Kazadan yalnızca bir kişi sağ kurtulurken, uçakta 169 Hindistan, 53 İngiltere, 1 Kanada ve 7 Portekiz vatandaşı bulunuyordu. Eski Gujarat Başbakanı Vijay Rupani’nin de yolcular arasında olabileceği ileri sürüldü, ancak bu bilgi henüz teyit edilmedi.
AI171 sefer numaralı Boeing 787-8 Dreamliner tipi uçak, kalkıştan kısa süre sonra 200 metre yüksekliğe ulaşarak bir doktor lojmanına çarptı ve yangın çıkmasına neden oldu. Olayın ardından kesin neden belirlenmemiş olsa da, uzmanlar bazı teknik ihtimaller üzerinde duruyor.
İlk bulgular: Motorlar gerekli gücü üretemedi mi?
NDTV’nin yayınladığı kazaya ait görüntülerde, uçağın havalanmaya çalışırken hız kaybettiği ve patladığı görülüyor. Aynı kanal, uçağın kalkış sonrası yeterli itme kuvveti üretmediğini belirtti. Görüntüleri inceleyen uzmanlara göre, pilotlar kalkış sırasında kaldırma kuvveti kazanmak için dümeni yukarı çekti, ancak iniş takımlarının hâlâ açık olduğu fark edildi. Bu durum, uçağın yeterli hıza ulaşamamış olabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlara göre uçağın bu halde en fazla 174 knot hıza çıkabileceği, bunun da kalkış için yetersiz olduğu ifade ediliyor. Emekli pilot Kaptan Saurabh Bhatnagar’a göre, kalkış düzgün başladı fakat iniş takımları toplanmadan uçak alçalmaya başladı; bu da motor gücü kaybı veya kaldırma kuvveti eksikliğiyle açıklanabilir. Bhatnagar ayrıca, motorların kuş çarpması sonucu arızalanmış olabileceğini de ekledi.
Kazayı olağandışı kılan ne?
York Üniversitesi’nden güvenlik mühendisliği uzmanı Prof. John McDermid, Dreamliner tipi uçakların tek motorla dahi tırmanabilme gibi yedek sistemlere sahip olduğunu ve bu durumun kazayı alışılmadık kıldığını söyledi. McDermid ayrıca, pilotların kalkışı son ana dek iptal edebileceğine dikkat çekerek, arızanın çok ani gerçekleştiğini ve kontrol altına alınamayacak kadar ciddi olduğunu belirtti.
Uçuş ekibinin kalkıştan kısa süre sonra "Mayday" acil çağrısı yaptığı, fakat sonrasında iletişim kurulamadığı bildirildi.
Dişli sistemi ve flap ayarları tartışma konusu
Eski British Airways pilotu ve havacılık uzmanı Alastair Rosenschen, Sky News’e yaptığı değerlendirmede, uçağın iniş takımlarının kalkış sonrası hâlâ açık olmasının teknik bir arızaya işaret edebileceğini söyledi. İniş takımları normalde gövde içine çekilirken, bu işlemi gerçekleştiren dişli mekanizmasının bozulmuş olabileceği vurgulandı. Ayrıca kanatlarda yer alan ve kaldırma kuvvetini artırmak için kullanılan flap’ların da yanlış konumda olduğu ifade edildi.
Rosenschen’e göre, düşük hızda seyreden bir uçakta yanlış flap ayarları ciddi risk oluşturabilir. Normalde uçağın kalkışı sırasında kaldırma kuvveti için açılan flap’lar, yeterli hız kazanıldığında kademeli olarak geri çekilir.
Pilot hatası ihtimali zayıf mı?
BL Aviation Consulting’in baş danışmanı Bernard Lavelle, ilk bulgulara göre pilot hatasının düşük olasılık olduğunu söyledi. Kalkış ve inişin uçuşun en riskli iki evresi olduğuna dikkat çeken Lavelle, “Mayday çağrısı yapılmış olması, pilotların soruna karşılık verdiğini ve hatanın pilotajdan kaynaklanmadığını gösterebilir” dedi.
Lavelle’e göre uçağın düşmesine en yakın açıklama, kalkış sonrası motorla ilgili bir mekanik arıza yaşanması. “Kalkışta maksimum itme gücü uygulanır. Eğer irtifa kazanılamadıysa, motorlar gerekli gücü sağlayamamış olabilir” diye konuştu.
Pist uzunluğu yetersiz olabilir mi?
Buckinghamshire New Üniversitesi’nden eski pilot ve öğretim görevlisi Marco Chan, olası bir başka sebep olarak kalkış için kullanılan pistin uzunluğunu işaret etti. Boeing 787’nin güvenli bir kalkış gerçekleştirebilmesi için en az 2820 metre piste ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Ancak Flightradar24 verilerine göre uçak, piste taksi yaptıktan sonra sadece 1900 metrelik bir bölümden kalktı.
Chan, 1900 metrelik kalkış alanının bu model için yetersiz olabileceğini ve bunun da kazaya yol açan faktörlerden biri olabileceğini söyledi. Ayrıca, normalde uçak bilgisayarlarının yetersiz pist durumunu algılayıp kalkışa izin vermemesi gerektiğini, fakat bazı durumlarda bu sistemlerin devre dışı bırakılabileceğini ifade etti.
Sonuç olarak, kazanın kesin nedeni kara kutunun incelenmesiyle ortaya çıkacak. Uzmanlar, olayın çok boyutlu olduğunu ve teknik detayların belirleyici olacağını vurguluyor.
