Avrupa’da türünün ilk örneği olarak görülen bu dava, yapay zeka sistemlerinin AB telif hakkı yasaları çerçevesinde nasıl değerlendirileceğine dair emsal niteliği taşıyor.

Davanın görüldüğü mahkemede yargıç Elke Schwager, Almanya’nın en büyük müzik hakları kuruluşu GEMA’nın lehine hüküm verdi. GEMA, geçtiğimiz yıl ABD merkezli OpenAI’yi, sanatçıların telifli şarkı sözlerini izinsiz kullandığı gerekçesiyle mahkemeye taşımıştı.

Karara göre OpenAI, ödenmemiş telif bedellerini, yasal giderleri ve faizleri de kapsayacak şekilde GEMA’ya tazminat ödemekle yükümlü olacak. Eğer karar onanırsa, şirketin yüz binlerce euro ödemesi gerekebilecek.

OpenAI adına Euronews Next’e açıklama yapan bir şirket sözcüsü, karara katılmadıklarını ve “bir sonraki adımlarını değerlendirdiklerini” belirtti. Sözcü, “Bu karar yalnızca sınırlı sayıdaki şarkı sözüyle ilgilidir ve teknolojimizi kullanan milyonlarca birey, işletme ve geliştiriciyi doğrudan etkilemez. Biz yaratıcıların ve içerik sahiplerinin haklarına saygı duyuyoruz. Dünyanın dört bir yanındaki kurumlarla bu teknolojinin sunduğu fırsatlardan karşılıklı yarar sağlayacak şekilde iş birliği yapmaya devam ediyoruz,” dedi.

OpenAI’nin, kararı temyize götürme hakkı bulunuyor.

Yapay zekanın ‘ezberlediği’ telifli şarkı sözleri

GEMA’nın açtığı dava, aralarında Kristina Bach ve Rolf Zuckowski gibi tanınmış Alman söz yazarlarının da bulunduğu dokuz sanatçının eserleriyle ilgiliydi. Kuruluş, ChatGPT’nin bu şarkı sözlerini eğitim verisi olarak “ezberlediğini” ve kullanıcı talepleri üzerine bu sözlerin büyük kısımlarını “birebir” biçimde yeniden ürettiğini ileri sürdü.

OpenAI ise modellerinin belirli verileri “kopyalamadığını” veya “saklamadığını”, yalnızca dil örüntülerini öğrenip yeni içerikler ürettiğini savundu. Ayrıca, oluşturulan çıktılardan kullanıcıların sorumlu olduğunu belirtti. Ancak mahkeme bu savunmayı kabul etmedi.

Kararda şu ifadelere yer verildi: “Sorumluluk kullanıcılarda değil, sanıklardadır. Sanıkların yönettiği dil modelleri, çıktılar üzerinde doğrudan etkiye sahiptir; dolayısıyla içeriğin oluşumundan modelin kendisi sorumludur.”

Söz konusu dava, Avrupa’da yapay zeka ve telif hukuku kesişiminde verilen ilk karar olarak değerlendiriliyor. GEMA’nın hukuk müşaviri Kai Welp, kararı şu sözlerle değerlendirdi: “Bu karar, yeni teknolojilerin Avrupa telif yasalarıyla nasıl ilişkilendiğine dair temel hukuki sorulara ışık tuttu. Aynı zamanda Avrupa genelinde yazar ve bestecilerin adil bir şekilde ücret alması yolunda önemli bir kilometre taşıdır.”

GEMA, Almanya’da 95 binden fazla besteci, söz yazarı ve müzik yayınevini; dünya çapında ise iki milyondan fazla hak sahibini temsil ediyor. Kuruluş, 2024 yılından itibaren yapay zekâ şirketlerinin müzik kataloğunu yasal biçimde kullanabilmeleri için özel bir “AI lisanslama modeli” geliştirmişti.

Ayrıca GEMA, ABD merkezli yapay zeka müzik üreticisi SunoAI’ye karşı da benzer bir dava açtı. Bu davanın gelecek yıl görülmesi bekleniyor.