Eskiden yalnızca bilim kurgu sahnelerinde yer alan küçük uçan taksiler artık Çin’de gerçek test süreçlerine girmiş durumda. Oval şekilde tasarlanan ve tamamen insansız çalışan bu araç, uçan taksi üreticisi EHang tarafından üretildi.

Shenzhen’de drone’larla yemek dağıtımı rutinin bir parçası haline geldi; hatta yüksek maliyetine rağmen turistlerin ilgi gösterdiği bir deneyim olarak öne çıkıyor.

Bu hizmetler devlet politikalarıyla desteklense de “alçak irtifa ekonomisi” olarak adlandırılan yeni sektörün önünde sıkı hava sahası kontrolleri ve batarya kapasitesi gibi belirgin engeller bulunuyor.

Bin metre altındaki hava sahasında gerçekleşen operasyonlar, 2023 yılında 506 milyar yuanlık (yaklaşık 70 milyar dolar) bir pazar oluşturdu. Bu değer, Çin ekonomisinin yaklaşık yüzde 0,4’üne denk geliyor.

Devlet Bilgi Merkezi’nden uzman Zhang Xiaolan, bu sektörün 2035 yılına gelindiğinde 3,5 trilyon yuana (yaklaşık 490 milyar dolar) çıkmasının beklendiğini aktarıyor.

Sıradaki hedef: Uçan arabalar

Dünya ticari drone pazarının yaklaşık yüzde 70’ini kontrol ettiği tahmin edilen DJI’a ev sahipliği yapan Guangdong eyaleti, alçak irtifa ekonomisinin merkezinde yer alıyor.

Jiangsu ve Zhejiang gibi Şanghay yakınlarındaki gelişmiş doğu eyaletleri de Guangdong’u yakından takip ediyor. Çin Bilimler Akademisi, Pekin Üniversitesi ve diğer kuruluşların araştırma birimine göre bu bölgeler sektörün en hızlı genişlediği alanlar arasında.

Guangdong’da sektöre yön veren diğer şirketler arasında EHang, SF Express’in drone kolu Phoenix Wings ve XPENG’in uçan otomobil şirketi ARIDGE bulunuyor. Ekim ayında bölge yönetimi, hava sahası kullanımı için gerekli altyapıyı hızlandıracağını ve alçak irtifa turizmine yönelik teşvik kuponları sunacağını açıkladı.

Çatı katları yeni terminal olabilir

Teknoloji ve finans merkezi Shenzhen, yolcu taşımacılığı için zorunlu sertifikaları alan şirketlere 15 milyon yuan (2,1 milyon dolar) destek sağlayacak bir program başlattı.

Bu sertifikalar, helikopter benzeri dikey iniş-kalkış yapabilen “eVTOL” araçları kapsıyor. Çin Sivil Havacılık İdaresi, EHang’e pilotsuz eVTOL modeliyle ticari yolcu taşımacılığına izin veren sertifikaları vermiş durumda. Bu araç saatte 130 kilometre hıza ulaşabiliyor ve 30 kilometrelik bir menzil sunuyor.

EHang henüz tarifeli hatlara başlamasa da şirket başkan yardımcısı He Tianxing, ilk aşamada hava turizmi hizmetlerini devreye sokmayı planladıklarını ifade ediyor. Firma, son iki yıl içinde 20 farklı şehirde kalkış ve iniş noktaları kurmaya başladı. Beş yıl içinde farklı şirketlere ait çok sayıda hattın eşzamanlı kullanılacağı öngörülüyor.

He ayrıca gelecekte AVM, okul ve park çatılarını terminal olarak değerlendiren şehir geneline yayılmış ağlar hedeflediklerini belirtti. “Bu sadece bir prototip ya da mühendislik denemesi olarak kalamaz” diye vurguladı.

Batarya kapasitesi en büyük engel

eVTOL geliştirmede karşılaşılan temel sorun, batarya ömrünün kısa olması ve uzun uçuş sürelerinin sağlanamaması. Shenzhen merkezli Skyevtol’un kurucu ortağı Guo Liming, tek kişilik eVTOL araçlarının yaklaşık 100.000 dolara satıldığını ancak yalnızca 20–30 dakika havada kalabildiğini söylüyor.

Öte yandan kazalar da zaman zaman gündeme geliyor. Eylül ayında iki XPENG eVTOL aracının bir fuar provasında çarpıştığı, araçlardan birinin iniş sırasında alev aldığı bildirildi. Herhangi bir yaralanma yaşanmazken, ardından düzenlenecek başka bir etkinlikte uçuş gösterileri iptal edildi.