Geçtiğimiz Ekim ayında 2000’den fazla öğrenci, Federal Meydan’da toplanarak hükümetin tasarruf planlarını protesto etti. “Geleceğimize fiyat etiketi koymayın” ve “Silaha değil, kitaba yatırım yapın” yazılı pankartlar dikkat çekti.
Yaklaşık 60 maddelik tasarruf planı
Federal Hükümetin “Entlastungspaket 27” adıyla sunduğu paket, devlet bütçesini rahatlatmak amacıyla yaklaşık 60 tasarruf önlemi içeriyor. Bu önlemler; tarım, toplu taşıma, iklim politikaları ile eğitim ve araştırma alanlarını kapsıyor.
Öğrencilerden sert tepki: “Fırsat eşitliğine darbe”
Planın en çok tartışılan maddelerinden biri, kantonal üniversitelere ayrılan bütçenin azaltılması. Bu kesinti, üniversite harçlarının ciddi şekilde artmasına yol açabilir. Hatta İsviçreli öğrenciler için harçların iki katına çıkması gündemde.
İsviçre Öğrenci Birlikleri Federasyonu Eş Başkanı Klara Sasse, bu duruma sert tepki gösteriyor: “Bu, fırsat eşitliğine açık bir saldırıdır. Bir kişinin üniversiteye gidip gidememesi, ailesinin gelirine bağlı olmamalı.”
Tepki sadece öğrencilerden gelmiyor
Tasarruf paketine karşı son aylarda birçok dilekçe sunuldu. Öğrencilerin yanı sıra çevre örgütleri, bağımlılıkla mücadele kurumları, spor kulüpleri ve medya temsilcileri de plana karşı çıkıyor.
Ständerat frene basıyor
Artan baskı sonuç vermiş görünüyor. Ständerat Mali Komisyonu, üniversitelerde öngörülen 120 milyon franklık kesintiyi 60 milyon franka düşürmeyi öneriyor. Benzer şekilde toplu taşımada da hükümetin planladığı kesintilerin yarı yarıya azaltılması gündemde.
Bu değişikliklerle birlikte, federal bütçenin:
- 2027’de 2,4 milyar yerine 1,8 milyar frank,
- sonraki iki yılda ise her yıl yaklaşık 600 milyon frank daha az rahatlatılması bekleniyor.
FDP’den sert eleştiri
Öğrencileri sevindiren bu gelişme, FDP (Hür Demokrat Parti) cephesinde memnuniyetle karşılanmadı. Parti, sıkı tasarruf politikasını savunuyor.
FDP Eş Başkanı Benjamin Mühlemann uyarıyor: “Parlamentonun hükümetin öngördüğü kadar tasarruf etmemesi beni endişelendiriyor. Federal bütçede büyük bir açık var. Aynı zamanda güvenlik ve emeklilik sistemi (AHV) için daha fazla kaynağa ihtiyacımız var. Tasarruf yapmak, yeni vergiler koymaktan daha doğru.”
Referandum ihtimali güçleniyor
Tasarruf paketinin nihai şekli, Ständerat’ın bugünden itibaren yaklaşık 60 önlemi tartışmasıyla netleşecek. Ancak son sözü halk söyleyebilir.
Paket birçok alanı etkilediği için referandum ihtimali oldukça yüksek görülüyor. SP, Yeşiller ve çeşitli sivil toplum kuruluşları şimdiden hazırlıklara başladı. Olası bir referandumda paketin reddedilmesi, öğrenciler için bir zafer anlamına gelirken, federal bütçedeki açık sorunu ise çözülmeden kalabilir.
