Basel-Landschaft kantonundaki Frenkendorf’un üzerindeki Bienenberg bölgesinde, İsviçre’nin en büyük demans köyü kurulacak. “Dahay” adlı mevcut bakım evinin bulunduğu alanda planlanan yeni yerleşim, Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşayan insanların güvenli ve özgür bir ortamda günlük yaşamlarını sürdürebilmesini amaçlıyor. Proje, tamamlandığında Avrupa’nın da en büyük demans köylerinden biri olacak.

Bugün kullanılan bakım evinde kapalı demans bölümü bulunuyor. Yönetici Ursula Tschanz, kapıların sık sık kilitlenmek zorunda kaldığını, çünkü bazı sakinlerin kaçma eğilimi gösterdiğini anlatıyor. Yeni demans köyünde bu kapalı kapılara ihtiyaç kalmayacak. Tschanz, “Sakinlerin kendi evlerinden çıkıp köy içinde özgürce dolaşabilmesini istiyoruz” diyor.

Yeni köyün maketi şimdiden hazır. Mevcut binanın çevresine, geniş çayırlık alana 13 küçük ev yerleştirilmesi planlanıyor. Köyün merkezinde bir meydan olacak, yürüyüş yolları sakinlerin yönlerini bulmasını kolaylaştıracak. Çitler veya yüksek duvarlar yerine doğal sınırlar kullanılacak: çalılıklar, taş duvarlar ve arazi yapısı. Amaç, güvenliği sağlarken özgürlüğü kısıtlamamak.

Demans köyü konsepti ilk kez 2009’da Hollanda’da uygulanmıştı. İsviçre’de şu anda iki örnek bulunuyor: Wiedlisbach’taki Juradorf ve Balsthal’daki Lindenpark. Alzheimer İsviçre’den Karin Meier, bu tür yerleşimlerin demanslı bireylerin stresini azalttığını, yön bulmayı kolaylaştırdığını ve agresif davranışlar ile depresif ruh hâllerini hafiflettiğini söylüyor.

Frenkendorf’taki proje, bölgede artan bakım yeri ihtiyacına da çözüm olacak. Bugün 59 yataklı olan mevcut tesis zamanla kapatılacak; yeni köy ilk etapta 120, tam kapasitede 200 kişiye kadar bakım sunacak. Projenin maliyeti yaklaşık 90 milyon frank ve tamamen özel kaynaklarla finanse edilecek. Proje yöneticisi Hartmut Vetter, bu sayede inşaatın daha hızlı ilerleyebileceğini belirtiyor.

Her şey planlandığı gibi giderse, itiraz olmaması hâlinde ilk sakinlerin 2032 başında taşınması öngörülüyor. Ursula Tschanz için proje kişisel bir anlam da taşıyor: “Kardeşim dört yıl önce Alzheimer teşhisi aldı. Bir gün evde yaşayamaz hâle gelirse, onu böyle bir yere gönül rahatlığıyla emanet etmek isterim.”