Bugün birçok sigorta şirketi, başvuru sahiplerinden ayrıntılı bir sağlık geçmişi talep ediyor. İsviçre’de diğer bazı ülkelerde olduğu gibi belirli bir sürenin ardından hastalıkların beyan edilmemesini sağlayan bir “unutulma hakkı (Löschung)” bulunmuyor. Bu durum özellikle kanser gibi ağır hastalıkları geçmişte atlatmış kişiler için önemli bir engel oluşturuyor.
Krebsliga Vaud’un (Vaud Kanser Birliği) hukuk direktör yardımcısı Yves Hochuli, bu kişilerin çoğu zaman ek sigorta yaptıramadığını belirterek bunun ciddi bir eşitsizlik yarattığını ifade ediyor. Hochuli’ye göre, geçmişte kanser geçirmiş olmak, yıllar sonra bile sigorta başvurularının reddedilmesine yol açabiliyor.
Sigorta şirketlerinin kararları büyük farklılık gösteriyor
Sigorta şirketleri başvuruları farklı şekillerde değerlendirebiliyor. Bazı başvurular koşulsuz kabul edilirken, bazıları ek primle onaylanıyor veya nüks riskine karşı özel şartlar ekleniyor. Başvuruların tamamen reddedildiği durumlar da sıkça görülüyor.
Bu durumu yaşayanlardan biri de ismi değiştirilen Mathilde. 15 yıl önce kanseri atlatan ve serbest çalışan bir psikoterapist olan Mathilde, geçen yıl yeniden kanser teşhisi aldı. Ameliyat sonrası üç ay boyunca yalnızca yarı zamanlı çalışabildiği için gelir kaybını kendi birikimleriyle karşılamak zorunda kaldı. İş göremezlik sigortası olmadığı için ekonomik olarak zorlandığını belirten Mathilde, kendisini ayrımcılığa uğramış hissettiğini söylüyor.
Tedavi sürecinde çalışmaya devam etmek zorunda kaldığını anlatan Mathilde, “Aradan 15 yıl geçmesine rağmen diğer serbest çalışanlarla aynı fırsatlara sahip değilim” diyerek mevcut uygulamayı eleştiriyor.
Avrupa’da birçok ülke daha ileri adımlar attı
Hochuli, Avrupa Birliği’ne üye yaklaşık on ülkede tıbbi unutulma hakkının yasal olarak tanındığını hatırlatıyor. Fransa, İspanya, İtalya ve Belçika gibi ülkelerde belirli bir sürenin ardından geçmiş hastalıkların sigorta başvurularında beyan edilmesi gerekmiyor. Bu sayede sigorta erişimi daha kolay hale geliyor. Hochuli, İsviçre’nin bu konuda geri kaldığını vurguluyor.
Konu Federal Parlamento’ya taşındı
18 Aralık’ta Valaisli Ulusal Konsey (Nationalrat) üyesi Benjamin Roduit, tıbbi bilgilerin beş yıldan daha eski olması durumunda beyan zorunluluğunun kaldırılmasını öngören bir önerge sundu. Önerge, özellikle iş göremezlik sigortası başvurularında kişilerin daha adil bir değerlendirme sürecine sahip olmasını hedefliyor.
Ancak İsviçre Sigorta Birliği bu öneriye karşı çıkıyor. Birlik, risk temelli prim sisteminin bozulabileceğini ve unutulma hakkının tüm sigortalılar için prim artışına yol açabileceğini savunuyor. Özellikle düşük gelirli kişilerin bu artıştan olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor.
Tartışma yeni başlamış durumda. Federal Konsey’in önergeye mart ayı başına kadar yanıt vermesi bekleniyor.
