İsviçre Merkez Bankası'ndan dev kâr: Dokuz ayda 44,2 milyar frank kazandı

İsviçre Ulusal Bankası, 2026 yılının ocak-eylül dönemine ilişkin mali sonuçlarını açıkladı.

30 Ekim'de yayımlanan ara rapora göre banka, yılın ilk dokuz ayında toplam 44,2 milyar frank kâr elde etti.

Açıklanan sonuç, merkez bankasının büyük döviz rezervleri ve uluslararası yatırım portföyünün finansal performansını yansıtıyor.

Ancak merkez bankasının kârı, ticari bankaların faaliyetlerinden elde ettiği kârlardan farklı dinamiklere dayanıyor.

Kârın büyük bölümü döviz varlıklarından geldi

SNB'nin açıkladığı verilere göre döviz cinsinden tutulan varlıkların toplam kârı 43,3 milyar frank oldu.

Bu tutarın önemli bir bölümü döviz kurlarındaki değişimlerden kaynaklandı.

Yalnızca kur hareketlerinin döviz varlıkları üzerindeki olumlu etkisi 29,8 milyar franka ulaştı.

Hisse senedi ve benzeri yatırımlardan 23,7 milyar frank değer artışı sağlandı.

Buna karşılık tahvil yatırımlarında 22,6 milyar franklık değer kaybı yaşandı.

Faiz ve temettü gelirleri de bankanın finansal sonucuna katkıda bulundu.

Altın rezervleri de kâr sağladı

İsviçre Merkez Bankasının altın rezervleri, yılın ilk dokuz ayında 1,2 milyar franklık değer artışı kaydetti.

Eylül ayı sonunda altının kilogram fiyatı 112.118 frank seviyesinde bulunuyordu.

2025 yılı sonunda bu fiyat 110.919 frank olarak kaydedilmişti.

Merkez bankasının elindeki altın miktarı değişmemesine rağmen piyasa fiyatındaki yükseliş, rezervlerin frank cinsinden değerini artırdı.

44,2 milyar frank doğrudan devlet kasasına mı girecek?

Hayır.

İsviçre Merkez Bankasının açıkladığı kârın tamamı, federal hükümet veya kantonlara otomatik olarak dağıtılmıyor.

Banka, yasal yükümlülükleri kapsamında para rezervlerinin korunması için karşılıklar ayırmak zorunda.

Ayrıca önceki yıllardan devreden zarar veya kâr durumları ve dağıtım anlaşmalarının koşulları da dikkate alınıyor.

Bu nedenle ilk dokuz ayda yüksek kâr açıklanması, yıl sonunda mutlaka yüksek miktarda kâr dağıtılacağı anlamına gelmiyor.

Kantonlar için neden önemli?

SNB'nin dağıtılabilir kâr elde etmesi, federal hükümetin ve kantonların bütçeleri açısından önem taşıyor.

Merkez bankasından gelen ödemeler, kamu maliyesine ek kaynak sağlayabiliyor.

Ancak bu gelirlerin finans piyasalarındaki dalgalanmalara bağlı olması nedeniyle sürekli ve garanti edilmiş bütçe geliri olarak değerlendirilmesi riskli olabiliyor.

Özellikle döviz kurlarındaki hızlı değişimler ve uluslararası borsalardaki sert hareketler, bankanın yıl sonu sonucunu önemli ölçüde değiştirebilir.

Vatandaşların banka hesapları etkilenir mi?

Merkez bankasının yüksek kâr açıklaması, tasarruf hesaplarının faizlerinin otomatik olarak yükseleceği veya vatandaşlara doğrudan ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.

SNB'nin temel görevi, İsviçre'de fiyat istikrarını sağlamak ve para politikasını yürütmek.

Bu nedenle merkez bankasının kârı ile faiz kararları birbirinden ayrı değerlendirilmek zorunda.

Bankanın faiz politikası, enflasyon görünümü, ekonomik gelişmeler ve İsviçre frangının durumu gibi unsurlara bağlı olarak belirleniyor.

Yıl sonu sonucu neden önemli?

SNB, finans piyasalarındaki gelişmeler nedeniyle kâr ve zarar rakamlarının kısa sürelerde önemli ölçüde değişebildiğine dikkat çekiyor.

İlk dokuz aylık sonuç güçlü olsa da son çeyrekte döviz ve hisse senedi piyasalarında yaşanabilecek değişimler yıllık sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle federal hükümet ve kantonlara yapılabilecek kâr dağıtımına ilişkin kesin değerlendirme için yıl sonu mali sonuçlarının beklenmesi gerekiyor.