Kantonal yönetim, ayrıca ABD’nin gümrük ek vergileriyle ilgili önlemleri de değerlendiriyor.
Kanton Hükümeti Başkan Yardımcısı Frédéric Mairy, “Uzun bir süre ekonomik ve mali açıdan olumlu bir dönemin etkisi altında kalan kanton, artık kamu finansmanına yansımaları hissedilen ilk ekonomik daralma belirtileriyle karşı karşıya” dedi.
Mali zorluklar, tasarruf programları ve federal hükümetin yükümlülük erteleme kararlarıyla da bağlantılı. Maliye Bakanı Crystel Graf, “Eğer emlak değerine ilişkin karar Pazar günü yürürlüğe girerse, kanton için maliyet 9 milyon frank olacak” bilgisini verdi.
Federal mali denge transferlerinde yaşanan sert düşüş, kanton bütçesini yakından etkileyecek. Bu transferler 52 milyon frank azalarak 270,7 milyon franka inecek. Graf, “Sağlık hizmetleri, prim sübvansiyonları, sosyal yardımlar, AVS/AI ek ödemeleri ve özel eğitim kurumları gibi alanlardaki harcama artışı endişe verici” dedi.
Rezerv tahsisi ile denge sağlandı
Büyük mali zorluklar karşısında, konjonktürel politika rezervinden yapılan 52 milyon franklık tahsis “istisnai bir önlem” olarak değerlendiriliyor. Böylece 2026 sonu itibarıyla rezervin toplamı 71 milyon frank olacak; kantonun toplam rezervleri ise yaklaşık 320 milyon frank seviyesinde bulunacak.
Kamu istihdamı artıyor
Bütçeye göre devlet kadroları, 76,3 tam zamanlı eşdeğer (EPT) artışla 2.741’e yükseliyor. Graf, “Bu artış, yatırım projelerinin ve personel ihtiyacının yanı sıra devletin tüm sektörlerini kapsıyor” dedi. Bu kadroların 410’u üçüncü taraf finansmanı veya gelirlerle destekleniyor.
Gelirlerde ise ilk kez Covid sonrası dönemde bir yavaşlama işaretleri görülüyor. Maliye Servisi Başkanı Patrick Aubry, “3,87 milyon franklık bir dengeleme rezervi tahsisi öngörüldü” bilgisini verdi.
Hükümet, 2024 ve 2025’te uygulanan geçici vergi indirimi ve katsayı düşürme önlemlerini 2026’da da sürdürmeyi planlıyor. Bu önlemler, alım gücünü destekleyen kapsamlı paketin vergi boyutuyla birlikte yürürlüğe alınmasını bekliyor.
Borçlanma frenine uyum
Finansal ve olağanüstü sonuçlar hariç tutulduğunda, kanton 2026’da 126,6 milyon frank işletme zararı bekliyor. Yatırımlar ise %4 artışla 152,8 milyon frank olacak. Bütçe, borçlanma frenine ilişkin kriterleri karşılıyor.
Ekonomi Bakanı Florence Nater, ABD ek gümrük vergilerinin Jura Ark bölgesini diğer kantonlara göre daha fazla etkileyeceğini belirterek, “2026 için kantonal önlemler ve finansman yöntemleri üzerinde çalışıyoruz” dedi.
Maliye Bakanı Graf, “Gümrük ek vergilerinin etkisi daha çok 2027 bütçesinde hissedilecek. Ancak birçok şirket zaten ekonomik yavaşlama nedeniyle kısa çalışma ödeneğine başvurmuştu” ifadelerini kullandı.
