ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, kararın dünya piyasasındaki petrol arzını artırmayı amaçladığını açıkladı. Sosyal medya platformu X üzerinden yapılan duyuruya göre, yaptırımlara getirilen bu geçici istisna 11 Nisan’a kadar geçerli olacak.
Amaç petrol fiyatlarını dengelemek
İran’daki savaşın başlamasıyla birlikte küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalar yaşandı ve petrol fiyatları hızlı şekilde yükseldi. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde tanker trafiğinin büyük ölçüde durması, petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı.
Washington yönetimi, geçici yaptırım esnekliğiyle piyasaya ek petrol girişi sağlayarak fiyatların daha fazla yükselmesini önlemeyi hedefliyor.
ABD yaptırımların değişmediğini vurguluyor
ABD yönetimi bu adımın Rusya politikasında bir değişiklik anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. Washington’a göre karar yalnızca piyasayı sakinleştirmek ve olası bir küresel enerji şokunu önlemek amacıyla alınmış sınırlı bir önlem.
ABD’nin Rusya’ya yönelik enerji yaptırımları uzun süredir yürürlükte. Bu nedenle Moskova petrol ihracatında çoğu zaman yaptırım altındaki gemilerden oluşan “gölge filo” olarak adlandırılan tankerleri kullanıyor.
Normal şartlarda bu gemilerle ticaret yapan şirketler ve ülkeler de yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor.
Kararın iç politika boyutu da var
Uzmanlara göre kararın yalnızca küresel enerji piyasalarıyla değil, ABD iç politikasıyla da bağlantısı bulunuyor. Çünkü ABD’de benzin fiyatları seçmen davranışı üzerinde doğrudan etkili olan bir konu.
Artan yakıt fiyatlarının seçmen memnuniyetini hızla düşürebileceği ve hükümetler için ciddi siyasi sorunlara yol açabileceği belirtiliyor.
Rusya ve Asya ülkeleri kısa vadede kazanabilir
Karardan özellikle Çin ve Hindistan açıklarında bekleyen yaklaşık 20 Rus petrol tankeri yararlanabilecek. Bu tankerlerin aylardır alıcı bulamayan petrol yüklerini artık boşaltabilmeleri mümkün olacak.
Bu durum Rusya’nın petrol gelirlerini kısa vadede artırabilir. İran savaşı öncesinde Rus petrolünün fiyatı varil başına 40 doların altına kadar düşmüştü. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte fiyatlar yeniden yükselmeye başladı.
Uzmanlara göre tankerlerde bulunan petrol miktarı dünya piyasasını kökten değiştirecek kadar büyük değil. Ancak yine de Moskova’nın kasasına ek gelir girmesine yol açabilir.
