Şu ana kadar açıklanan verilere göre yalnızca bu girişim için toplam 15,3 milyon franklık kampanya bütçesi bildirildi. Böylece söz konusu oylama, İsviçre’de kampanya finansmanının açıklanmasının zorunlu hale geldiği 2024 yılından bu yana en yüksek bütçeli referandum oldu.

Kampanyalarda rekor bütçe

İsviçre’de 2024 yılından itibaren, 50 bin frankı aşan siyasi kampanya bütçelerinin kamuoyuna açıklanması zorunlu hale getirilmişti.

Açıklanan son rakamlara göre:

• “10 milyonluk İsviçre” girişimini destekleyenler toplam 6,4 milyon frank topladı.
• Girişime karşı çıkanlar ise 8,9 milyon franklık bütçeye ulaştı.

Toplam rakam şimdiden 15 milyon frankı aşarken, önümüzdeki günlerde yeni bağışların açıklanmasıyla bu miktarın daha da artması bekleniyor.

“10 milyonluk İsviçre” girişimi ne istiyor?

SVP tarafından desteklenen girişim, İsviçre’nin kalıcı nüfusunun 2050 yılına kadar 10 milyonu geçmemesini hedefliyor.

Tasarıya göre nüfus 9,5 milyona ulaştığında hükümetin harekete geçmesi gerekecek. Özellikle:

• Göç politikalarının sıkılaştırılması,
• İltica ve aile birleşimi uygulamalarının sınırlandırılması,
• Gerekirse Avrupa Birliği ile yapılan bazı anlaşmaların yeniden müzakere edilmesi veya iptal edilmesi gündeme gelecek.

Girişimi savunanlar, hızlı nüfus artışının:

• konut krizini büyüttüğünü,
• altyapıyı zorladığını,
• doğa alanlarını daralttığını,
• suç oranlarını artırdığını savunuyor.

Ekonomi çevreleri neden karşı çıkıyor?

Girişime karşı çıkan cephe ise oldukça geniş.

Sol partilerden işçi sendikalarına, ekonomi çevrelerinden merkez partilere kadar birçok grup girişimin İsviçre ekonomisine zarar vereceğini düşünüyor.

Karşı çıkanlara göre:

• İsviçre ekonomisi yabancı iş gücüne bağımlı,
• sağlık, teknoloji ve hizmet sektörlerinde çalışan açığı büyüyebilir,
• Avrupa Birliği ile ilişkiler zarar görebilir,
• emeklilik sistemi finansal baskı altına girebilir.

En büyük maddi desteğin ise İsviçre’nin güçlü ekonomi örgütlerinden Economiesuisse tarafından sağlandığı belirtildi. Kuruluş tek başına 4,7 milyon franklık bütçe açıkladı.

Sivil hizmet yasası için daha düşük bütçe

14 Haziran’daki ikinci önemli oylama ise sivil hizmet yasasıyla ilgili olacak.

Parlamentodaki sağ partiler, ordudan sivil hizmete geçişin zorlaştırılmasını istiyor. Yeni düzenleme kapsamında:

• minimum 150 gün sivil hizmet zorunluluğu,
• subay ve astsubaylar için daha uzun hizmet süreleri,
• her yıl zorunlu görev sistemi gibi değişiklikler planlanıyor.

Bu oylama için ise bütçeler çok daha düşük seviyede kaldı.

Şu ana kadar:

• yasa değişikliğini destekleyenler yaklaşık 300 bin frank,
• karşı çıkanlar ise yaklaşık 320 bin frank bütçe açıkladı.

İsviçre’de doğrudan demokrasi yeniden sahnede

14 Haziran’daki halk oylamaları yalnızca iki yasa hakkında değil; aynı zamanda İsviçre’nin gelecekte nasıl bir ülke olmak istediği konusunda da önemli mesajlar verecek.

Bir tarafta göçü sınırlandırmak isteyenler,
diğer tarafta açık ekonomi ve serbest dolaşımı savunanlar var.

Aynı şekilde güvenlik ve askerlik tartışmaları da toplumun farklı kesimlerini karşı karşıya getiriyor.

Şimdi gözler sandıkta olacak.