Sektör temsilcileri, mevcut koşulların devam etmesi halinde binlerce kişinin işini kaybedebileceği uyarısında bulunuyor.

İsviçre teknoloji endüstrisinin en büyük çatı kuruluşu olan Swissmem, sektörün son yıllarda peş peşe gelen krizler nedeniyle ciddi baskı altında olduğunu açıkladı. Kurumun ekonomiden sorumlu başkan yardımcısı Jean-Philippe Kohl, özellikle makine ve yatırım malları üreten şirketlerin zor bir dönemden geçtiğini söyledi.

Kohl’e göre bu sektör, tüketim ürünleri satan firmalardan farklı olarak doğrudan diğer şirketlere üretim ekipmanları satıyor. Küresel ekonomide belirsizlik arttığında firmalar büyük yatırımları ertelemeyi tercih ediyor. Bu durum da İsviçreli makine üreticilerinin siparişlerini ciddi şekilde azaltıyor.

Krizler zinciri sektörü yıprattı

Swissmem’e göre sektör son üç yıldır üst üste gelen küresel krizlerle mücadele ediyor. Covid-19 pandemisinin ardından Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve enerji krizi yaşandı. Daha sonra ABD’nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve ticaret politikaları sektörü zorladı. Son olarak İran’daki savaşın petrol piyasalarını ve küresel ekonomiyi etkileyerek yeni belirsizlikler yarattığı belirtiliyor.

Bu ortamda şirketlerin büyük yatırımlara yönelmesi giderek zorlaşıyor. Kohl, bir makine yatırımının çoğu zaman bir milyon İsviçre frangını aşabildiğini belirterek, şirketlerin bu tür yatırımları ancak ekonomik geleceğe güven duyduklarında yaptığını vurguladı.

İhracat büyümesi durma noktasında

Sektör verilerine göre İsviçre teknoloji endüstrisinin ihracatı yıllardır yaklaşık 70 milyar frank seviyesinde seyrediyor ve büyüme neredeyse durma noktasında. Özellikle makine üretimi alanında gerileme dikkat çekiyor.

Geçtiğimiz yıl yalnızca makine sektöründe 1900 kişi işini kaybetti. Tüm teknoloji endüstrisinde ise toplam 6600 istihdam kaybı yaşandı.

Güçlü frank rekabeti zorlaştırıyor

Sektörü zorlayan bir diğer faktör ise İsviçre frangının hızla değer kazanması. Euro’nun değeri zaman zaman 90 rappenin altına kadar geriledi.

Bu durum İsviçreli üreticileri özellikle Avrupa pazarında zor durumda bırakıyor. Çünkü güçlü frank nedeniyle İsviçre’de üretilen makineler Avrupa’daki rakip ürünlere göre daha pahalı hale geliyor.

Örneğin Avrupa’daki bir şirket yeni bir makine satın almak istediğinde, kur farkı nedeniyle AB’de üretilen makineler İsviçre ürünlerine kıyasla çok daha ucuz görünebiliyor.

Binlerce iş daha risk altında

Swissmem’e göre küresel krizlerin uzaması durumunda sektör daha da daralabilir. Özellikle İran savaşının uzun sürmesi, enerji fiyatlarının artması veya ABD’den yeni gümrük vergileri gelmesi halinde İsviçre sanayisinde ciddi küçülme yaşanabileceği ifade ediliyor.

Bu senaryoda binlerce yeni iş kaybı yaşanabileceği belirtiliyor.

İş dünyası devletten destek istiyor

İsviçre Ticaret Birliği de şirketlerin daha belirsiz bir ekonomik ortamla karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Kurum, şirketlerin yatırım yapabilmesi için bürokrasinin azaltılması ve işletme maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini savunuyor.

Swissmem ise İsviçre Merkez Bankası’ndan frankın aşırı değer kazanmasını engellemek için para politikası araçlarını kullanmasını talep ediyor. Ayrıca hükümete de işletmeler üzerindeki maliyetleri artıracak yeni düzenlemelerden kaçınılması çağrısında bulunuyor.