Sektör milyarlarca franklık ekonomik güç oluşturuyor

İsviçre’de “automotive” olarak da adlandırılan otomotiv yan sanayi sektörü, 500’ün üzerinde şirketten oluşuyor. Bu şirketlerin büyük bölümü küçük ve orta ölçekli işletmelerden meydana geliyor. Sektörün toplam cirosu 12 ila 13 milyar frank arasında değişirken, gelirin yaklaşık yüzde 70’i yurt dışından elde ediliyor.

Başta Almanya olmak üzere, Doğu ve Batı Avrupa ülkeleri, ABD ve Çin sektörün en önemli pazarları arasında yer alıyor. İsviçre otomotiv yan sanayinde yaklaşık 30 bin kişi istihdam ediliyor.

Üretim ağı geniş ama baskı artıyor

Sektör ağırlıklı olarak araç parçaları ve bileşenleri üretirken, bunun yanı sıra makine, ekipman ve araç üretiminde kullanılan yatırım malları da önemli yer tutuyor. Hizmetler ve araç modifikasyonları da sektörün faaliyet alanları arasında bulunuyor.

Önde gelen şirketler arasında Autoneum ve EMS-Chemie dikkat çekiyor. Ancak sektör sadece büyük firmalardan oluşmuyor; yerel ölçekte faaliyet gösteren çok sayıda küçük ve orta ölçekli işletme de önemli rol oynuyor.

Elektrikli araçların yaygınlaşması uzun vadede kaçınılmaz görülürken, özellikle Çinli üreticiler bu alanda belirleyici konumda bulunuyor. İsviçreli tedarikçiler ise yalnızca motor sistemine bağlı olmayan parçalar üretmeleri sayesinde rekabette yer bulmaya devam ediyor. Buna rağmen maliyet baskısı giderek artıyor.

Çeşitlenme stratejisi öne çıkıyor

Küresel rekabet, jeopolitik belirsizlikler ve gümrük tarifeleri, sektörü daha esnek olmaya zorluyor. Bu nedenle firmalar, belirli ülkelere veya büyük müşterilere bağımlılığı azaltmak için çeşitlenme stratejisine yöneliyor.

Swissmem tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 2018 yılında bir şirket ortalama 10 otomobil üreticisine tedarik sağlarken, bu sayı 2023’te 18’e yükseldi. Bu durum, firmaların müşteri portföyünü genişlettiğini ve risklerini dağıttığını gösteriyor.

Uzmanlar sektörde iki farklı yaklaşım olduğunu belirtiyor: Bir grup şirket hâlâ gelirinin büyük bölümünü otomotiv üreticilerinden elde ederken, diğer grup farklı sektörlere açılarak daha dengeli bir yapı kuruyor.

Otomotivden havacılığa geçiş mümkün mü

Çeşitlenme sürecinde en çok dikkat çeken alanlar arasında havacılık ve medikal teknoloji bulunuyor. Bu sektörler yüksek kalite ve hassas üretim gerektirdiği için, otomotiv yan sanayi firmalarının mevcut bilgi birikimiyle uyum sağlıyor.

Ancak bu dönüşüm kolay değil. Mevcut üretim hatları genellikle yüksek adetli üretime göre tasarlanmış durumda. Oysa yeni sektörlerde daha düşük hacimli ama daha çeşitli üretim gerekiyor. Bu da üretim süreçlerinin yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılıyor.

Tüm zorluklara rağmen uzmanlara göre bu dönüşüm, sektörün geleceği açısından kritik önem taşıyor.