Federal Konsey ve Parlamento tarafından hazırlanan bu düzenleme, bireysel vergilendirmeyi talep eden halk inisiyatifine dolaylı bir karşı teklif niteliği taşıyor. Tartışmanın merkezinde ise yıllardır eleştirilen “evlilik cezası” bulunuyor.
Yeni sistem, evli çiftlerin de tıpkı evli olmayan çiftler gibi ayrı ayrı vergi beyanı yapmasını öngörüyor. Böylece medeni durumdan bağımsız, tüm bireyler federal, kanton ve belediye düzeyinde kendi gelir ve varlıkları üzerinden vergilendirilecek. Bu köklü değişikliğin temel amacı, evli çiftlerin özellikle iki gelirli olduklarında daha yüksek vergi ödemesine yol açan mevcut uygulamayı ortadan kaldırmak.
“Evlilik cezası”, bugün evli çiftlerin gelirlerinin tek bir beyanname altında toplanması nedeniyle ortaya çıkıyor. Gelirler birleştiğinde vergi oranı yükseliyor ve iki gelirli evli çiftler, aynı gelire sahip evli olmayan çiftlere kıyasla daha fazla vergi ödüyor. Bireysel vergilendirme bu farkı gidermeyi hedefliyor.
Parlamentoda yapılan hesaplamalara göre, yeni sistem 2026 yılı için toplamda 630 milyon franklık daha az vergi geliri anlamına geliyor. Bunun 500 milyon franklık kısmı federal bütçede hissedilecek. Ancak vergi yükü her ailede aynı şekilde değişmeyecek. Örneğin her iki eşin de yıllık 100 bin frank kazandığı bir modelde vergi yükü ciddi şekilde azalırken, tek gelirli ve yüksek kazançlı çiftlerde vergi artışı görülebiliyor.
Düzenlemeden en çok, benzer gelir düzeyine sahip çiftlerin yararlanması bekleniyor. Buna emeklilik dönemindeki birçok çift de dahil. Buna karşılık, tek gelirli veya gelir dağılımı çok dengesiz olan çiftlerde vergi yükü artabiliyor.
Siyasi cephede tablo oldukça karışık. Federal Konsey, Parlamento çoğunluğu, FDP, SP, Yeşiller ve Grünliberaller yasayı destekliyor. Ekonomik çevreler ve kadın örgütleri de bu desteğe katılıyor. Karşı tarafta ise Merkez Parti, SVP, EVP, EDU ile esnaf ve çiftçi birlikleri yer alıyor. Kantonal yönetimler de bireysel vergilendirmeye karşı çıkıyor ve kanton referandumunu başlatmış durumda.
Oylamada “hayır” çıkması halinde süreç daha da karmaşık bir hal alabilir. Bu durumda, bireysel vergilendirmeyi savunan FDP kadınlarının inisiyatifi ile Merkez Parti’nin evlilik cezasına farklı bir çözüm öneren inisiyatifi karşı karşıya kalacak. Merkez Parti’nin önerisi, evli çiftler için iki ayrı hesaplama yapılmasını ve daha düşük vergi tutarının uygulanmasını öngörüyor.
