Tek bir yorgan altında uyuyan iki kişinin, “ideal uyku sıcaklığı” konusunda tamamen zıt beklentilere sahip olması oldukça yaygın. Gecenin ilerleyen saatlerinde bir taraf sıcaktan bunalmışken, diğerinin üşümesi; battaniye kavgalarına, oda sıcaklığı tartışmalarına ve zamanla hem uykunun hem de ilişkinin yıpranmasına yol açabiliyor.

İskandinav ülkelerinde yaygın olduğu belirtilen bu uyku yöntemi, TikTok ve benzeri platformlarda “yorgan sorununu bitiren çözüm” olarak sunuluyor. Peki bu yöntem gerçekten işe yarıyor mu?

İskandinav uyku metodu neyi öneriyor?

Bu yaklaşımda çiftler aynı yatakta uyumaya devam ediyor ancak ortak yorgan yerine herkes kendi yorganını ya da battaniyesini kullanıyor. Böylece fiziksel yakınlık korunurken, bireysel uyku konforundan ödün verilmemiş oluyor.

Yöntem, adını aldığı İskandinav ülkelerinde çiftlerin kişisel alan ile yakınlık arasında kurduğu dengeyi yansıtıyor. Bu uygulamayı deneyen pek çok çift, özellikle İskandinavya dışında da uykularının belirgin biçimde iyileştiğini dile getiriyor.

Bilimsel araştırmalar ne söylüyor?

Sunshine Coast Üniversitesi araştırmacılarının The Conversation’da yayımlanan değerlendirmesine göre, çiftlerin birlikte uyumasına ilişkin çalışmalar genellikle yorgan paylaşımından çok; uyku ortamı, oda sıcaklığı, sessizlik, karanlık ve uyku alışkanlıkları gibi unsurlara odaklanıyor.

“Tek yorgan mı, ayrı yorgan mı?” sorusunu doğrudan ele alan bilimsel araştırmalar bulunmadığı için, İskandinav uyku metodunun kesin bir bilimsel çözüm olduğu söylenemiyor. Ancak yöntem, sağlıklı uyku hijyeniyle örtüşen birçok unsuru barındırıyor. Bu da partner kaynaklı bazı uyku bölünmelerini azaltabileceğine işaret ediyor.

Araştırmacılara göre vücudun biyolojik saati, uykuya geçiş sırasında çekirdek vücut sıcaklığını düşürüyor. Ancak bu süreç kişiden kişiye farklılık gösteriyor. Kullanılan yorganın ağırlığı ve kumaşı da cilt sıcaklığını etkileyerek uykuya dalma süresini ve uyku derinliğini değiştirebiliyor. Aşırı sıcak tutan yorganlar, vücut ısısını yükselterek uykunun kalitesini bozabiliyor.

Yaş, vücut yapısı, hormonlar ve kişinin sabahçı mı yoksa gececi mi olduğu gibi faktörler, bir partnerin üşürken diğerinin neden terlediğini açıklayabiliyor. Kolay ısınan kişiler genellikle hafif ve nefes alabilen yorganları tercih ederken, üşüyenler daha kalın ve ısıyı hapseden seçeneklere yöneliyor. Ayrı yorgan kullanımı, bu bireysel tercihlere alan açıyor.

Soğuk ayaklar ve sıcak basmaları

Kadınlar ve erkekler arasında gece vücut sıcaklığının düzenlenmesinde de farklılıklar bulunabiliyor. Kadınların el ve ayaklarının cilt sıcaklığı çoğu zaman daha düşük oluyor; çünkü vücut, iç organların sıcaklığını korumaya öncelik veriyor. Bu durum, kadınların ayaklarını yorgan altına alma ihtiyacını, erkeklerin ise açıkta bırakabilmesini açıklıyor.

Ayrıca kadınlar, gece en düşük vücut sıcaklığına erkeklere göre daha erken ulaşabiliyor. Menopoz döneminde yaşanan sıcak basmaları ve gece terlemeleri de uyku konforunu daha da zorlaştırabiliyor. Tüm bu fizyolojik farklar, ideal uyku sıcaklığı konusunda çiftler arasında görüş ayrılıklarına yol açabiliyor.

Kadınlar daha kolay etkileniyor

Uykusuzluk yaşayan kişiler için partnerin yatakta hareket etmesi, ses çıkarması ya da telefon kullanması gibi davranışlar da uykuyu kolayca bölebiliyor. Araştırmalar, kadınların bu tür etkenlerden erkeklere kıyasla daha sık rahatsız olduğunu gösteriyor.

Özellikle farklı saatlerde uyuyup uyanan çiftlerde, ayrı yorgan kullanımı bu tür rahatsızlıkları azaltarak daha kesintisiz bir uyku sağlayabiliyor.