Solar Impulse projesinden sonra geliştirdiği elektrikli tahrik sistemleriyle tanınan H55, yenilikçi çözümleriyle öne çıkan Dufour Aerospace ve Cellcius gibi girişimler bu alanda dikkat çekiyor.
Elektrikli uçak projeleri arasında en ileri aşamada olanlardan biri, dört kişilik kapasiteye sahip ve hibrit versiyona dönüştürülebilen Smartflyer. Selzach merkezli girişim, dokuz yıldır üzerinde çalıştığı prototipin ilk uçuşunu önümüzdeki yıl gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu modelin en dikkat çekici özelliklerinden biri, uçağın pervanesinin önde değil, kuyruk kısmında yer alması. Kurucu Rolf Stuber, bu tasarımın motor verimliliğini yaklaşık %25 artırdığını belirtiyor.
İsviçre’nin öncü rolü
İsviçre Federal Sivil Havacılık Dairesi’ne göre bugün ülkede 45 elektrikli hava aracı kayıtlı. Bunların çoğu motorlu planör ya da prototip konumunda. Şu anda dünyada sertifikalı tek elektrikli uçak, Sloven üretici Pipistrel’in Velis Electromodeli. Bu uçak 2020’de Fribourg’daki Ecuvillens’te ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve bugün İsviçre’de 11 adet aktif olarak uçuyor. Uçağın İsviçre’de kullanıma girmesi, ülkeye önemli bir deneyim kazandırdı. Distribütör Marc Corpataux, “Yaklaşık 6000 saatlik uçuş deneyimiyle özellikle batarya teknolojisi konusunda çok şey öğrendik” diyor.
Ancak bataryaların ağırlığı ve kapasitesi, büyük kapasiteli elektrikli uçakların geliştirilmesinde hâlâ en büyük engel. Son beş yılda dünyada küçük boyutlu dahi hiçbir yeni model sertifika alamadı. Bu nedenle kısa mesafeli uçuşlarda dahi birçok proje, menzili artırmak için hibrit çözümlere, yani kısmen kerosen ya da benzine başvurmaya devam ediyor.
Geleceğe dair büyük hedefler ve zorluklar
Uzmanlara göre tamamen sıfır emisyonlu uçaklarla seyahat edebilmek için özellikle havaalanı altyapısına yönelik büyük yatırımlar gerekiyor. Smartflyer kurucusu Stuber, “Hidrojenle çalışan uçaklarla emisyonsuz uçuşların mümkün hale gelmesi için birkaç on yıl daha beklememiz gerekecek” diyor.
Bu dönüşüm hayati önem taşıyor: Eğer hiçbir adım atılmazsa, havacılık sektörü gelecekte küresel CO₂ emisyonlarının dörtte birinden sorumlu hale gelebilir. İsviçre’nin bu alandaki öncü girişimleri ve deneyimi, elektrikli havacılığın geleceğinin burada şekillenebileceğine dair güçlü sinyaller veriyor.
