Turgut

İsviçre'de 1 Ağustos Ulusal Günü ile birlikte vatandaşları doğrudan ilgilendiren birçok yeni düzenleme yürürlüğe giriyor. Çevre cezalarından emeklilik sistemine, cep telefonu aboneliklerinden vatandaşlık başvurularına kadar farklı alanlarda önemli değişiklikler uygulanmaya başlanacak.

Sigara izmaritini yere atanlara ağır ceza

<h2>Yere çöp atana 100 franka kadar ceza</h2>Çevreyi kirletenlere yönelik yaptırımlar sertleşiyor.1 Ağustos'tan itibaren yere çöp atan veya atıkları yasa dışı şekilde bırakanlara 100 İsviçre frangına kadar idari para cezası kesilebilecek.<ul><li>Sigara izmariti, plastik poşet ve benzeri küçük atıkları yere atanlara 80 frank ceza uygulanacak.</li><li>17 litreye kadar yasa dışı bırakılan çöpler için ceza 100 franka kadar çıkabilecek.</li><li>Daha büyük, 110 litreye kadar olan atıklar için ise 250 franka kadar para cezası verilebilecek.</li></ul><h2>Swiss, Tel Aviv seferlerine yeniden başlıyor</h2>İsviçre'nin ulusal hava yolu şirketi Swiss, güvenlik gerekçesiyle bir süredir durdurduğu Tel Aviv uçuşlarını 1 Ağustos'tan itibaren yeniden başlatıyor.Şirket, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilim nedeniyle seferlerini birkaç kez ertelemişti.<h2>13. AHV ödemesi nedeniyle emeklilikte yeni düzenleme</h2>Federal Hükümet, 13. AHV emekli maaşı uygulamasının emeklilerin mesleki emeklilik (BVG) ödemelerinde kesintiye yol açmaması için yönetmelikte değişikliğe gitti.Yeni düzenleme sayesinde emekliler, 13. AHV ödemesi nedeniyle mesleki emeklilik maaşlarında beklenmedik bir kesintiyle karşılaşmayacak.<h2>Sunrise abonelerine zam</h2>Telekom şirketi Sunrise, mobil telefon ve internet abonelik ücretlerini artırıyor.<ul><li>Çoğu abonelikte aylık ücret 1,50 frank artacak.</li><li>Kombine paketlerde ek abonelikler için 0,75 frank zam uygulanacak.</li><li>Yallo ve Lebara abonelerinde ise artış paket türüne göre 0,50 ile 2 frank arasında değişecek.</li></ul>Ön ödemeli (Prepaid) hatlar, Home Security hizmetleri ve bazı özel kurumsal paketler zamdan etkilenmeyecek.<h2>Vatandaşlık başvuruları dijitalleşiyor</h2>1 Ağustos'tan itibaren normal vatandaşlık (Einbürgerung) başvurularında önemli bir dijital dönüşüm başlıyor.Kanton makamları ile Devlet Göç Sekreterliği (SEM) arasındaki belge alışverişi artık posta yerine elektronik ortamda gerçekleştirilecek. Böylece başvuruların daha hızlı ve verimli işlenmesi hedefleniyor.<h2>Kısa çalışma desteği uzatıldı</h2>Ekonomideki belirsizlik nedeniyle Federal Hükümet, kısa çalışma ödeneğinin (Kurzarbeit) azami süresini 24 ay olarak koruma kararı aldı.İşletmeler çalışanları için bu destekten 31 Ocak 2027'ye kadar yararlanmaya devam edebilecek. Hükümet, uygulamanın işsizliğin artmasını önlemeyi ve istihdamı korumayı amaçladığını açıkladı.

İsviçre'de 1 Ağustos'tan itibaren birçok kural değişiyor

İsviçre Federal Mahkemesi, ziyaretçi otoparklarını ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Mahkeme, yalnızca "Ziyaretçi" (Besucher) tabelasının bulunmasının polisin para cezası kesmesi için yeterli hukuki dayanak oluşturmadığına hükmetti.

Federal Mahkeme'den emsal karar

Karar, özellikle apartman ve site otoparklarında sıkça yaşanan park anlaşmazlıkları açısından emsal niteliği taşıyor.<h2>40 franklık cezayı Federal Mahkeme iptal etti</h2>Dava, Cenevre'de yaşayan bir sürücünün kendi oturduğu sitedeki ziyaretçi park alanına düzenli olarak aracını bırakmasıyla başladı.Site sakini olduğu için ziyaretçi sayılmayan sürücüye polis tarafından 40 İsviçre frangı para cezası kesildi. Sürücü cezaya itiraz ederek davayı Federal Mahkeme'ye kadar taşıdı ve davayı kazandı.<h2>Hakim kararı yoksa polis ceza kesemiyor</h2>Federal Mahkeme, üzerinde yalnızca "Ziyaretçi" yazan tabelanın resmi bir trafik işareti olmadığını belirtti.Mahkemeye göre, park alanında ayrıca mahkeme kararıyla alınmış resmi bir park yasağı (richterliches Parkverbot) bulunmuyorsa polis bu gerekçeyle idari para cezası uygulayamaz.Mahkeme, 2021 yılında ilgili yönetmelikte yapılan değişikliklerin de bu durumu değiştirmediğine dikkat çekti.<h2>Karar herkesin ziyaretçi parkına park edebileceği anlamına gelmiyor</h2>Mahkeme kararının ardından ziyaretçi otoparklarının tamamen serbest hale geldiği düşünülmemeli.Birçok apartman ve site yönetimi, mahkemeden resmi park yasağı kararı almış durumda. Bu tür alanlarda kuralları ihlal eden sürücüler hakkında polis yine işlem yapabiliyor.<h2>Özel otopark şirketleri ücret talep edebiliyor</h2>Karar yalnızca polis tarafından kesilen para cezalarını kapsıyor.Özel otopark denetim şirketleri ise belirli şartlar altında araç sahibinden işlem masrafı (Umtriebsentschädigung) talep etmeye devam edebiliyor. Bu ücret; delil toplama, araç sahibi sorgulama ve idari işlemler gibi giderleri kapsıyor.Federal Mahkeme geçmiş kararlarında 30 ila 52 frank arasındaki talepleri makul bulmuştu. Uzmanlar, enflasyon nedeniyle bu tutarların günümüzde biraz daha yüksek olabileceğini belirtiyor.<h2>Site yönetimlerine tavsiye</h2>Uzmanlar, benzer hukuki sorunların yaşanmaması için apartman ve site yönetimlerinin ziyaretçi park alanlarını mahkeme kararıyla desteklenen resmi park yasağı ve açık işaretlemelerle koruma altına almasını öneriyor.Zürih Şehir Polisi de kararın mevcut uygulamalarını büyük ölçüde değiştirmeyeceğini açıkladı.

'Ziyaretçi' tabelası tek başına ceza için yeterli değil

İsviçre'de 70 yaş ve üzerindeki sürücüler için daha sıkı trafik kuralları getirilmesi yeniden siyasi gündeme taşındı. Yeşiller Partisi Milletvekili Marionna Schlatter, yaşlı sürücülerin trafikteki uygunluğunun daha kapsamlı denetlenmesini talep ederken, öneri siyasi partiler arasında görüş ayrılığına neden oldu.

Sürücü ehliyetlerinde yeni dönem...

<h2>Zorunlu sürüş testi ve gece yasağı önerisi</h2>Marionna Schlatter'in Federal Hükümet'e sunduğu öneride, ileri yaştaki sürücüler için şu uygulamaların değerlendirilmesi isteniyor:<ul><li>Zorunlu sürüş eğitimi,</li><li>Pratik direksiyon sınavları,</li><li>Gece araç kullanma kısıtlaması,</li><li>Otoyollarda araç kullanımına sınırlama.</li></ul>Schlatter, yaş ilerledikçe görme yetisinin zayıflaması ve bilişsel performanstaki düşüş gibi sağlık sorunlarının trafik güvenliğini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.<h2>İstatistikler ne söylüyor?</h2>İsviçre Federal İstatistik Dairesi'nin (BFS) verilerine göre, 80 yaş ve üzerindeki sürücüler, kat edilen kilometre başına genç sürücülere kıyasla daha fazla yaralanmalı kazaya karışıyor.Veriler ayrıca, 65 yaşından sonra kaza riskinin arttığını gösteriyor. Ancak 65-79 yaş grubundaki sürücülerin, kilometre başına kaza oranı bakımından hâlâ 18-24 yaş grubunun altında kaldığı belirtiliyor.Bu nedenle uzmanlar, tüm 70 yaş üstü sürücülerin tek bir grup olarak değerlendirilmesinin istatistiksel açıdan tartışmalı olabileceğine dikkat çekiyor.<h2>Merkez Parti: Tam ehliyet iptali yerine kademeli çözüm</h2>Merkez Parti Milletvekili Martin Candinas, trafik güvenliğini artırmaya yönelik çabaları desteklediğini ancak çözümün zorunlu yasaklardan ziyade gönüllü uygulamalar olması gerektiğini söyledi.Candinas'a göre sürüş kursları, bilgilendirme programları ve kişisel değerlendirme testleri yaşlı sürücüler için daha uygun çözümler olabilir.Ayrıca aile hekimlerinin de sürece daha fazla dahil edilmesini öneren Candinas, gerekli görülen durumlarda yalnızca gündüz araç kullanılması veya otoyol ve şehir merkezlerinde araç kullanımının sınırlandırılması gibi uygulamaların, ehliyetin tamamen iptal edilmesine göre daha dengeli bir çözüm olacağını ifade etti.<h2>SVP'den sert tepki</h2>SVP Milletvekili Christian Imark ise öneriyi sert sözlerle eleştirdi.Imark, Schlatter'in farklı yaş gruplarına ait istatistikleri tek bir kategori altında topladığını ve bunun kamuoyunda yaşlı sürücüler hakkında yanlış bir algı oluşturduğunu savundu.SVP'li siyasetçi, mevcut verilerin tüm 70 yaş üstü sürücülerin daha tehlikeli olduğu yönünde kesin bir sonuç ortaya koymadığını belirterek, "Yaşlı sürücülere karşı algı oluşturmak sorumsuz bir yaklaşımdır." değerlendirmesinde bulundu.Önerinin nasıl değerlendirileceği ve Federal Hükümet'in bu konuda yeni bir düzenleme hazırlayıp hazırlamayacağı ise önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.

Yaşlı sürücülere gece ve otoyol kısıtlaması gündemde

İsviçre'de aile politikasına ilişkin toplumun beklentilerini daha doğru ölçebilmek amacıyla dikkat çekici bir vatandaş katılım modeli hayata geçirildi. Geliştirilen sistemde, katılımcılar yalnızca görüş bildirmiyor; birbirlerinin önerilerini de değerlendirerek hangi fikirlerin toplumda daha fazla destek gördüğünü belirliyor.

Aile politikası için yeni yöntem

Projeyi geliştiren uzmanlar, bu yöntemin dünyada benzeri bulunmayan bilimsel bir değerlendirme modeli sunduğunu belirtiyor.<h2>Katılımcılar hem öneri sunuyor hem de oy kullanıyor</h2>Sistemde vatandaşlar aile politikası, çocuk sahibi olma ve doğum oranlarının artırılması gibi konularda kendi fikirlerini anonim olarak paylaşıyor.Daha sonra katılımcıların karşısına iki farklı öneri çıkarılıyor ve hangisini daha güçlü bulduklarını seçmeleri isteniyor. Bu "fikir düelloları" sayesinde binlerce öneri doğrudan vatandaşlar tarafından sıralanıyor.Katılımcılar kendi önerilerine oy veremiyor ve aynı öneriyle tekrar tekrar karşılaşmıyor.<h2>Algoritma sadece oy sayısını dikkate almıyor</h2>Projeyi geliştiren Doğu İsviçre Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (OST) profesörleri Christoph Strauss ve Lin Himmelmann, sıralamanın yalnızca en fazla oy alan fikirlerden oluşmadığını vurguluyor.Algoritma, bir önerinin güçlü veya zayıf rakiplere karşı aldığı sonuçları da değerlendirerek puanlama yapıyor. Güçlü kabul edilen bir öneriyi geride bırakan fikir daha yüksek puan alıyor.Uzmanlara göre bu yöntem, toplumdaki gerçek önceliklerin daha sağlıklı şekilde ortaya çıkmasını sağlıyor.<h2>Tartışmalı görüşler de görünür oluyor</h2>Sistem yalnızca en çok destek gören önerileri değil, toplumu ikiye bölen tartışmalı fikirleri de analiz edebiliyor.Böylece hem geniş uzlaşı sağlayan görüşler hem de farklı kesimleri karşı karşıya getiren öneriler ayrı ayrı değerlendirilebiliyor.<h2>Sonuçlar demografik verilere göre dengeleniyor</h2>Araştırmada elde edilen sonuçlar; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, kanton, şehir-kırsal yaşam, gelir seviyesi, siyasi eğilim, medeni durum ve çocuk sayısı gibi kriterlere göre ağırlıklandırılıyor.Bu sayede sonuçların yalnızca katılımcıları değil, mümkün olduğunca İsviçre toplumunun genelini yansıtması hedefleniyor.<h2>Manipülasyona karşı özel koruma</h2>Sistemi geliştiren uzmanlar, siyasi partiler veya çıkar gruplarının sonuçları yönlendirmesini engellemek için çeşitli güvenlik mekanizmaları oluşturduklarını belirtiyor.Bot hesaplar tespit edilerek engelleniyor, aynı kişinin olağan dışı sayıda oy kullanması veya çok kısa sürede değerlendirme yapması sistem tarafından analiz ediliyor. Ayrıca benzer içerikteki öneriler moderatörler tarafından birleştirilirken tüm değişiklikler kayıt altına alınıyor.Uzmanlara göre bu yöntem, siyasetçiler ve kamu kurumları için toplumun önceliklerini daha güvenilir şekilde ölçmeye yardımcı olabilecek yeni nesil bir karar destek aracı olma potansiyeli taşıyor.

Yapay zekâ destekli sistem aile politikasını belirlemeye yardımcı oluyor

İsviçre'de gönüllü ekiplerin dronlar ve termal kameralarla yürüttüğü çalışmalar sayesinde bu yıl 7 bin 590 yavru geyik (Rehkitz) biçme makinelerinin altında kalarak ölmekten kurtarıldı. Nisan ile temmuz ayları arasında gerçekleştirilen operasyonlarda şimdiye kadarki en yüksek kurtarma sayısına ulaşıldı.

7 bin 590 yavru geyik kurtarıldı

<h2>Yaklaşık 800 gönüllü ekip görev yaptı</h2>İsviçre Rehkitz Kurtarma Derneği'nin (Rehkitzrettung Schweiz) açıkladığı verilere göre, ülke genelinde yaklaşık 800 gönüllü drone ekibi görev aldı.Ekipler, yüksek otların arasında saklanan yavru geyikleri termal kameralı dronlarla tespit ederek biçim çalışmalarından önce güvenli bölgelere taşıdı.Sezon boyunca toplam 73 bin hektarlık çayır alanı tarandı. Bu alan, yaklaşık 730 kilometrekareye, yani Aargau Kantonu'nun yüzölçümünün yarısından fazlasına denk geliyor.<h2>Erken biçime rağmen rekor kırıldı</h2>Dernek yetkilileri, bu yılın ilkbaharında havaların sıcak ve kurak geçmesi nedeniyle birçok çiftçinin çayırlarını normalden daha erken biçtiğini belirtti.Bu durum bazı bölgelerde drone operasyonlarına olan ihtiyacı azaltmasına rağmen, yeni eğitilen drone pilotlarının göreve katılması sayesinde kurtarılan yavru geyik sayısında rekor seviyeye ulaşıldı.Bazı ekipler çalışmalarında İsviçre Hayvanları Koruma Derneği'nin (Schweizer Tierschutz) drone filosundan da destek aldı.<h2>Doğal savunma mekanizması ölümcül olabiliyor</h2>Anne geyikler yavrularını genellikle uzun otların arasına bırakıyor. Yaşamlarının ilk haftalarında yavrular, tehlike anında kaçmak yerine yere tamamen hareketsiz şekilde uzanarak saklanıyor.Doğal düşmanlara karşı etkili olan bu içgüdü, tarım makineleri karşısında ise ölümcül bir risk oluşturuyor. Biçme makineleri yaklaşırken kaçmayan yavrular, çoğu zaman fark edilmeden ezilerek hayatını kaybediyor.<h2>Gerçek sayı çok daha yüksek olabilir</h2>Resmî kayıtlara göre İsviçre'de her yıl ortalama 1.500 yavru geyik biçme çalışmaları sırasında yaşamını yitiriyor. Ancak uzmanlar, tespit edilemeyen vakalar nedeniyle gerçek sayının bunun çok üzerinde olduğunu düşünüyor.İsviçre Rehkitz Kurtarma Derneği, yeni gönüllü ekipler oluşturmak amacıyla ağustos ayından itibaren ülke genelinde bilgilendirme toplantıları düzenleyeceğini açıkladı.

İsviçre'de dronlar binlerce yavru geyiğin hayatını kurtardı

İsviçre, 2030 yılına kadar yeni HIV vakalarını sıfıra indirme hedefi doğrultusunda mücadeleyi hızlandırıyor. Ancak son yıllarda HIV vakalarındaki düşüşün durma noktasına gelmesi üzerine, İsviçre AIDS Yardım Kuruluşu (Aids-Hilfe Schweiz) yeni bir önleme stratejisini hayata geçirdi.

Yeni strateji ücretsiz ev testleri

<h2>HIV vakaları artık yavaş azalıyor</h2>İsviçre Federal Hükümeti, 2023 sonunda HIV'in 2030 yılına kadar ortadan kaldırılmasını öngören uluslararası hedefe katılmıştı.Ülkede AIDS salgınının en yoğun yaşandığı 1990'lı yıllarda her yıl ortalama 1.300 yeni HIV vakası kaydedilirken, bu sayı son yıllarda 300 ila 400 vaka seviyesine kadar geriledi.Ancak uzmanlara göre son yıllarda vaka sayısındaki düşüş belirgin şekilde yavaşladı ve hedefe ulaşabilmek için yeni yöntemlere ihtiyaç duyuluyor.<h2>Her 100 HIV taşıyıcısından 7'si hastalığını bilmiyor</h2>İsviçre'de HIV ile yaşayan kişilerin yaklaşık yüzde 7'sinin virüsü taşıdığından habersiz olduğu tahmin ediliyor.Uzmanlara göre bu kişiler tedaviye geç başladıkları için hem sağlık açısından daha büyük risk altında bulunuyor hem de virüsü farkında olmadan başkalarına bulaştırabiliyor.<h2>Ücretsiz ev testleriyle yeni gruplara ulaşıldı</h2>Bu sorunu çözmek amacıyla İsviçre AIDS Yardım Kuruluşu, bir yıl süren ulusal pilot proje kapsamında risk grubundaki kişilere ücretsiz ve anonim HIV kendi kendine test kitleri gönderdi.Özellikle eşcinsel ve biseksüel erkeklerin kullandığı tanışma uygulamaları üzerinden yapılan duyurular sayesinde daha önce test yaptırmayan kişilere ulaşılması hedeflendi.Pilot çalışma kapsamında yaklaşık 1.500 kişi ücretsiz HIV testi sipariş etti. Projenin değerlendirme sonuçlarına göre, test yaptıran her dokuz kişiden biri hayatında ilk kez HIV testi yaptırdı.<h2>Amaç erken teşhis ve bulaşmayı önlemek</h2>İsviçre AIDS Yardım Kuruluşu'ndan proje sorumlusu Marc Eggenberger, HIV ile mücadelenin en zor aşamasına gelindiğini belirterek, erken teşhisin salgını sona erdirmede kritik öneme sahip olduğunu söyledi.Kuruluş, pilot projeyi bağışlar ve federal hükümetin mali desteğiyle sürdürmeyi planlıyor.Pilot çalışmanın sonuçları bu hafta Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen Uluslararası AIDS Konferansı'nda paylaşılırken, İsviçreli uzmanlar diğer ülkelerde uygulanan yeni önleme yöntemlerini de yakından takip ediyor.Uzmanlara göre HIV ile mücadelede en etkili yöntem; testlere erişimi kolaylaştırmak, enfeksiyonları erken tespit etmek ve tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanmasını sağlamak.

İsviçre 2030'a kadar Aids'le mücadeleyi bitirmeyi hedefliyor

Zürih, Avrupa'nın sürücüler için en stresli şehirleri arasında yer aldı. İngiltere merkezli karşılaştırma platformu Compare the Market tarafından hazırlanan araştırmaya göre, kentte işe gidip gelen sürücüler yılda ortalama 116 saatini trafikte geçiriyor. Bu süre, yaklaşık beş güne denk geliyor.

Trafik çilesi büyüyor

<h2>Avrupa'da altıncı sırada</h2>Araştırmada Avrupa'daki 40 şehir; trafik yoğunluğu, ortalama araç hızı, işe gidiş gelişlerde yaşanan zaman kaybı, araç yoğunluğu, trafik güvenliği, yol kalitesi ve yıllık yağış miktarı gibi yedi farklı kritere göre değerlendirildi.Bu değerlendirme sonucunda Zürih, 54,88 puanla Avrupa'nın sürücüler için en stresli altıncı şehri olarak gösterildi.<h2>Ortalama hız 22 kilometre</h2>Araştırmaya göre Zürih'te yoğun saatlerde araçların ortalama hızı 22,4 kilometre/saat seviyesinde kalıyor.Günde toplam 10 kilometrelik standart bir işe gidiş-geliş yolculuğu yapan sürücüler, yıl boyunca trafikte ortalama 116 saat kaybediyor.<h2>Listenin zirvesinde Dublin var</h2>Sürücüler açısından en stresli şehirler sıralamasında ilk sırada İrlanda'nın başkenti Dublin yer aldı. Dublin'i Milano, Lyon, Atina ve Bükreş takip ederken, Zürih altıncı sırada kendine yer buldu.<h2>Araştırmanın sınırlamaları da var</h2>Araştırmayı hazırlayan kuruluş, sonuçların farklı veri kaynaklarına dayandığını ve şehirlerdeki günlük trafik deneyimini birebir yansıtmayabileceğini belirtiyor.Ayrıca değerlendirme hazırlanırken sürücülerin görüşlerine yönelik herhangi bir anket çalışmasının yapılmadığı da vurgulanıyor.Öte yandan ABD merkezli trafik analiz şirketi Inrix tarafından hazırlanan farklı bir araştırmada da Zürih, İsviçre'de trafik sıkışıklığının en fazla yaşandığı şehir olarak öne çıkıyor. Ancak aynı araştırmada Zürih, Avrupa'nın en yoğun trafiğe sahip ilk 10 şehri arasında yer almıyor ve dünya sıralamasında 39. sırada bulunuyor.

Zürih'te sürücüler her yıl yaklaşık 5 gününü trafikte kaybediyor

Berlin’de Christopher Street Day etkinliği sırasında bir aracın kalabalığın arasına sürülmesiyle gerçekleştirilen saldırı, Avrupa’da terörle mücadele ve radikalleşmenin önlenmesi konularını yeniden gündeme taşıdı. Saldırıda bir kişi hayatını kaybederken, çok sayıda kişi yaralandı.

Saldırı önlenebilir miydi?

Saldırının şüphelisinin daha önce güvenlik birimleri tarafından tanındığının ortaya çıkması, yetkililere yönelik eleştirileri artırdı.<h2>Kurumlar arası bilgi paylaşımı sorgulanıyor</h2>Luzern Üniversitesi’nde terörizm ve aşırıcılık üzerine çalışmalar yürüten kriminolog Ahmed Ajil, saldırının önlenmiş olabileceğine dair önemli işaretler bulunduğunu söyledi.Ajil’e göre asıl sorun yasal yetki eksikliği değil, polis, adalet birimleri, sosyal çalışmacılar ve psikologlar arasındaki bilgi paylaşımının yeterince sağlanamaması.Şüphelinin daha önce radikalleşme karşıtı bir programa katıldığı ve yetkililerin dikkatini çektiği belirtiliyor. Buna rağmen saldırıyı gerçekleştirebilmesi, risk değerlendirme süreçlerinin yeniden incelenmesini gündeme getirdi.<h2>“Herkesi hapsetmek çözüm değil”</h2>Ajil, radikal eğilim gösteren kişilerin süresiz olarak cezaevinde tutulmasının çözüm olmadığını vurguladı.Uzman, gençlik ceza hukukunun yalnızca cezalandırmayı değil, kişilerin topluma yeniden kazandırılmasını da amaçladığını belirtti. Radikalleşmeyle mücadelenin temel hedefinin, kişinin mutlaka bütün düşüncelerini değiştirmesi değil, şiddetten uzaklaştırılması olması gerektiğini ifade etti.<h2>İsviçre gerekli yetkilere sahip</h2>Ahmed Ajil’e göre İsviçre güvenlik makamları, tehlike oluşturduğu düşünülen kişileri henüz suç işlemeden önce takip edebilmek için gerekli yasal araçlara sahip.Bu nedenle benzer saldırıların önlenmesinde en önemli unsur, farklı kurumların ellerindeki bilgileri zamanında bir araya getirmesi ve yüksek riskli kişilere odaklanması.<h2>Sosyal medya takibi zorlaşıyor</h2>İnternette her gün çok sayıda radikal paylaşım yapıldığını belirten Ajil, bu içeriklerin tamamının somut bir şiddet riski anlamına gelmediğini söyledi.Güvenlik birimlerinin düşük riskli vakalarla aşırı meşgul olması, gerçek tehlike oluşturan kişilere ayrılan kaynakları azaltabiliyor. Yapay zekâ destekli sistemler bu alanda yardımcı olsa da insan değerlendirmesinin hâlâ belirleyici olduğu ifade ediliyor.<h2>Street Parade için özel güvenlik önlemleri</h2>Berlin saldırısının ardından Zürih’te düzenlenen Street Parade gibi büyük etkinliklerin güvenliği de yeniden gündeme geldi.Ajil, saldırıların bazı kişiler üzerinde taklit etkisi yaratabileceğini ancak büyük organizasyonların günümüzde terör tehdidini dikkate alan kapsamlı güvenlik planlarıyla düzenlendiğini söyledi.Uzmanlara göre Berlin saldırısından çıkarılması gereken en önemli ders, yüksek riskli kişilerin zamanında tespit edilmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi.

Berlin saldırısı sonrası İsviçre’de güvenlik tartışması

İsviçre'de iklim değişikliğinin etkileriyle birlikte aşırı yağışlar daha sık ve daha şiddetli hale geliyor. Davos'taki Kar ve Çığ Araştırmaları Enstitüsü'nün (SLF) hazırladığı yeni bir araştırmaya göre, geçmişte "100 yılda bir" yaşandığı kabul edilen büyük taşkınlar gelecekte 45 ila 80 yılda bir meydana gelebilir.

İklim değişikliği sel riskini artırıyor

Araştırma, İsviçre'nin sel riskine karşı yürüttüğü milyarlarca franklık koruma projelerinin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.<h2>Yağmur artık saatler içinde etkisini gösteriyor</h2>Federal hükümet adına hazırlanan çalışmada araştırmacılar, yaklaşık 400 nehirden elde edilen verileri iklim projeksiyonlarıyla birlikte analiz etti.Önceki araştırmalarda yağış miktarı genellikle 24 saatlik veriler üzerinden değerlendirilirken, bu kez saatlik yağış yoğunluğu incelendi.SLF Hidroloğu Paul Astagneau'ya göre bu yöntem, nehirlerin kısa sürede gerçekleşen yoğun yağışlara çok daha sert tepki verdiğini ortaya koyuyor.<h2>Her 1 derecelik ısınma yağışları yüzde 7 artırabilir</h2>Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de küresel sıcaklıktaki her 1 derecelik artışın, bir saat içinde düşen aşırı yağış miktarını yaklaşık yüzde 7 artırabileceği yönündeki bulgu oldu.Bilim insanları, geçmişte kar erimelerinin azalmasıyla sel riskinin düşebileceğini öngörüyordu. Ancak yeni veriler, daha şiddetli kısa süreli yağışların bu etkiyi büyük ölçüde telafi ettiğini gösteriyor.<h2>Ren Nehri projesi de etkilenecek</h2>Araştırmanın sonuçları, İsviçre'nin en büyük taşkın koruma projelerinden biri olan Rhesi projesi açısından da önem taşıyor.İsviçre ile Avusturya arasındaki Alp Ren Nehri boyunca yürütülen milyarlarca franklık projede, taşkın riskleri düzenli olarak güncellenen iklim verileriyle yeniden hesaplanıyor.Proje yöneticisi Markus Mähr, daha ayrıntılı verilerin taşkın riskini daha doğru hesaplamaya yardımcı olduğunu belirterek, koruma sistemlerinin belirsizliklere karşı da dayanıklı olması gerektiğini vurguladı.<h2>Hedef: Nehir taşsa bile setler ayakta kalsın</h2>Uzmanlara göre gelecekte her taşkını tamamen önlemek mümkün olmayabilir.Bu nedenle yeni yaklaşım, nehirlerin olağanüstü durumlarda kontrollü şekilde taşmasına izin verirken, setlerin ve koruma yapılarının çökmemesini sağlamaya odaklanıyor.Böylece hem yerleşim alanlarının hem de altyapının aşırı hava olaylarına karşı daha güvenli hale getirilmesi hedefleniyor.<h2>İklim değişikliği planları yeniden şekillendiriyor</h2>Araştırmacılar, iklim değişikliği nedeniyle aşırı hava olaylarının gelecekte daha sık yaşanabileceğini belirtiyor.Bu nedenle sel riskine karşı geliştirilen koruma projelerinin, yeni bilimsel veriler doğrultusunda düzenli olarak güncellenmesi ve gelecekte oluşabilecek daha ağır senaryolara göre planlanması gerektiği ifade ediliyor.

İsviçre'de sel riski büyüyor: "100 yılda bir görülen" taşkınlar artık daha sık yaşanabilir

İsviçre'de sayıları giderek azalan geleneksel zanaat mesleklerini yaşatmak için yeni bir model geliştiriliyor. Ülke genelinde çok az kişinin eğitim aldığı "küçük meslekler" (Kleinstberufe), ortak çıraklık sistemi sayesinde geleceğe taşınmayı hedefliyor.

Ortak çıraklık modeli geliyor

<h2>Çırak bulmakta zorlanıyorlar</h2>Ahşap tornacılığı, org yapımcılığı, teleferik teknisyenliği ve yapı kesim uzmanlığı gibi mesleklerde ülke genelinde çok az sayıda çırak yetişiyor.İsviçre'de "küçük meslek" olarak kabul edilen alanlarda aynı anda eğitim gören çırak sayısı 80'in altında bulunuyor. Bu nedenle birçok işletme yeni nesil usta yetiştirmekte zorlanıyor.<h2>İsviçre'de tek çırak kaldı</h2>Thurgau kantonundaki aile işletmesini yöneten ahşap tornacısı Manuel Ruff, mesleğe ilginin tamamen kaybolmadığını ancak eğitim verecek işletme bulmanın giderek zorlaştığını söylüyor.Ruff'un verdiği bilgiye göre şu anda üçüncü sınıfta eğitim gören çırak, İsviçre'deki tek ahşap tornacılığı öğrencisi konumunda. İkinci sınıfta ise hiç öğrenci bulunmuyor.<h2>Çözüm: Bir çırak, birden fazla işletme</h2>Sorunu çözmek için "Lehrbetriebsverbund" adı verilen ortak çıraklık modeli hayata geçiriliyor.Bu sistemde bir çırak yalnızca tek bir işletmede değil, aynı meslek grubunda faaliyet gösteren iki veya daha fazla işletmede dönüşümlü olarak eğitim alacak.Böylece küçük işletmeler, tek başlarına üstlenmekte zorlandıkları çırak eğitimini birlikte sürdürebilecek.<h2>İlk uygulama 2027'de başlayabilir</h2>Küçük Meslekler Ağı'nın (Netzwerk Kleinstberufe) Başkanı Nadja Sternik, çok sayıda sektör temsilcisi ve meslek kuruluşuyla görüşmeler yapıldığını belirtti.Hedef, ilk ortak çıraklık programlarını 2027 yılında başlatmak. Hazırlıkların yetişmemesi halinde uygulamanın en geç 2028'de devreye alınması planlanıyor.<h2>En büyük engel kanton sınırları</h2>Projedeki en önemli zorluklardan biri ise işletmelerin farklı kantonlara dağılmış olması.Sternik, kantonlar arasındaki uygulama farklılıklarının ortak eğitim sistemini zorlaştırdığını belirterek, bu engellerin aşılması gerektiğini ifade ediyor.<h2>Farklı meslekler ortak sorunlarda buluşuyor</h2>Ağ yalnızca çırak yetiştirmeyi değil, farklı zanaat dalları arasında bilgi paylaşımını da teşvik ediyor.Örneğin org yapımcıları, altın ustaları, seramik sanatçıları veya piyano üreticileri gibi birbirinden farklı alanlarda çalışan ustalar; pazarlama, meslek eğitimi ve yeni neslin mesleğe kazandırılması konusunda benzer sorunlar yaşadıklarını belirtiyor.Uzmanlara göre bu iş birliği, yalnızca kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin korunmasına değil, İsviçre'nin zengin el sanatları geleneğinin gelecek nesillere aktarılmasına da katkı sağlayacak.

İsviçre'de kaybolmaya yüz tutan meslekler için yeni umut

İsviçre'nin birçok kentinde tartışma konusu olan kiralık elektrikli scooterlar (e-scooter) ve elektrikli skuterler için yeni düzenlemeler gündemde. Zürih Belediyesi, şehirdeki kiralık araç sayısını önemli ölçüde azaltmaya hazırlanırken, diğer büyük şehirlerde de benzer uygulamalar yürürlüğe girmiş durumda.

E-Scooter düzeni değişiyor

İsviçre'nin birçok kentinde tartışma konusu olan kiralık elektrikli scooterlar (e-scooter) ve elektrikli skuterler için yeni düzenlemeler gündemde. Zürih Belediyesi, şehirdeki kiralık araç sayısını önemli ölçüde azaltmaya hazırlanırken, diğer büyük şehirlerde de benzer uygulamalar yürürlüğe girmiş durumda.<h2>Amaç: Kaldırımlardaki karmaşayı azaltmak</h2>Özellikle kaldırımlara, bina girişlerine ve yol kenarlarına gelişigüzel bırakılan elektrikli scooterlar uzun süredir vatandaşların şikâyet ettiği konuların başında geliyor.Yanlış park edilen araçların yayaların geçişini engellediği, görme engelliler, tekerlekli sandalye kullananlar ve çocuk arabasıyla hareket eden aileler için ciddi sorun oluşturduğu belirtiliyor.Ayrıca bazı kullanıcıların trafik kurallarına uymaması da güvenlik endişelerini artırıyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/50d40f4b29ec990945ec51903.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Zürih araç sayısını yarıya indirmeyi planlıyor</h2>İsviçre basınında yer alan bilgilere göre Zürih Belediyesi, şehirde faaliyet gösteren kiralık elektrikli scooter ve bisiklet sayısını önemli ölçüde azaltmayı hedefliyor.Yeni plan kapsamında hem hizmet veren şirket sayısının hem de araç filosunun küçültülmesi öngörülüyor. Böylece şehirdeki düzensiz park sorununun ve trafikte yaşanan sıkıntıların azaltılması amaçlanıyor.<h2>Diğer şehirler çoktan önlem aldı</h2>Bazı İsviçre şehirleri ise bu konuda daha önce harekete geçti.Bern'de 2024 yılından bu yana yalnızca Voi şirketine faaliyet izni veriliyor. Şehirde en fazla 300 kiralık scooter kullanılabiliyor ve araçların belirlenen alanlara park edilmesi zorunlu tutuluyor.Winterthur'da ise Voi, 450 elektrikli scooter ve 100 elektrikli bisiklet işletiyor. Kurallara aykırı park edilen araçlar polis veya şirket tarafından kaldırılıyor. Aracını yanlış yere bırakan kullanıcılar ise ek ücret ödemek zorunda kalıyor.<h2>Basel daha esnek bir model uyguluyor</h2>Basel'de ise farklı şirketlerin faaliyet göstermesine izin veriliyor.Kentte sekiz farklı işletmeci bulunurken, her şirket en fazla 200 araç hizmete sunabiliyor. Böylece şehir genelindeki kiralık scooter ve elektrikli bisiklet sayısı 1.600 araçla sınırlandırılmış durumda.<h2>Amaç yasaklamak değil, düzenlemek</h2>Uzmanlara göre elektrikli scooterlar kısa mesafeli ulaşımda çevre dostu ve pratik bir alternatif sunuyor.Ancak şehir yönetimleri, bu araçların yayaların güvenliğini tehlikeye atmadan ve kamusal alanı işgal etmeden kullanılabilmesi için daha sıkı kurallar getirilmesi gerektiği görüşünde.Önümüzdeki dönemde Zürih'in alacağı kararın, İsviçre'deki diğer şehirler için de örnek olması bekleniyor.

Zürih'te elektrikli scooter sayısı yarı yarıya indirilecek

İsviçre'de doğum oranı tarihi düşük seviyelerde seyretmeye devam ediyor. Kadın başına ortalama 1,29 çocuk düşen ülkede, nüfusun yaşlanması ve gelecekteki iş gücü açığına ilişkin endişeler artarken, halktan çözüm önerileri toplanmaya başlandı.

Doğum krizine sıra dışı öneriler

20 Minuten gazetesi ile BrainE4 platformunun ortaklaşa düzenlediği "Vatandaş Diyaloğu" kapsamında binlerce kişi, İsviçre'nin gelecekteki aile politikası için görüşlerini paylaşıyor. Tartışmalarda hem dikkat çekici hem de tartışmalı öneriler öne çıkıyor.<h2>En çok tartışılan öneri: Çocuğu olmayanlar büyük evlere daha fazla ödesin</h2>Katılımcılardan biri, ailelerin daha rahat konut bulabilmesi için dikkat çekici bir öneri sundu.Öneriye göre 4,5 ve 5,5 odalı büyük daireler çocuklu ailelere daha uygun fiyatla kiralanmalı, çocuğu olmayan kişiler ise aynı daireler için daha yüksek kira ödemeli.Siyasi bir partiden değil, doğrudan vatandaşlardan gelen bu fikir, platformda en fazla destek gören öneriler arasında yer aldı.<h2>Aylık 1.000 frank çocuk desteği önerisi</h2>En çok ilgi gören önerilerden biri de her çocuk için aylık 1.000 İsviçre frangı çocuk yardımı verilmesi oldu.Bu öneriyi savunanlar, devlet desteğinin yalnızca çocuklarını kreşe gönderen ailelerle sınırlı kalmaması gerektiğini, çocuklarına evde bakan ebeveynlerin emeğinin de maddi olarak karşılık bulması gerektiğini savunuyor.<h2>Tek maaşla dört kişilik aile geçinebilmeli</h2>Katılımcılar, çocuk sahibi olmanın önündeki en büyük engellerden birinin ekonomik baskılar olduğu görüşünde birleşiyor.Öne çıkan öneriler arasında:<ul><li>Orta sınıfın güçlendirilmesi,</li><li>Tek maaşla dört kişilik bir ailenin geçinebilecek seviyeye ulaşması,</li><li>Çocuklu ailelerin yaşam maliyetlerinin azaltılması yer alıyor.</li></ul>Birçok katılımcıya göre aile kurmak hiçbir zaman yoksulluk riski anlamına gelmemeli.<h2>Daha uzun ebeveyn izni talebi</h2>Vatandaşların önemli bir bölümü, iş ve aile yaşamının daha kolay dengelenebilmesi için ebeveyn izinlerinin uzatılmasını istiyor.En fazla destek gören modellerden biri, toplam altı aylık ebeveyn izni uygulanması. Buna göre izin süresi anne ve baba arasında esnek şekilde paylaşılabilecek, ancak annenin doğum sonrası en az iki ay dinlenmesi zorunlu olacak.<h2>Esnek çalışma modeli öne çıkıyor</h2>Katılımcılar, çocuk sahibi olmayı kolaylaştıracak uygulamalar arasında esnek çalışma saatlerini de önemli görüyor.Özellikle gerektiğinde erken işten ayrılmayı mümkün kılan zaman hesapları ve yarı zamanlı çalışma modelleri büyük destek görüyor.Birçok kişi, hem annenin hem de babanın maddi kaygı yaşamadan yarı zamanlı çalışabildiği bir sistemin ideal aile modeli olduğunu düşünüyor.<h2>Para önemli ama tek belirleyici değil</h2>Araştırmaya katılanların büyük bölümü ekonomik desteklerin gerekli olduğunu kabul etse de çocuk sahibi olma kararının yalnızca maddi koşullarla açıklanamayacağını düşünüyor.Katılımcılara göre aile kurmanın temelinde sevgi, ortak değerler ve birlikte çocuk yetiştirme isteği bulunuyor. Maddi güvence ise bu kararın ardından gelen önemli unsurlardan biri olarak görülüyor.<h2>Anneler üzerindeki yük yeniden gündemde</h2>Tartışmalarda en fazla destek gören ifadelerden biri de çalışan annelerin yaşadığı çifte yük oldu.Katılımcılar, "Anneler hem hiç çocukları yokmuş gibi çalışmaları hem de hiç işleri yokmuş gibi annelik yapmaları bekleniyor. Bu mümkün değil." görüşünü güçlü şekilde destekledi.Birçok kişi ayrıca çocuk sahibi olmanın toplumda bir "lüks" gibi görülmemesi gerektiğini vurguladı.<h2>Amaç, geleceğin aile politikasını şekillendirmek</h2>20 Minuten ve BrainE4 tarafından yürütülen proje kapsamında vatandaşların önerileri 26 Temmuz'a kadar toplanacak.Daha sonra en fazla destek gören fikirlerin, İsviçre'deki aile politikalarına ilişkin tartışmalara katkı sunması hedefleniyor.

Doğum oranını artırmak için bin frank çocuk yardımı önerisi

İsviçre'de haftalardır etkisini sürdüren kuraklık, tarım ve hayvancılık sektöründe ciddi sonuçlar doğurmaya başladı. Meraların kuruması ve yem sıkıntısının büyümesi nedeniyle çiftçiler, hayvanlarını normalden daha erken kesime göndermek zorunda kalıyor.

İsviçreli çiftçiler alarm veriyor

Son verilere göre, geçtiğimiz ay kesime gönderilen inek sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 3 bin 500 arttı.<h2>Meralar kurudu, kışlık yemler kullanılmaya başlandı</h2>Kuraklık nedeniyle birçok bölgede otlaklar tamamen kururken, hayvanların doğal yem kaynakları da büyük ölçüde tükendi.Bazı üreticiler, kış ayları için ayırdıkları yem stoklarını şimdiden kullanmaya başlarken, bazıları ise yem sıkıntısı nedeniyle ineklerini planlanandan daha erken mezbahalara göndermeyi tercih ediyor.Çiftçiler, bu yıl yaşanan kuraklığın son yılların en zorlu dönemlerinden biri olduğunu belirtiyor.<h2>Fiyatların düşmesinden endişe ediliyor</h2>Uzmanlara göre asıl tehlike yalnızca kuraklık değil, aynı zamanda oluşabilecek piyasa dengesi.Çok sayıda hayvanın aynı anda kesime gönderilmesi, piyasada arzın artmasına ve et fiyatlarının düşmesine neden olabilir. Bu durum ise diğer üreticilerin de fiyatlar daha fazla gerilemeden hayvanlarını satmaya çalışmasına yol açarak yeni bir satış dalgası oluşturabilir.İsviçre Çiftçiler Birliği ile aynı zamanda İsviçre Alp Hayvancılığı Birliği Başkanı olan SVP'li Ulusal Meclis Üyesi Ernst Wandfluh, üreticilere hayvanlarını aynı anda kesime göndermemeleri çağrısında bulundu.<h2>"Kısır döngü oluşabilir"</h2>Wandfluh, paniğe kapılarak yapılan toplu satışların sektör için ciddi risk oluşturduğunu belirtti.Ona göre bugün yaşanacak yoğun kesimler, ilk etapta et fiyatlarını düşürebilir. Ancak bunun sonucu olarak önümüzdeki ilkbaharda piyasada besi hayvanı yetersizliği yaşanabilir ve İsviçre, artan talebi karşılayabilmek için daha fazla ithal ete ihtiyaç duyabilir.<h2>Çağrı etkisini göstermeye başladı</h2>İsviçre Çiftçiler Birliği'nin verdiği bilgiye göre, yapılan uyarıların ardından kesim için kayıt yaptıran inek sayısında ilk düşüş görüldü.Geçtiğimiz haftaya göre bu hafta yaklaşık 100 daha az inek kesim için bildirildi.Yetkililer, üreticilerin planlı hareket etmeye devam etmesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Çiftçiler yem ithalatında vergi kolaylığı istiyor</h2>Sektör temsilcileri, yalnızca üreticilere çağrı yapmanın yeterli olmayacağını belirtiyor.Ernst Wandfluh, Federal Hükümet'e seslenerek ithal saman üzerindeki gümrük vergisinin geçici olarak kaldırılmasını istedi.Mevcut uygulamada ithal edilen her 100 kilogram saman için yaklaşık 4 İsviçre frangı gümrük vergisi ödeniyor. Bu da yem maliyetini yaklaşık yüzde 15 artırıyor.Çiftçiler, bu verginin geçici olarak kaldırılması halinde yem sıkıntısı yaşayan işletmelerin kuraklık dönemini daha kolay atlatabileceğini ifade ediyor.Uzmanlar ise iklim değişikliğine bağlı olarak kuraklık dönemlerinin daha sık yaşanabileceğine dikkat çekerek, İsviçre tarımının gelecekte benzer krizlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Kuraklık İsviçreli çiftçileri zorluyor: Binlerce inek erken kesime gönderildi

İsviçre'de yaz aylarının gelmesiyle birlikte boğulma vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Son 30 gün içinde ülke genelinde en az 15 kişi göl ve nehirlerde boğularak yaşamını yitirdi. Son olarak Aare Nehri'nde meydana gelen iki ayrı ölüm, yetkilileri yeniden uyarı yapmaya yöneltti.

Sıcak hava tehlikeyi artırdı

<h2>Geçen yıla göre artış var</h2>İsviçre Hayat Kurtarma Derneği (SLRG), bu yılki boğulma vakalarının geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek seviyede olduğunu açıkladı.Her ne kadar 2022 ve 2023 yıllarındaki rakamların altında kalınsa da, 2024 ve 2025'e kıyasla ölüm sayılarında belirgin bir artış yaşandığı ifade edildi.<h2>Tehlike yalnızca sıcak havalar değil</h2>Uzmanlara göre sıcak havalarda daha fazla kişinin göl ve nehirlerde vakit geçirmesi, boğulma riskini doğal olarak artırıyor.Ancak kazaların temel nedenleri arasında kişilerin kendi yüzme becerilerini olduğundan fazla değerlendirmesi, suyun tehlikelerini hafife alması ve değişken akıntı koşullarını dikkate almaması da bulunuyor.<h2>En fazla risk gençler ve yaşlılarda</h2>SLRG verilerine göre ölümle sonuçlanan boğulma vakaları özellikle 17-32 yaş arasındaki genç yetişkinler ile 65 yaş üzerindeki kişilerde yoğunlaşıyor.Gençlerde daha çok riskli davranışlar öne çıkarken, ileri yaştaki kişilerde sağlık sorunları da kazalara zemin hazırlayabiliyor.İstatistikler ayrıca erkeklerin boğulma sonucu hayatını kaybetme oranının kadınlara göre çok daha yüksek olduğunu gösteriyor.<h2>En büyük tehlike göl ve nehirlerde</h2>Boğulma olaylarının büyük bölümü yüzme havuzlarında değil, doğal sularda meydana geliyor.Yetkililere göre nehirlerde güçlü akıntılar, su altındaki engeller, bentler ve sudan çıkışı zorlaştıran noktalar ciddi risk oluşturuyor.Göllerde ise insanlar çoğu zaman yüzülecek mesafeyi, suyun soğukluğunu veya aniden değişen hava koşullarını hafife alıyor.<h2>Son yıllarda düşüş vardı</h2>İsviçre'de boğulma nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı geçmişe kıyasla uzun vadede önemli ölçüde azalmış olsa da, son veriler yeniden dikkatli olunması gerektiğini ortaya koyuyor.SLRG verilerine göre 2025 yılında ülkede 43 kişi boğularak yaşamını yitirmişti. Bu oran, nüfus dikkate alındığında 100 bin kişide yaklaşık 0,5 ölüm anlamına geliyor.Yetkililer özellikle yaz aylarında göl ve nehirlerde yüzen vatandaşlara akıntıları dikkate almaları, yalnız yüzmemeleri ve kendi fiziksel sınırlarını doğru değerlendirmeleri çağrısında bulunuyor.

İsviçre'de boğulma vakaları arttı: Son bir ayda 15 can kaybı

Zürih Belediyesi, son haftalarda özellikle şehir merkezinde artan açık alanda uyuşturucu kullanımı ve uyuşturucu ticareti nedeniyle güvenlik önlemlerini önemli ölçüde artırdı. Yaz aylarında büyüyen bağımlı gruplarının hem kamu düzenini hem de vatandaşların kamusal alanları kullanımını olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Uyuşturucu alarmı

<h2>Dört bölgede yoğun denetim başladı</h2>Belediye tarafından yapılan açıklamaya göre, özellikle Bäckeranlage, Kasernenareal, Gleis 3 – Gessnerallee çevresi ve akşam saatlerinde Schanzengraben bölgesi artık polis açısından "öncelikli müdahale noktaları" olarak değerlendiriliyor.16 Temmuz'dan itibaren bu bölgelerde polis devriyeleri artırıldı. Daha fazla yaya devriyesi, kimlik kontrolleri, kamu düzenini bozan kişilerin bölgeden uzaklaştırılması ve uyuşturucu satıcılarına yönelik soruşturmalar yürütülüyor.<h2>"Uyuşturucu kullanımına müsamaha gösterilmeyecek"</h2>Zürih Güvenlik Dairesi Başkanı Karin Rykart, son haftalarda kamusal alanlarda görünür uyuşturucu kullanımının belirgin şekilde arttığını belirterek, belediyenin bu gelişmeyi ciddiyetle takip ettiğini söyledi.Belediye açıklamasında, kamusal alanda uyuşturucu kullanımı ve ticaretine tolerans gösterilmeyeceği vurgulandı.Uyuşturucu kullanan kişiler düzenli olarak kontrol edilirken, durumlarına göre yasal tüketim merkezlerine yönlendiriliyor veya bölgeden uzaklaştırılıyor.<h2>Sosyal hizmet ekipleri de sahada</h2>Yetkililer, sorunun yalnızca polis müdahalesiyle çözülemeyeceğini belirtiyor.Bu nedenle "sip züri" adlı sosyal hizmet ekipleri de söz konusu bölgelerde daha yoğun görev yapmaya başladı. Ekipler, bağımlılarla doğrudan iletişim kurarak sağlık ve sosyal destek hizmetlerine yönlendirme yapıyor.Ayrıca yaz boyunca Bäckeranlage çevresinde halkın katılımına açık çeşitli etkinlikler düzenlenerek parkın daha güvenli ve daha fazla kişi tarafından kullanılan bir yaşam alanına dönüştürülmesi hedefleniyor.<h2>Mevcut merkezler yetersiz kalıyor</h2>Zürih Belediyesi, şehirde faaliyet gösteren üç bağımlı danışma ve güvenli tüketim merkezinin kamusal alan üzerindeki baskıyı önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.Ancak son dönemde artan başvurular nedeniyle bu merkezlerin kapasitesinin dolduğu ifade edildi.Bu nedenle belediye, bağımlılara yönelik hizmet verecek dördüncü danışma ve tüketim merkezi için uygun bir yer arayışını hızlandırdığını açıkladı.Yetkililer, güvenlik önlemleri ile sosyal destek çalışmalarının birlikte yürütülmesinin hem kamu düzenini korumak hem de bağımlılara gerekli desteği sağlamak açısından en etkili yöntem olduğunu vurguluyor.

Zürih'te uyuşturucuya karşı geniş operasyon: Polis sayısı artırıldı

İsviçre'de iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri giderek ağırlaşırken, bu kez tartışmanın odağında İsviçre Çiftçiler Birliği (Schweizer Bauernverband) yer aldı. Yüzlerce çiftçi, birliğin iklim politikalarında yeterince aktif olmadığını savunarak açık mektupla yönetime tepki gösterdi.

İsviçreli çiftçiler tepkili

<h2>Kuraklık çiftçileri zorluyor</h2>Basel-Landschaft kantonunda organik tarım yapan Isidor Steinemann, yaşanan kuraklığın üretimi ciddi şekilde etkilediğini söylüyor.Steinemann, tarlalardaki toprağın tamamen kuruduğunu ve yer yer 30 santimetreyi bulan çatlaklar oluştuğunu belirtiyor.Hayvanlar için yeterli yem üretemediklerini ifade eden çiftçi, şimdiden kışlık yem stoklarını kullanmaya başladıklarını, bu nedenle kış aylarında bazı hayvanları kesmek zorunda kalabileceklerinden endişe ettiklerini dile getiriyor.Mısır tarlalarındaki ürünlerin de normalden çok daha küçük kaldığını ve verimin büyük ölçüde düştüğünü söylüyor.<h2>1600'den fazla kişi açık mektuba imza attı</h2>Steinemann'ın da imzaladığı açık mektuba şimdiye kadar 1.600'den fazla kişi destek verdi.Mektupta, İsviçre Çiftçiler Birliği'nin geçmişte iklim koruma önlemlerine karşı çıktığı ve iklim krizinin ciddiyetini yeterince dikkate almadığı öne sürülüyor.İmzacılar, birliğin artık çiftçilerin gerçek çıkarlarını temsil etmediğini savunarak daha güçlü ve sürdürülebilir iklim politikaları için harekete geçmesini talep ediyor.<h2>"Sanayi tipi tarımı savunuyor"</h2>Steinemann, birliğin özellikle yoğun gübre kullanımı, pestisitler ve dışarıdan temin edilen yemlere dayalı sanayi tipi tarım modelini desteklediğini savunuyor.Ona göre bu yaklaşım, iklim değişikliğini daha da hızlandırırken çiftçilerin geleceğini de riske atıyor.<h2>Çiftçiler Birliği suçlamaları reddetti</h2>İsviçre Çiftçiler Birliği ise eleştirileri kabul etmiyor.Birlik sözcüsü Sandra Helfenstein, tarım sektörünün iklim değişikliğinden en fazla etkilenen alanlardan biri olduğunun farkında olduklarını ve bu nedenle iklim koruma konusunda uzun süredir çalışmalar yürüttüklerini belirtti.Birlik, geçmişte CO₂ Yasası'na destek verdiklerini, ancak halkın bu düzenlemeyi referandumda reddettiğini hatırlattı.Açık mektuba yazılı yanıt veren birlik, iklim koruma adı altında önerilen her düzenlemeyi otomatik olarak desteklemediklerini, alınacak kararların hem çevresel etkisi hem de İsviçre'deki gıda üretimi ile çiftçi ailelerinin ekonomik durumu açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.<h2>Küçük Çiftçiler Birliği destek verdi</h2>Bir yıl önce Çiftçiler Birliği'nden ayrılan Steinemann ve açık mektubu imzalayan çiftçiler, Küçük Çiftçiler Birliği (Kleinbauern-Vereinigung) tarafından destekleniyor.Dernek, çiftçilerin yaşadığı hayal kırıklığını anladıklarını belirterek açık mektuptaki taleplerin büyük bölümüne katıldıklarını açıkladı.İklim değişikliğinin tarım üzerindeki baskısı artarken, sektör içinde iklim politikalarına ilişkin görüş ayrılıklarının önümüzdeki dönemde daha da büyümesi bekleniyor.

Kuraklık tarımı vurdu, çiftçiler ses yükseltti

Yaz aylarının en can sıkıcı misafirlerinden olan yaban arıları (Wespen), bu yıl İsviçre'de her zamankinden daha fazla görülüyor. Uzmanlara göre son beş yılda bildirilen yaban arısı yuvalarının sayısı beş kat artarken, sıcak hava ve kuraklık nedeniyle arılar insanlara daha fazla yaklaşmaya başladı.

Yuva sayısı hızla yükseldi

<h2>&nbsp;</h2>İsviçre'de faaliyet gösteren bir sigorta şirketi tarafından yapılan analiz, yaz aylarında bildirilen yaban arısı yuvalarının son beş yılda 100 bin hane başına 27'den 134'e yükseldiğini ortaya koydu.Şirket yetkilileri, 2026 yılında henüz yaz bitmeden geçen yılın tamamından daha fazla yuva kaldırma talebi aldıklarını açıkladı. Önümüzdeki sıcak haftalarla birlikte bu sayının daha da artması bekleniyor.<h2>Kuraklık arıları insanların sofralarına yöneltiyor</h2>Haşere uzmanı Thomas Iseli, sıcak hava ve kuraklığın sivrisinek gibi küçük böceklerin sayısını azalttığını belirtiyor.Normalde yavrularını beslemek için sivrisinek ve benzeri böcekleri avlayan yaban arıları, doğal besin kaynakları azalınca protein ihtiyacını insanların yiyeceklerinden karşılamaya çalışıyor.Bu nedenle özellikle mangal yapılan alanlarda, et ürünlerinin bulunduğu sofralarda yaban arılarının daha sık görüldüğü ifade ediliyor.<h2>İklim değişikliği etkili oluyor</h2>Basel Doğa Tarihi Müzesi'nden biyolog Seraina Kopfstein, yaban arısı popülasyonundaki artışın iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu söylüyor.Hava sıcaklıklarının ilkbaharda daha erken yükselmesi nedeniyle koloniler daha erken gelişmeye başlıyor ve yaz aylarında daha fazla yaban arısı görülüyor.Uzmanlar, gelecekte İsviçre'de yaban arılarıyla daha sık karşılaşmanın normal hale gelebileceğini belirtiyor.<h2>Her zaman zararlı değiller</h2>Uzmanlar, yaban arılarının rahatsız edici olsalar da doğa için önemli görevler üstlendiğini hatırlatıyor.Yaprak bitleri ve birçok zararlı böcekle beslenen yaban arıları, bahçelerde doğal dengeyi koruyan etkili avcılar arasında yer alıyor. Öte yandan aşırı sıcaklar ve şiddetli yağışlar, yaban arısı kolonilerinin de zarar görmesine neden olabiliyor.

İsviçre'de yaban arısı alarmı: Sayıları son 5 yılda 5 kat arttı

İsviçre'de etkisini artıran sıcak hava dalgaları ve iklim krizine rağmen hava yolu ulaşımına olan ilgi azalmıyor. Zürih Havalimanı'nda yolcu sayısı her yıl yeni rekorlar kırarken, uzmanlar toplumun iklim konusundaki duyarlılığı ile günlük davranışları arasında ciddi bir çelişki bulunduğuna dikkat çekiyor.

karbon emisyonları artıyor

<h2>Rekor sıcaklar, rekor uçuşlar</h2>2026 yazı, İsviçre'nin son yıllardaki en sıcak yazlarından biri olarak kayıtlara geçerken, hava yolu ulaşımında da rekor seviyelere ulaşıldı.Zürih Havalimanı'ndaki yolcu sayısı pandemi sonrası hızla artarak 32,6 milyon seviyesine ulaştı. Buna rağmen toplumun büyük bölümü iklim değişikliğiyle mücadeleyi desteklediğini ifade ediyor.<h2>Uzmanlar: İnsanlar bildiğini her zaman uygulamıyor</h2>Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden (ZHAW) çevre psikoloğu Catherine Hartmann, bu durumu "bilgi-davranış açığı" olarak tanımlıyor.Hartmann'a göre insanlar, uçmanın çevreye zarar verdiğini bilmelerine rağmen iş, tatil veya aile ziyaretleri gibi kişisel öncelikleri daha önemli görüyor. Ayrıca tek başına uçmaktan vazgeçmenin iklim üzerinde anlamlı bir fark yaratmayacağını düşünmeleri de davranışlarını değiştirmelerini zorlaştırıyor.Uzmanlar, çevredeki insanların da sık uçuyor olmasının bu psikolojik rahatlamayı daha da güçlendirdiğini belirtiyor.<h2>Uçak hâlâ daha hızlı ve çoğu zaman daha ucuz</h2>Araştırmaya göre uçak yolculuğunun tercih edilmesindeki en önemli nedenlerden biri de ekonomik avantajlar.Birçok hatta uçak, hem tren yolculuğundan daha kısa sürüyor hem de daha uygun fiyatlı olabiliyor. Kolay rezervasyon imkânı da hava yolunu cazip hale getiren faktörler arasında gösteriliyor.<h2>Siyasi tartışma yeniden alevlendi</h2>İsviçre'de hava yolu ulaşımının ülkenin sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 12'sinden sorumlu olduğu belirtilirken, bu oran atmosfere olan dolaylı etkiler de hesaba katıldığında daha yüksek olabiliyor.Yeşiller Partisi Başkanı Lisa Mazzone, Federal Hükümet'in iklim krizine karşı yeterince kararlı adımlar atmadığını savundu. Mazzone, demiryolu yatırımlarında tasarrufa gidilirken uluslararası uçuşlarda kerosen vergisi veya uluslararası uçak biletlerine KDV uygulanmamasını dolaylı teşvik olarak değerlendirdi.Yeşiller, uçak biletlerinden çevre katkı payı alınmasını öngören yeni bir halk girişimi için imza toplamayı sürdürüyor.<h2>Muhalefet: Uçmak birçok aile için zorunluluk</h2>FDP Milletvekili Christian Wasserfallen ise yeni bir uçuş vergisine karşı çıkıyor.Wasserfallen, İsviçre'de yaşayan birçok kişinin ailesinin yurt dışında bulunduğunu ve bu nedenle uçak yolculuğunun bir lüks değil, zorunlu ihtiyaç olduğunu belirtti. Ayrıca benzer bir uçak bileti vergisinin daha önce halk oylamasında reddedildiğini hatırlattı.İsviçre'de iklim değişikliğiyle mücadele konusunda toplumsal destek yüksek olsa da, artan yolcu sayıları vatandaşların seyahat alışkanlıklarını değiştirmekte hâlâ isteksiz olduğunu gösteriyor.

Rekor yolcu sayıları iklim tartışmasını yeniden alevlendirdi

Basel-Stadt Kantonu, polis teşkilatında önemli bir değişikliğe gidiyor. Bu sonbaharda, yalnızca B oturum iznine (Aufenthaltsbewilligung B) sahip dört Alman aday, Hitzkirch'teki polis akademisinde eğitimlerine başlayacak. 

Böylece Basel, İsviçre'de B oturum izniyle polislik eğitimine kabul edilen ilk kanton olacak.Şimdiye kadar Basel'de İsviçre pasaportu bulunmayan polisler görev yapabiliyordu. Ancak bunların tamamı C oturum iznine (Niederlassungsbewilligung C) sahip kişilerden oluşuyordu. Yeni uygulamayla birlikte ilk kez yalnızca B oturum izni bulunan adaylar polis teşkilatına katılacak.Polis Sendikası Basel-Stadt temsilcisi Harald Zsedényi, özellikle personel açığının yaşandığı bu dönemde nitelikli adayların vatandaşlığına değil, yetkinliklerine bakılması gerektiğini belirtti. Zsedényi, Almanya'nın sınır bölgesinde yetişmiş ve Basel'i iyi tanıyan kişilerin görevlerini başarıyla yerine getirebileceğini söyledi.Basel Polisi Sözcüsü Adrian Plachesi de Almanya'nın sınır bölgelerinden uzun süredir başvuru aldıklarını belirterek, C oturum iznine sahip yabancı polislerle yıllardır olumlu deneyimler yaşadıklarını ifade etti. Hâlihazırda teşkilatta yaklaşık 30 ila 40 yabancı uyruklu polis görev yapıyor ve bunların büyük bölümünün Basel'de büyüdüğü ya da uzun yıllardır bölgede yaşadığı belirtiliyor.Buna karşın İsviçre Polis Memurları Birliği, silah taşıyan devlet görevlilerinin mutlaka İsviçre vatandaşı olması gerektiğini savunuyor. Birliğe göre yabancı uyruklular polis eğitimine kabul edilebilir ancak yemin ederek göreve başlamadan önce İsviçre vatandaşlığına geçmiş olmaları gerekiyor.Basel Polisi'nde yaklaşık 1.000 personel görev yaparken, kurumun hâlen yaklaşık 100 personel açığı bulunuyor. Yetkililer, göreve başlayacak dört Alman adayın bu açığı kapatmaya yetmeyeceğini, ancak personel bulma konusunda yeni bir adım niteliği taşıdığını vurguluyor.

Basel'de bir ilk: B oturum iznine sahip polisler göreve hazırlanıyor

İsviçre'de etkisini artıran kuraklık ve aşırı sıcaklar, yangın riskini kritik seviyeye taşıdı. Aargau Kantonu'nun Koblenz bölgesinde çıkan arazi yangını kısa sürede ormanlık alana sıçrarken, itfaiyenin geniş çaplı müdahalesiyle alevler kontrol altına alındı.

İsviçre'de sıcaklık alarmı

Meteoroloji uzmanları ise önümüzdeki günlerde sıcaklıkların yeniden 30 derecenin üzerine çıkacağını ve ülke genelinde belirgin bir serinleme beklenmediğini açıkladı.<h2>Sıcaklık uyarısı en üst seviyeye yükseltildi</h2>İsviçre Federal Meteoroloji Dairesi (MeteoSwiss), çarşamba gününden itibaren ülkenin büyük bölümü için 3. seviye (yüksek tehlike) sıcaklık uyarısı yayımladı.Kuzeybatı İsviçre, Cenevre Gölü bölgesi ve Güney Ticino için ise en yüksek uyarı seviyesi olan 4. seviye (çok yüksek tehlike) ilan edildi.Yetkililer, özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve küçük çocukların aşırı sıcaklara karşı dikkatli olmalarını istedi.<h2>Yangın yasağı ülke genelinde genişletildi</h2>Kuraklık nedeniyle İsviçre'nin birçok kantonunda açık ateş yakılması ve havai fişek kullanımı tamamen yasaklandı.Graubünden Kantonu'nda yasağı ihlal eden dört kişi hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulurken, St. Gallen Kantonu'nda şimdiye kadar yaklaşık 40 ihlal tespit edildi ve bazı bölgelerde yangınlar meydana geldi.<h2>1 Ağustos kutlamalarında havai fişek iptalleri</h2>Yangın riski nedeniyle birçok belediye 1 Ağustos İsviçre Ulusal Günü kutlamalarında planlanan havai fişek gösterilerini iptal etti.Rorschach kenti, göl üzerinde yapılması planlanan gösteriyi güvenlik gerekçesiyle son anda iptal etti.Buna karşılık Meilen, Horgen, Rüschlikon ve Stäfa belediyeleri, gerekli izinleri alarak Zürih Gölü üzerindeki teknelerden havai fişek gösterilerini gerçekleştirmeyi planlıyor.<h2>Fransa'daki yangınların dumanı İsviçre'ye ulaşıyor</h2>Güneybatı Fransa'nın Bordeaux çevresinde devam eden büyük orman yangınlarının dumanının, rüzgârın yön değiştirmesiyle çarşamba gününden itibaren İsviçre'nin bazı bölgelerinde görülebileceği ve hissedilebileceği açıklandı.Meteoroloji uzmanları, yoğun dumanın atmosferde yüzlerce kilometre taşınmasının olağan bir durum olduğunu belirtti.<h2>İsviçre'den Fransa'ya destek</h2>İsviçre, Fransa'daki orman yangınlarıyla mücadeleye de destek veriyor.İsviçre Ordusu'na ait üç Super Puma helikopteri, Korsika'daki yangın söndürme çalışmalarına katılmak üzere Locarno'dan bölgeye gönderildi. Federal Hükümet tarafından onaylanan görev kapsamında helikopterlerin bir hafta boyunca bölgede çalışması planlanıyor.Yetkililer, önümüzdeki günlerde sıcak ve kuru havanın devam etmesi nedeniyle hem yangın riskinin hem de sağlık açısından oluşabilecek tehlikelerin süreceği uyarısında bulundu.

Aargau'daki arazi yangını ormana sıçradı, risk en üst seviyeye çıktı

İsviçre'de akaryakıt fiyatlarındaki büyük farklılıklar tartışma yaratırken, Fiyat Denetleme Kurumu (Preisüberwacher) devreye girdi. Özellikle A2 otoyolu üzerindeki Bellinzona dinlenme tesislerinde satılan benzinin, sadece bir kilometre uzaklıktaki istasyona göre litre başına 71 rappen daha pahalı olması üzerine piyasa incelemesi başlatıldı.

Otoyol istasyonları neden pahalı?

<h2>Bir kilometrede yüzde 40 fiyat farkı</h2>TCS'nin akaryakıt fiyat verilerine göre, Bellinzona'daki A2 otoyolu üzerindeki bir Shell istasyonunda 95 oktan kurşunsuz benzinin litre fiyatı 2,49 frank seviyesine ulaştı.Aynı yakıt ise yaklaşık bir kilometre uzaklıktaki Eni istasyonunda 1,78 franga satılıyor.Bu da litre başına 71 rappen, yani yaklaşık yüzde 40 fiyat farkı anlamına geliyor. Örneğin 40 litrelik bir depo dolduran sürücü, otoyoldaki istasyonu tercih ettiğinde yaklaşık 28 frank daha fazla ödeme yapıyor.<h2>Fiyat Denetleme Kurumu inceleme başlattı</h2>Ortaya çıkan büyük fiyat farkının ardından İsviçre Fiyat Denetleme Kurumu, akaryakıt piyasasında resmi inceleme başlattığını açıkladı.Kurum yetkilileri, özellikle otoyol üzerindeki fiyatların neden bu kadar yüksek olduğunun araştırılacağını belirtti.İnceleme sonucunda haksız fiyat uygulamaları tespit edilmesi halinde kurum doğrudan para cezası kesemese de, gelecekte fiyatların düşürülmesini talep edebiliyor. Rekabet kurallarının ihlal edildiğine dair bulgular ortaya çıkması durumunda ise dosya Rekabet Komisyonu'nun (WEKO) gündemine taşınabiliyor.<h2>İstasyonlar maliyetleri gerekçe gösteriyor</h2>Otoyol üzerindeki akaryakıt istasyonlarını işleten şirketler ise yüksek fiyatları; işletme imtiyaz ücretleri, 24 saat hizmet verilmesi, otopark, tuvalet ve dinlenme alanlarının işletme maliyetleriyle açıklıyor.Ancak yetkililer, bu gerekçelerin litre başına oluşan yüksek fiyat farkını tamamen açıklayıp açıklamadığının araştırılacağını ifade ediyor.<h2>Otoyoldan çıkmak ne zaman avantajlı?</h2>İsviçre Otomobil Kulübü (TCS), sürücülere yakıt almadan önce fiyat karşılaştırması yapmalarını öneriyor.Uzmanlara göre litre fiyatında en az 5 rappen tasarruf sağlanıyorsa ve istasyona gidiş-dönüş mesafesi 10 kilometreyi geçmiyorsa, otoyoldan çıkıp yakıt almak ekonomik açıdan avantaj sağlayabiliyor.

A2 otoyolunda akaryakıt alarmı: Aynı benzine 71 rappen fazla ödeme yapılabiliyor

İsviçre, bu yılın dördüncü sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor. Meteoroloji tahminlerine göre salı gününden itibaren sıcaklıklar hızla yükselecek, perşembe günü ise bazı bölgelerde 40 dereceye yaklaşan rekor seviyeler görülebilecek. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde belirgin bir serinleme beklenmediği konusunda uyarıyor.

Sıcaklık 40 dereceye yaklaşacak

<h2>Sıcaklıklar 30 derecenin üzerine çıkacak</h2>Haftanın ilk gününde parçalı bulutlu hava etkili olurken, salı gününden itibaren ülke genelinde güneşli ve çok sıcak hava hakim olacak.Özellikle İsviçre'nin ovalık bölgelerinde sıcaklıkların birkaç gün üst üste 30 derecenin üzerinde seyretmesi bekleniyor.<h2>Perşembe günü zirve bekleniyor</h2>Meteoroloji tahminlerine göre sıcak hava dalgasının en yoğun hissedileceği gün perşembe olacak.<ul><li>Basel ve Cenevre'de sıcaklıkların 38 ila 39 dereceye yaklaşabileceği,</li><li>Zürih, Bern, Neuchâtel ve Sion'da ise 37 dereceye kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.</li><li>Ticino'da ise hava sıcaklığının yaklaşık 34 derece olması bekleniyor.</li></ul>Bu değerlerin gerçekleşmesi halinde, yılın şimdiye kadarki en sıcak günleri yaşanmış olacak.<h2>Hafta sonu da bunaltıcı sıcaklar sürecek</h2>Meteoroloji uzmanları, sıcak hava dalgasının hafta sonunda da etkisini sürdüreceğini belirtiyor.Cuma, cumartesi ve pazar günleri sıcaklıkların 33 ila 34 derece arasında seyretmesi beklenirken, özellikle Alp Dağları çevresinde öğleden sonra yerel gök gürültülü sağanak yağışlar görülebileceği ifade ediliyor.Ancak bu yağışların ülke genelinde hissedilir bir serinleme sağlaması beklenmiyor.<h2>Sağlık uyarısı yapıldı</h2>Uzmanlar, özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve küçük çocukların aşırı sıcaklardan daha fazla etkilendiğine dikkat çekiyor.Yetkililer vatandaşlara günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneş altında kalmamalarını, bol sıvı tüketmelerini, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınmalarını ve serin ortamlarda bulunmalarını tavsiye ediyor.Meteoroloji tahminlerine göre önümüzdeki haftanın başında da sıcak hava etkisini sürdürecek ve birçok bölgede termometrelerin yeniden 35 derece civarında seyretmesi bekleniyor.

İsviçre'de dördüncü sıcak hava dalgası geliyor

İsviçre Federal Parlamentosu'nun bulunduğu bina, ülkenin dört resmi dilinde aynı anlama gelmiyor. Fransızca ve İtalyanca'da "Palais fédéral" (Federal Saray) olarak adlandırılan yapı, Almanca'da "Bundeshaus" (Federal Ev), Romanşça'da ise "Chasa federala" ismini taşıyor.

Demokrasisinin ilginç hikâyesi

Bu dil farkı yalnızca bir kelime tercihinden ibaret değil. Uzmanlara göre isimlendirme, İsviçre'nin demokrasi anlayışındaki tarihsel farklılıkları da yansıtıyor.<h2>Tartışma 130 yıl önce başladı</h2>19. yüzyılın sonlarında yeni parlamento binasının inşası planlanırken, Almanca konuşulan bölgelerde yapının nasıl adlandırılması gerektiği yoğun şekilde tartışıldı.O dönemde siyasetçiler, "Bundesrathaus" adı verilen başka bir binada toplanıyordu. Ancak bu isim, hem "Federal Belediye Binası" hem de "Federal Konsey'in binası" şeklinde yorumlanabildiği için kafa karışıklığı yaratıyordu.Bunun üzerine dönemin gazeteleri "Bundeshaus", "İsviçre Meclis Binası" ve benzeri alternatif isimler önermeye başladı.<h2>"Saray" kelimesine özellikle karşı çıkıldı</h2>Dönemin Alman dilli gazeteleri bir konuda ortak görüşteydi: Binanın adı kesinlikle "Parlamento" ya da "Saray" olmamalıydı.Çünkü Almanca konuşulan İsviçre'de hâkim olan siyasal anlayış, doğrudan demokrasiye dayanıyordu. Halkın referandumlar ve halk oylamalarıyla doğrudan karar vermesi esas kabul ediliyor, siyasetçilere ve merkezi yönetime mesafeli yaklaşılıyordu.Bern Üniversitesi'nden siyaset bilimci Hans-Peter Schaub'a göre "saray" kelimesi, yönetenlerle halk arasında mesafe ve güç eşitsizliği çağrıştırıyordu. Bu nedenle doğrudan demokrasiyi benimseyen Alman dilli İsviçre için uygun görülmedi.<h2>Fransızca'da "Palais" farklı anlam taşıyor</h2>Fransızca konuşulan İsviçre'de ise durum farklıydı.Burada "Palais fédéral" ifadesi en başından itibaren doğal karşılandı. Çünkü Fransızca'daki "palais" kelimesi her zaman kraliyet sarayı anlamına gelmiyor; büyük ve önemli kamu binaları için de kullanılabiliyor.Örneğin Cenevre'deki Birleşmiş Milletler binası da "Palais des Nations" olarak adlandırılıyor.Uzmanlara göre Fransızca konuşulan bölgelerde temsilî demokrasiye duyulan güvenin daha güçlü olması da bu ismin benimsenmesinde etkili oldu.<h2>İki farklı demokrasi anlayışı tek binada buluştu</h2>Araştırmacılar, bugün bile bu tarihsel farkın İsviçre'nin siyasi kültürüne yansıdığını belirtiyor.Fransızca konuşulan birçok belediyede yerel parlamentolar yaygın olarak bulunurken, Almanca konuşulan bölgelerde doğrudan demokrasi uygulamaları daha güçlü şekilde varlığını sürdürüyor.<h2>Son kararı Federal Konsey verdi</h2>29 Mayıs 1894 tarihinde Federal Konsey, iki farklı yaklaşımı uzlaştıran bir karar aldı.Buna göre binanın Almanca adı "Bundeshaus", Fransızca ve İtalyanca adı ise "Palais fédéral" olarak belirlendi.Bu karar, farklı kültürleri ve demokrasi anlayışlarını aynı çatı altında bir araya getiren İsviçre uzlaşma kültürünün simgelerinden biri olarak görülüyor.

İsviçre Parlamentosu'na niçin "Federal Saray" değil de "Federal Ev" deniliyor

Avrupa Birliği, moda sektöründe çevreyi korumaya yönelik önemli bir adım attı. 19 Temmuz itibarıyla, büyük moda şirketleri satılamayan kıyafet ve ayakkabıları artık keyfi şekilde imha edemeyecek. Yeni kurallar, ürünlerin çöpe atılmadan önce yeniden satılması, bağışlanması, onarılması veya yeniden kullanılması gibi alternatiflerin değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.

İsviçre'de durum ne?

Peki bu düzenleme İsviçre'yi de etkileyecek mi?<h2>Her yıl milyonlarca ürün çöpe gidiyor</h2>Avrupa Komisyonu'nun verilerine göre, Avrupa'da satılamayan tekstil ürünlerinin yüzde 4 ila 9'u, hiç kullanılmadan imha ediliyor.Bu uygulamanın her yıl yaklaşık 5,6 milyon ton karbondioksit (CO₂) salımına neden olduğu belirtiliyor.<h2>İsviçre'de de kıyafetler imha ediliyor</h2>İsviçre Federal Çevre Dairesi'nin (BAFU) 2023 yılında yayımladığı rapora göre, ülkede satılamayan tekstil ürünlerinin en az yüzde 0,3'ü imha ediliyor.Ancak raporda, gerçek oranın açıklanan rakamın üzerinde olabileceği de vurgulanıyor.Öte yandan İsviçre'de her yıl yaklaşık 50 bin ton kullanılmış giysi, geri dönüşüm ve tekstil toplama sistemlerine teslim ediliyor.<h2>AB yasağı İsviçre'de doğrudan geçerli değil</h2>Yeni AB düzenlemesi İsviçre'de otomatik olarak uygulanmayacak.Federal Çevre Dairesi'ne göre İsviçre'de faaliyet gösteren moda şirketleri, ülke içinde satılamayan ürünleri imha etmeye devam edebilecek.Ancak Avrupa Birliği pazarında satış yapan İsviçre merkezli şirketler, AB kurallarına uymak ve satılamayan ürünleri nasıl değerlendirdiklerini raporlamak zorunda olacak.<h2>Hızlı moda geri dönüşüm sistemini zorluyor</h2>İsviçre hükümeti de mevcut sistemin uzun vadede risk altında olduğunu kabul ediyor.Özellikle Shein, Temu ve Amazon gibi uluslararası hızlı moda platformlarının düşük kaliteli ve kısa ömürlü ürünleri, ülkedeki tekstil geri dönüşüm sistemini zorlamaya başladı.Federal Konsey, gönüllü uygulamaların artık yeterli olmayabileceğini belirterek yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.<h2>Yeni kurallar İsviçre'de de gündeme gelebilir</h2>Sektör temsilcileri de İsviçre'nin Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini düşünüyor.Gündemdeki önerilerden biri, tekstil üreticilerinin ürünlerinin kullanım ömrü sona erdiğinde geri dönüşüm ve bertaraf maliyetlerine katkı sağlamasını öngören bir sistem kurulması.Benzer uygulamanın Avrupa Birliği'nde 2028 yılından itibaren standart hale gelmesi planlanıyor.Uzmanlara göre İsviçre de önümüzdeki yıllarda tekstil atıklarının azaltılması ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi amacıyla benzer adımlar atabilir.

AB'de satılamayan kıyafetleri çöpe atmak yasaklandı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), İsviçre'nin tutuklu bir hamile kadının aile hayatına ilişkin haklarını yeterince korumadığına hükmetti. Mahkeme, İsviçre'nin, kadının partnerinin cezaevinde kendisini ziyaret etmesine izin vermeyerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine karar verdi.

Aile hayatı ihlali nedeniyle ceza...

<h2>Hamileyken tutuklandı</h2>Dava, 2019 yılında Vaud kantonunda yaşandı.İspanyol vatandaşı olan ve ağır uyuşturucu suçlarına karıştığı şüphesiyle tutuklanan hamile kadın, soruşturma süresince cezaevinde kaldı.İsviçre makamları, kadının birlikte yaşadığı ve doğacak çocuğun babası olduğu belirtilen kişinin cezaevine gelerek kendisini ziyaret etmesine izin vermedi. Ayrıca doğum sırasında da yanında bulunmasına onay verilmedi.<h2>Gerekçe: Deliller etkilenebilir</h2>İsviçreli yetkililer, ziyaret izninin verilmesi halinde tarafların delilleri etkileme, birbirleriyle anlaşarak soruşturmayı yönlendirme veya izleri ortadan kaldırma ihtimali bulunduğunu savundu.Bu gerekçeler, Federal Mahkeme'ye kadar tüm yargı mercileri tarafından kabul edildi.Mahkeme yalnızca doğumdan kısa süre önce çiftin gözetim altında telefon görüşmesi yapmasına izin verdi.<h2>AİHM: Alternatif çözümler değerlendirilmedi</h2>Strazburg'daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise farklı bir sonuca ulaştı.Mahkemeye göre İsviçre makamları, kadının ileri seviyedeki hamileliğini ve doğumun aile yaşamı açısından taşıdığı özel önemi yeterince dikkate almadı.Kararda özellikle, gözetim altında gerçekleştirilecek bir cezaevi ziyaretinin neden hiç değerlendirilmediğinin açıklanamadığı vurgulandı.AİHM, telefon görüşmesine izin verilirken aynı güvenlik önlemleriyle yüz yüze görüşmenin tamamen reddedilmesini çelişkili buldu.<h2>İsviçre tazminat ödeyecek</h2>Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin özel ve aile hayatına saygı hakkını düzenleyen 8. maddesinin ihlal edildiğine karar verdi.Bu kapsamda İsviçre'nin başvurucu kadına yaklaşık 1.608 İsviçre frangı manevi tazminat ödemesine hükmedildi.Bunun yanı sıra yaklaşık 3.718 İsviçre frangı yargılama gideri ve masrafları da İsviçre tarafından karşılanacak.<h2>Karar emsal niteliği taşıyor</h2>Hukuk uzmanlarına göre karar, güvenlik gerekçeleri ile temel insan hakları arasında denge kurulması açısından önemli bir emsal oluşturuyor.Mahkeme, özellikle cezaevi uygulamalarında aile hayatını ilgilendiren istisnai durumların daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiği mesajını verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İsviçre'yi haksız buldu

İsviçre Federal Mahkemesi, ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki dengeyi ilgilendiren dikkat çekici bir karara imza attı. Mahkeme, bir yazarın hazırladığı kitabın belirli bölümlerinin yayımlanmasını kesin olarak yasakladı. Gerekçe ise, kitapta anlatılan kişinin kimliğinin kolaylıkla anlaşılabilmesi ve kişilik haklarının ağır şekilde ihlal edilmesi oldu.

<h2>Eski partneri dava açtı</h2>Davaya konu olan olayda, İsviçre'de tanınan bir kişi, eski partneri tarafından kaleme alınan kitapta kendisinin ağır ithamlarla hedef alındığını öne sürerek mahkemeye başvurdu.Federal Mahkeme de söz konusu metnin yayımlanmasının kişilik haklarına ciddi müdahale oluşturacağına hükmederek ilgili bölümlerin yayımlanmasını yasakladı.<h2>"Her eleştiri dava konusu olmamalı"</h2>Medya ve iletişim hukuku uzmanı Avukat Manuel Bertschi'ye göre kişilik haklarını korumaya yönelik davalar yalnızca ciddi ihlaller söz konusu olduğunda açılmalı.Bertschi, birçok müvekkiline dava açmamalarını tavsiye ettiğini belirterek, "Her anlaşmazlık mahkemeye taşınmamalı. Vakaların büyük bölümü taraflar arasında çözülebiliyor." değerlendirmesinde bulundu.<h2>Hangi durumlarda dava açmak gerekiyor?</h2>Uzmanlara göre özellikle şu durumlarda hukuki yollara başvurmak anlamlı olabiliyor:<ul><li>Kişinin özel hayatına ağır müdahale edilmesi,</li><li>Gerçeğe aykırı iddiaların yayımlanması,</li><li>Şirket veya kişilerin itibarına ciddi zarar verilmesi,</li><li>İnternette kalıcı şekilde yayımlanan içeriklerin uzun vadeli mağduriyet oluşturması.</li></ul>Bertschi'ye göre özellikle internet ortamında yer alan içeriklerin silinmesi veya düzeltilmesi yönündeki talepler, yıllar sonra bile önemli sonuçlar doğurabiliyor.<h2>Dava açmanın riskleri de var</h2>Uzmanlar, kişilik haklarını koruma davalarının her zaman en doğru çözüm olmayabileceğini de hatırlatıyor.Mahkeme süreçlerinin uzun sürmesi, yüksek dava masrafları ve kamuoyunun konuyu yeniden gündeme taşıması, birçok kişinin dava açmaktan vazgeçmesine neden olabiliyor.Bu nedenle dava açmadan önce elde edilecek fayda ile sürecin maliyeti ve süresi dikkatlice değerlendirilmeli.<h2>Yapay zekâ dönemi yeni hukuki tartışmalar doğuruyor</h2>Haberde ayrıca İsviçre Federal Konseyi Üyesi Karin Keller-Sutter hakkında yapay zekâ ile hazırlanan hakaret içerikli bir videoya da değiniliyor.Uzmanlara göre bu tür olaylar, yapay zekâ çağında kişilik haklarının nasıl korunacağı konusunda yeni hukuki tartışmaları beraberinde getiriyor ve mevcut yasal düzenlemelerin geliştirilmesini zorunlu kılıyor.Federal Mahkeme'nin son kararı ise, dijital çağda ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasındaki hassas dengenin korunmasına yönelik önemli emsal kararlardan biri olarak değerlendiriliyor.

İsviçre'de kişilik hakları davasında dikkat çeken karar

İsviçre Alp Kulübü (SAC), yaz aylarında etkisini sürdüren sıcak hava dalgaları nedeniyle Alpler'de dağcılık ve yürüyüş koşullarının önemli ölçüde değiştiği konusunda uyarıda bulundu.

Dağcılara kritik uyarı

Uzmanlar, geçmiş yıllardaki deneyimlere güvenilmemesi gerektiğini belirterek, birçok rotanın artık çok daha tehlikeli hale geldiğini vurguluyor.<h2>Buzullar hızla eriyor</h2>SAC'nin dağ sporları eğitim sorumlusu ve dağ rehberi Severin Karrer'e göre, bu yıl kar örtüsü normalden çok daha erken eridi.Karın koruyucu tabakasının ortadan kalkmasıyla birlikte buzulların çıplak buz yüzeyleri ortaya çıktı. Kar yağışının az olduğu bir kışın ardından yaşanan sıcak ilkbahar ve peş peşe gelen sıcak hava dalgaları, Alpler'deki koşulları daha da zorlaştırdı.<h2>Gizli tehlikeler ortaya çıktı</h2>Uzmanlara göre buzullardaki derin yarıkların (buzul çatlakları) büyük bölümü artık tamamen açığa çıktı veya üzerlerini örten kar tabakası son derece inceldi.Bu durum hem güvenli rotaların belirlenmesini zorlaştırıyor hem de dağcılar için düşme riskini önemli ölçüde artırıyor.Ayrıca buz ile kaya arasındaki geçiş noktalarının da birçok bölgede geçilemeyecek kadar tehlikeli hale geldiği belirtiliyor.<h2>Kayma ve taş düşmesi riski arttı</h2>Kar tabakasının kaybolması nedeniyle yürüyüşçüler ve dağcılar artık doğrudan buz üzerinde ilerlemek zorunda kalıyor.Özellikle dik yamaçlarda kayma ve uçuruma düşme riski geçmiş yıllara göre çok daha yüksek seviyeye ulaştı.Bunun yanında eriyen kar örtüsü, gevşek kayaları da ortaya çıkardığı için taş düşmesi tehlikesi de ciddi şekilde arttı.<h2>Yalnızca dağcılar değil, yürüyüşçüler de risk altında</h2>SAC, uyarının yalnızca profesyonel dağcıları değil, doğa yürüyüşü yapan herkesi kapsadığını belirtiyor.Özellikle donmuş zemin (permafrost) tabakasının çözülmesiyle birlikte bazı patikalar ve dağ yamaçları eskiye göre daha dengesiz hale geldi. Bu nedenle yürüyüş rotalarında da beklenmedik toprak ve kaya hareketleri yaşanabiliyor.<h2>"Eski deneyimlerinize güvenmeyin"</h2>İsviçre Alp Kulübü, Alpler'e gitmeyi planlayanlara en güncel rota bilgilerini kontrol etmeleri, hava durumunu yakından takip etmeleri ve geçmiş yıllardaki tecrübelerine güvenerek hareket etmemeleri çağrısında bulundu.Uzmanlar, iklim değişikliğinin dağlardaki koşulları hızla değiştirdiğini ve her sezonun artık farklı riskler taşıdığını vurguluyor.

İsviçre Alpleri'nde alarm: Buzullar eridi, tehlike büyüdü

İsviçre'de nükleer enerji yeniden siyasetin en sıcak gündem maddelerinden biri haline geldi. Yeni nükleer santrallerin inşa edilmesine ilişkin tartışmalar sürerken, hem destekleyenler hem de karşı çıkanlar kendi tezlerini bilimsel araştırmalarla güçlendirmeye çalışıyor. 

Aynı konu, farklı sonuç

Ancak birbirine tamamen zıt sonuçlar ortaya koyan raporlar, araştırmaların siyasi amaçlarla kullanıldığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getiriyor.<h2>Aynı konu, iki farklı sonuç</h2>İsviçre Enerji Vakfı'nın (SES) hazırlattığı bir araştırmaya göre, yeni bir nükleer santralin inşa edilmesi halinde güneş enerjisi ve bina yenileme sektörlerinde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeler olumsuz etkilenecek ve 16 bine kadar istihdamın risk altına girebileceği öne sürülüyor.Buna karşılık iş dünyasının çatı kuruluşu Economiesuisse tarafından hazırlatılan başka bir araştırma ise tam tersini savunuyor. Bu rapora göre yeni bir nükleer santralin inşası ve işletilmesi sayesinde yaklaşık 2 bin 900 yeni istihdam oluşturulabilecek.<h2>Referandum süreci başladı</h2>Haziran ayında İsviçre Parlamentosu, ülkede yeniden nükleer santral inşa edilmesinin önünü açan düzenlemeyi kabul etmişti.Bunun üzerine Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller, Yeşil Liberaller (GLP), Merkez Parti Kadın Kolları ve çeşitli çevre kuruluşlarının oluşturduğu geniş bir ittifak referandum başlattı. Gerekli 50 bin imzanın toplanması için çalışmalar sürüyor.<h2>"Araştırmalar artık siyasi kampanyaların parçası"</h2>Siyaset bilimci Lukas Golder'e göre son yıllarda siyasi aktörler, görüşlerini daha inandırıcı gösterebilmek için üniversitelere ve araştırma kurumlarına daha fazla rapor hazırlatıyor.Her iki taraf da bilimsel araştırmaların toplumdaki güvenilirliğinden yararlanarak kendi tezlerini güçlendirmeye çalışıyor.<h2>Soruları kuruluşlar belirliyor</h2>Hem İsviçre Enerji Vakfı hem de Economiesuisse, araştırmaların konusunu ve sorularını kendilerinin belirlediğini kabul ediyor.Ancak araştırmanın yöntemi, verilerin toplanması, analiz edilmesi ve sonuçların hazırlanmasına müdahale edilmediğini vurguluyorlar.Economiesuisse yetkilileri, "Bir araştırma kurumu sonuçların sipariş veren tarafından belirlenmesine izin veriyorsa, o kurum zaten güvenilir değildir." değerlendirmesinde bulundu.<h2>Nükleer enerji tartışması yeniden alevlendi</h2>Uzmanlara göre nükleer enerji, son 40 yıldır İsviçre'nin en tartışmalı siyasi konularından biri olmayı sürdürüyor.Referandum tarihinin henüz belirlenmemesine rağmen hem destekleyenler hem de karşı çıkanlar kampanyalarını hızlandırmış durumda.Art arda yayımlanan araştırmalar ise artık yalnızca bilimsel çalışmalar olarak değil, kamuoyunu etkilemeye yönelik siyasi araçlar olarak da değerlendiriliyor.Bu durum, İsviçre'de bilimsel araştırmaların siyasetteki etkisi ve tarafsızlığı konusunda yeni bir tartışmanın kapısını aralıyor.

Nükleer enerji polemiğinde yeni dönem: Araştırmalar siyasetin merkezinde

İsviçre'de yapılan geniş kapsamlı bir müşteri memnuniyeti araştırması, ülkenin en beğenilen perakende zincirini ortaya koydu. Son dönemde kapsamlı yeniden yapılanma süreci, şirket satışları ve personel azaltmalarıyla gündeme gelen Migros, tüm bu gelişmelere rağmen müşterilerin en fazla memnun kaldığı market zinciri olmayı başardı.

Zirvedeki yerini korudu

<h2>Migros ilk sırada yer aldı</h2>Karşılaştırma platformu Moneyland tarafından 1.500 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen ankette Migros, 10 üzerinden 7,6 puan alarak listenin zirvesine yerleşti.Migros'u 7,4 puanla Digitec Galaxus ve Coop takip etti.İlk sıralarda yer alan diğer zincirler ise şöyle oldu:<ul><li>Migros – 7,6 puan</li><li>Digitec Galaxus – 7,4 puan</li><li>Coop – 7,4 puan</li><li>Lidl</li><li>Müller</li><li>Denner</li><li>Aldi</li></ul>Araştırmada Migros'un aldığı puan "iyi" (gut) olarak değerlendirildi.<h2>Yeniden yapılanmaya rağmen güven kaybetmedi</h2>Migros son aylarda büyük bir yeniden yapılanma süreci yaşamıştı.Şirket, Melectronics, Mibelle ve Hotelplan gibi birçok iştirakini elden çıkarırken yaklaşık 1.500 çalışanıyla yollarını ayırdı. Bu süreçte ABD merkezli danışmanlık şirketi McKinsey ile çalışması da kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.Buna rağmen araştırma sonuçları, Migros'un müşteri nezdindeki güvenini ve güçlü marka algısını koruduğunu gösteriyor.<h2>Bölgelere göre tercihler değişiyor</h2>Anket, İsviçre'nin farklı bölgelerinde alışveriş alışkanlıklarının değişiklik gösterdiğini de ortaya koydu.Almanca konuşulan bölgelerde müşteriler Müller mağazalarından daha memnun olduklarını belirtirken, Fransızca konuşulan bölgelerde ise spor mağazası Decathlon daha yüksek puan aldı.<h2>Lüks mağazalar beklentilerin altında kaldı</h2>Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de lüks mağazaların performansı oldu.Son iki yıldır Taylandlı yatırımcıların kontrolünde bulunan Globus, listenin alt sıralarında yer aldı.Listenin son sırasında ise 145 yıllık geçmişe sahip Bern merkezli geleneksel mağaza zinciri Loeb bulunuyor.Araştırma sonuçları, İsviçre'de tüketicilerin fiyat, ürün çeşitliliği ve hizmet kalitesini bir arada sunan market zincirlerini tercih etmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.

İsviçre'nin en sevilen market zinciri Migros oldu

Aargau kantonunda eski bir SVP'li siyasetçi hakkında yürütülen soruşturmanın kamuoyuna yansımasının ardından, uzmanlar uyuşturucu kullanılarak gerçekleştirilen cinsel saldırılar konusunda önemli uyarılarda bulundu.

Uzmanlardan önemli uyarılar

Yetkililer, bu tür suçlarda mağdurların çoğu zaman olayın hemen ardından ne yaşadığını hatırlayamadığını ve bu nedenle yardım aramakta geciktiğini belirtiyor.Hakkındaki soruşturma devam eden eski siyasetçi için masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.<h2>Hafıza kaybı en büyük sorun</h2>İsviçre'deki "Cinsel Şiddet Mağduru Kadınlara Danışmanlık Merkezi"nin eş yöneticisi Brigitte Kämpf'e göre, mağdurların önemli bir kısmı olaydan ancak günler sonra şüphelenmeye başlıyor.Bazı kadınlar, polis tarafından kendilerine ulaşıldığında olaydan haberdar oluyor. Çünkü soruşturmalarda ele geçirilen görüntülerde kendilerini görüyorlar ancak yaşananları hiç hatırlamıyorlar.Diğer bazı mağdurlar ise bir gece dışarı çıktıktan sonra otobüs durağı gibi farklı bir yerde uyanıyor ve oraya nasıl geldiklerini hatırlayamıyor.Uzmanlara göre bunun en önemli nedenlerinden biri, halk arasında "bayıltıcı damla" (K.-o. damlası) olarak bilinen ve içinde GHB maddesi bulunan uyuşturucuların geçici hafıza kaybına yol açması.<h2>Belirtiler her zaman açık olmuyor</h2>Brigitte Kämpf, bu tür olayların tek bir kesin belirtisinin bulunmadığını söylüyor.Mağdurlar genellikle vücutlarında açıklayamadıkları ağrılar, morluklar, kıyafetlerinde düzensizlik veya genital bölgede küçük yaralanmalar fark ediyor.Bazı vakalarda ise uzun süredir cinsel ilişki yaşamayan kişilerde cinsel yolla bulaşan hastalıkların ortaya çıkması da şüphe uyandırabiliyor.Ancak uzmanlar, bu belirtilerin tek başına bayıltıcı madde kullanıldığını kanıtlamaya yetmediğini vurguluyor.<h2>İlk 72 saat kritik önem taşıyor</h2>Uzmanlar, olayın ardından mümkün olan en kısa sürede adli tıp birimlerine başvurulmasını öneriyor.İlk 72 saat içinde yapılacak incelemelerde DNA ve sperm örnekleri toplanabiliyor.Ancak GHB maddesi kanda yalnızca 4 ila 8 saat, idrarda ise 8 ila 12 saat tespit edilebildiği için birçok olayda bu kritik süre kaçırılıyor. Bunun en önemli nedeni ise mağdurların uzun süre bilinçsiz kalması veya yaşananları sonradan fark etmesi.<h2>Şikâyet kararı kişiye göre değişiyor</h2>Uzmanlara göre suç duyurusunda bulunma kararı her mağdur için farklı değerlendirilmeli.Bazıları faillerin cezalandırılmasını veya tazminat almayı hedeflerken, bazıları için şikâyette bulunmak yalnızca yaşanan haksızlığın resmî olarak kayıt altına alınmasını sağlamak anlamına geliyor.Her dava mahkûmiyetle sonuçlanmasa da, birçok mağdur için adli sürecin başlaması bile psikolojik açıdan önemli bir adım olarak görülüyor.<h2>Yeni test üzerinde çalışılıyor</h2>Araştırmacılar, GHB'nin vücutta çok kısa sürede kaybolması nedeniyle yeni tespit yöntemleri geliştirmeye çalışıyor.Bilim insanları, dışarıdan verilen GHB sonrasında oluştuğu düşünülen özel bir protein keşfetti. Gelecekte geliştirilecek yeni testlerin, bayıltıcı madde kullanımının daha uzun süre sonra da tespit edilmesini sağlayabileceği belirtiliyor. Ancak bu yöntemin günlük kullanıma girmesi için henüz zamana ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.<h2>Uzmanlar: Şüphe varsa mutlaka yardım alın</h2>Brigitte Kämpf, son yıllarda hem cinsel suçlara ilişkin yasal düzenlemelerin değişmesi hem de medyada bu konunun daha fazla gündeme gelmesi sayesinde mağdurların yardım arama konusunda daha bilinçli hale geldiğini söylüyor.Uzmanlar, yaşananlardan emin olunmasa bile şüphe duyulması halinde sağlık kuruluşlarına, polise veya mağdur destek merkezlerine başvurmanın hem sağlık hem de olası adli süreç açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Uyuşturulup cinsel saldırıya uğrayan birçok kişi yaşadığını günler sonra fark ediyor

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, TV yorumcusu ve gazeteci Cem Küçük, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından gözaltına alındı. Küçük'e "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlamaları yöneltiliyor.

Cem Küçük Gözaltına Alındı

TV yorumcusu Cem Küçük, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma çerçevesinde gözaltına alındı. İstanbul İl Jandarma Komutanlığı güçlerince gerçekleştirilen işlemde Küçük'e, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlamaları yöneltiliyor. Soruşturmanın, bazı iş insanlarından maddi menfaat karşılığında sosyal medya paylaşımları yapıldığı iddialarına ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik soruşturma sürecindeki bazı beyanlara dayandığı bildirildi. Sağlık kontrolünden geçirilen Küçük, İl Jandarma Komutanlığı'na götürüldü.Olay, Cem Küçük'ün 10 yıldır görev yaptığı TGRT ve Türkiye gazetesinden 29 Haziran'daki son yayınının ardından 27 Temmuz'da ayrıldığını duyurmasının hemen ardından gerçekleşti. Ayrılığın siyasi gelişmelerle bir ilgisi olmadığını belirten Küçük, kariyeri boyunca Yeni Şafak, Star ve 24 TV gibi kurumlarda da görev yapmıştı.

TV Yorumcusu Cem Küçük Gözaltına Alındı

Türkiye'nin farklı bölgelerinde orman yangınlarıyla mücadele devam ederken, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı bazı illerdeki yangınların kontrol altına alındığını, Muğla, Antalya ve Balıkesir'deki bazı noktalarda ise müdahalenin sürdüğünü açıkladı. Bölgede çok sayıda kişi tedbir amaçlı tahliye edildi.

Balıkesir, Muğla ve Antalya Yangınları

Türkiye genelinde süren orman yangınlarıyla ilgili açıklama yapan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı; Yalova, Kütahya ve Çanakkale merkezdeki yangınların tamamen kontrol altına alındığını belirtti. Muğla'nın Seydikemer, Antalya'nın Kaş ve Kumluca, Balıkesir'in Edremit, Altınoluk ve Gömeç ile Çanakkale'nin Ayvacık ilçelerindeki yangınların büyük ölçüde kontrol altına alındığını söyleyen Yumaklı, Alanya'daki çalışmaların ise aralıksız devam ettiğini kaydetti.Balıkesir'in Edremit Körfezi ve Ayvalık ilçelerinde etkili olan yangınlarda binden fazla hektar alanın etkilendiği, Tıfıllar Mahallesi sakinlerinin tedbir amaçlı tahliye edildiği bildirildi. Muğla Valiliği ise Seydikemer'deki yangında alevlerin hastaneye yaklaşması üzerine 45 hastanın sevk edildiğini, 408 evin boşaltıldığını ve 703 kişi ile yaklaşık 100 hayvanın güvenli bölgelere alındığını duyurdu. Bölgede havadan ve karadan geniş çaplı söndürme çalışmaları aralıksız sürdürülüyor.

Balıkesir, Muğla ve Antalya'da Orman Yangınları Sürüyor

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu'nun da aralarında bulunduğu 52 kişi gözaltına alındı. İçişleri Bakanlığı, soruşturmanın zimmet, rüşvet ve ihaleye fesat karıştırma gibi suçlamaları kapsadığını açıkladı.

Etimesgut Belediye Başkanı Gözaltında

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen usulsüzlük soruşturmasında, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu dahil 55 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. İçişleri Bakanlığı; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, zimmet, rüşvet, irtikap, ihaleye fesat karıştırmak ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla 37 belediye çalışanı ve 18 firma yetkilisinin de aralarında bulunduğu 52 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmanın ihalelerde usulsüzlük, sahte belgeler, otopark kiralama ve imar-ruhsat işlemleriyle menfaat temin edilmesi iddiaları üzerine başlatıldığını belirtti.Operasyonun ardından CHP Sözcüsü Müslim Sarı, iktidarın sistematik biçimde CHP'li belediyeleri hedef aldığını savunarak duruma tepki gösterdi. 2024 yerel seçimlerinde oyların yüzde 56,6'sını alarak Etimesgut Belediye Başkanı seçilen ve kısa süre önce Özgür Özel'in kurduğu Yeni Parti'ye katılmayarak CHP'de kalacağını duyuran Beşikçioğlu'nun yanı sıra şüphelilerin ikamet, işyeri ve araçlarında aramalar yapıldığı bildirildi.

Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu Dahil 52 Kişi Gözaltına Alındı

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma kapsamında, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş yapı ruhsatı ve iskan usulsüzlüğü iddialarıyla gözaltına alındı. Operasyonda dijital materyallere el konuldu.

Üsküdar'da Gözaltı Şoku

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen kapsamlı bir soruşturma çerçevesinde Üsküdar Belediyesi'ne yönelik operasyon düzenlendi. Yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde usulsüzlük yapıldığı iddialarını içeren dosyada, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve Belediye Başkan Yardımcısı Ceyhun Ünlü'nün de aralarında bulunduğu altı kişi gözaltına alındı. Savcılık tarafından yürütülen soruşturmada "rüşvet, irtikap ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma" suçlamaları yer alıyor. İstanbul genelinde belirlenen 11 farklı adrese eş zamanlı ev baskınları düzenlenirken, operasyon kapsamında çok sayıda dijital materyale el konulduğu duyuruldu.Başsavcılığın paylaştığı bilgilere göre, yapı ruhsatı verilmesinde resmi yetkisi bulunmayan Kent A.Ş. çalışanlarının, özel bir haberleşme uygulaması üzerinden kurdukları iletişim ağı vasıtasıyla belediye personelini yönlendirdiği ve ruhsat süreçlerini koordine ettiği öne sürüldü. Üsküdar Belediyesi'ne yönelik daha önce Nisan ve Mayıs aylarında da "yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde rüşvet ve usulsüzlük" iddialarıyla operasyonlar düzenlenmişti. Bu önceki operasyonlarda toplam 27 kişi gözaltına alınırken, şüphelilerden 16'sının hâlen tutuklu bulunduğu bildirildi.2024 yılında gerçekleştirilen son yerel seçimlerde 1994 yılından bu yana ilk kez Cumhuriyet Halk Partisi'ne geçen Üsküdar'da başkanlık görevini yürüten Sinem Dedetaş, eski İBB Şehir Hatları Müdürü olarak tanınıyor. 1981 yılında Eskişehir'de dünyaya gelen Dedetaş, lisans ve yüksek lisans eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi'nde tamamlamıştı. Yetkililer tarafından soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğü ve adli sürecin devam ettiği belirtiliyor.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş Gözaltına Alındı

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…