Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 23 Haziran’da Brüksel’de gerçekleştirilen dışişleri bakanları toplantısının ardından, Gazze'deki insan hakları ihlallerinin devam etmesi durumunda, Temmuz ayında İsrail’le ortaklık anlaşmasını askıya alma yönünde daha ileri adımların değerlendirileceğini açıkladı.
Toplantı sonrası basın mensuplarına konuşan Kallas, “Öncelikli hedefimiz sahadaki şartların iyileştirilmesidir. Ancak bu sağlanamazsa, Temmuz'da yeni önlemleri masaya yatırabiliriz,” ifadelerini kullandı.
Kallas, geçtiğimiz günlerde bakanlara sunduğu sekiz sayfalık bir analizde, İsrail’in AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın insan haklarına dair 2. Maddesini ihlal ettiğine işaret eden bulgular bulunduğunu belirtmişti.
AB dışişleri bakanlarının, Gazze’deki insani yardımların engellenmesi, hastanelere yönelik saldırılar ve Filistinli sivillerin zorla yerlerinden edilmesi gibi ciddi ihlallere dair tepkilerini ortaya koyması bekleniyordu.
Bu toplantı, İsrail’in İran’daki nükleer tesislere düzenlediği saldırılardan ve ABD’nin destek verdiği üç askeri hedefin vurulmasından yalnızca bir gün sonra, Orta Doğu’da gerilimin zirve yaptığı bir dönemde yapıldı.
İsrail ise Avrupa Birliği'nin ortaklık anlaşmasını gözden geçirme kararına tepki gösterdi. Euronews tarafından elde edilen İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın AB'ye gönderdiği yazılı açıklamada, "Bu değerlendirme ciddiye alınmamalı ve gelecekteki karar ya da görüşmelerde referans olarak kullanılmamalıdır," ifadelerine yer verildi.
Avrupalı bazı diplomatlar İran’la yaşanan çatışmaların ve Gazze’deki gelişmelerin ayrı tutulması gerektiğini savunsa da, bir diplomat ABD’nin müdahalesinin Avrupalı ülkeler arasında belirsizlik yarattığını ifade etti.
Kallas’ın, ortaklık anlaşmasının özellikle serbest ticaret, araştırma ve teknoloji gibi başlıklarının kısmen askıya alınması yönünde Avrupa Komisyonu’nun ticaret birimiyle birlikte çalışması ve nitelikli çoğunluk desteği sağlayacak alternatifler geliştirmesi bekleniyor. Bu çoğunluk, AB nüfusunun en az %65’ini temsil eden ülkelerin en az %55’inin onayını gerektiriyor.
Kallas son olarak, “Asıl mesele, hangi konuda uzlaşabileceğimizdir,” diyerek sürecin üye devletler arasında müzakerelerle şekilleneceğine işaret etti.
