikledi</h2>Ekim 2025’te Bern’de düzenlenen Gazze protestosunda olaylar büyümüş ve 18 polis memuru yaralanmıştı. Bu olay birçok siyasetçi tarafından güvenlik açısından bir dönüm noktası olarak görülüyor.Mitte Partisi milletvekili Reto Nause, özellikle gösterilerde şiddeti organize eden kişilere karşı daha hedefli önlemler alınması gerektiğini savundu. Nause, bugüne kadar daha ağır yaralanmaların yaşanmamasının bir anlamda şans olduğunu söyledi.FDP senatörü Josef Dittli ise olayları “hukuk devletine yönelik doğrudan bir saldırı” olarak nitelendirdi.<h2>İstihbarat servisine yeni yetkiler verilebilir</h2>Parlamentonun her iki kanadı da şiddet içeren aşırı gruplara karşı daha sert önlemler alınmasına sıcak bakıyor. Bu kapsamda Nachrichtendienst des Bundes (Federal İstihbarat Servisi) için yeni yetkiler öngören bazı öneriler büyük çoğunlukla kabul edildi.Planlanan düzenlemeler kapsamında istihbarat servisi, şiddet ihtimali bulunan gösteriler öncesinde daha kapsamlı bilgi toplama yetkisine sahip olabilecek. Bu çerçevede telefon görüşmelerinin dinlenmesi veya şüpheli kişilerin bulunduğu ortamlarda gizli dinleme cihazlarının kullanılabilmesi gibi yöntemlerin de mümkün olabileceği belirtiliyor.Savunma Bakanı Martin Pfister, hükümetin de bu yönde bir düzenleme üzerinde çalıştığını ve Nachrichtendienstgesetz (İstihbarat Yasası) kapsamında yapılacak değişiklikte bu tür önlemlerin zaten yer aldığını söyledi.<h2>Sol partiler temel haklar konusunda endişeli</h2>Ancak parlamentodaki sol partiler bu planlara eleştirel yaklaşıyor. SP (Sosyal Demokrat Parti) ve Yeşiller, yeni yetkilerin temel hak ve özgürlükleri ihlal edebileceği uyarısında bulunuyor.SP milletvekili Priska Seiler Graf, güvenlik önlemleri alınırken temel hakların korunmasına özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.<h2>Gözaltı süresinin uzatılması da gündemde</h2>Parlamentoda kabul edilen bir diğer öneri ise gözaltı sürelerinin uzatılması oldu. Buna göre şiddet içeren olaylara karışan kişilerin 48 saate kadar gözaltında tutulabilmesi mümkün olabilecek. Bu süre mevcut uygulamanın iki katına denk geliyor.Öneriyi savunan siyasetçiler, özellikle hafta sonu gerçekleşen şiddet olaylarında gözaltına alınan kişilerin pazartesi günü serbest kalıp günlük hayatlarına dönmesinin önüne geçilmek istendiğini belirtiyor.Parlamentoda ayrıca şiddet içeren gösterilerde ortaya çıkan güvenlik maliyetlerinin organizatörler tarafından karşılanmasını öngören bir öneri de kabul edildi. Ancak bu iki düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Ständerat (Eyaletler Meclisi) tarafından da onaylanması gerekiyor.

Aşırı şiddet içeren gösterilere karşı daha sert tedbir çağrısı

Basel’deki Basel Üniversite Kütüphanesi (Universitätsbibliothek Basel), çatıdaki inşaat çalışmaları sırasında meydana gelen su sızıntısı nedeniyle ciddi bir hasarla karşı karşıya kaldı. 

Çatıdaki çalışma su baskınına yol açtı

<h2>Kitaplar kurutulmak üzere bir firmaya gönderilecek</h2>Salı sabahı kütüphanenin serbest raf bölümünde (Freihandmagazin) öğrencilerin kitap almasına izin verilmedi ve bölüm geçici olarak kapatıldı. Kütüphane yönetimine göre olay, çatıdaki çalışma sırasında bir su hattının açılması ve ardından oluşan sızıntı nedeniyle meydana geldi. Su, Bernoullistrasse’de bulunan tarihi binanın üst katlarındaki ahşap tavan ve zeminlerden aşağıya sızarak üç kat boyunca raflardaki kitaplara ulaştı.Kütüphane Direktörü Alice Keller, ıslanan kitaplara hızlı müdahale edilmesi gerektiğini belirterek aksi halde küf oluşabileceğini ve sayfaların kalıcı şekilde zarar görebileceğini söyledi. Bu nedenle personel ve gönüllüler kitapları raflardan çıkararak üç okuma salonuna taşıdı ve sayfaları açılmış şekilde kurutmaya bıraktı.<h2>Kitaplar özel yöntemle kurutulacak</h2>Islanan kitapların tamamen kurutulması için özel bir süreç uygulanacak. Bu alanda uzman bir şirket kitapları kütüphaneden alarak kontrollü şekilde kurutacak ve ardından presleyerek yeniden kullanılabilir hale getirmeye çalışacak.Kütüphane yönetimi hasarın ardından zarar görmeyen rafların plastikle kapatıldığını ve binada nem giderici cihazların kullanıldığını açıkladı. Çatıdaki arızalı vana aynı gün değiştirilirken, serbest raf bölümü çarşamba öğleden sonra yeniden açıldı. Ancak bazı okuma salonları kitapların kurutulması için geçici olarak kapalı kalmaya devam ediyor.<h2>Bazı kitapların yerine yenisini bulmak zor olabilir</h2>Zarar gören kitaplar arasında çoğunlukla modern koleksiyonlar bulunuyor. Bu nedenle birçok kitabın teorik olarak yeniden temin edilmesi mümkün. Ancak bazı eserlerin özellikle baskısı tükenmiş kitaplar veya nadir bulunan yabancı yayınlar olması nedeniyle yerlerine yenisini bulmak kolay olmayabilir.Hasarın tam boyutu ise kitaplar kurutulup kütüphaneye geri döndüğünde netleşecek. O zaman hangi kitapların kalıcı şekilde zarar gördüğü ve hangilerinin değiştirilmesi gerektiği belirlenecek.<h2>Kütüphane binasında yenileme ihtiyacı</h2>Kütüphane yönetimi, yaşanan olayın binanın yenilenmesi gerektiğini bir kez daha gösterdiğini belirtiyor. Direktör Alice Keller’e göre kütüphane binasındaki su tesisatı oldukça eski ve bu nedenle benzer sorunlar zaman zaman yaşanabiliyor.Nitekim aynı kütüphanede üç yıl önce de benzer bir su hasarı meydana gelmişti. Yönetim, uzun vadede özellikle tarihi koleksiyonların korunması için yeni bir bina yapılmasının gerekli olduğunu ifade ediyor.

Basel Üniversite Kütüphanesi’nde su sızıntısı: 3000 kitap zarar gördü

İsviçre’de her yıl milyonlarca ton eşya çöpe gidiyor. Uzmanlara göre çevre açısından en doğru çözüm çoğu zaman bozuk ürünleri tamir etmek olsa da, yüksek maliyetler nedeniyle birçok kişi yeni ürün satın almayı tercih ediyor. 

Atık sorununa çözüm olabilir mi?

Bu nedenle bazı şehirlerde gündeme gelen “onarım bonusu” (Reparaturbonus) uygulaması, tamir işlemlerinin devlet tarafından kısmen desteklenmesini öngörüyor.İsviçre, Avrupa’da en fazla atık üreten ülkelerden biri olarak biliniyor. Federal Çevre Dairesi (Bundesamt für Umwelt) verilerine göre ülkede her yıl yaklaşık 80 ila 90 milyon ton atık ortaya çıkıyor. Elektronik cihazlardan tekstil ürünlerine, mobilyalardan küçük ev eşyalarına kadar pek çok ürün kısa süre içinde çöpe veya geri dönüşüme gidiyor.<h2>Repair Café’ler atık kültürüne karşı mücadele ediyor</h2>İsviçre genelinde faaliyet gösteren 250’den fazla “Repair Café”, atma kültürüne karşı alternatif bir model sunuyor. Bu merkezlerde gönüllü uzmanlar ve tamirciler, kırılan ya da bozulan eşyaları ücretsiz ya da bağış karşılığında tamir ederek ürünlere ikinci bir kullanım ömrü kazandırmaya çalışıyor.Ancak birçok durumda tamir işlemleri yeni ürün satın almaktan daha pahalıya mal olabiliyor. Bunun en önemli nedenleri arasında yüksek işçilik ücretleri ve yedek parça maliyetleri gösteriliyor.<h2>Bazı şehirler onarım bonusu uygulamasını başlattı</h2>Bu soruna çözüm olarak bazı İsviçre belediyeleri “onarım bonusu” uygulamasını denemeye başladı. Batı İsviçre’deki bazı şehirler, tamir masraflarının bir bölümünü karşılayarak vatandaşları ürünlerini onarmaya teşvik ediyor.Örneğin Lausanne yakınlarındaki Prilly belediyesi, mobilya, bisiklet, elektronik cihaz veya kıyafet tamiri için yapılan masrafların yüzde 50’sine kadarını, en fazla 300 frank olacak şekilde karşılıyor. Vevey kentinde ise bazı kategorilerde tamir masraflarının yüzde 75’i ve en fazla 400 frank destek veriliyor. Renens belediyesi ise özellikle akıllı telefon tamirlerini teşvik etmek amacıyla 50 frank sabit destek sağlıyor.<h2>Zürih’te pilot proje başlıyor</h2>Benzer bir uygulama Zürih’te de hayata geçiriliyor. Şehir yönetimi bu yıl başlatacağı pilot projede, elektrikli cihazlarını veya kıyafetlerini tamir ettiren kişilere yıllık en fazla 100 frank, yani tamir masrafının yarısına kadar destek verecek.Zürih Belediyesi bu program sayesinde üç yıl içinde 40 bin ek onarım işlemi gerçekleştirilmesini hedefliyor. Yetkililere göre bu sayede yaklaşık 950 ton karbondioksit salımı önlenebilir.<h2>Avrupa’da benzer uygulamalar yayılıyor</h2>İsviçre’de ulusal düzeyde bir onarım bonusu önerisi 2023 yılında Ständerat’ta (Eyaletler Meclisi) kabul edilmemişti. Buna rağmen Tüketiciyi Koruma Vakfı ülke çapında benzer bir teşvik sisteminin uygulanması için çağrılarını sürdürüyor.Bu konuda en dikkat çeken örneklerden biri Avusturya. Nisan 2022’den bu yana Avusturya’da devlet tamir masraflarının yüzde 50’sini karşılıyor ve 2026’dan itibaren her onarım için 130 avroya kadar destek sağlanıyor. Programın başladığından bu yana 1,8 milyondan fazla tamir işlemi devlet tarafından desteklendi.Fransa’da ise farklı bir yöntem uygulanıyor. 2021’den bu yana çamaşır makineleri, televizyonlar ve dizüstü bilgisayarlar gibi elektronik cihazlarda onarım kolaylığını gösteren bir “tamir indeksi” etiketi bulunuyor. Bu sistem tüketicilerin daha kolay tamir edilebilen ürünleri tercih etmesini teşvik ediyor.<h2>Destek mi yoksa bürokrasi mi?</h2>Onarım bonusunu savunanlar, bu tür teşviklerin ürünlerin kullanım ömrünü uzatacağını, yeni ürün satın alma ihtiyacını azaltacağını ve böylece atık miktarının ve karbon emisyonlarının düşeceğini söylüyor. Ayrıca yerel tamir işletmelerinin de bu sayede ekonomik olarak destekleneceği belirtiliyor.Eleştirenler ise devlet bütçesine ek yük getireceğini ve bürokratik işlemleri artıracağını savunuyor. Bazı uzmanlar ayrıca bu tür teşviklerin tamir fiyatlarının yapay şekilde yükselmesine yol açabileceğini ve uygulamanın etkisinin sınırlı kalabileceğini dile getiriyor.

İsviçre’de eşyaları tamir ettirene devlet desteği gündemde

Hospiz, yaşamının son dönemindeki ağır ve tedavisi mümkün olmayan hastalara tıbbi, psikolojik ve sosyal destek sunan özel bakım merkezleri olarak biliniyor. 

İsviçre’nin Valais kantonunda (Wallis) faaliyet gösteren “Hope” hospizi, finansman modeli sayesinde ülkede dikkat çeken örneklerden biri haline geldi.Oberwallis bölgesindeki Ried-Brig kasabasında eski bir otelin dönüştürülmesiyle kurulan hospizde, yaşamının son dönemindeki hastalar ev ortamına benzer bir atmosferde bakım görüyor. Projenin hayata geçirilmesi on yıldan fazla sürdü ve merkez 2024 yılında hizmete açıldı. Hospiz yöneticisi Caroline Walker Miano, uzun hazırlık sürecinin ardından merkezin bugün birçok hasta için önemli bir destek noktası haline geldiğini söyledi.<h2>Valais kantonu hospizleri destekliyor</h2>Valais kantonu, İsviçre’de hospizlere özel finansman sağlayan ilk ve şu ana kadar tek kanton. Kanton yönetimi hospizde kalan her hasta için günlük 635 franklık sabit ödeme yapıyor. Buna sağlık sigortalarının katkıları da ekleniyor.Bu model sayesinde Oberwallis’teki hospiz diğer birçok kantondaki benzer kurumlara kıyasla daha sağlam bir mali yapıya sahip. Ancak yöneticilere göre gönüllülerin desteği hâlâ büyük önem taşıyor ve kurumun bütçesine ciddi katkı sağlıyor.<h2>Diğer kantonlarda finansman sorunu var</h2>İsviçre’nin birçok bölgesinde hospizler finansman sıkıntısıyla karşı karşıya. Bunun nedeni, bu kurumların resmi olarak bakım evleriyle aynı kategoride değerlendirilmesi. Bu nedenle kamu ve sağlık sigortaları tarafından yapılan ödemeler çoğu zaman gerçek maliyetleri karşılamıyor.Hospizler ise yalnızca tıbbi bakım değil, aynı zamanda psikososyal ve manevi destek sunuyor ve hastalar burada zaman sınırlaması olmadan kalabiliyor. Bu nedenle sektör temsilcileri hospizler için ülke genelinde yeni finansman modelleri geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.

Oberwallis’teki hospiz modeli İsviçre’de örnek gösteriliyor

İsviçre’nin Aargau kantonunda yapılan halk oylamasında “Blitzerabzocke stoppen” adlı girişimin kabul edilmesi, sabit hız radarlarının geleceğini tartışmaya açtı.

Aargau referandum sonucu

Oylama sonucunun ardından kantonda bulunan tek sabit radarın Baden kentinde olup olmayacağı konusunda farklı görüşler ortaya çıktı.Pazar günü yapılan oylamada Aargau seçmenlerinin yüzde 56’sı girişime destek verdi. Bu sonuçla birlikte kantonda sabit radar sistemlerinin kurulması önemli ölçüde sınırlandırılmış oldu. Yeni kurala göre gelecekte sabit radarlar ancak Regierungsrat (Kanton Hükümeti) tarafından verilen özel izinle ve çok sıkı şartlar altında kurulabilecek.Ayrıca yarı sabit radar sistemlerinin de aynı noktada en fazla 72 saat kalmasına izin verilecek.<h2>Baden’deki radarın durumu belirsiz</h2>Aargau kantonunda şu anda yalnızca bir adet sabit radar bulunuyor. Bu radar Baden kentinde, Gstühl kavşağında yer alıyor. Oylama sonucunun ardından bu radarın yasal durumu tartışma konusu haline geldi.Girişimi hazırlayanlar, oylama sonucunun ardından radarın artık yasal olmadığını savunuyor. Girişim komitesi başkanı Tim Voser, halkın iradesine saygı gösterilmesi gerektiğini belirterek Baden’deki radarın derhal kapatılması gerektiğini söyledi.Ancak girişime karşı çıkan siyasetçiler farklı bir görüşte. Mitte Partisi kanton milletvekili Harry Lütolf, radarın eski yasal düzenlemelere göre kurulmuş olduğunu ve bu nedenle kullanılmaya devam edebileceğini ifade etti.<h2>“Eski izinler geçerliliğini korur”</h2>Lütolf’a göre bir sistem eski yasalar yürürlükteyken yasal şekilde kurulmuşsa, yeni düzenlemeler yürürlüğe girse bile mevcut izinler geçerliliğini korur. Bu ilke İsviçre hukukunda “mevcut hakların korunması” olarak biliniyor.Lütolf, aynı mantıkla düşünülürse her yasa değişikliğinde mevcut binalar için yeniden inşaat izni alınması gerekeceğini belirterek Baden’deki radarın yasal olarak çalışmaya devam edebileceğini savundu.<h2>Nihai karar kanton hükümetinde</h2>Konuyla ilgili son karar ise Aargau kantonunun güvenlik ve polis işlerinden sorumlu hükümet üyesi Dieter Egli tarafından verilecek. Egli’ye göre yeni yasa 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek ve bu tarihe kadar Baden’deki radar çalışmaya devam edecek.Kanton hükümeti bu süre içinde yeni düzenlemenin nasıl uygulanacağını belirleyen bir yönetmelik hazırlayacak. Bu yönetmelik sabit radarlar için yapılacak izin başvurularının nasıl değerlendirileceğini de açıklığa kavuşturacak.<h2>Baden radarı şimdilik çalışmaya devam edecek</h2>Baden Belediye Başkanı Markus Schneider de radarın bu yıl boyunca çalışmaya devam edeceğini açıkladı. Kent yönetimi ileride hazırlanacak yeni yönetmeliğe göre radarın kullanımı için yeniden izin başvurusu yapabileceğini belirtiyor.Ancak izin süreci devam ederken radarın çalışıp çalışamayacağı konusu şimdiden tartışma yaratmış durumda.Öte yandan dikkat çekici bir ayrıntı da var. Baden kenti, kanton genelinde kabul edilen girişime hayır oyu veren yerlerden biri oldu. Yetkililere göre radarın kurulduğu günden bu yana bölgede trafik ihlallerinin sayısı belirgin şekilde azaldı.

Baden’deki sabit radar halk oylamasının ardından tartışma yarattı


İsviçre’de yaklaşık 100 kayak merkezinde geçerli olan Magic Pass aboneliği bu yıl rekor satış rakamlarına ulaştı. Ancak artan ziyaretçi sayısı bazı kayak bölgelerinde yoğunluk ve trafik sorunlarını da beraberinde getirdi.

Kayak merkezlerinde yoğunluk

Magic Pass’ı yöneten Magic Mountains Cooperation tarafından yapılan açıklamaya göre abonelik kartı Şubat ayı sonuna kadar 321 bin 400 kez satıldı. Bu rakam geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 63’lük bir artış anlamına geliyor. Satışlardaki güçlü artışla birlikte Magic Pass’tan elde edilen gelir de önemli ölçüde yükseldi ve toplam ciro 128 milyon frangın üzerine çıktı.<h2>Almanca konuşulan bölgelerde yayılması büyümeyi hızlandırdı</h2>Magic Pass’ın başarısında en önemli etkenlerden biri abonelik sisteminin son yıllarda Almanca konuşulan İsviçre bölgelerine yayılması oldu. Dokuz yıl önce Batı İsviçre’de başlatılan sistem zamanla ülkenin diğer bölgelerine de genişledi.Bugün Meiringen-Hasliberg, Melchsee-Frutt ve Diemtigtal gibi Almanca konuşulan bölgelerdeki kayak merkezleri de Magic Pass sistemine dahil olmuş durumda. Bu bölgelerde kayak merkezleri son yılların en yüksek ziyaretçi sayılarını kaydettiklerini bildiriyor.<h2>Yoğunluk ve uzun bekleme süreleri eleştirilere yol açtı</h2>Artan ziyaretçi sayısı bazı kayak merkezlerinde memnuniyet yaratırken bazı bölgelerde ise yoğunluk nedeniyle eleştirilere neden oluyor. Bu kış Magic Pass kapsamına dahil edilen Gstaad kayak bölgesinde ziyaretçi sayısının yaklaşık üçte bir oranında arttığı belirtiliyor.Gstaad Dağ Demiryolları CEO’su Matthias In-Albon, sistem değişikliğinin hem işletme hem de ziyaretçiler açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu söyledi.Ancak bazı ziyaretçiler farklı bir tablo çiziyor. Yerel basında yer alan haberlere göre bazı günlerde kayak liftlerinde 45 dakikayı aşan bekleme süreleri yaşandı. Valais kantonundaki Belalp kayak bölgesine giden yolda ise özellikle yoğun günlerde kilometrelerce araç kuyruğu oluştuğu bildirildi.<h2>İşletmelere ekonomik katkı sağlıyor</h2>Gstaad’daki yetkililer ise eleştirilerin abartıldığını savunuyor. CEO Matthias In-Albon’a göre uzun bekleme süreleri yalnızca birkaç yoğun günde yaşandı. Bu kış boyunca yalnızca altı gün liftlerde belirgin bekleme süreleri oluştuğunu belirten In-Albon, çoğu durumda bekleme süresinin 10 ila 15 dakika civarında kaldığını söyledi.Yetkililere göre ziyaretçi sayısındaki artış yalnızca kayak tesislerine değil, aynı zamanda restoranlar, oteller ve pist çevresindeki işletmelere de önemli ekonomik katkı sağlıyor.<h2>Magic Pass büyümeye devam edecek</h2>Magic Pass yönetimi artan talebe rağmen sistemi küçültmeyi düşünmüyor. Aksine yeni kayak bölgeleri sisteme katılmaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde Klewenalp-Stockhütte (Nidwalden), Sattel-Hochstuckli (Schwyz) ve Valbrise (Bern) gibi bölgelerin de Magic Pass ağına dahil olması planlanıyor.Ancak geçen yıl yaşanan hızlı büyümenin ardından satış artışının bu yıl daha sınırlı olması bekleniyor. Magic Pass yönetimi yeni sezon için yaklaşık yüzde 3’lük bir satış artışı hedefliyor.<h2>Kayak merkezlerine toplu taşıma teşviki</h2>Magic Pass yönetimi ayrıca ulaşım konusunda da yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. RailAway ve Alliance SwissPass ile yapılan iş birliği kapsamında aboneler 1 Kasım’dan itibaren kış sezonu boyunca beş kez toplu taşıma ile kayak merkezlerine ücretsiz veya indirimli ulaşım imkânına sahip olacak.Magic Pass Direktörü Sébastien Travelletti, bu uygulamanın özellikle yoğun günlerde oluşan trafik sorunlarını azaltmayı hedeflediğini belirterek ziyaretçileri kayak merkezlerine toplu taşıma ile gitmeye teşvik etmek istediklerini söyledi.

Magic Pass satışlarında rekor artış yaşandı

İsviçre’de Yahudi karşıtı olaylar hâlâ ciddi bir sorun olmaya devam ediyor. 2025 Antisemitizm Raporu’na göre özellikle internet ortamında Yahudi karşıtı nefret söylemlerinde belirgin bir artış yaşandı. 

Yahudi toplumu endişeli

Fiziksel olaylarda ise bir miktar düşüş görülse de uzmanlar genel tabloyu “endişe verici” olarak değerlendiriyor.İsviçre Yahudi Cemaatleri Federasyonu (SIG) ile Irkçılık ve Antisemitizme Karşı Vakıf (GRA) tarafından yayımlanan 2025 Antisemitizm Raporu, ülkede Yahudi karşıtı olayların hâlâ yüksek seviyede seyrettiğini ortaya koydu. Rapora göre birçok olayın arka planında Orta Doğu’daki savaşlar ve özellikle Gazze’deki çatışmalar yer alıyor.<h2>İnternette antisemitizm hızla arttı</h2>Rapora göre antisemitik olayların önemli bir bölümü artık internet ortamında gerçekleşiyor. 2025 raporunda yaklaşık 2200 çevrim içi antisemitik olay kaydedildi. Bu sayı bir önceki yıl yaklaşık 1600 olarak açıklanmıştı. Böylece çevrim içi antisemitik olaylarda yüzde 37’lik bir artış yaşandı.İsviçre Yahudi Cemaatleri Federasyonu Genel Sekreteri Jonathan Kreutner, özellikle sosyal medya ve mesajlaşma platformlarında nefret söylemlerinin ciddi şekilde arttığını belirtti. Kreutner’e göre bu artış önceki yıllarda da görülse de son dönemdeki yükseliş “alışılmadık derecede büyük”.<h2>En çok olay Telegram’da görüldü</h2>Rapora göre çevrim içi antisemitik olayların büyük bölümü Telegram platformunda kaydedildi. Tespit edilen olayların yaklaşık üçte ikisi bu platformda gerçekleşti. Bunun dışında diğer sosyal medya ağları ve çevrim içi gazetelerin yorum bölümleri de antisemitik içeriklerin yayıldığı alanlar arasında yer aldı.Uzmanlar, internet ortamındaki nefret söylemlerinin gerçek hayatta yaşanan saldırıları da tetikleyebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.<h2>Fiziksel saldırılar Yahudi toplumunda endişe yarattı</h2>Rapora göre fiziksel saldırıların sayısı geçen yıla göre biraz azalsa da önceki yıllara kıyasla hâlâ yüksek seviyede bulunuyor. Son raporda beş fiziksel saldırı vakası kaydedildi.Ancak 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği saldırı ve ardından başlayan Gazze savaşı sonrasında İsviçre’de Yahudilere yönelik saldırıların belirgin şekilde arttığı belirtiliyor.Jonathan Kreutner, geçmişte bu tür saldırıların çok nadir yaşandığını belirterek şunları söyledi:“7 Ekim’den önce birkaç yılda bir ancak bir fiziksel saldırı olurdu. Bu nedenle her olay büyük yankı uyandırırdı. Ancak 7 Ekim’den sonra iki düzineden fazla fiziksel saldırı yaşandı.”<h2>Hakaret ve saldırı vakaları dikkat çekiyor</h2>Yahudi toplumunda endişe yaratan olaylar arasında kamuya açık alanlarda yaşanan saldırılar da bulunuyor. Geçen yıl:<ul><li>Luzern ve Davos’ta Ortodoks Yahudiler darp edildi ve itilip kakıldı.</li><li>Zürih’te Ortodoks bir Yahudi kadına taş atıldı.</li></ul>Raporda ayrıca 40’tan fazla olayda Yahudilerin kamusal alanlarda hakarete uğradığı da kaydedildi. Bu olayların çoğunda yine Orta Doğu’daki gelişmelere atıf yapıldığı belirtildi.<h2>İsrail eleştirisi ile antisemitizm arasındaki sınır</h2>SIG Genel Sekreteri Jonathan Kreutner, İsrail hükümetine yönelik eleştirilerin demokratik bir hak olduğunu vurguladı. Ancak bazı ifadelerin antisemitizme dönüştüğünü belirterek şu örnekleri verdi:<ul><li>İsviçre’de yaşayan Yahudileri Orta Doğu’daki gelişmelerden sorumlu tutmak</li><li>İsrail’i Nazi Almanyası ile karşılaştırmak</li><li>Yahudileri “kan dökücü” veya benzeri şekilde tasvir etmek</li></ul>Bu tür söylemlerin antisemitizm sınırını açık şekilde aştığı ifade edildi.

İsviçre’de Yahudilere yönelik saldırı ve hakaretler gündemde kalmayı sürdürüyor

İsviçre’deki Zoo Zürich’te yer darlığı nedeniyle 10 jelada maymunu uyutularak yaşamlarına son verildi. Hayvanat bahçesi yönetimi, farklı yaş gruplarından oluşan bu maymunların “tür yönetimi” (Artenmanagement) kapsamında öldürüldüğünü açıkladı.

Avrupa’da yer bulunamadı

İsviçre’deki Zoo Zürich’te yer darlığı nedeniyle 10 jelada maymunu uyutularak yaşamlarına son verildi. Hayvanat bahçesi yönetimi, farklı yaş gruplarından oluşan bu maymunların “tür yönetimi” (Artenmanagement) kapsamında öldürüldüğünü açıkladı.Hayvanat bahçesi yetkililerine göre jelada maymunları oldukça sosyal ve karmaşık hiyerarşilere sahip hayvanlar. Ancak Zürih Hayvanat Bahçesi’ndeki jelada grubu zamanla büyüyerek 48 bireye ulaştı. Sınırlı alanda bu kadar büyük bir grubun bulunması ise hayvanlar arasında gerilim ve ciddi çatışma riskini artırdı.<h3>Çatışmaları önlemek için karar alındı</h3>Severin Dressen, yani Zürih Hayvanat Bahçesi Direktörü, hiçbir şey yapmamanın bir seçenek olmadığını belirtti. Dressen’e göre böyle durumlarda hayvanlar sorunu kendi aralarında çözmeye çalışıyor, ancak bu da çoğu zaman ölümle sonuçlanabilecek şiddetli kavgalar anlamına geliyor.Direktör Dressen, bazı ziyaretçilerin kalan maymunların arkadaşlarını özleyip özlemeyeceğini merak ettiğini belirterek, insanlara özgü yas duygularının hayvanlara birebir aktarılmaması gerektiğini söyledi. Bununla birlikte gruptan bazı bireylerin çıkarılmasının kısa süreli stres ve hiyerarşik düzenin yeniden kurulması gibi etkiler yaratabileceği ifade edildi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/ec6392e8b41c1a7c4d53b9503.png" width="1024" height="576"></figure><h3>Avrupa’daki hayvanat bahçelerinde yer bulunamadı</h3>Hayvanat bahçesi yönetimi ilk olarak maymunlar için Avrupa’daki diğer hayvanat bahçelerinde yeni yuvalar bulmaya çalıştı. Ancak bu girişimler sonuç vermedi. Geçtiğimiz sonbaharda altı jelada başka hayvanat bahçelerine gönderilebilmiş olsa da, bu kez 10 maymun için uygun yer bulunamadı.Bu nedenle yapılan değerlendirmeler sonucunda, popülasyonun uzun vadeli dengesi açısından daha az önemli görülen bireylerin uyutulmasına karar verildi. Maymunların önce sakinleştirildiği ve ardından ağrısız şekilde uyutulduğu açıklandı.Uyutulan hayvanların bedenleri ise bilimsel araştırmalar için bilim insanlarına teslim edildi. Böylece araştırmacıların Etiyopya’nın yüksek bölgelerinde yaşayan ve tehdit altında bulunan bu tür hakkında daha fazla bilgi edinmesi amaçlanıyor.

Yer darlığı nedeniyle Zürih Hayvanat Bahçesi’nde 10 maymun öldürüldü

Bern kentinde yapılan oylamada, tarihi Lorrainebad’ın kapsamlı yenilenmesi için ayrılan 22,3 milyon franklık bütçe, seçmenlerin %83,1’i tarafından onaylandı. Katılım oranı ise %63,9 olarak açıklandı. Bu güçlü destek, projenin şehir genelinde geniş kabul gördüğünü ortaya koydu.

Bern seçmeni kararını verdi

Bern Şehir Başkanı Marieke Kruit, “Tüm mahallelerde bu kadar net bir ‘Evet’ görmek beni çok mutlu etti. Yenileme artık kaçınılmazdı” dedi.<h2>Aare ile yeniden birleşen bir “gerçek nehir banyosu”</h2>Proje kapsamında, bugün bir setle Aare Nehri’nden ayrılmış olan havuz, gelecekte doğrudan nehirle birleşecek. Böylece Lorrainebad, kuruluş dönemindeki gibi yeniden gerçek bir nehir banyosu haline gelecek.Yenileme kapsamında ayrıca:<ul><li>Çocuklar için ayrı bir yüzme alanı,</li><li>Daha fazla gölgelik dinlenme alanı,</li><li>Modernize edilmiş teknik altyapı, soyunma odaları ve tuvaletler yer alıyor.</li></ul><h2>130 yıllık bir Bern geleneği</h2>1892’de açılan Lorrainebad, İsviçre’nin en eski nehir banyolarından biri. İlk yıllarında okul yüzme alanı olarak planlanmıştı; ancak Aare’nin güçlü akıntısı ve hijyen sorunları nedeniyle bu uygulama kısa sürede son buldu. 1911–1918 arasında yapılan yapay setle bugünkü havuz oluşturuldu. 1949’dan bu yana havuz tamamen Aare’den ayrılmış durumda ve yeraltı suyuyla besleniyor.Yıllar içinde setlerde ve destek duvarlarında oluşan derin çatlaklar, 1999 ve 2005’teki sellerin bıraktığı çamur ve kum tabakaları, artan alg oluşumu ve her yıl yapılan geçici onarımların artık yetersiz kalması tesisi ciddi bir yenileme ihtiyacına sürükledi.<h2>Zorlu erişim, yüksek maliyet ama güçlü siyasi destek</h2>Lorrainebad yalnızca yaya yolu ile ulaşılabilen bir konumda. Bu nedenle inşaat lojistiği karmaşık ve maliyetli. Yaya yolunun genişletilmesi de projenin önemli bir parçası. Buna rağmen şehir yönetimi, ayrılan bütçenin yeterli olacağına inanıyor.Belediye Meclisi’nde proje 64’e karşı 6 oyla kabul edildi. Tek karşı çıkan parti SVP oldu. SVP’li Janosch Weyermann, “Bern’in mali durumu böyle kapsamlı bir yenilemeyi kaldırmaz, kısmi bir çözüm daha mantıklı olurdu” dedi. Diğer tüm partiler ise tesisin güvenlik nedeniyle kapanma riski taşıdığını vurgulayarak projeyi destekledi.<h2>Takvim: 2027’de başlangıç, 2028 yazında kapalı</h2>Planlamaya göre: İnşaat 2027 yaz sezonunun ardından başlayacak, çalışmalar yaklaşık 1,5 yıl sürecek ve Lorrainebad 2028 yazında kapalı olacak.Yenilenmiş nehir banyosunun, Bern’in yaz kültürüne yeni bir soluk getirmesi bekleniyor.

Bern’de tarihi karar: Lorrainebad gerçek bir nehir banyosuna dönüşüyor

İsviçre’nin en büyük şehirlerinden Zürich’te yapılan yerel seçimlerde şehir parlamentosu (Gemeinderat – belediye meclisi) için oy verme işlemi tamamlandı. Seçim sonuçlarına göre sol partiler şehir parlamentosundaki dar çoğunluklarını korumayı başardı. 

SP açık ara birinci çıktı

Bunun en büyük nedeni ise oylarını artıran Sosyal Demokrat Parti (SP) oldu.125 sandalyeden oluşan şehir parlamentosunda SP dört sandalye kazanarak toplam 41 sandalye ile en güçlü parti konumunu sürdürdü. Parti aynı zamanda oy oranını 3,6 puan artırarak yüzde 32,2’ye yükseltti ve dokuz seçim bölgesinden sekizinde birinci çıktı.<h3>Parlamentoda sandalye dağılımı</h3>Seçim sonuçlarına göre Zürih şehir parlamentosundaki yeni sandalye dağılımı şöyle oluştu:<ul><li>Sosyal Demokrat Parti (SP): 41 sandalye (+4)</li><li>FDP.Die Liberalen: 24 sandalye (+2)</li><li>İsviçre Halk Partisi (SVP): 16 sandalye (+2)</li><li>Yeşil Liberal Parti (GLP): 15 sandalye (-2)</li><li>Yeşiller Partisi (Grüne): 14 sandalye (-4)</li><li>Alternatif Liste (AL): 8 sandalye (değişmedi)</li><li>Die Mitte: 7 sandalye (+1)</li><li>Evanjelik Halk Partisi (EVP): 0 sandalye (-3)</li></ul>Bu sonuçlarla birlikte sol blok parlamentodaki çoğunluğunu korurken, bazı merkez ve sağ partiler de oylarını artırmayı başardı.<h3>FDP ve SVP de oylarını artırdı</h3>Seçimin dikkat çeken sonuçlarından biri de merkez sağ partilerin elde ettiği kazanımlar oldu. FDP.Die Liberalen oy oranını yüzde 18,5’e çıkararak bir puanlık artış sağladı ve iki sandalye kazandı. Parti özellikle 7 ve 8 numaralı seçim bölgelerinde birinci oldu.İsviçre Halk Partisi (SVP) de oy oranını 1,4 puan artırarak yüzde 12,6’ya yükseltti ve iki yeni sandalye elde etti.<h3>GLP ve Yeşiller sandalye kaybetti</h3>Seçimlerin kaybedenleri ise çevre ve liberal çizgideki partiler oldu. Yeşil Liberal Parti (GLP) iki sandalye kaybederken, Yeşiller Partisi (Grüne) dört sandalye kaybetti.<h3>EVP parlamentoya giremedi</h3>Evanjelik Halk Partisi (EVP) ise seçim barajını kıl payı kaçırdı. Parti, özellikle 12’nci seçim bölgesinde yüzde 4,95 oy alarak yüzde 5’lik barajın hemen altında kaldı.Sonuçların bu şekilde kesinleşmesi halinde EVP mevcut üç sandalyesini kaybederek yeni dönemde Zürih şehir parlamentosunda temsil edilemeyecek. Yetkililer, baraja çok yakın sonuç nedeniyle oyların yeniden sayılmasının gündeme gelebileceğini belirtiyor.

Zürih’te yerel seçim sonuçları: SP güç kazandı, Yeşiller geriledi

Rheinfelden Merkez Camii tarafından düzenlenen geleneksel iftar programı, 8 Mart 2026 Pazar akşamı Kurbrunnensaal salonunda gerçekleştirildi. 

Diyalog ve dayanışma vurgusu

Yaklaşık 300 kişinin katıldığı programda Ramazan ayının manevi atmosferi ile birlikte farklı toplumlar arasındaki diyalog ve dayanışma mesajları öne çıktı.Program, İsviçre’de tasavvuf müziği alanında tanınan sanatçı Mefail Süleyman’ın seslendirdiği eserlerle başladı. Ardından Kur’an-ı Kerim tilaveti ve ezanla birlikte oruçlar açıldı. İftar yemeğinin ardından protokol konuşmalarıyla program devam etti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c003.png" width="1024" height="576"></figure>Cengiz Bozkurt: “Merkezimiz herkes için bir buluşma noktası”Programda açılış konuşmasını yapan Cengiz Bozkurt, Rheinfelden Merkez Camii Başkanı olarak davetlilere hitap etti. Bozkurt konuşmasında, iftar programına katılan sosyal, kültürel ve dini kurum temsilcilerine teşekkür ederek toplumlar arası diyalogun önemine dikkat çekti.Derneğin son yıllarda büyüdüğünü belirten Bozkurt, bugün 170’ten fazla aileye ulaştıklarını ifade etti. Bu gelişmenin yalnızca sayısal bir artış olmadığını vurgulayan Bozkurt, insanların güven duyduğu, buluştuğu ve kültürel paylaşım yaşadığı bir merkez oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.Bozkurt ayrıca 1 Ocak 2026 itibarıyla Rheinfelden’de Müslümanlar için özel bir mezarlık alanının hizmete açıldığını hatırlatarak bunun şehir yönetiminin gösterdiği saygı ve entegrasyon anlayışının önemli bir göstergesi olduğunu belirtti. Konuşmasında Rheinfelden Belediyesi’ne teşekkür eden Bozkurt, cami derneğinin gelecekte daha geniş faaliyetler için yeni ve modern bir kültür merkezi kurmayı hedeflediğini de dile getirdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c004.png" width="1024" height="576"></figure>Siyasilerden birlik ve diyalog vurgusuProgramda yerel siyaset ve sivil toplum temsilcileri de söz alarak bu tür etkinliklerin toplumlar arası anlayış ve diyaloga önemli katkı sağladığını ifade etti.Etkinlikte konuşma yapan isimler arasında şu isimler yer aldı:<ul><li>Dominik Burhardt – Rheinfelden Belediye Meclis Üyesi</li><li>Bea Bieber – Aargau Kantonu Milletvekili</li><li>Dr. Halit Duran – Aargau Müslümanlar Birliği (VAM) Başkanı</li><li>Claudia Rohrer – Rheinfelden Belediye Başkanı</li><li>Yasin Alemdar – Die Mitte Partisi Rheinfelden yönetim kurulu üyesi</li></ul>Konuşmacılar, farklı kültürlerden insanların bir araya geldiği bu tür buluşmaların toplumda karşılıklı anlayışın güçlenmesine önemli katkı sağladığını belirtti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c000.png" width="1024" height="576"></figure>Suat Şahin: “Toplumumuzun siyasette daha görünür olması önemli”İsviçre Türk Toplumu Başkanı Suat Şahin yaptığı konuşmasında; Ramazan ayı boyunca farklı şehirlerde düzenlenen iftar programlarının toplumlar arası dayanışmayı güçlendirdiğini ifade ederek Rheinfelden Merkez Camii yönetimini başarılı organizasyon nedeniyle tebrik etti.Türk ve İsviçreli konukların aynı sofrada bir araya gelmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Şahin, bu tür buluşmaların karşılıklı güven ve anlayışı artırdığını söyledi. Ramazan ayı boyunca birçok dernek ve kuruluşun düzenlediği iftar programlarına katıldıklarını belirten Şahin, bunun toplumlar arasında güçlü bir bağ oluşturduğunu ifade etti.Şahin konuşmasında aynı gün yapılan yerel seçimlere de değinerek, belediye meclislerine seçilen Türk kökenli adayların başarılarının toplum adına önemli olduğunu vurguladı. Türk toplumunun İsviçre’de siyasette daha görünür hale gelmesinin demokratik katılım açısından büyük önem taşıdığını belirten Şahin, seçilen adayları tebrik ederek başarılar diledi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c002.png" width="1024" height="576"></figure>Bilal Yıldız: “Camiler toplumları bir araya getiriyor”Programda konuşan Din İşleri Müşavir Vekili Bilal Yıldız, konuşmasının başında 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne değinerek İslam’da kadının önemli ve saygın bir yere sahip olduğunu vurguladı.Ramazan ayının bu yıl “cami ve hayat” temasıyla idrak edildiğini belirten Yıldız, camilerin yalnızca ibadet edilen yerler olmadığını, aynı zamanda toplumları bir araya getiren önemli sosyal merkezler olduğunu ifade etti. Rheinfelden Merkez Camii’nin bulunduğu bölgede farklı kültürler arasında diyalog kurulmasına önemli katkı sağladığını dile getiren Yıldız, bu tür çalışmaların İsviçre Türk Diyanet Vakfı tarafından daima desteklendiğini söyledi.,<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c001.png" width="1024" height="576"></figure>Başkonsolos Fazlı Çorman: “Toplumumuz örnek bir konumda”Etkinlikte konuşan Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, İsviçre’de yaşayan Türk toplumunun Avrupa’daki birçok Türk toplumuna kıyasla oldukça güçlü ve organize bir yapıya sahip olduğunu ifade etti.Çorman, İsviçre’deki Türk toplumunun hem yaşadıkları ülkeyle güçlü ilişkiler kurduğunu hem de Türkiye ile bağlarını başarıyla sürdürdüğünü belirterek bunun önemli bir başarı olduğunu söyledi. Rheinfelden Merkez Camii’nin yerel yöneticiler ve siyasetçilerle kurduğu yakın ilişkilerin dikkat çekici olduğunu vurgulayan Çorman, bu tür çalışmaların diğer Türk sivil toplum kuruluşlarına da örnek olması gerektiğini dile getirdi.Bu amaçla farklı derneklerin deneyimlerini paylaşabileceği bir toplantı ve etkinlik planladıklarını ifade eden Çorman, Rheinfelden’de ortaya çıkan bu başarılı modelin diğer şehirlerdeki dernekler için de yol gösterici olabileceğini belirtti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c005.png" width="1024" height="576"></figure>Konuşmaların ardından protokol üyeleri sahneye davet edilerek toplu hatıra fotoğrafı çektirildi.&nbsp;Programın devamında davetliler uzun süre salonda kalarak sohbet etme ve birbirleriyle tanışma fırsatı buldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c006.png" width="1024" height="576"></figure>8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne denk gelen program kapsamında Rheinfelden Merkez Camii yönetimi tarafından salonda bulunan kadın misafirlere kırmızı gül dağıtılması ise geceye ayrı bir anlam kattı. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/5a40e473434f174ee2721c007.png" width="1024" height="576"></figure>

Rheinfelden’de iftar programında toplumlar arası köprü mesajı

İsviçre Federal Konseyi, federal yönetimin dijital dönüşümünü hızlandırmak ve daha verimli hale getirmek amacıyla yeni bir yön belirledi.

Dijital dönüşüm

6 Mart 2026 tarihli toplantısında alınan kararla, federal dairelerin dijital projelerinde daha fazla ortak çözüm, daha az bireysel uygulama ve daha güçlü koordinasyon hedefleniyor. Bu kapsamda, 1 milyon frank üzerindeki tüm projeler için zorunlu “sinerji incelemesi” getirilecek.Federal Şansölyelik, yıl sonuna kadar gerekli hukuki, organizasyonel ve finansal değişiklikleri içeren kapsamlı bir öneri hazırlamakla görevlendirildi. Bu değişiklikler, özellikle Dijitalleşme Yönetmeliği (DigiV) üzerinde güncellemeleri beraberinde getirecek.<h3>Amaç: Daha fazla ortak çözüm, daha az tekrar eden proje</h3>Federal Konsey, 2021’den bu yana yürürlükte olan dijital dönüşüm ve BT yönetişim modelinin artık bir sonraki aşamaya geçmesi gerektiğini belirtiyor. Yeni yaklaşım, federal dairelerin kendi başlarına geliştirdiği bireysel dijital çözümler yerine, ortak altyapıların ve paylaşılan hizmetlerin daha fazla kullanılmasını öngörüyor.Bu sayede mevcut dijital hizmetlerin yeniden kullanılabilirliği artacak, maliyetler düşecek, yönetim süreçleri sadeleşecek, dijital dönüşüm daha hızlı ilerleyecek.<h3>1 milyon frank üzerindeki tüm projelere “sinerji incelemesi”</h3>Yeni model iki temel unsur üzerine kuruluyor:1) Sistematik sinerji kullanımı<ul><li>1 milyon frank üzerindeki tüm projeler, ilgili departman tarafından sinerji açısından incelenecek.</li><li>Projenin mevcut ortak çözümlerden yararlanıp yararlanamayacağı değerlendirilecek.</li><li>5 milyon frank üzerindeki büyük projelerde incelemeyi doğrudan Federal Şansölyelik bünyesindeki Dijital Dönüşüm ve BT Yönetişimi Birimi (DTI) yapacak.</li><li>Sinerji incelemesi tamamlanmadan projelere bütçe onayı verilmeyecek.</li></ul>2) Daha hızlı karar alma süreçleri<ul><li>Dijital dönüşümde hangi kurulun hangi karardan sorumlu olduğu daha net tanımlanacak.</li><li>İç bürokrasi azaltılarak karar süreçleri hızlandırılacak.</li><li>Dijitalleşme Konseyi, operasyonel detaylar yerine stratejik konulara odaklanacak.</li><li>Birden fazla federal dairenin yararlanacağı ortak çözümlere giden yol basitleştirilecek.</li></ul><h3>Yasal değişiklikler 2026 sonuna kadar hazırlanacak</h3>Federal Konsey, gerekli tüm düzenlemelerin 2026 sonuna kadar kendisine sunulmasını istedi. Bu kapsamda:<ul><li>Dijitalleşme Yönetmeliği (DigiV) güncellenecek,</li><li>Organizasyon yapıları yeniden düzenlenecek,</li><li>Finansman mekanizmaları ortak çözümleri teşvik edecek şekilde uyarlanacak.</li></ul>Bu adımlar, federal yönetimin dijital dönüşümünü daha bütüncül, daha hızlı ve daha verimli hale getirmeyi amaçlıyor.

İsviçre yönetiminde dijitalleşme hızlanıyor: Yeni model yolda

Birçok hidroelektrik santraline balık geçitleri inşa edilmiş olsa da, balıkların akıntıyla aşağı doğru güvenli bir şekilde inmesi hâlâ çözülememiş bir sorun olarak duruyor. Üstelik bu eksiklik, özellikle büyük göçmen türler için ölümcül sonuçlar doğuruyor.

İsviçre nehirlerinde balık göçü

İsviçre’de nehirlerdeki balık göçü uzun yıllardır tartışılan bir konuKanton Solothurn Çevre Dairesi’nden su yapıları uzmanı Christoph Dietschi, balıkların yukarı göçü konusunda ilerleme kaydedildiğini ancak aşağı inişin “henüz yolunda gitmediğini” söylüyor. 2030 yılına kadar tüm kantonların güvenli balık inişini garanti altına alması gerekiyor, fakat mevcut tablo bu hedefin oldukça gerisinde.<h3>“Acı verici bir katliam”: Türbinlerde toplu balık ölümleri</h3>İsviçre Balıkçılık Federasyonu, sorunun ciddiyetine dikkat çekmek için yakın zamanda çarpıcı bir örnek paylaştı. Ren Nehri’nden aşağı inen yılan balıklarının, güvenli geçiş olmadığı için sık sık türbinlere kapıldığını ve bunun “acı verici bir Aalgemetzel” yani toplu bir katliama dönüştüğünü belirtti.Özellikle eski ve hızlı dönen türbinlerde balıkların %90’a varan oranlarda öldüğü biliniyor. Yeni nesil türbinlerde bu oran yaklaşık %20. Ancak Dietschi’ye göre bu bile kabul edilemez: “Eğer Aare üzerindeki her santralde balıkların %20’si ölüyorsa, geriye neredeyse hiçbir şey kalmaz.”Balıkların doğal içgüdüsü, en güçlü akıntıyı takip etmek. Ne yazık ki bu akıntı çoğu zaman doğrudan türbinlere yöneliyor.<h3>Bilim çözüm arıyor: Devasa ve pahalı sistemler gündemde</h3>Balık inişi üzerine bilimsel çalışmalar, balık çıkışına kıyasla oldukça yeni. ETH Zürih’ten su yapıları profesörü Robert Boes, balıkları türbinlerden uzaklaştıracak özel yönlendirme ızgaraları ve bypass kanalları üzerinde çalışıyor.Küçük santrallerde bu sistemler başarıyla uygulanabiliyor. Ancak büyük santrallerde işler karmaşıklaşıyor:<ul><li>Izgaraların 100 metre uzunluğa ve 5 metre derinliğe ulaşması gerekiyor.</li><li>Yüksek su basıncı nedeniyle çok sağlam yapılar inşa edilmeli.</li><li>Izgaralar sık sık yüzen atıklarla tıkanabiliyor.</li><li>Tek bir tesisin maliyeti çift haneli milyon franklara çıkabiliyor.</li></ul>Laboratuvar testleri umut verici olsa da, Boes gerçek koşullarda tüm balık türleri için aynı etkinin sağlanamayacağını vurguluyor: “Bir tür için çok iyi çalışan bir sistem, başka bir tür için yeterli olmayabilir.”<h3>Zaman daralıyor: 2030 hedefi tehlikede</h3>Yasal olarak hidroelektrik santrallerinin 2030’a kadar balıklara hem yukarı hem aşağı güvenli geçiş sağlaması gerekiyor. Ancak Solothurn’dan Dietschi, bu hedefin birçok yerde yetiştirilemeyeceğini düşünüyor ve kantonların süre uzatımı talep etmeyi değerlendirdiğini söylüyor.İsviçre Balıkçılık Federasyonu ise tam tersini savunuyor: Süre uzatımına karşı çıkıyor ve ekolojik iyileştirmelerin hızlandırılmasını talep ediyor.

Hidroelektrik santrali türbinlerinde toplu balık ölümleri

İsviçre ile Avrupa Birliği, dış politika ve güvenlik alanlarında işbirliğini belirgin şekilde derinleştiren iki önemli anlaşmaya imza attı. 

Stratejik işbirliği adımı

Federal Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ile AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, dün akşam Zürih’te düzenlenen törende belgeleri karşılıklı olarak onayladı. Bu adım, İsviçre’nin uluslararası güvenlik ortamındaki belirsizliklere karşı kendisini daha güçlü ortaklarla konumlandırma çabasının bir parçası olarak görülüyor.Cassis, küresel düzenin sarsıldığı bir dönemde İsviçre’nin yalnız hareket edemeyeceğini vurgulayarak “AB ile olan ortaklığımız kadar yakın bir ilişki başka hiçbir yerde yok” dedi. Yeni anlaşmalar kapsamında, İsviçre’nin dışişleri ve savunma bakanları ile AB’nin dış politika temsilcisi arasında düzenli ve üst düzey bir siyasi diyalog başlatılacak. Bu temaslar, güvenlikten jeopolitik gelişmelere kadar tüm stratejik konuları kapsayacak.Ayrıca İsviçre’nin AB’nin sivil ve askeri barış misyonlarına – bugün Kosova ve Bosna’da olduğu gibi – katılımını düzenleyen teknik bir anlaşma da imzalandı. Bu katılım otomatik olmayacak; İsviçre her görev için ayrı karar verecek. AB Temsilcisi Kaja Kallas, bu işbirliğinin İsviçre’nin tarafsızlığıyla tamamen uyumlu olduğunu özellikle vurguladı. Dikkat çekici olan ise bu güvenceyi İsviçre adına Cassis’in değil, bizzat Kallas’ın dile getirmesi.Bu gelişme, İsviçre’nin Brüksel ile ilişkilerinde yoğun bir haftanın devamı niteliğinde. Federal Başkan Guy Parmelin’in pazartesi günü İkili Anlaşmalar III paketini imzalamasının ardından, İsviçre şimdi de dış ve güvenlik politikası alanında AB’ye daha fazla yakınlaşıyor. Kallas, “Bu hafta, yıllardır görmediğimiz kadar çok ilerleme kaydedildi” diyerek memnuniyetini dile getirdi.İsviçre açısından bir diğer önemli konu ise savunma sanayii alanındaki işbirliği. Araştırmadan silah tedarikine kadar geniş bir yelpazede AB ile daha yakın çalışma imkânı doğuyor. Savunma Bakanı Martin Pfister’in uzun süredir talep ettiği bu adım, yeni anlaşmalarla birlikte artık daha somut bir zemine oturmuş görünüyor.

İsviçre, AB ile dış politika ve güvenlik alanında yeni döneme giriyor

Uluslararası sismoloji kuruluşları ile Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) verileri, dünya genelinde meydana gelen doğal afetlerdeki ölümlerin yarıdan fazlasının depremlerden kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Deprem haftası

Deprem riskinin yüksek olduğu ülkelerden biri olan Türkiye’de toplumda deprem bilincini artırmak ve olası afetlere hazırlık konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla her yıl 1-7 Mart tarihleri “Deprem Haftası” olarak anılıyor.Anadolu Ajansı, Deprem Haftası kapsamında ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), dünya genelinde sismik risk analizleri yapan Global Earthquake Model Foundation (GEM) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerini derledi.Yer kabuğunda meydana gelen kırılmalar sonucu ortaya çıkan enerjinin dalgalar halinde yayılmasıyla oluşan sarsıntılar deprem olarak tanımlanıyor. Fay hatları boyunca büyük kaya bloklarının hareket etmesiyle meydana gelen bu doğal olaylar tektonik, volkanik ve çöküntü tipi olmak üzere üç ana kategoriye ayrılıyor.USGS verilerine göre dünyada her yıl yaklaşık 500 bin deprem meydana geliyor. Bu sarsıntıların yaklaşık 100 bini insanlar tarafından hissedilirken, yalnızca yaklaşık 100’ü ciddi hasara yol açacak düzeyde oluyor.UNDRR ile Afetlerin Epidemiyolojisi Araştırma Merkezi (CRED) tarafından hazırlanan “Afetlerin İnsani Maliyeti 2000-2019” raporu ise çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. Rapora göre söz konusu dönemde doğal afetlerin yalnızca yüzde 8’ini depremler oluşturmasına rağmen, afet kaynaklı can kayıplarının yüzde 58’i depremler nedeniyle gerçekleşti.Aynı dönemde doğal afetler sonucu hayatını kaybeden 1,23 milyon kişinin yaklaşık 700 bini deprem nedeniyle yaşamını yitirdi.<h3>Depremlerin büyük bölümü Pasifik Ateş Çemberi’nde gerçekleşiyor</h3>Pasifik Okyanusu çevresinde sık görülen deprem ve volkanik faaliyetler nedeniyle “Pasifik Ateş Çemberi” olarak adlandırılan yaklaşık 40 bin kilometre uzunluğunda bir sismik kuşak bulunuyor.Dünya genelindeki depremlerin yaklaşık yüzde 90’ı, büyük sarsıntıların ise yüzde 80’i Şili’den başlayıp Yeni Zelanda’ya kadar uzanan bu bölgede meydana geliyor.Depremlerin yüzde 5 ila 6’sı ise Hindistan, Nepal ve Pakistan gibi ülkeleri kapsayan ve Alp-Himalaya Deprem Kuşağı olarak bilinen ikinci büyük sismik bölgede yaşanıyor.Doğu Akdeniz ve Türkiye de Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları gibi aktif tektonik sistemler nedeniyle yüksek sismik risk taşıyan bölgeler arasında bulunuyor.<h3>2025 yılında depremler binlerce can aldı</h3>Bir depremin “önemli” olarak değerlendirilmesi yalnızca büyüklüğüne değil; sarsıntının hissedilme düzeyine, can kaybına ve ekonomik zarar tahminlerine göre belirleniyor.Bir depremin yıkıcılığı ise büyüklüğünün yanı sıra sarsıntının süresi, yer yüzeyine yakınlığı ve depremin meydana geldiği bölgenin yapılaşma ve nüfus yoğunluğu gibi özelliklerine bağlı olarak değişiyor.2025 yılında dünya genelinde başta Rusya, Myanmar, Çin, Papua Yeni Gine, Şili, Japonya ve Endonezya olmak üzere çoğu Pasifik Ateş Çemberi üzerinde bulunan bölgelerde 7 büyüklüğünün üzerinde en az 16 deprem kaydedildi.Rusya’nın doğusundaki Kamçatka Yarımadası açıklarında 30 Temmuz 2025’te meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem, USGS kayıtlarına göre dünyanın en büyük altıncı depremi olarak kayıtlara geçti.Depremlerin en ağır sonuçlara yol açtığı ülkelerden biri olan Myanmar’da 28 Mart’ta meydana gelen 7,7 ve 6,4 büyüklüğündeki iki deprem, yaklaşık 3 bin 700 kişinin hayatını kaybetmesine ve 5 binden fazla kişinin yaralanmasına neden oldu.Sarsıntılar komşu Tayland ve Çin’de de hissedilirken Myanmar’da büyük çaplı yıkım yaşandı.Papua Yeni Gine’de nisan ayında gerçekleşen 7,6 büyüklüğündeki depremde 27 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 200 ev tamamen yıkıldı ve bölgedeki ulaşım ile iletişim altyapısı ciddi zarar gördü.Bazı bölgelerde daha düşük büyüklükteki depremler de ağır sonuçlar doğurabiliyor. Çin’in Tibet Özerk Bölgesi’nde 7 Ocak 2025’te meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremde en az 126 kişi yaşamını yitirdi, 188 kişi yaralandı.Filipinler’de Palompon açıklarında 30 Eylül’de meydana gelen 6,9 büyüklüğündeki depremde ise 79 kişi hayatını kaybetti.Afganistan da 2025 yılında depremlerden ağır şekilde etkilenen ülkeler arasında yer aldı. Ülkenin doğusundaki Kunar eyaletinde eylül ayında meydana gelen 6,0 büyüklüğündeki deprem, 2 bin 200’den fazla kişinin ölümüne ve yaklaşık 3 bin 700 kişinin yaralanmasına yol açtı.<h3>Tarihin en büyük ve en ölümcül depremleri</h3>Kaydedilen en büyük deprem, 22 Mayıs 1960’ta Şili’de meydana gelen 9,5 büyüklüğündeki sarsıntı olarak biliniyor. Pasifik Ateş Çemberi üzerinde gerçekleşen deprem 1655 kişinin ölümüne, 3 bin kişinin yaralanmasına ve yaklaşık 2 milyon kişinin evsiz kalmasına neden oldu.Tarihte en fazla can kaybına yol açan deprem ise 1556 yılında Çin’de meydana gelen ve yaklaşık 830 bin kişinin hayatını kaybettiği sarsıntı olarak kaydedildi.Yine Çin’de 1976 yılında meydana gelen depremde ise 250 binden fazla kişi hayatını kaybetti.Türkiye’de ise 6 Şubat 2023’te meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler, Kahramanmaraş merkezli olarak 11 ili etkiledi ve 53 bin 537 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Bu felaket Türkiye’nin son yüzyıldaki en ölümcül depremi olarak kayıtlara geçti ve “yüzyılın felaketi” olarak anıldı.<h3>Deprem kaynaklı can kaybında en riskli ülkeler</h3>GEM tarafından hazırlanan Küresel Sismik Risk Haritası, depremlerin neden olduğu ortalama yıllık kayıpları çeşitli kriterlere göre analiz ediyor.Harita; yıllık ortalama can kaybı, ekonomik kayıp, yapı alanı kaybı, evsiz kalan nüfus ve bina kaybı gibi beş temel ölçüt üzerinden ülkelerin risk seviyelerini ortaya koyuyor.Bu verilere göre yıllık ortalama can kaybı açısından en riskli ülkeler Çin, Pakistan, Türkiye, Hindistan ve İran olarak sıralanıyor.Ekonomik kayıplar bakımından en yüksek risk taşıyan ülkeler ise Japonya, ABD, Çin, İtalya ve Türkiye olarak öne çıkıyor.Yapı alanı kaybı açısından en riskli ülkeler Çin, Pakistan, Hindistan, Türkiye ve Japonya olurken; evsiz kalan nüfus sayısının en fazla Pakistan, Hindistan, Çin, Endonezya ve Filipinler’de görüldüğü tahmin ediliyor.Bina kaybı bakımından en riskli ülkeler arasında Hindistan, Pakistan, Filipinler, Çin ve Endonezya ilk sıralarda yer alırken Türkiye bu listede 10. sırada bulunuyor.

Doğal afet ölümlerinin yarısından fazlası depremlerden kaynaklanıyor

Çin, askeri alanda yapay zekanın sınırsız şekilde kullanılmasının doğurabileceği etik risklere dikkat çekerek, bu teknolojilerin savaş kararları üzerinde aşırı etkili hale gelmemesi gerektiğini belirtti.

Savaşta yapay zeka

Pekin yönetimi, yapay zeka temelli sistemlerin mutlaka insan denetimi altında tutulması gerektiğini vurguladı.Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Ciang Bin, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında uluslararası basında yer alan bazı haberlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Söz konusu haberlerde, ABD’nin Venezuela ve İran’daki askeri müdahalelerinde yapay zeka araçlarından yoğun biçimde yararlandığı ve Washington yönetiminin Amerikan ordusunun bu teknolojileri kısıtlama olmadan kullanabilmesi için teknoloji şirketleri üzerinde baskı kurduğu iddiaları yer alıyordu.Yapay zekanın savaş alanında insan denetimi ve etik sınırlar olmadan kullanılmasına yönelik kaygılara değinen Ciang, bu konuda ciddi riskler bulunduğunu ifade etti.Ciang, “Yapay zekanın askeri alanda sınırsız şekilde uygulanması, ülkelerin egemenliğini ihlal edecek bir araç haline gelmesi, savaş kararlarını aşırı derecede etkilemesine izin verilmesi ve algoritmalara yaşam ile ölüm konusunda karar verme yetkisi tanınması; savaşın etik sınırlarını ve sorumluluk anlayışını zayıflatırken aynı zamanda teknolojinin kontrolden çıkma riskini de beraberinde getirir.” dedi.Sözcü Ciang, bu tür yaklaşımların ABD yapımı “Terminatör” filminde anlatılan distopik senaryoların bir gün gerçek olmasına yol açabileceğini belirterek, “Askeri yapay zeka uygulamalarında insanın üstünlüğü korunmalı ve tüm silah sistemleri insan kontrolü altında olmalıdır.” ifadelerini kullandı.Çin’in yapay zeka ve diğer gelişen teknolojilerde elde ettiği ilerlemeleri hiçbir zaman mutlak askeri üstünlük sağlamak veya başka ülkelerin egemenliği ile toprak bütünlüğüne zarar vermek amacıyla kullanmayacağını vurgulayan Ciang, Pekin yönetiminin uluslararası iş birliğine açık olduğunu dile getirdi.Ciang, Çin’in Birleşmiş Milletler merkezli çok taraflı bir yapay zeka yönetiminin geliştirilmesi, risklerin azaltılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi için diğer ülkelerle birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirterek, yapay zekanın insan uygarlığının gelişimine katkı sağlayacak biçimde ilerlemesinin önemine dikkat çekti.

Çin’den ABD’ye savaş kararlarında yapay zeka uyarısı

Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 12. gününe girdi. ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını engelleme tehdidine karşılık, Tahran’a ait 16 mayın döşeme gemisini vurduğunu açıkladı.

Orta Doğu gerilimi

28 Şubat’ta Washington yönetimi, İsrail ile birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları başlatmıştı. Operasyonlarda, 1989’dan bu yana İran’ın dini lideri olan Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu birçok üst düzey yönetici yaşamını yitirdi. İran’da bir ilkokula düzenlenen saldırıda ise en az 160 çocuk hayatını kaybetti.Saldırılar sonrası bölgesel gerilim tırmanırken, Tahran yönetimi hava operasyonlarıyla karşılık verdi. İran’ın balistik füzeleri ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerini hedef aldığı bildirildi. Aynı zamanda Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’taki ABD varlığı da saldırıların hedefi oldu.İsrail ordusu, Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini belirterek Lübnan genelinde operasyon başlattı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, İsrail kentin güney banliyölerini hedef aldı.Türkiye ise iki kez İran füzeleriyle karşı karşıya kaldı. Pazartesi günü NATO unsurları tarafından imha edilen ikinci füze Gaziantep’te boş bir alana düştü.8 Mart’ta İran devlet televizyonu, öldürülen Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçildiğini duyurdu. ABD ve İsrail ise bu duruma yönelik tehditlerini sürdürdü.ABD Başkanı Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “İran savaşı yakında sona erebilir” derken, Tahran’ın küresel petrol arzını kesmesi durumunda çatışmanın tırmanabileceğini belirtti.

Orta Doğu’da savaş: ABD ve İsrail saldırıları sürüyor

İran’ın yaklaşık 10 saat aradan sonra gerçekleştirdiği füze saldırısının ardından Tel Aviv başta olmak üzere İsrail’in birçok kentinde alarm sirenleri devreye girdi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan İsrail yönüne doğru füzelerin ateşlendiği ve hava savunma sistemlerinin bu füzeleri etkisiz hale getirmek için devreye girdiği bildirildi.Tehdit altında bulunan bölgelerde vatandaşların cep telefonlarına acil uyarı mesajları gönderildiği ifade edilirken, yetkililer yeni bir duyuru yapılıncaya kadar halkın sığınaklarda kalması gerektiğini duyurdu.Bölgede bulunan Anadolu Ajansı muhabiri, başkent Tel Aviv başta olmak üzere İsrail’in birçok şehrinde sirenlerin çaldığını, hava savunma sistemlerinin devreye girmesinin ardından gökyüzünde patlama seslerinin duyulduğunu aktardı.İsrail’in acil yardım kuruluşu Kızıl Davud Yıldızı ise füze isabetine ilişkin herhangi bir ihbar almadıklarını ve doğrudan bir isabet tespit edilmediğini açıkladı.İsrail basınında yer alan haberlerde, İran’dan gönderilen füzelerden birinin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiği, diğerinin ise Tel Aviv’i geçerek denize düştüğü öne sürüldü.<h2>İran: ABD ve İsrail hedeflerine ağır füzeler ateşlendi</h2>İran, İsrail’e ve bölgedeki ABD hedeflerine yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını ve süper ağır savaş başlıklarına sahip füzeler kullandığını açıkladı.İran Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Sadık Vaat 4 Operasyonu’nun 34. dalgası kapsamında ‘Ey Ali bin Ebu Talib’ kutsal koduyla ABD ve Siyonist rejime ait askeri üsler, merkezler ve lojistik destek noktaları hedef alındı. Operasyonda bir tondan daha ağır, yüksek hassasiyetli füzeler ve savaş başlıkları kullanıldı.” ifadelerine yer verildi.İran, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda bölgedeki ABD üsleri ve askeri hedefleri de vurduğunu belirtiyor.<h2>Kalibaf: Ateşkes arayışında değiliz</h2>İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail’in ülkesine karşı başlattığı savaşta ateşkes talep etmediklerini ifade etti.Kalibaf, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Kesinlikle ateşkes arayışında değiliz. Saldırgana güçlü bir karşılık verilmesi gerektiğine inanıyoruz ki dersini alsın ve bir daha İran’a saldırmayı düşünmesin.” ifadelerini kullandı.İsrail’i sert sözlerle eleştiren Kalibaf, Tel Aviv yönetiminin varlığını sürdürmek için savaş, müzakere ve ateşkes döngüsünü sürekli tekrarladığını savunarak, İran’ın bu döngüyü kırmak istediğini dile getirdi.ABD Başkanı Donald Trump’ın bir gün önce yaptığı açıklamalarda, ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a karşı yürütülen savaşta ateşkes arayışında olduğu yönünde yorumlar yapılmıştı.<h2>Laricani: Hürmüz ya barış ya yenilgi boğazı olacak</h2>İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani de ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişine kapatılan Hürmüz Boğazı hakkında değerlendirmelerde bulundu.Laricani, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Hürmüz Boğazı ya herkes için barış ve refahın geçiş noktası olacak ya da savaş kışkırtıcıları için yenilginin ve acının boğazı haline gelecektir.” ifadelerini kullandı.<h2>Katar’da patlama sesleri sonrası vatandaşlara uyarı</h2>Katar’ın başkenti Doha’da patlama seslerinin duyulmasının ardından yetkililer vatandaşlara evlerinde kalmaları yönünde çağrı yaptı.Ülke basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İsrail saldırılarına karşı İran tarafından gerçekleştirilen misillemeler sırasında Doha’da patlama sesleri duyuldu.Katar resmi haber ajansı QNA’nın aktardığına göre İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde yüksek güvenlik tehdidi uyarısı yayımladı. Bakanlık vatandaşlara güvenlik amacıyla evlerinden çıkmamaları, açık alanlardan ve pencerelerden uzak durmaları yönünde çağrıda bulundu.Ayrıca Savunma Bakanlığının ülkeye yönelik füze saldırılarına müdahale ettiği bildirildi.<h2>Abu Dabi’de İHA saldırısı sonrası yangın çıktı</h2>Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’deki bir sanayi bölgesinin insansız hava aracıyla hedef alınması sonucu yangın çıktığı açıklandı.BAE Savunma Bakanlığı, ülkenin hava savunma sistemlerinin İran’dan gelen balistik füzeler ve insansız hava araçlarına karşı devreye girdiğini duyurdu.Farklı bölgelerde duyulan patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin balistik füzeleri etkisiz hale getirmesi ve savaş uçaklarının İHA ile seyir füzelerini imha etmesinden kaynaklandığı belirtildi.Abu Dabi Medya Ofisi tarafından yapılan açıklamada ise başkentteki Er-Ruveys Sanayi Bölgesi’nde çıkan yangına ekiplerin müdahale ettiği bildirildi. İHA saldırısı sonucu çıkan yangında herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı kaydedildi.

İran’ın misillemesi sonrası İsrail’de sirenler çaldı

Avustralya hükümeti, Asya Kupası sırasında sessiz protestolarıyla dikkat çeken İranlı kadın futbolculara insani sığınma hakkı tanıdı. 

Avustralya’dan insani vize

Kararın açıklanmasının ardından beş oyuncu, Brisbane’de gizli tutulan bir yerde sevinç gözyaşlarıyla “Aussie, Aussie, Aussie” tezahüratları yaparak kutlama yaptı. İçişleri Bakanı Tony Burke, futbolcularla çekilen ve kadınların başörtüsüz olarak yer aldığı fotoğrafı kamuoyuyla paylaştı.<h2>Sessiz protesto sonrası tehditler arttı</h2>İranlı futbolcular, Gold Coast’ta düzenlenen Asya Kupası sırasında İran milli marşı okunurken sessiz kalarak protesto etmişti. Bu tavır, İran’da muhafazakâr çevreler tarafından “rejime ihanet” olarak yorumlandı. Oyuncuların ülkeye döndüklerinde ciddi yaptırımlarla karşılaşabilecekleri yönünde endişeler artınca, sporcular polis koruması altında takım otelinden ayrılarak Avustralya’dan koruma talep etti.Bazı oyuncuların otel pencerelerinden SOS işareti gönderdiği de Avustralya basınında yer aldı.<h2>“Avustralya onları bağrına bastı”</h2>İçişleri Bakanı Burke, hükümetin güvenlik gerekçesiyle süreci uzun süre gizli yürüttüğünü belirterek, “Bu kadınlar hem büyük sporcular hem de büyük insanlar. Avustralya’da kendilerini evlerinde hissedecekler. Ülkemiz İran kadın futbol takımını bağrına bastı” dedi. Burke, sığınma teklifinin tüm 26 oyuncuya ve teknik direktör Marziyeh Jafari’ye yapıldığını açıkladı.Başbakan Anthony Albanese de futbolcuların durumunun Avustralya halkını derinden etkilediğini belirterek, “Burada güvendeler ve kendilerini hoş karşılanmış hissetmeliler” dedi.<h2>Trump da sürece dahil oldu</h2>ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Avustralya Başbakanı Albanese ile görüştüğünü ve çözümün yakın olduğunu duyurmuştu. Ancak Trump, bazı oyuncuların ailelerinin güvenliği nedeniyle İran’a dönmek zorunda kaldığını da ifade etti.<h2>İran’da baskı artıyor</h2>İran’da rejim yanlısı yorumcular, futbolcuların milli marş sırasında susmasını “vatana ihanet” olarak nitelendirmişti. Takım, sonraki iki maçta marşı söyleyip selam durarak baskıyı azaltmaya çalıştı. Ancak oyuncuların Avustralya’da sığınma talep etmesi, ülkelerine dönmeleri halinde karşılaşabilecekleri risklerin ciddiyetini ortaya koydu.

Avustralya’dan sığınma kararı: İranlı kadın futbolcular ülkede kalabilecek

İran’da ülkenin en üst makamı olan liderlik görevine, hayatını kaybeden Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney getirildi. Lider seçimiyle görevli Uzmanlar Meclisi, yaptığı yazılı açıklamada Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’in üyelerin büyük çoğunluğunun oyuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirlendiğini duyurdu.

Hamaney’in halefi

Açıklamada, ABD ve İsrail tarafından 28 Şubat’ta düzenlenen hava saldırısında yaşamını yitiren eski lider Ali Hamaney’in ardından liderlik makamı için yürütülen değerlendirme sürecinin tamamlandığı belirtildi. Rehber Meclisi, saldırılara rağmen yeni liderin belirlenmesine ilişkin çalışmaların titiz bir inceleme süreci sonunda bugün gerçekleştirilen olağanüstü toplantıda sonuçlandığını bildirdi.<h3>Silahlı kuvvetlerden bağlılık mesajı</h3>İran’da yeni liderin seçilmesinin ardından ülkenin askeri kurumlarından da destek mesajları geldi. Fars Haber Ajansı’nın yayımladığı açıklamalara göre İran Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu ve İran Ordusu yeni lidere bağlılıklarını bildirdi.Ayrı ayrı yapılan açıklamalarda, silahlı kuvvetlerin Mücteba Hamaney’in komutası altında ülkeyi dış tehditlere karşı savunmayı sürdüreceği vurgulandı.<h3>Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’dan tebrik mesajı</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yeni lider için bir tebrik mesajı yayımladı. İran Meclisi Haber Ajansı’nın (ICANA) paylaştığı mesajda Pezeşkiyan, ülkenin karşı karşıya bulunduğu sorunların aşılmasının, liderliğin yanı sıra halkın güven, dayanışma ve geniş katılımlı direniş ruhunun güçlendirilmesiyle mümkün olacağını ifade etti.Cumhurbaşkanı, İran’ın birliğinin korunması ve daha güçlü, bağımsız bir ülke inşa edilmesi yolunda Mücteba Hamaney’e başarı dileğinde bulundu.<h3>Mücteba Hamaney kimdir?</h3>Mücteba Hüseyni Hamaney, 17 Eylül 1969’da Meşhed kentinde dünyaya geldi. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden eski İran lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, ailesinin 1979 yılında Tahran’a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum’daki İslam ilimleri okulunda devam etti.Fıkıh ve usul alanlarında ileri seviyede eğitim alan Hamaney, bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” kapsamında içtihat dersleri müderrisliği eğitimi aldı. Şii inancında en üst seviyede kabul edilen bu eğitimi tamamlayan kişiler müçtehit sayılıyor ve dini konularda bağımsız içtihat yapma yetkisine sahip oluyor.İran-Irak Savaşı sırasında (1980-1988) Besic güçlerine gönüllü olarak katılan Mücteba Hamaney cephede görev yaptı.Resmi bir devlet görevi bulunmamasına rağmen 2000’li yılların ortalarından itibaren adı hem İran’da hem de uluslararası medyada daha sık anılmaya başladı. Bazı analizlerde, Devrim Muhafızları Ordusu içindeki bazı komutanlarla ilişkileri olduğu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde etkili rol oynadığı ve çeşitli siyasi atamalarda dolaylı etkisi bulunduğu öne sürüldü.Son yıllarda babasının halefi olabileceği yönündeki tartışmalarla gündeme gelen Mücteba Hamaney’in özel hayatına ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgiler oldukça sınırlı. Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürmesiyle biliniyor.<h3>İran liderinin yetkileri</h3>İran’da halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı yürütme görevini üstlense de yetkileri sınırlı. “Rehber” olarak adlandırılan lider ise anayasal yetkileri sayesinde devletin tüm kurumlarının üzerinde yer alıyor ve iç ile dış politikada son sözü söyleyen otorite kabul ediliyor.Devlet başkanı konumundaki lider aynı zamanda İran Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanı olarak güvenlik ve dış politika alanlarında belirleyici rol oynuyor.Lider, halk tarafından sekiz yılda bir seçilen ve 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Bu meclise aday gösterilen kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken adayların ayrıca Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor.<h3>İran’daki askeri yapı</h3>İran’ın askeri sistemi, klasik ordulardan farklı bir yapılanmaya sahip. Ülkede silahlı kuvvetler iki ana yapıdan oluşuyor: İran Ordusu ve İran Devrim Muhafızları Ordusu.Her iki yapının da kara, deniz ve hava kuvvetleri bulunuyor. İran Ordusu, 1979 devriminden önce var olan askeri yapının devamı niteliğini taşırken Devrim Muhafızları Ordusu ise 5 Mayıs 1979’da devrim lideri Humeyni tarafından kuruldu.Devrim Muhafızları Ordusu, İran’ın resmi ideolojisinin koruyucusu olarak görülüyor ve ülkede ekonomi, siyaset ve medya alanlarında da önemli bir etkiye sahip bulunuyor.

İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney oldu

Donald Trump, İran ile süren savaşın sona ermesi için yapılabilecek tek anlaşmanın “koşulsuz teslimiyet” temelinde gerçekleşebileceğini söyledi.

Teslimiyet şartı

ABD Başkanı Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran’da yeni bir liderin seçilmesi halinde ABD ve müttefiklerinin ülkenin ekonomik olarak yeniden güçlenmesi için çalışabileceğini belirtti. Trump açıklamasında, İran’ın geleceğinin güçlü olacağını ifade ederek “İran’ı Yeniden Büyük Yap” anlamına gelen “MIGA” sloganını kullandı.Trump ayrıca ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının Tahran yönetiminin deniz ve hava kuvvetlerini büyük ölçüde etkisiz hale getirdiğini ve ülkenin savunma sistemlerinin ciddi biçimde zayıfladığını öne sürdü. Bununla birlikte, yürütülen askeri operasyonların İran’ın geleceğine ilişkin açık bir yol haritası sunmadığını da kabul etti.ABD Başkanı, İran’da olası yeni lider adaylarının önemli bir kısmının saldırılarda hayatını kaybettiğini ve yerine gelebilecek isimlerin de benzer sorunlar yaratabileceğini dile getirdi. Bu durumun, Washington yönetiminin savaş sonrasında İran’a yönelik izleyeceği politikaya dair bazı belirsizlikler doğurduğu ifade edildi.Trump’ın açıklamaları veABD’nin askeri operasyonları, Washington’un İran politikası ile bölgedeki güç dengeleri konusunda uluslararası tartışmaları daha da artırdı.Orta Doğu’daki gerilimin yükselmesi Avrupa’da da endişe yaratırken, bazı ekonomi uzmanları savaşın uzun sürmesi halinde Euro para biriminin değer kaybedebileceğini ve küresel enerji piyasalarında olumsuz etkilerin görülebileceğini belirtiyor.

Trump: İran’la anlaşma için koşulsuz teslimiyet şart

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş sırasında bölgedeki bazı ülkelere gerçekleştirilen füze saldırıları hakkında açıklama yaptı.

İran'dan özür

Pezeşkiyan, İran’ın komşu ülkelerle bir düşmanlığı bulunmadığını belirterek bu ülkelere yönelik saldırıların sonlandırılacağını söyledi.Habertürk’te yer alan habere göre, çatışmaların sekizinci gününde İran’dan dikkat çeken bir mesaj geldi. Pezeşkiyan, komşu ülkelere yönelik geniş çaplı füze saldırılarının artık yapılmayacağını ifade etti.Savaşın ilk günlerinden bu yana İran’ın bazı Körfez ülkelerine füze saldırıları düzenlediği, ayrıca Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan’ın da hedef alındığı belirtilmişti. Bunun yanı sıra bir füzenin Türkiye’de Hatay semalarında düştüğü de bildirilmişti.İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesinin ardından kurulan Geçici Liderlik Konseyi’nde yer alan üç temsilciden biri olan Pezeşkiyan, konseyin aldığı kararı da açıkladı. Pezeşkiyan, “Bu ülkelerden İran’a yönelik bir saldırı gerçekleşmediği sürece komşu devletlere herhangi bir saldırı yapılmayacağı Geçici Liderlik Konseyi tarafından onaylandı” dedi.Pezeşkiyan ayrıca İran’ın bölgedeki ülkelerle bir düşmanlık içinde olmadığını vurgulayarak komşularına yönelik özür mesajı verdi.

Pezeşkiyan: Komşularımıza karşı düşmanlığımız yok,özür dileriz

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde, başkent Tahran’da peş peşe şiddetli patlamalar meydana geldi.

ABD-İsrail İran savaşı

İran yönetimi, İsrail’e yönelik füze saldırısı başlattığını açıklarken İsrail ordusu da İran’dan ülkeye doğru füzeler fırlatıldığını ve hava savunma sistemlerinin bu saldırıları engellemeye çalıştığını duyurdu.Füzelerin İsrail’e ulaşmasının ardından başta Tel Aviv olmak üzere çeşitli kentlerde alarm sistemleri devreye girdi ve gökyüzünde patlamalar meydana geldi.İsrail’in acil yardım kuruluşu Kızıl Davut Yıldızı, ilk bilgilere göre saldırılarda yaralanan kimsenin bulunmadığını açıkladı.İsrail basınında askeri kaynaklara dayandırılan haberlerde ise İran’ın yaklaşık 11 saatlik aranın ardından yeniden saldırı düzenlediği, bu saldırıda az sayıda füze kullanıldığı ve İsrail’de doğrudan bir isabetin gerçekleşmediği belirtildi.<h3>İsrail ordusundan Kum’daki sanayi bölgesine saldırı tehdidi</h3>İsrail ordusunun Farsça yayın yapan basın birimi, Amerikan şirketi X’e ait sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın Kum kentindeki Şehkuye Sanayi Bölgesi’nde bazı noktaların hedef alınabileceğini duyurdu.Paylaşımda bir harita yayımlanarak sanayi bölgesinde işaretlenen alanların boşaltılması istendi. Açıklamada söz konusu noktalara ilerleyen saatlerde saldırı düzenlenebileceği uyarısına yer verildi.<h3>İran Kızılayı: Binlerce sivil yapı zarar gördü</h3>Mehr Haber Ajansı’nın aktardığına göre İran Kızılayı Başkanı Pir Hüseyin Kolivend, saldırıların yol açtığı hasara ilişkin bilgi verdi.Kolivend, şu ana kadar 3 bin 646 konut ve sivil yapının hedef alındığını, 528 ticari işletmenin ise tamamen yıkıldığını söyledi.Ayrıca saldırılar nedeniyle 3 hastanenin hizmet veremez hale geldiğini, 14 sağlık merkezinin de hasar gördüğünü belirtti.<h3>Bahreyn: Manama’da üç bina vuruldu</h3>Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran’ın son saldırılarında başkent Manama’da bazı noktaların hedef alındığını açıkladı.Bakanlıktan yapılan açıklamada bir otel ile iki konut binasının isabet aldığı, olayda yalnızca maddi hasar meydana geldiği ve herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı bildirildi. Vurulan binalardan birinde çıkan yangının ise kısa sürede kontrol altına alındığı kaydedildi.<h3>Katar’dan tepki: Personelimizin bulunduğu bina hedef alındı</h3>Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, Bahreyn’de hedef alınan yapılardan birinde Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Birleşik Askeri Komutanlığı’na bağlı Deniz Operasyonları Merkezi bünyesinde görev yapan Katar Deniz Kuvvetleri personelinin bulunduğu ifade edildi.Açıklamada saldırılar kınanırken, Katar askerlerinin durumunun iyi olduğu bildirildi. Katar yönetimi ayrıca Bahreyn’e destek mesajı vererek saldırıların ülkenin egemenliğine yönelik açık bir ihlal olduğunu vurguladı.<h3>İran: ABD’ye ait petrol tankeri vuruldu</h3>İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt sınırları yakınında ABD’ye ait bir petrol tankerinin hedef alındığını ve gemide yangın çıktığını açıkladı.İran devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada, Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemul Enbiya Karargâhı tarafından yapılan değerlendirmeye yer verilerek tanker saldırısı doğrulandı.<h3>İran’dan IKBY’ye uyarı</h3>İran Savunma Şurası’nda ülke liderinin temsilcisi olan Tuğamiral Ali Ekber Ahmediyan, silahlı grupların İran sınırından giriş yapması halinde Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) içindeki tüm tesislerin hedef alınabileceğini söyledi.İran devlet televizyonuna konuşan Ahmediyan, şimdiye kadar IKBY’de yalnızca ABD ve İsrail’e ait üsler ile ayrılıkçı grupların hedef alındığını belirtti.Ahmediyan ayrıca, söz konusu grupların bölge üzerinden İran’a sızmasına izin verilmesi durumunda IKBY’deki tüm tesislerin hedef olacağını ve bölgeye verilen güvenlik desteğinin de sona erdirileceğini ifade etti.<h3>BAE’de petrol sanayi bölgesindeki yangın uydu görüntülerine yansıdı</h3>Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fucayra Petrol Sanayi Bölgesi’nde meydana gelen ve en az üç petrol depolama tankerine zarar veren yangın uydu görüntülerine yansıdı.Soar Atlas platformunda yayımlanan yüksek çözünürlüklü görüntülerde bir petrol tankerinin tamamen yandığı, iki tankerde ise alevlerin sürdüğü ve işçilerin yangına müdahale ettiği görüldü.Fucayra Limanı ve Petrol Sanayi Bölgesi’nde 3 Mart’ta da benzer bir yangın meydana gelmişti.<h3>İran Cumhurbaşkanı: Arabulucuların muhatabı saldırıyı başlatanlar olmalı</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bazı ülkelerin arabuluculuk girişiminde bulunduğunu belirterek bu çağrıların muhatabının savaşın başlamasına neden olan taraflar olması gerektiğini söyledi.Sosyal medya hesabından açıklama yapan Pezeşkiyan, İran’ın bölgede kalıcı barışı desteklediğini ancak ülkenin onurunu ve egemenliğini korumaktan geri durmayacağını ifade etti.<h3>Tahran’da protesto gösterileri</h3>Tahran’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından sonraki ilk cuma namazı kılındı.Binlerce kişinin katıldığı namazın ardından kalabalık ABD, İsrail ve İngiltere karşıtı sloganlar attı. Hutbede ise İran lideri Ayetullah Ali Hamaney için intikam mesajı verildi.Namaz sonrasında toplanan kalabalık yürüyüş düzenleyerek “ABD’ye ölüm, İsrail’e ölüm, İngiltere’ye ölüm”, “Zafere kadar savaş” ve “Uzlaşı yok, teslimiyet yok” sloganları attı.İran güvenlik güçlerinin geniş önlemler aldığı protestolar herhangi bir olay yaşanmadan sona erdi.<h3>İran: ABD İsrail nedeniyle savaşa sürüklendi</h3>İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen Raisina Diyaloğu 2026 konferansında yaptığı konuşmada ABD ve İsrail’i sert sözlerle eleştirdi.Hatibzade, ABD’nin “Büyük İsrail” düşüncesi nedeniyle bu savaşa sürüklendiğini belirterek bölgedeki birçok ülkenin bu durumu gördüğünü savundu.ABD’nin Basra Körfezi’ndeki askeri varlığına da değinen Hatibzade, İran ordusunun bölgedeki Amerikan askeri varlığını sona erdireceğini söyledi.Hatibzade ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki liderlik sürecine müdahil olabileceğine dair açıklamalarına tepki gösterdi.<h3>DSÖ: Sağlık çalışanları da saldırıların hedefi</h3>Dünya Sağlık Örgütü Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Hanan Balkhy, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde düzenlenen basın toplantısında İran’daki durumla ilgili değerlendirmelerde bulundu.Balkhy, İranlı yetkililerin saldırılar sonucunda 925’ten fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 6 bin 100’den fazla kişinin yaralandığını bildirdiğini söyledi.28 Şubat’tan bu yana sağlık çalışanlarına yönelik 14 saldırı gerçekleştiğini, bu saldırılarda 4 sağlık görevlisinin yaşamını yitirdiğini belirtti.DSÖ’nün Tahran’daki depolarında travma malzemeleri ve temel ilaçların hazır bulundurulduğunu söyleyen Balkhy, özellikle nükleer tesislerin etkilenmesi ihtimalinin sağlık açısından ciddi risk oluşturabileceğine dikkat çekti.<h3>UNICEF: Çocukların ölümü derin endişe yaratıyor</h3>Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ise İran’da devam eden çatışmaların çocuklar üzerindeki etkisi konusunda ciddi endişe duyulduğunu açıkladı.Kuruma göre saldırılarda yaklaşık 180 çocuk hayatını kaybetti, çok sayıda çocuk da yaralandı.Hayatını kaybeden çocukların 168’inin, 28 Şubat’ta Minab kentinde ders sırasında bombalanan Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’nda bulunduğu bildirildi.Ayrıca İran’ın farklı bölgelerindeki okullarda 12 çocuğun daha yaşamını yitirdiği belirtildi.UNICEF, saldırılarda en az 20 okul ve 10 hastanenin zarar gördüğünü, bunun çocukların eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimini ciddi şekilde aksattığını açıkladı.<h3>ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları</h3>ABD ve İsrail, Tahran ile Washington arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı.İran da buna karşılık İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney dahil çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.Ülke genelinde farklı şehirleri hedef alan saldırılarda binin üzerinde kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı.

Tahran’da art arda patlamalar: Bölgedeki gerilim tırmanıyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında yapay zeka teknolojilerinden yararlanması, hedef belirleme süreçlerinde insan denetiminin azalması ve sivillerin korunması konusundaki riskler nedeniyle uluslararası hukuk çevrelerinde yeni tartışmaların doğmasına yol açtı.

Basına yansıyan bilgilere göre ABD, İran’daki saldırı planlamalarında ABD merkezli teknoloji şirketi Anthropic tarafından geliştirilen ve istihbarat analizleri yapabilen “Claude” adlı yapay zeka modelinden yararlandı.Claude benzeri yapay zeka destekli sistemler, insansız hava araçlarından elde edilen görüntüler, iletişim dinlemeleri ve sahadan gelen insan istihbaratı gibi çok farklı kaynaklardan toplanan büyük veri setlerini kısa sürede analiz edebiliyor. Bu analizler sonucunda olası hedefler belirlenebiliyor ve saldırı seçenekleri oluşturulabiliyor.Bu tür teknolojiler, çatışma sırasında hedef tespiti, hukuki değerlendirme ve saldırı kararları arasındaki süreci hızlandırıyor. Askeri literatürde “öldürme zinciri” olarak adlandırılan hedefleme süresinin önemli ölçüde kısalması ise yapay zekanın savaş alanındaki rolüne ilişkin tartışmaları artırıyor.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarında yapay zeka tabanlı sistemlerin kullanıldığına dair iddialar, bu teknolojilerin çatışmalarda nasıl kullanıldığı ve uluslararası hukuk açısından ne gibi sonuçlar doğurabileceği sorularını yeniden gündeme getirdi.<h3>Yapay zeka hedefleme sürecini hızlandırıyor</h3>Kanada’nın Ontario eyaletindeki Toronto kentinde bulunan York Üniversitesinde görev yapan Uluslararası Hukuk Profesörü Heidi Matthews, yapay zekanın askeri operasyonlardaki rolünü ve bunun uluslararası hukuk açısından yaratabileceği riskleri değerlendirdi.Matthews, yapay zekanın hedef belirleme süreçlerinde kullanılmasının uzun süredir uluslararası hukuk ve insan hakları çevrelerinde ciddi kaygılar doğurduğunu belirtti.Uluslararası insancıl hukuk kapsamında savaşan tarafların siviller ile askeri hedefler arasında açık bir ayrım yapmak zorunda olduğunu hatırlatan Matthews, hedef belirleme sürecinde doğrulama, önleyici tedbirler alma ve sivillere saldırıdan önce kaçabilecekleri makul bir süre tanıma gibi kuralların bulunduğunu ifade etti.<h3>İran’daki saldırılarda yapay zekanın rolü araştırılmalı</h3>Matthews, İran’da sivillerin hayatını kaybettiği bazı saldırılarda hedef belirleme sürecinde yapay zekanın rol oynamış olabileceğine ilişkin endişelerin bulunduğunu ifade etti.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında yapay zeka tabanlı sistemlerin kullanıldığına dair haberler bulunduğunu hatırlatan Matthews, bu saldırılarda teknolojinin etkisinin olup olmadığının ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini vurguladı.Matthews, ABD’nin İran’da hedef belirleme ve önceliklendirme amacıyla yapay zeka araçlarını yaygın şekilde kullandığını bildiklerini belirterek, Minab kentindeki kız ilkokuluna düzenlenen ve 150’den fazla kişinin hayatını kaybettiği, 100’den fazla kişinin yaralandığı saldırıda da yapay zekanın rol oynamış olabileceğine dair şüpheler bulunduğunu dile getirdi.Bu olayla ilgili soruşturmaların sonuçlanmasının ve daha fazla bilginin açıklanmasının beklendiğini belirten Matthews, yapay zekanın hata yapma ihtimali göz önüne alındığında bu trajik olayda teknolojinin ne ölçüde rol oynadığının ciddi biçimde sorgulanması gerektiğini söyledi.Matthews ayrıca hedef belirleme süreçlerinde yapay zekanın yoğun şekilde kullanılmasının hastane gibi sivil yapıların yanlışlıkla askeri hedef olarak tanımlanması riskini de artırabileceğini belirtti.<h3>Yapay zeka dezenformasyon riskini de artırıyor</h3>Matthews, yapay zeka teknolojilerinin son yıllarda hızla yaygınlaşarak günlük yaşamın birçok alanında olduğu gibi askeri faaliyetlerde de kullanılmaya başlandığını söyledi.Buna karşın özellikle yaşam ve ölüm kararlarının söz konusu olduğu askeri operasyonlarda yapay zekanın rolüne ilişkin yeterli politika tartışmasının henüz yapılmadığını vurguladı.Yapay zekanın yalnızca askeri operasyonlarda değil, aynı zamanda yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılmasında da etkili olabildiğini belirten Matthews, İran’ın Minab kentindeki saldırıdan sonra sosyal medyada dolaşıma giren bazı görüntüler hakkında yapay zeka araçlarının yanlış değerlendirmelerde bulunduğunu ifade etti.Bu tür hataların kamuoyunda yanlış bilgilerin hızla yayılmasına yol açabildiğini söyleyen Matthews, yapay zekanın zaman zaman hatalı sonuçlar üretebildiğini ve özellikle silahlı çatışmalar gibi hassas konularda bunun ciddi sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.Yanlış bilgi ve dezenformasyonun gerçeklerin sorgulanmasına neden olabileceğini belirten Matthews, bu durumun savaş suçlarına ilişkin iddiaların değerlendirilmesini de zorlaştırabileceğine dikkat çekti.Matthews, özellikle Donald Trump döneminde güç kazanan sahte haber olgusunun şüphe, yanlış bilgi ve dezenformasyon üzerinden yayıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:“Şüphe ve yanlış bilgi bir kez yayıldığında doğruluk meselesi geri plana düşer. Böylece gerçeklik çoğu zaman ilk kaybedilen unsur olur.”Matthews ayrıca sahte haberlerin çatışma ortamlarında işlenen suçların meşruymuş gibi gösterilmesine veya gizlenmesine de zemin hazırlayabileceği konusunda uyarıda bulundu.

İran saldırılarında kullanılan yapay zeka hukuki tartışmaya sebep oldu

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları altıncı gününe girerken, Tahran cephesinden bir ABD tankerine yönelik misilleme iddiası geldi. Orta Doğu’da karşılıklı operasyonlar tansiyonu artırıyor.

Karşılıklı saldırılar sürüyor

Washington yönetimi, nükleer müzakereler sürerken, cumartesi günü İsrail ile birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları düzenledi. Bu operasyonlarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirdi. Ayrıca, İran’daki bir ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden çocuk sayısı 160’a ulaştı.İran ise balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerine saldırarak karşılık verdi. Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’taki ABD varlıkları da hedef alındı.Pazartesi sabahı İsrail ordusu, Lübnan genelinde Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini belirterek operasyon başlattı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, güney banliyöler hedef alındı.Karşılıklı saldırılar devam ederken, İran’ın fırlattığı bir füze Türk hava sahasına girdi. Milli Savunma Bakanlığı, Suriye hava sahasından geçen bu füzenin Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO unsurları tarafından imha edildiğini açıkladı.Olayın ardından NATO’dan Türkiye’ye destek mesajı geldi. NATO sözcüsü Alison Hart, “NATO, İran’ın Türkiye’yi hedef almasını kınıyor” dedi.

İran-ABD-İsrail çatışması altıncı gününde

Katar yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından kapatılan hava sahasını, ülkede mahsur kalan yolcuların tahliyesi amacıyla sınırlı sayıda uçuş için açmaya hazırlanıyor.

Katar hava sahası

Başkent Doha’dan yapılan açıklamaya göre, bölgede beklemek zorunda kalan yolcuların ülkelerine dönebilmesi için 5 Mart itibarıyla özel tahliye uçuşları gerçekleştirilecek.Katar Havayolları’nın ABD merkezli X platformundaki hesabından yapılan duyuruda, mevcut güvenlik koşulları nedeniyle tarifeli uçuşların halen askıya alındığı bildirildi. Ancak insani amaç taşıyan “yardım uçuşlarının” devreye sokulacağı ifade edildi.Açıklamada, bugün itibarıyla Maskat ve Riyad üzerinden Avrupa’daki bazı önemli merkezlere özel seferler planlandığı belirtildi. Buna göre Maskat kalkışlı uçuşların Londra, Berlin, Kopenhag, Madrid, Roma ve Amsterdam’a; Riyad çıkışlı seferlerin ise Frankfurt’a düzenlenmesi öngörülüyor.Yetkililer ayrıca bölgedeki gelişmelerle ilgili yeni bilgilerin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılacağını bildirdi.

Katar mahsur kalan yolcular için tahliye uçuşları başlatıyor

ABD’de yapılan bir kamuoyu araştırması, Amerikalıların önemli bir bölümünün İran’a yönelik saldırıların ülke açısından daha büyük bir güvenlik tehdidi doğurabileceğinden kaygı duyduğunu ortaya koydu.

ABD’de İran kaygısı

Ankete katılanların yüzde 54’ü bu saldırıların ABD için riskleri artırabileceğini düşünüyor. CNN’in bağımsız araştırma şirketi SSRS’ye yaptırdığı ankete 28 Şubat ile 1 Mart tarihleri arasında 1004 ABD vatandaşı katıldı. Araştırmada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılara ilişkin ilk kamuoyu tepkisi ölçüldü.Sonuçlara göre katılımcıların yüzde 59’u ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği ilk saldırıları onaylamadığını belirtirken, yüzde 41’i bu operasyonları desteklediğini ifade etti.Ankette yer alan başka bir soruda katılımcıların yüzde 54’ü söz konusu saldırıların İran’ı ABD için daha büyük bir tehdit haline getirebileceğinden endişe duyduğunu söyledi. Buna karşılık yüzde 28’lik bir kesim ise İran’ın ABD açısından daha az tehdit oluşturacağını düşündüğünü dile getirdi.ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunu ele almak için net bir stratejisinin olup olmadığı sorusuna katılımcıların yüzde 60’ı “hayır” yanıtını verdi. Yüzde 40’lık bir kesim ise Trump yönetiminin bir planı olduğunu savundu.Araştırmada ayrıca ABD’nin İran’daki mevcut yönetimi devirmeye çalışıp çalışmaması gerektiği de soruldu. Katılımcıların yüzde 44’ü böyle bir girişimi desteklediğini belirtirken, yüzde 56’sı buna karşı olduğunu ifade etti.ABD ile İran arasında uzun süreli bir çatışma yaşanma ihtimaline ilişkin soruya ise katılımcıların yüzde 56’sı bunun “bir nebze olası” olduğunu düşündüğünü söyledi. Yüzde 24’lük kesim ise böyle bir senaryonun “çok yüksek ihtimal” taşıdığını belirtti.<h3>ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları</h3>İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı.İran ise bu saldırılara karşılık olarak İsrail’in yanı sıra ABD askeri üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.ABD ve İsrail’in saldırılarında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ile birlikte çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur da saldırılarda toplam 926 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.

ABD’de çoğunluk İran saldırılarının risk yaratacağını düşünüyor

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatıldığını duyurdu.

ABD Üsleri vuruldu

Cebbari, boğazdan geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağını ve imha edileceğini ifade etti.Petrol fiyatlarının 82 dolara yükseldiğini belirten Cebbari, küresel piyasalarda fiyatların 200 dolara kadar çıkabileceği yönünde beklenti olduğunu savundu. Bölgedeki petrol boru hatlarının da hedef alınabileceğini söyleyerek, Körfez’den petrol çıkışına izin vermeyeceklerini dile getirdi.<h3>Körfez’de ABD Üsleri hedef alındı</h3>Devrim Muhafızları tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Sadık Vaat 4 Operasyonu” kapsamında Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Hürmüz Boğazı çevresindeki ABD askeri hedeflerine 26 insansız hava aracı ve 5 balistik füze gönderildiği bildirildi.Açıklamaya göre Kuveyt’teki Arifjan Üssü 12 İHA ile vurulurken, BAE’deki Minhad Üssü’nde bulunan ABD komuta merkezine 6 İHA ve 5 balistik füze isabet etti. Bahreyn’deki ABD donanmasına ait bazı tesislerin de 6 İHA ile hedef alındığı aktarıldı.Uydu görüntüleme şirketi Planet Labs verilerini analiz eden New York Times, Bahreyn’de bulunan ABD 5. Filo karargahında birçok yapının ağır hasar aldığını duyurdu.<h3>İran: ABD Üsleri meşru hedef</h3>Abbas Erakçi, İran’ın bölge ülkeleriyle savaş halinde olmadığını ancak bölgedeki Amerikan askeri varlığını hedef aldıklarını söyledi. ABD üslerinin İran’a yönelik saldırılarda kullanıldığını savunan Erakçi, bu nedenle söz konusu tesislerin “meşru hedef” olduğunu belirtti.Erakçi, İran lideri Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini ifade ederek taziye mesajı paylaştı. Ayrıca müzakereler sürerken ikinci kez saldırıya uğradıklarını ve Washington yönetiminin diyaloga sadık kalmadığını öne sürdü.<h3>Natanz ve Tahran’da saldırılar</h3>Muhammed İslami, ABD ve İsrail’in Natanz Nükleer Tesisi’ni iki kez daha hedef aldığını açıkladı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na mektup gönderdiklerini belirten İslami, Ajansı saldırılar karşısında harekete geçmeye çağırdı.İran basını, Tahran’da Veliasr Caddesi çevresi ve eski parlamento binasının bulunduğu bölgede patlamalar yaşandığını bildirdi. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Gülistan Sarayı’nın da saldırılarda zarar gördüğü açıklandı.<h3>ABD ve İsrail’den açıklamalar</h3>CENTCOM, çatışmalarda hayatını kaybeden ABD askerlerinin sayısının 6’ya yükseldiğini duyurdu. Ayrıca İran’ın Umman Körfezi’ndeki 11 gemisinin batırıldığını açıkladı.Binyamin Netanyahu ise İran’da yönetimin değişeceği günün yaklaştığını iddia ederek, ABD ile ortak saldırıların “varoluşsal tehditleri ortadan kaldırmak” amacıyla yapıldığını söyledi.<h3>Bölge genelinde gerilim hakim</h3>Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken hava savunma sistemleri devreye girdi. ABD’nin Amman Büyükelçiliği güvenlik tehdidi gerekçesiyle geçici olarak tahliye edildi.Kuveyt Genelkurmay Başkanlığı, bir deniz kuvvetleri personelinin görev sırasında hayatını kaybettiğini açıkladı.İran Kızılayı, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarında 555 kişinin yaşamını yitirdiğini, 747 kişinin yaralandığını bildirdi. İran yönetimi, saldırılarının belirli ülkelere değil, bölgedeki ABD askeri unsurlarına yönelik olduğunu savunsa da çatışmalar sivil kayıplara ve altyapı hasarına yol açtı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu

İsrail ordusunun başkent Beyrut ile ülkenin güneyine düzenlediği hava saldırılarında 31 kişi yaşamını yitirdi, 149 kişi yaralandı. Saldırıların ardından Lübnan’ın güneyi ve Bekaa Vadisi’nden binlerce kişi kuzeye doğru yola çıktı.

Lübnan’da çatışma

Beyrut, Kudüs ve İstanbul kaynaklı bilgilere göre İsrail ordusu, Hizbullah’ı hedef aldığını savunarak Lübnan genelinde hava operasyonları başlattığını duyurdu. Ordudan yapılan açıklamada, Hizbullah’ın füze saldırılarına karşılık olarak örgüte ait noktaların vurulduğu belirtildi.Açıklamada Hizbullah’ın İran adına hareket ettiği iddia edilerek, füze saldırılarına güçlü şekilde karşılık verileceği vurgulandı. Duyurunun ardından Beyrut’ta patlama sesleri duyuldu.<h3>31 kişi hayatını kaybetti</h3>Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail’in Beyrut ve güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda 31 kişinin öldüğünü, 149 kişinin yaralandığını açıkladı. Bakanlık, başkentin Dahiye bölgesinde 20, güneyde ise 11 kişinin yaşamını yitirdiğini; Dahiye’de 91, güneyde ise 58 kişinin yaralandığını bildirdi.İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, sosyal medya üzerinden yayımladığı görüntülü mesajda, Lübnan’ın güneyi ile Bekaa Vadisi’nde 50’den fazla yerleşim yerinin hedef alınacağını duyurdu. Bu bölgelerde yaşayanlara evlerini derhal boşaltmaları ve en az 1000 metre uzaklıktaki açık alanlara gitmeleri çağrısında bulundu.<h3>Binlerce kişi kuzeye yöneldi</h3>Saldırı tehdidinin ardından güney ve Bekaa Vadisi’nde yaşayan binlerce kişi ülkenin kuzeyine doğru göç etmeye başladı. Evlerini terk edenlerin oluşturduğu yoğunluk nedeniyle yollarda trafik arttı.Lübnan resmi ajansı NNA’nın haberine göre İsrail uçakları, Sur kentine bağlı Mahrune, Tayr Felsay ve Bazuriyye ile Nebatiye vilayetine bağlı Kalviye, Kana, Hasada ve Hırayc Tayr Debe beldelerini hedef aldı.İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Hizbullah’ın İsrail’e misilleme yaptığını öne sürerek, örgüte karşı bir saldırı harekâtı başlattıklarını açıkladı. Zamir, operasyonların birkaç gün sürebileceğini ve uzun soluklu bir çatışmaya hazırlıklı olunması gerektiğini ifade etti. Saldırıların dalgalar halinde kesintisiz şekilde devam edeceğini söyledi.İsrail ordusu ayrıca Beyrut’ta gece düzenlenen saldırılarda Hizbullah’ın üst düzey isimlerinin hedef alındığını iddia etti. Lübnan’ın güneyinde de örgütün “kilit bir isminin” vurulduğu öne sürüldü. Ayrıntıların daha sonra paylaşılacağı belirtildi.<h3>Lübnan’dan İsrail’e füze atıldığı iddiası</h3>İsrail Ordu Sözcülüğü, Lübnan’dan füze atıldığının tespit edilmesi üzerine ülkenin kuzeyinde sirenlerin çaldığını açıkladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından bu yana Lübnan’dan İsrail’e ilk kez saldırı düzenlendiği bildirildi.İsrail tarafı, atılan füzelerin engellendiğini duyurdu. İsrail basını, bunun 27 Kasım 2024’te varılan ateşkesten bu yana Hizbullah’ın gerçekleştirdiği en şiddetli saldırı olduğunu yazdı. Kanal 12 televizyonu ise Lübnan’dan 6 füze fırlatıldığını aktardı.Hizbullah, yazılı açıklamayla İsrail’e yönelik füze saldırılarını üstlendiğini duyurdu ve Hayfa’nın güneyine atış yapıldığını bildirdi. İsrail basını, füzelerin lazerli hava savunma sistemiyle etkisiz hale getirildiğini yazdı.<h3>Lübnan yönetiminden açıklamalar</h3>Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail’in saldırılarını kınayarak ülkesinin yeniden “kendisiyle ilgisi olmayan destek savaşlarının platformu” haline getirilmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Lübnan topraklarından roket atılmasının ülkeyi tehlikeli askeri çatışmalara sürükleyebileceğini belirten Avn, güvenlik ve istikrar çağrılarını dikkate almayan tarafların sorumlu olacağını ifade etti.Adalet Bakanı Adil Nassar ise İsrail’e füze atanların tespit edilerek derhal gözaltına alınmasını istedi. Başsavcı ve askeri mahkeme temsilcisiyle görüştüğünü belirten Bakanlık açıklamasında, saldırıyı gerçekleştirenler ve azmettirenlerin askeri savcılığa sevk edilmesinin talep edildiği kaydedildi.Başbakan Nevvaf Selam da güneyden İsrail’e roket atılmasını sorumsuz bir eylem olarak nitelendirdi ve ülkenin yeni maceralara sürüklenmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Sorumluların belirlenip durdurulacağını, halkın korunması için gerekli adımların atılacağını bildirdi.Selam, kabineyi Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda sabah saatlerinde acil toplantıya çağırdı. Toplantıda son gelişmeler ve alınacak önlemler ele alınacak.<h3>Eğitime ara verildi</h3>Güvenlik gerekçesiyle Lübnan’daki tüm resmi ve özel okullar ile mesleki ve teknik eğitim kurumlarında eğitime ara verildi. Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlığı, kararın can güvenliği endişesi ve olağanüstü güvenlik koşulları nedeniyle alındığını açıkladı.Bakanlık, gelişmelerin ilgili kurumlarla birlikte günlük olarak değerlendirileceğini ve kamu güvenliği doğrultusunda yeni kararlar alınacağını duyurdu. Açıklamada, saldırılar nedeniyle evlerini terk edenlerle dayanışma mesajı verilerek, yerinden edilen çok sayıda kişinin okullarda barındığı hatırlatıldı.

İsrail saldırıları sonrası Lübnan’da göç dalgası

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri operasyonların dört hafta kadar sürebileceğini, ancak daha kısa sürede tamamlanmasının da mümkün olduğunu söyledi.

Savaş süreci uzayabilir

Daily Mail’e konuşan Trump, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü saldırılara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Suudi Arabistan’ın, başlangıçta hedef alındıktan sonra İran’a karşı saldırı başlatabileceği yönündeki iddiaların sorulması üzerine Trump, “Onlar da savaşıyorlar, onlar da savaşıyorlar.” yanıtını verdi.Operasyonların süresine ilişkin konuşan Trump, sürecin yaklaşık dört hafta olarak öngörüldüğünü belirterek, İran’ın büyük ve güçlü bir ülke olduğunu, bu nedenle saldırıların dört hafta ya da daha kısa sürede tamamlanabileceğini ifade etti.<h3>“Operasyonlar hedeflere ulaşana kadar sürecek”</h3>Trump, sosyal medya hesabından paylaştığı yaklaşık 6 dakikalık videoda da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri faaliyetlerini değerlendirdi. İran’daki Devrim Muhafızları Ordusu’na ait yüzlerce noktanın vurulduğunu ve İran’a ait 9 geminin imha edildiğini belirten Trump, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de hayatını kaybettiğini ileri sürdü.İran’ın askeri komuta kademesinin tamamen ortadan kaldırıldığını savunan Trump, geride kalan unsurların teslim olmak ve dokunulmazlık talep etmek istediğini iddia etti. Trump, “Savaş operasyonları şu anda tüm gücüyle devam ediyor ve belirlediğimiz tüm hedeflere ulaşana kadar sürecek. Çok güçlü hedeflerimiz var. İki hafta önce bazı adımlar atabilirlerdi ama bunu yapamadılar.” dedi.<h3>“Daha fazla Amerikan askeri hayatını kaybedebilir”</h3>Şu ana kadar 3 Amerikan askerinin öldüğünü açıklayan Trump, daha fazla kayıp yaşanabileceğini belirtti. “Ne yazık ki bu tür çatışmalarda kayıplar olur. Muhtemelen daha fazlası olacak ama bunun önüne geçmek için elimizden geleni yapacağız.” ifadelerini kullandı.İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini yineleyen Trump, Tahran yönetimini “terörün sponsorluğunu yapmakla” suçladı ve buna karşı da mücadele ettiklerini söyledi.

Trump: İran operasyonları dört hafta sürebilir

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Bern Üniversitesi çatısı altında üstlendiği kritik görevle öne çıkıyor. ODTÜ’den başlayan ve Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde kalite güvence sorumluluğunu üstleniyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularEbru Hanım, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İzmir, Türkiye doğumluyum. Orta ve Lise eğitimimi Bornova Anadolu Lisesi Almanca bölümünde tamamladıktan sonra ODTÜ Fizik bölümünde lisans ve Plazma Fiziği bölümünde yüksek lisans çalışmalarımı tamamladım. 2006-2013 yılları arasında Türkiye’de havacılık alanında askeri ve sivil uluslarası projelerde görev yaptım. İngiltere ve Almanya’da kalite konusunda eğitimler aldım ve kariyerim boyunca havacılık projelerinde kalite mühendisi ve yöneticisi ünvanlarıyla hep aynı alanda çalıştım. 2014’ten beri Avrupa ve İngiltere’de çalışmaktayım. Halen Bern Üniversitesi Gezegen Bilimleri ve Uzay Araştırmaları bölümünde görevliyim.Şu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. Görev kapsamında üç ayrı uzay aracı, hedef cisme eş zamanlı olarak farklı konumlardan yaklaşarak detaylı ölçümler yapacak. Böylece gökcisminin yapısı, bileşimi ve çevresi hakkında üç boyutlu ve son derece kapsamlı veriler elde edilmesi hedefleniyor. Bu, erken Güneş Sistemi’ne dair çok değerli bilgiler sunabilecek eşsiz bir fırsat.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu oldukça karmaşık ve iddialı bir görev. Siz bu projede hangi sorumluluğu üstleniyorsunuz?Bern Üniversitesi Uzay Araştırmaları ve Gezegen Bilimi Bölümü bünyesinde çalışıyorum ve Comet Interceptor projesinde Kalite Güvence Yöneticisi olarak görev alıyorum. Temel sorumluluğum; tasarım, üretim, test ve entegrasyon süreçlerinin ESA’nın belirlediği ECSS kalite ve emniyet standartlarına uygun şekilde ilerlemesini sağlamak. Şu anda özellikle iki ana bilimsel enstrüman üzerinde yoğunlaşıyoruz: kuyruklu yıldız görüntüleme kamerası ve nötral iyonları ölçen bir kütle spektrometresi. Bu cihazlar, Rosetta gibi önceki ESA görevlerinden edinilen tecrübelerin üzerine inşa ediliyor ve bilimsel çıktılar açısından çok büyük önem taşıyor.Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Ancak sürdürülebilir başarı için yalnızca teknoloji ve altyapı yeterli değil. İnsan kaynağına yatırım yapılması, gençlerin uluslararası projelerde deneyim kazanması ve bu bilgi birikimini ülkeye geri taşıması büyük önem taşıyor.Bu görev sürecinde sizi en çok heyecanlandıran an hangisiydi?Uyduya entegre edilecek kameranın birebir uçuş kopyasının testleri başarıyla tamamlandığında yaşadığım heyecanı unutamam. Uzun süren bir emeğin somut bir sonuç verdiğini görmek, tüm ekibe büyük bir motivasyon sağladı.Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bilim dışında zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?Bern, doğasıyla insanı dengeleyen bir şehir. Boş zamanlarımda yüzme sporuyla ilgileniyorum, caz müzik dinlemeyi ve sanat galerilerini gezmeyi seviyorum. Ayrıca Türkiye’deki gençlerin katılabileceği uzay ve bilim projelerinde onlara mentorluk yapmaya da mümkün olduğunca zaman ayırıyorum.Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fa.jpg" width="1024" height="576"></figure>ESA'nın Comet Interceptor Görevi ile ilgili biraz bilgi vermek gerekirse:L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…

TOHUM’un yolculuğu: Cenevre’den dünyaya açılan Türk tasarımcı Verda Alaton

Cenevre’de yaşayan bağımsız sanat editörü ve sanat yazarı Nazlı Kök Akbaş, sanat dünyasındaki çok yönlü birikimini uluslararası deneyimleriyle harmanlayan bir isim. Mimarlık ve şehir planlaması geçmişinden gelen gözlem gücüyle, sanatın mekanla, insanla ve zamanla kurduğu ilişkiyi incelikli bir dille aktarıyor. 

Sanatın nabzını yazmak

Onun yazılarında bir serginin duygusu, bir sanatçının sessiz ifadesi ya da bir kentin estetik ritmi iç içe geçiyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Akbaş, Japonya’da JICA Programı kapsamında Proje Yönetimi sertifikasını almış ve bu dönemi yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor. Ardından Cenevre Üniversitesi’nde Uluslararası Gelişim Projeleri yüksek lisansını tamamlamış, aynı üniversitenin Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak çalışmalar yürütmüş. 2011 yılında Londra’daki Christie’s eğitim kurumunda aldığı eğitimle Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika sahibi olan Akbaş, müzeler, galeriler, küratörler ve sanatçılarla kurduğu yakın temaslar sayesinde sanat dünyasının nabzını tutmakta; ayrıntılı araştırmalarla desteklenen yazılarında sanat piyasasının dinamiklerini düzenli olarak irdeliyor. Prestijli bir İsviçre yaşam dergisinde sanat editörü olarak köşe yazılarına devam eden Nazlı Kök Akbaş, sanat tarihine meraklı, gözlemci ve derinlikli yaklaşımıyla dikkat çekiyor.Kendisi, Nazlı Kök Akbaş Art Reports platformunda sergilerden notlar, sanatçılarla röportajlar ve kültürel izlenimlerini paylaşıyor. Sanatı bir “rapor”un ötesinde yaşayan bir deneyim olarak gören Nazlı Hanım ile hem gözlem gücünü hem de bağımsız üretimin anlamını konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular<ul><li>Nazlı Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?&nbsp;</li></ul>Öncelikle çok teşekkür ederim. Memnuniyetle… Ben Mevlana Celaleddin Rumi’nin şehri, Konya’da doğdum. Harika bir gençlik geçirdiğimi düşünüyorum; çok hareketli, sportif ve meraklı bir gençtim. Üniversite eğitimimi Ankara’da, ODTÜ’de tamamladım. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 15 yıl görev yaptım.2001 yılında, devletimizin Japonya devleti ile yürüttüğü özel bir çalışma ve eğitim iş birliği projesi kapsamında, ülkemizi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni temsil eden uzman olarak Japonya’ya gitmeye hak kazandım. Japonya çok özel bir ülke; etkisini hâlâ her adımımda hissediyorum. En kısa zamanda tekrar dönmeyi planlıyorum.2004 yılında Cenevre’ye taşındım ve hemen Cenevre Üniversitesi’nin yolunu tuttum. Öğrenmeye olan tutkum hiçbir yaşımda eksilmedi; aksine artarak devam etti. Cenevre Üniversitesi Uluslararası Gelişme Politikaları Fakültesi’nde yüksek lisans programını tamamladım ve Fransızca dil programına katıldım. Ardından, 2010 yılında yine Cenevre Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak başladığım dört yıllık bir programı tamamladım.Öğrenmeye başlayınca, aslında ne kadar az bildiğinizi daha iyi anlıyorsunuz ve durmadan yeni öğrenme programları geliştiriyorsunuz; ben de tam olarak bu şekilde ilerliyorum.Sanat tarihi eğitimim sırasında, her sanat profesyonelinin yolunun geçtiği gibi, benim yolum da Christie’s eğitim programından geçti. 2011 yılında Londra’da, Christie’s eğitim kurumunda Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika programını tamamladım.Tüm bu eğitim projelerini taçlandırmak adına, bildiğiniz üzere 2024 yılında&nbsp;Nazlı Kök Akbaş Sanat Haberleri Cenevre – İsviçre&nbsp;sitesini kurdum ve akredite sanat habercisi olarak çok yoğun, bir o kadar da keyifli bir döneme başladım. Yaklaşık bir yıl içinde 20’nin üzerinde önemli sanat projesini takip ederek, dünyanın dört bir yanından gelen sanat muhabirleriyle birlikte basın toplantılarına katıldım ve 30 civarında sanat makalesi yayımladım.Her şey çok hızlı ve etkileyici bir şekilde ilerledi. Dünya çapında tanınmış sanatçılarla röportajlar yaptım. Ayrıca, prestijli bir İsviçre dergisinde sanat editörü olarak köşe yazıları yazıyorum. Yeni sezon benim için heyecan verici; birçok yeni projeye başlıyorum, hepsini birazdan sizinle konuşacağız.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84306.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | BEYELER Vakıf Yayoi Kusama Sergisi Basın Toplantısı</figcaption></figure><ul><li>Sizi sanatın dünyasına çeken şey neydi?&nbsp;Bu yola nasıl başladınız?</li></ul>Sanat, hayatımda her zaman çok önemli bir yer tuttu. Müzeler, çok küçük yaşlarımdan itibaren bana birer hayaller diyarı gibi gelirdi. Sanat eserlerine bakarken zamanı unuturum; hâlâ da öyledir.Bana göre sanat; tüm özgürlüklerin, ifadenin, yaratıcılığın ve özgün bir dil geliştirme cesaretinin bir bütünüdür. Sanatçılar her zaman beni çok etkilemiştir. Düşüncenin özgürce dans ettiği, gündelik hayatımızda hayal etmemizin bile mümkün olamayacağı dünyaları bize sanat ve sanatçılar açar.Bu duyguların peşinden gitmek, onları yazmak, konuşmak ve sanat haberlerini geniş kitlelerle paylaşmak… İşte bu, benim en büyük merakım, hatta tutkum.<ul><li>Sanat haberleri ve röportajlar yazarken sizi en çok ne motive ediyor?</li></ul>Ben çok meraklı bir yapıya sahibim; bilgi edinmek ve yeni şeyler öğrenmek benim için büyük bir keyif. Yeni bir serginin basın toplantısına davet edildiğimde, her defasında çocukça bir sevinç ve heyecan duyuyorum. Toplantı öncesinde, “daha çok öğrenmeliyim, daha derin araştırmalıyım” düşüncesiyle konuyu detaylı biçimde inceliyorum.Dünyanın dört bir yanından gelen sanat editörleriyle eş zamanlı olarak bir sergiyi takip ediyor olmak benim için hem keyifli hem de heyecan verici bir deneyim. Bu sürecin hakkını verebilmek için büyük bir motivasyonla çalışıyorum.Tabii ki güçlü bir akademik altyapıya sahip olmam bu araştırmalarımda bana çok yardımcı oluyor. Özellikle İsviçre üniversitelerinin çok kapsamlı sanat arşivleri var. Cenevre Üniversitesi’nin eski bir yüksek lisans öğrencisi olarak her türlü dokümana kolaylıkla erişip bilgi alabiliyorum. Bazen fakültedeki profesörlerimle ya da İsviçre’de yaşayan sanat eleştirmenleriyle de konuların detaylarını istişare ediyorum.&nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84307.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Sunhee Choi, Choi &amp; Choi Gallery, Güney Kore</figcaption></figure><ul><li>Cenevre gibi uluslararası bir kentte sanat sahnesini nasıl tanımlarsınız?</li></ul>Cenevre bir kesişme noktası; her alandan uzmanların ve profesyonellerin yollarının mutlaka dünya ölçeğinde geçtiği, çok nadide bir şehir. Kalvinist kültürün benim çok sevdiğim özelliği gereği “bling bling” değildir; yani gösterişten uzaktır. Bu da Cenevre’nin stratejik konumunu daha derin, sade ama etkili bir biçimde yansıtmasını sağlar.Finans sektöründe olduğu gibi sanat dünyasında da profesyonellerce çok iyi bilinir ki, Cenevre sanat piyasasında önemli bir role sahiptir. Özellikle son dönemde Avrupa sanat piyasasının merkezi Londra’dan Paris’e kaydığı için, Cenevre adeta Paris’in bir uzantısı -bir periferisi- haline gelmeye başladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde şehrin sanat sahnesini daha da canlandıracak gibi görünüyor.<ul><li>Yazılarınızda duyguyla analizi dengeleyen bir üslubunuz var.&nbsp;Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?</li></ul>Benim konseptim, sizin de takip ettiğiniz üzere, çok samimi ve filtresiz bir sanat editörlüğü ekolü üzerine kurulu. Müzelerde, vakıflarda ya da dünya çapında bir sanatçıyla gerçekleştirdiğim her karşılaşmada, son derece doğal ve içten bir yaklaşımı tercih ediyorum.Okuyucularıma da bu doğallığı, olduğu gibi, filtresiz biçimde aktarmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Bilginin samimiyetle aktarımı, benim en çok benimsediğim ve keyif aldığım yöntem.<ul><li>Bir sergiye girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey ne olur?</li></ul>Çok güzel bir soru, Özgür Hanım, teşekkür ederim. Ben bir sergiyi gezerken ilk olarak küratörünü merak ederim; çünkü biliyorsunuz, serginin hikâyesini kurgulayan kişidir küratör. Gitmeden önce mutlaka araştırırım.Sergiye girdiğimde yenilikleri keşfetmeyi severim. Aslında sergideki tüm detaylar ilgimi çeker; özellikle eserler arasındaki iletişim bana göre çok heyecan vericidir. Bazen daha önce bildiğiniz bir eser, öyle bir hikâye içinde sergilenir ki, size yepyeni bir pencere açar. Eseri yeniden, bambaşka bir bağlamda kavrar, farklı bir şekilde anlarsınız; hatta bazen yeniden seversiniz, bazen de tam tersi olur.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84308.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Bir röportaj veya yazı hazırlarken süreç sizin için nasıl ilerliyor; not almak, gözlem yapmak, yazmak?</li></ul>Ben işlerimde çok detaylı ve hızlı ilerlemeyi seviyorum; buna mecburum da, çünkü artık her şey çok hızlı ilerliyor. Basın toplantılarında mutlaka ses ve görüntü kayıtları alıyorum. Sergi yetkililerine ulaşarak pek çok soru sorarım. Yazılı not tutmak yerine, diktafona kendi yorumlarımı kaydederim.Daha sonra, trende ya da uçakta bu kayıtları hemen metne dönüştürürüm. En kısa zamanda da haberleri ve izlenimlerimi platformlarımda paylaşırım.<ul><li>Sanatçılarla yaptığınız söyleşilerde sizi en çok etkileyen anlardan biri neydi, anlatabilir misiniz?</li></ul>Aslında her röportaj ayrı bir hikâye. Ben en çok, sanatçıların doğallıklarını ve yaratım süreçlerindeki heyecanlarını paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bazen ise, ne kadar büyük zorluklar içinde olduklarını görmek beni gerçekten çok üzüyor.<ul><li>Yazılarınızda sanatın toplumsal yönüne de değiniyorsunuz. Sizce sanat bugün toplumla nasıl bir ilişki kurmalı?</li></ul>Bu, benim temel çalışma prensiplerimden biridir; sorduğunuz için teşekkür ederim. Ben, sanatın&nbsp;demokratizasyonuna çok gönül vermiş&nbsp;bir sanat editörüyüm. Benim için sanatın herkese açık ve ulaşılabilir olması son derece önemli.Bu nedenle, çalışmalarımın mümkün olduğunca geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması, sanatı olabildiğince çok insanla paylaşmak, en büyük hedefim ve motivasyonum.“Bana göre sanat,&nbsp;‘sanat için’den ziyade&nbsp;herkes için!” diyor Nazlı Hanım gülümseyerek.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84309.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Freelance çalışmak size nasıl bir özgürlük veya zorluk getiriyor?</li></ul>Evet, freelance çalışmak kişisel disiplin ve sorumluluk gerektiriyor. Düşünüldüğü gibi rahat olduğunu sanmıyorum. Aslında “her yer sizin ofisiniz” durumu, her an çalışabileceğiniz gerçeği, çok planlı olmayı zorunlu kılıyor.Öte yandan, randevularımı daha esnek saat dilimlerinde alabiliyorum ve sonrasında daha uygun saatlerde dinlenebiliyorum. Kısacası, bu çalışma sistemi oldukça sorumluluk gerektiriyor. Ayrıca, kendi patronunuz olduğunuzda kendinizi kandırmanız imkânsız; hiçbir projeyi rastgele yapamıyorsunuz ve sonuçta ortaya güzel işler çıkıyor.Ben kendimle hem çok eğlenceli hem de hayli katı bir patronum, kendi ismimle çalışıyor olmam bu durumu güçlendiriyor.<ul><li>Dijital platformlarda sanat üzerine yazmak, geleneksel basından nasıl farklı?</li></ul>Çok daha etkili gerçekten. Her yerde, her an bağlanıp okunabilmesi harika bir olanak. Trende, uçakta, parkta ya da bir bankta kısa bir molada, telefonunuzdan tüm makaleyi bir anda okuyabiliyorsunuz, bence bu harika.Geçen gün bir arkadaşım çok çarpıcı bir şey anlattı: İstanbul’da bir yakınını ziyarete gitmiş ve benim röportajımı televizyona aktarmışlar; kahvelerini alıp röportajı dinlemişler. Bayıldım bu fikre. Ne hoş değil mi? Bu dijital dönüşüm, doğru kullanıldığında bize inanılmaz fırsatlar sunuyor. Düşünün, aniden canınız isteyip harika bir sanat olayını, kahvenizi alıp iki üç arkadaşla izleyebiliyorsunuz.&nbsp;Şimdi uygulamalar var, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi. Mesela annem için, makalenin metnini anında Türkçeye çeviriyor benim web sitemde; sonra bunu sesli dinleyebiliyor.Gerçekten harika bir dönemde yaşıyoruz. Bütün bu dijital ilerlemeleri, doğru kullanıldığında, mükemmel buluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430a.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Pat Andrea, süper realism sanat hareketinin dünyaca meşhur yaşayan öncü usta ressamı</figcaption></figure><ul><li>Sosyal medya, sanatın anlatım biçimini nasıl değiştirdi sizce?</li></ul>Sosyal medya, sanatı çok olumlu bir şekilde destekledi. Öncesinde, sanat maalesef çoğunlukla lüks bir alan olarak ya da sadece belirli bir entelektüel birikime sahip grupların tekelinde olduğu zannedilirdi. Ama artık her sosyal gruptan ilgilenen kişiler, sosyal medya aracılığıyla sergileri izleyebilir ve her an yeni sanat haberlerinden haberdar olabilirler. Bu, gerçekten çok önemli bir gelişme ve benim için temel motivasyon kaynaklarından biri.<ul><li>Kendi estetik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlarsanız, bunlar ne olurdu?</li></ul>Benim estetik anlayışım öncelikle doğallık ve samimiyet üzerine kurulu. Zekice yapılmış her işe çok düşkünüm. İkinci olarak, bir objenin veya bir işin beni güncelden koparıp bambaşka bir perspektiften bakmaya sevk etmesi ve bir hikâyesinin olması, bana çok estetik görünür.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430b.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Özgür Mumcular ve Nazlı Kök Akbaş</figcaption></figure>•&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Önümüzdeki dönemde “Nazlı Kök Akbaş Art Reports”ta okuyucuları neler bekliyor?Yeni projelerim birkaç başlık altında toplanıyor ve beni çok heyecanlandırıyor. Öncelikle, kendi platformlarımda yazılarım ve röportajlarım yoğun bir şekilde devam edecek. Bunun yanı sıra, İsviçre’nin prestijli bir dergisinde sanat editörü olarak yazdığımı biliyorsunuz; dergim yılda dört sezon yayınlanıyor ve readers.com’da okunabiliyor. Ayrıca internet sitemi de oldukça geliştirdik.Yeni ve çok heyecan verici bir projem de bir katalog kitap yayımlamak. Kitap hem Türkçe hem İngilizce olacak, Türkiye ve İsviçre’de dağıtılacak. Yayın evimle çalışmalarımız hâlâ devam ediyor.Bütün bunlara ilaveten, benim için çok heyecan verici ve bir o kadar da önemli bir projeye destek veriyorum: TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun koordinatörlüğünü Işıl Nişli’nin yaptığı&nbsp;Sanatta Girişimcilik Projesi. Bu proje, kadın sanatçılara üretim, sergileme ve satış alanlarında destek olmayı; yeni teknolojik gelişmelere uyum sağlamalarına katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sanatçılara mentorluk, network ve satış ağlarını geliştirme desteği veriliyor.Sanatın ve kadın sanatçıların sanat ekosisteminde güçlü bir şekilde üretmeye devam etmeleri, iş dünyasıyla bağlantılarını sürdürmeleri için önemli projeler geliştiriliyor. Yakında İsviçre’de, tüm bu projeleri tanıtan bir toplantı düzenleyeceğiz. Bu projeyi çok önemli buluyorum. Çok teşekkür ederim Özgür Hanım ve Pusula Swiss’e de teşekkürlerimi sunuyorum.