İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nın aktardığına göre, Brexit'in üzerinden beş yıl geçtikten sonra taraflar, uzun süredir beklenen Cebelitarık meselesinde mutabakata ulaştı.
Söz konusu uzlaşmanın, hem Cebelitarık’ın ekonomik istikrarını hem de İngiltere'nin bölgedeki egemenliğini koruyacağı ifade edildi. Bakanlık açıklamasında, "Hükümetimiz, Brexit sonrası Cebelitarık'ın AB-İngiltere Ticaret ve İşbirliği Anlaşması dışında bırakıldığı bir tabloyu devraldı. Müzakereler 2021 yılında başlasa da şimdiye kadar somut bir sonuç elde edilememişti," denildi.
Ayrıca, Cebelitarık ile İspanya arasında her gün 15 bin kişinin sınırı geçerek işe gittiği belirtilerek, anlaşma olmasaydı sıkı pasaport ve sınır kontrollerinin devreye gireceği, ancak bu riskin artık ortadan kalktığı vurgulandı.
Bu özel düzenlemenin, AB ile sınırı bulunan tek İngiliz toprağı olan Cebelitarık için geliştirildiği de açıklandı.
İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, varılan anlaşmanın yıllardır süren belirsizliği ortadan kaldırdığını söyleyerek, bunun hem Cebelitarık’ın ticareti hem de İngiliz egemenliği açısından olumlu bir gelişme olduğunu belirtti.
Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo da uzlaşmaya varılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için hem İngiliz hem de Cebelitarık parlamentolarında onaylanması gerekiyor.
Yeni sınır ve gümrük uygulamaları devrede
Anlaşma kapsamında Cebelitarık ile İspanya arasındaki sınır geçişleri akıcı şekilde sağlanacak. Hava yoluyla gelen yolcular ise hem Cebelitarık hem de İspanyol makamları tarafından yapılan çift yönlü kontrole tabi tutulacak.
Bu uygulama, Londra’daki St Pancras tren istasyonunda Fransız ve İngiliz yetkililerin ortak yürüttüğü kontrol sistemine benzer şekilde işleyecek. Cebelitarıklı yetkililer havalimanında güvenlik ve göç işlemlerinden, İspanyol yetkililer ise Schengen bölgesine giriş düzenlemelerinden sorumlu olacak.
Ayrıca kara yoluyla Cebelitarık'a getirilen mallar üzerindeki ağır denetimler kaldırılarak yeni bir gümrük modeli uygulanacak. İngiltere’nin bölgede sürdüreceği askeri varlığı ise operasyonel özerkliğini koruyacak.
Anlaşmayla birlikte AB ülkeleri ile Cebelitarık arasında doğrudan uçuşlara da imkan tanınacak.
