Bu da bugün üniversitelere aktarılan yaklaşık 9 milyon franklık yıllık kaynağın 90 milyon franka kadar yükselmesi anlamına geliyor. Böylece İsviçre yükseköğretim kurumlarının ordu için yürüttüğü araştırmaların kapsamı ve etkisi tarihte görülmemiş ölçüde genişlemiş olacak.
Bugün bile üniversiteler, özellikle dron teknolojisi, siber güvenlik ve gözetleme sistemleri gibi alanlarda Armasuisse için araştırmalar yürütüyor. Ancak Federal Konsey’in güncel savunma stratejisi, bu işbirliğinin çok daha ileri bir seviyeye taşınmasını öngörüyor.
Stratejinin merkezinde ETH Zürich ve EPFL bulunuyor. ETH bugün ordunun teknoloji trendlerini takip eden bir gözlemci rolü üstlenirken, bazı alanlarda savunma odaklı start-up’lara da ilham veriyor. Ancak hükümet, ETH’nin artık yalnızca gözlemci değil, ordunun teknolojik açıklarını tespit eden ve çözüm üreten bir ortak olmasını istiyor.
Armasuisse’in Başkan Yardımcısı Thomas Rothacher, ETH ile daha sistematik ve büyük ölçekli projelere dayanan bir işbirliği hedeflediklerini belirtiyor. Rothacher’e göre, özellikle Ukrayna’daki savaşın ardından üniversitelerdeki etik çekinceler belirgin şekilde azaldı ve savunma alanına katkı sunma isteği gözle görülür biçimde arttı. Daha önce öğrenciler ve akademisyenler arasında sıkça dile getirilen etik kaygılar, yerini güvenlik tehditlerine karşı sorumluluk duygusuna bırakmış durumda.
Bu dönüşümün somut örneklerinden biri, ETH Zürih’in tanınmış robotik profesörü Roland Siegwart. Yıllardır Armasuisse ile projeler yürüten Siegwart, savaşın başlamasından bu yana araştırmacılar arasında belirgin bir zihniyet değişimi yaşandığını söylüyor.
Geliştirdikleri yazılım ve donanımların bugün Ukrayna’da kullanıldığını belirten Siegwart, çalışmalarının silah olarak tasarlanmadığını ancak çoğunun askeri amaçlarla kullanılabilir nitelikte olduğunu vurguluyor. Ekibi şu sıralar, dronlarla diğer dronları etkisiz hale getirme üzerine araştırmalar yürütüyor.
ETH ise bu gelişmeler karşısında temkinli. Üniversite, Armasuisse ile gelecekte nasıl bir işbirliği modeli benimseyeceğine dair iç değerlendirmelerin sürdüğünü ve henüz karar verilmediğini açıklıyor. Bugün yürütülen projelerin yalnızca sivil teknolojilere odaklandığını, ancak bazılarının “çift kullanımlı” (dual-use) özellik taşıdığını belirten ETH, gelecekte askeri amaçlı araştırmalara ne ölçüde kapı aralayacağı konusunda net bir yanıt vermiyor.
Armasuisse’in üniversitelere aktardığı fonların dağılımına bakıldığında, ETH Zürich ve EPFL toplam bütçenin yüzde 43’ünü, fahhochschulen yüzde 30’unu, kanton üniversiteleri ise yüzde 23’ünü alıyor. Yeni bütçe planı hayata geçerse, bu oranlar aynı kalsa bile üniversitelerin savunma araştırmalarından elde edeceği kaynaklar katlanarak artacak.
İsviçre’de akademi ile ordunun ilişkisi, Ukrayna savaşıyla birlikte yeni bir döneme girmiş görünüyor. Ancak bu işbirliğinin ne kadar ileri gideceği, özellikle ETH’nin gelecekteki pozisyonu, önümüzdeki yıllarda ülkenin bilim ve savunma politikalarının en tartışmalı başlıklarından biri olmaya aday.
